Barış Pınarı Harekâtı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Barış Pınarı Harekâtı
Suriye İç Savaşı  · Türkiye-YPG çatışmaları  · Suriye Kürdistanı çatışmaları
Barış Pınarı Hârekatı'nda Tel Abyad bombalanıyor.jpg
13 Ekim'de Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından bombalanan Tel Abyad.
TarihAna çatışmalar:
9 Ekim-17 Ekim 2019[5] (1 hafta ve 1 gün)
Ateşkes sonrası çatışmalar:
18 Ekim 2019 - günümüz (3 hafta ve 2 gün)
BölgeHalep, Haseke ve Rakka'nın kuzey bölgeleri, Suriye-Türkiye sınırı.
SebepFırat nehrinin batı yakasındaki Menbic'den Fırat'ın doğusunda Dicle nehri kıyısındaki Derik'e kadar olan 32 km derinliğindeki bölgeyi güvenli bölgeye dönüştürmek[6] ve 3,6 milyon civarındaki Suriyeli sığınmacıyı bu bölgeye yerleştirmek[7]
SonuçSona erdi.
  • Suriye ordusu ile Suriye Demokratik Güçleri 13 Ekim 2019'da TSK ve SUO'ya karşı mücadele konusunda anlaştı.[8] Suriye ordusuna bağlı birlikler SDG kontrolündeki bazı yerleşim birimlerine ve Suriye-Türkiye sınırına konumlandı.[9]
  • ABD birlikleri Halep, Rakka ve kısmen Haseke'den çekildi.[10][11][12]
  • ABD ve Türkiye'nin 17 Ekim 2019'da ilan ettikleri 120 saatlik ateşkes, SDG tarafından kısmen reddedildi.[13]
  • 22 Ekim 2019'da Rusya-Türkiye mutabakatı sağlandı, ateşkes süresi 150 saat uzadı.[14]
  • Rusya kuvvetleri, SDG'nin geri çekilmesini denetlemek için 23 Ekim 2019'da devriye görevi yürüttü. Rusya-Türkiye ortak devriyesi, Suriye-Türkiye sınırında konuşlandırıldı.[15]
  • 23 Ekim günü Türkiye Millî Savunma Bakanlığı harekatın sona erdiğini açıkladı.[14]
Taraflar

 Türkiye

Suriye Geçici Hükûmeti

Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi[1][2]
Suriye Suriye[3]
(13 Ekim'den itibaren)


Destekleyenler

Rusya Rusya[4]
Komutanlar ve liderler
Bakınız: komutanlar Bakınız: komutanlar
Çatışan birlikler

Seal of the Turkish Armed Forces.png Türk Silahlı Kuvvetleri
Suriye Millî Ordusu



 •Detaylar

Suriye Demokratik Güçleri (SDG)
Enternasyonalist Özgürlük Taburu[16]
Suriye Suriye Silahlı Kuvvetleri[17]

 •Detaylar
Güçler

Türkiye 15.000[18]-80.000[19][daha iyi kaynak gerekli]

+18.000[20]
40.000[21][22]-110.000[23]
34.000 (Rusya açıklaması[24])
Kayıplar

SOHR iddiası[25]
215 ölü
Türkiye 10 ölü


Türkiye iddiası[26][27][28][29][30]
130 ölü, 417 yaralı
Türkiye 9 ölü[not 1], 100 yaralı


SDG iddiası[32][33]
196 ölü

SOHR iddiası[25]
283 ölü
Suriye 19 ölü


Türkiye iddiası[not 2][34]
702 militan etkisiz hâle getirildi.
Suriye 18 rehin[35]


SDG iddiası[36][37][38]
117 ölü
1 ölü
Suriye'de 69 sivil TSK ve SUO saldırıları sonucu, 1 sivil SDG saldırısı sonucu öldü. (SOHR iddiası[39][40])
En az 9 sivil Türkiye destekli ÖSO tarafından idam edildi. (SOHR iddiası[41])
Türkiye'de 18 sivil SDG saldırıları sonucu öldü. (Türkiye iddiası[42][43])
180,000 civarında kişi göç etti.[44]

