TUSAŞ Hürjet

Vikipedi, özgür ansiklopedi
TUSAŞ HÜRJET
Teknofest 2019 Havacılık fuarında TUSAŞ Hürjet
Teknofest 2019 Havacılık fuarında TUSAŞ Hürjet
Türü Jet motorlu eğitim uçağı
Jet motorlu hafif taarruz uçağı
Ulusal köken  Türkiye
Üretici TUSAŞ
Tasarımcı TUSAŞ
İlk uçuş 2022 (planlanan)[1]
Hizmete giriş 2025 (planlanan)[1]
Durumu Üretim aşamasında
Ana kullanıcı Türk Hava Kuvvetleri
Program maliyeti 600 milyon $[kaynak belirtilmeli]

TUSAŞ Hürjet, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. tarafından jet motorlu eğitim ve yakın hava destek uçağı olarak geliştirilmektedir.

Şirket, mevcut ihtiyaçlar ve pazar koşullarını değerlendirerek kendi girişimiyle başlattığı projeyi, Jet Eğitim ve Yakın Hava Destek Uçağı Geliştirme Projesi adı altında yürütecektir. HÜRJET’in, Türk Hava Kuvvetlerinin jet eğitim uçağı olarak kullandığı T-38 uçaklarının yerine hizmete girmesi ve savaş pilotlarının yetiştirmesi hedeflenmektedir.

TUSAŞ yetkilileri, HÜRJET Projesi’ni Türkiye’de havacılık sanayisinin gelişimi açısından oldukça önemli görmektedir. Projenin, başarılı sonuçlar alınan ve yeni sürümlerle sürdürülen HÜRKUŞ ile çalışmaları devam eden Milli Muharip Uçak Projesi arasındaki sanayi geçişini sağlayacağını belirtmektedirler.[2]

HÜRJET'in 3000 kg faydalı yük kapasitesine sahip Hafif Taarruz Uçağı modeli, Türkiye ile birlikte dost ve müttefik ülkelerin silahlı kuvvetlerinde, hafif taarruz, yakın hava destek, sınır güvenliği, terörle mücadele gibi görevlerde kullanılmak üzere silahlandırılacaktır.[3]

HÜRJET, en yüksek 1.4 Mach hız ve en yüksek 45,000 ft irtifada görev yapacak şekilde tasarlanacak olup son teknoloji görev ve uçuş sistemlerini barındıracaktır.[3]

12.01.2022'de toplanan SSİK, açıklamasında gelecek yıl ilk uçuşunu yapacak olan Hürjet için ilk etap seri üretim kararı alındığını duyurmuştur.[4] Böylece ilk seri üretim Hürjet uçaklarının 2023 veya 2024 yılında göreve başlamaları beklenmektedir. Mayıs 2022 itibarıyla ilk prototip uçağın parça üretimi tamamlanmıştır.[5]

Motor[değiştir | kaynağı değiştir]

Hürjet’in General Electric F404 motoru ile üretilmesi kararlaştırıldı. Kesin çözüm olarak yerli bir turbofan motorun üretilmesi planlanmasına rağmen ilk üretim Hürjet'lerde yerli motorun yetişmeyeceği düşünülüyor. Bu süre zarfında üretilecek olan uçaklar General Electric F404 turbofan motoru ile havalanacak.[6][7]

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Teknofest Havacılık fuarında HÜRJET
  • Teknik özellikler
    • Kanat açıklığı: 9,5 m (31,2 ft)
    • Uzunluk: 13,6 m (44,6 ft)
    • Yükseklik: 5,1 m (16,7 ft)
    • Kanat alanı: 35 m² (270 ft²)
  • Güç kaynağı[3]
  • Performans[3]
    • Faydalı Yük: 6.000 pound (2.722 kg)
    • Servis tavanı: 45.000 fit (13.716 m)
    • Kesintisiz dönüş: 6.5g @ 15,000 ft <0.9M
    • Tırmanma oranı: 39.000 fit/dk (198 m/sn)
    • Menzil: 1.200 deniz mili (2.222 km)
    • Yük kapasitesi: 6.000 pound (2.722 kg)
    • Azami hız: 1.4 Mach
    • G limitleri: +8g / -3g
    • Baş üstü göstergesi (HUD)
    • Kaska ekli gösterge (opsiyonel)
    • Tam otorite, sayısal kontrollü uçuş sistemi
    • Gelişmiş insan makine arayüzü, F-35 ve MMU için asgari alışma zamanı
    • Intra & inter veri linki
    • Gece görüş uyumlu (AJT, LIFT)
    • Havada yakıt ikmali
    • Zarf koruma
    • Gömülü taktik eğitimi ve canlı sanal yapıcı eğitim sistemleri

Kaynaklar: Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.[8]

Kullanılabilecek muhtemel mühimmatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kullanıcılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sipariş veren ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Potansiyel[değiştir | kaynağı değiştir]

  •  Malezya: 3 tanesi Türkiye'de, 15 tanesi Malezya'da üretilmek üzere toplam 18 adetlik teklif edildi.[10]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "TUSAŞ HÜRJET'in ilk teslimatını 2025 yılında yapacak". defenceturk.net. 5 Ağustos 2021. 5 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2021. 
  2. ^ "HÜRJET - Jet Eğitim ve Yakın Hava Destek Uçağı Geliştirme Projesi". Millisavunma.com WordPress blogu. 2017. 13 Şubat 2018 tarihinde kaynağından (HTML) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2017. 
  3. ^ a b c d "HÜRJET JET EĞİTİM VE HAFİF TAARRUZ UÇAĞI". tusas.com.tr. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. 2019. 28 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2019. 
  4. ^ "SSİK açıklaması yapıldı… HÜRJET için seri üretim kararı!". savunmasanayist.com. Savunma Sanayi ST. 12 Ocak 2022. 12 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "HÜRJET Uçağı'nın Parça Üretimi Tamamlandı | SavunmaSanayiST". 1 Mayıs 2022. 1 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2022. 
  6. ^ a b "HÜRJET'te motor seçimi GE F404". savunmasanayist.com. Savunma Sanayi ST. 15 Kasım 2020. 15 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Hürjet Son Durum | TUSAŞ Hürjet - Sanal Savunma". www.sanalsavunma.com. 25 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2021. 
  8. ^ "HÜRJET - TUSAS". tusas.com. 7 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2021. 
  9. ^ Alemdar, Ahmet (13 Şubat 2022). "TSK için üretilecek HÜRJET uçağı sayısı açıklandı". DefenceTurk. defenceturk.net. 13 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2022. 
  10. ^ Alemdar, Ahmet (12 Şubat 2022). "TUSAŞ'tan Malezya'ya yerel üretim HÜRJET uçağı teklifi". DefenceTurk. defenceturk.net. 12 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2022. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]