Barış Pınarı Harekâtı, 9 Ekim 2019 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri ve Suriye Millî Ordusu grupları tarafından Suriye'nin kuzeyinde tek taraflı özerklik ilan eden Suriye Demokratik Güçleri'ne karşı başlatılan sınır ötesi askerî harekâttır.[45] Operasyonun amacı, Türkiye'nin PKK ile bağları nedeniyle terör örgütü olarak tanımladığı, ABD ve diğerlerinin ise Irak ve Şam İslam Devleti'ne karşı bir müttefik olarak kabul ettiği Suriye Demokratik Güçleri'nin sınır bölgesinden uzaklaştırılması, 30 kilometre derinliğinde bir güvenli bölge oluşturularak 3,6 milyon civarındaki Suriyeli sığınmacının bu bölgeye yerleştirilmesi olarak açıklandı.[7] Harekâtın başladığını ilan eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, operasyonun "PKK/YPG ve DEAŞ örgütlerine karşı başlatıldığını" açıkladı ve amacının" Türkiye'nin güney sınırında oluşturulmaya çalışılan terör koridorunu yok etmek" olduğunu bildirdi.

Harekât uluslararası alanda genel olarak kınandı.[46] Suriye Dışişleri Bakan yardımcısı Faysal Mikdad SDG'yi ayrılıkçılıkla ve hükümetle görüşmemesi dolayısıyla harekatın sebebi olmakla suçladı, bununla birlikte yabancı bir gücün Suriye topraklarını işgalini kınadıklarını bildirdi.[47] Ardından Suriye hükûmeti, Rusya'nın arabuluculuğu ile SDG ile anlaştı ve Suriye Silahlı Kuvvetleri Suriye-Türkiye sınırına ve SDG'nin kontrolündeki bazı kentlere konuşlandırıldı. 17 Ekim 2019 günü Suriye devlet başkanı Beşşar Esad harekâtı işgal olarak niteledi ve karşılık vereceklerini açıkladı.[48]

22 Ekim 2019'da Rusya devlet başkanı Vladimir Putin ve Erdoğan, SDG'nin sınır bölgesinden ve Tel Rıf'at ile Menbic'den 30 kilometre uzağa çekilmesi için ateşkes süresinin 150 saat daha uzatılması üzerine Soçi Mutabakatı'nda anlaşmaya vardı. Bu amaçla Rusya askerî polisi ve Suriye Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı sınır muhafızları harekat alanının dışında kalan alana girmesi kararlaştırıldı. 23 Ekim günü Türkiye Millî Savunma Bakanlığı harekatın sona erdiğini açıkladı.[14] 29 Ekim günü Rusya, 68 askerî birlikteki 34.000 SDG'linin harekât bölgesinden çekildiğini duyurdu.[24]

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD askerleri, Türk askerlerini Kuzey Suriye'deki ortak bir devriye esnasında selamlıyor, 4 Ekim 2019.

2011 yılında Arap Baharı'nın ardından başlayan Suriye İç Savaşı, çok sayıda farklı tarafın ülkenin kontrolünü ele almak için birbiriyle çatışmasına sebep oldu. Taraflar temel olarak dört farklı tarafa ayrılmaktaydı. İlk taraf olan Beşşar Esad yönetimindeki Suriye hükûmeti iç savaşın ilk döneminde ülkenin önemli bir bölümünde kontrolü kaybetti, ancak ilerleyen yıllarda Rusya[49] ve İran'ın[50][51] da desteği ile ülkenin orta ve güney kesimlerinde tekrar kontrol sağladı. İkinci taraf olan ve kendi içinde çok sayıda farklı gruptan oluşan Suriye muhalefeti; Amerika Birleşik Devletleri, Suudi Arabistan, Fransa, Katar ve Türkiye hükûmetlerinden destek aldı. 2019 itibarıyla ülkenin kuzeybatı kesimlerini kontrol altında tutmaktadır. Üçüncü taraf olan Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) ülkenin merkez ve doğusunda yer alan, genellikle çöl ağırlıklı bölgede bir süre hakimiyet kurduktan sonra tüm tarafların operasyonları sonucunda ele geçirdiği bölgelerdeki kontrolünü kaybetti. Dördüncü taraf olan ve ağırlıklı olarak Kürtlerden oluşan Suriye Demokratik Güçleri ise ABD'nin[52][53] ve IŞİD'e karşı harekatlarında diğer batılı ülkelerin desteğiyle Fırat'ın doğusunda, kuzeydoğu Suriye'de hakimiyet kurdu.

Suriye Demokratik Güçleri mensupları, Türkiye hükûmetinin oluşturmak istediği Güvenli Bölge için Suriye'nin kuzeydoğusundaki YPG tahkimatlarını kaldırıyor, 29 Eylül 2019.[not 3]

Türkiye hükûmetinin Kuzey Suriye'ye müdahale etmeye yönelik açıklamalarının ardından Ağustos 2019'da Türkiye ile ABD arasında Suriye Demokratik Güçleri'ni (SDG) Suriye'de Irak ve Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) karşı askeri müdahalede kilit müttefiklerinden biri olarak gören bir anlaşma yapıldı.[hangileri?] Anlaşma, izleme ve ortak devriyeler yoluyla Türkiye'nin güvenlik endişelerini ele alarak gerginliği ortadan kaldırmayı amaçlayan güvenli bölge kurmayı amaçlarken diğer yandan SDG'nin o dönemde kontrolü altındaki alanlar üzerinde kontrolü elinde tutmasına izin verdi. Anlaşma genel anlamda Amerika Birleşik Devletleri ve SDG tarafından olumlu karşılandı, Türkiye ise anlaşmadan memnun değildi.[55][56] Türkiye hükûmetinin memnuniyetsizliği, Türkiye'nin güvenli bölgenin kapsadığı alanı genişletmek, Türkiye'nin bir kısmı üzerinde kontrolünü güvence altına almak veya milyonlarca mülteciyi bölgeye yerleştirmek için çok sayıda çabaya yol açtı; bu çabaların tamamı SDG'nin karşı diplomasisi ve ABD tarafından yapılan açıklamalar sonucu başarısız oldu.[57]

ABD-Türkiye ortak devriyelerinin resmi olarak başlamasına ve YPG güçlerinin güvenli bölgenin bir kısmından çekilmesine rağmen, Türkiye'nin SDG'ye yönelik talepleriyle[hangileri?] birlikte gerginlikler artmaya devam etti. Türkiye'nin ABD-SDG anlaşmasından duyduğu memnuniyetsizlik, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın SDG'yi hedef alıcı ifadeleri kullanmasıyla[Örnek gerek] açık bir düşmanlık haline geldi. Erdoğan'ın SDG'nin yapmasını istediği şeyler gerçekleşmedi ve Türkiye hükûmeti aynı yıl Ekim ayı başında SDG'ye verilen sürenin sonuna gelindiğini açıkladı.[58]

7 Ekim günü SDG, Amerikan askerlerinin bölgeden çekilmeye başladığını duyurdu.[59]

Harekât[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlangıç[değiştir | kaynağı değiştir]

Harekâtın günlük ilerlemesi ve TSK ile Türkiye destekli ÖSO'nun ilerleyişi.

Harekâta yönelik hazırlıklar, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, ABD Başkanı Donald Trump'la Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) elinde tuttuğu bölgelere karşı askerî operasyon planı hakkında 6 Ekim 2019 tarihinde yaptıkları telefon görüşmesinden sonra, ABD kuvvetlerinin Fırat nehrinin doğusunda yer alan Suriye-Türkiye sınırındaki konumlardan çekilmesiyle birlikte başladı[60][61] ABD hükümeti Türkiye'nin düzenlediği operasyonu desteklemediğini söylese de, Beyaz Saray 6 Ekim 2019'da müdahaleye karışmayacağını ve bölgedeki tüm ABD personelinin ABD-Türkiye arasındaki olası bir gerginliği önlemek için çekileceğini açıkladı. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Türkiye'nin meşru bir güvenlik sorunu altında olduğunu ve güney sınırında bir "terör tehdidi" olduğunu belirtti.[62] ABD yönetimi ayrıca, bir grubu bir NATO müttefiki aleyhine silahlandırmamak amacıyla SDG'ye yardımları keseceği bildirdi.[63] SDG sözcülüğü ise ABD tarafından ihanete uğradıklarını belirtti.[64]

ABD, Türkiye'yle operasyon öncesinde terörizme karşı istihbarat paylaşımı çerçevesinde Kuzey Suriye'ye yönelik keşif uçakları ve diğer kaynaklardan videolar paylaşmaktaydı, ancak 7 Ekim itibarıyla istihbarat paylaşımını durdurdu. ABD kaynakları, operasyonda önce paylaşılan istihbaratın SDG hareketleri ve pozisyonlarının belirlenmesinde kullanılmış olabileceğini belirtti. Aynı kaynaklar, ABD savaş uçakları ve İHA'larının ABD'nin sahadaki kuvvetlerini koruma amacıyla bölgede kalmaya devam edeceğini, ancak Türk Hava Kuvvetleri uçaklarına karşı koymayacaklarını açıkladı.[63][65]

8 Ekim 2019'da TSK, SDG'ye gönderildiğini iddia ettiği, Irak'tan Suriye'ye giden bir silahlı araç konvoyunu bombaladığını bildirdi.[66] Aynı gün Rusya Özel Kuvvetleri, Deyrizor'dan Suriye Silahlı Kuvvetleri ve SDG tarafından tutulan alanlar arasında Fırat nehri üzerinde geçiş yaptı.[67] SDG, Suriye Silahlı Kuvvetleri'nin Menbic şehrine girmeye hazır olduğunu açıklarken, Suriye hükümeti, TSK'nın şehre girmesini engellemek için Menbic yakınlarına Suriye ordusunun konumlandırıldığını bildirdi.[68] Aynı gün, TSK Rasüleyn'i bombaladı ve belirlediği hedeflere makineli tüfeklerle ateş açtı.[69]

9 Ekim[değiştir | kaynağı değiştir]

9 Ekim günü Nusaybin'deki bir binaya isabet eden roketin yarattığı hasar.

Harekât 9 Ekim 2019 günü[not 4] Türk Hava Kuvvetleri'ne bağlı uçakların hava saldırıları ve Suriye Demokratik Güçleri'nin hakimiyetinde bulunan Tel Abyad, Rasüleyn, Ain Issa ve Kamışlı bölgelerini hedef alan top atışlarıyla başladı.[70][71][72][73] Gün içerisinde Suriye'den Nusaybin'e altı roket fırlatıldı.[74][75][76] Saldırıda üç sivil öldü.[77] Rasüleyn'de SDG kontrolü altındaki bir bölgeden Ceylanpınar'a 2 havan mermisi atıldı. Şanlıurfa'nın Akçakale, Birecik ve Ceylanpınar ilçeleri ile Mardin'in Nusaybin ilçesindeki bazı noktalara yapılan saldırılarda üç kişi hayatını kaybetti, 46 kişi de yaralandı.[77][78] Türkiye kaynakları söz konusu saldırıların "PKK/YPG" tarafından gerçekleştirildiğini iddia etti. Günün sonunda Türk Silahlı Kuvvetleri, operasyonun kara aşamasının Tel Abyad da dahil olmak üzere üç noktadan başladığını duyurdu.[79]

SDG, Türkiye'nin bombardımanda sivilleri hedef aldığını iddia etti[80] ve Amerika Birleşik Devletleri'ni Suriye'nin kuzeyi üzerinde uçuşa yasak bölge kurmaya çağırdı.[81] SDG ayrıca, operasyonun başlamasına cevaben IŞİD karşıtı operasyonları durduracaklarını açıkladı.[82] SDG TSK'nın "Rasüleyn'in içinden saldırıları başlatmak için bölgelerimizdeki uyuyan hücreleri harekete geçirdiğini" belirterek bir grubu ele geçirdiğini duyurdu.[83] SDG, TSK ile Tell Halaf ve Suluk şehrinin merkezinde karşı karşıya geldiklerini, bununla birlikte Rasüleyn'in güneyindeki Tuwaimiya köyünde sivillere saldıran IŞİD hücre üyeleriyle de çatışmaya girdiğini bildirdi.[84] Bununla birlikte IŞİD mensuplarının tutulduğu El-Chirkin cezaevi duvarlarının TSK'a bağlı uçaklarla vurulduğunu belirtti ve bunun "cezaevindeki IŞİD mensuplarının kaçmasına yönelik bir teşebbüs olduğunu" iddia etti.[85]

Trump'ın Erdoğan'a mektubu[değiştir | kaynağı değiştir]

Trump'ın Erdoğan'a bir mektup gönderdiği mektubun orijinal hali.

Operasyonun başladığı gün olan 9 Ekim'de ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a bir mektup gönderdi. Geleneksel diplomatik ifadelerden farklı bir üslupla yazılan ve 16 Ekim günü basına yansıyan SDG başkomutanı Mazlum Kobani'nin daha önce Trump'a gönderdiği mektubun da ekte sunulduğu söz konusu mektupta şu içerik yer aldı;[86]

« 
Sayın Başkan,
İyi bir anlaşmaya varalım! Binlerce insanın katledilmesinden sorumlu olmak istemezsiniz ve ben de Türk ekonomisini mahvetmekten sorumlu olmak istemem – ki bunu yaparım. Rahip Brunson sırasında size zaten bunun küçük bir örneğini gösterdim.
Bazı sorunlarınızı çözmek için çok çalıştım. Dünyayı hayal kırıklığına uğratmayın. İyi bir anlaşma yapabilirsiniz. [SDG Genel Komutanı] General Mazlum sizinle müzakere etmeye istekli ve geçmişte asla vermeyecekleri tavizleri vermeye de istekli. Onun bana yazdığı, benim yeni aldığım mektubun bir kopyasını size gönderiyorum.
Bu işi doğru ve insancıl bir şekilde hallederseniz, tarih sizi iyi hatırlayacaktır. İyi şeyler yaşanmazsa, tarih sizi sonsuza dek bir şeytan olarak hatırlar. Sert adam olma. Aptallık etme!
Seni daha sonra arayacağım… »

Mektuba Türkiye'nin yanıtıyla ilgili konuşan bir hükûmet yetkilisi "Mektup Erdoğan tarafından reddedilerek çöpe atıldı" ifadelerini kullandı. Ayrıca mektup, "diplomatik nezaketten yoksun" olarak nitelendi ve "Bu mektuba verilen en net yanıt aynı gün saat 16.00'da Barış Pınarı Harekâtı'nın başlatılmasıdır" açıklaması yapıldı.[87]

10 Ekim[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Silahlı Kuvvetleri Resulayn'ı bombalıyor, 10 Ekim 2019.

10 Ekim 2019 sabahı şafaktan önce, Türk Silahlı Kuvvetleri resmen Suriye Demokratik Güçleri'ne saldırıya başladı; ayrıca kuzey Suriye'de 181 hedefi vurduklarını ve Türkiye tarafından desteklenen 14.000 Suriyelinin de saldırılarda yer aldıkları bildirildi. Günün ilerleyen saatlerinde Suriye Demokratik Güçleri ile El-Bab yakınlarında Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu arasında çatışma çıktığı bildirildi.[88] Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu, Tel Abyad bölgesinde ilerleyerek Tabatin ve El-Muşrifah köylerini ele geçirdi.[89] Akşam saatlerinde Türk Silahlı Kuvvetleri 11 köyün kontrol altına alındığını açıkladı.[90]

Türkiye'deki medyada çıkan haberlere göre, operasyonun ikinci gününde SDG'nin Türkiye'ye yönelik havan ve roket atışları sonucunda toplam 7 sivil hayatını kaybetti ve 85 sivil yaralandı.[91][92][93][94][95][96] TSK'nın bombardımanının ardından kentlerden 70.000 civarında kişi göç etti.[97][98]

11 Ekim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kamışlı'dan açılan ateş sonucunda Nusaybin'de çekim yapan iki Anadolu Ajansı muhabiri yaralandı. Olay, Türkiye'deki televizyon kanallarında canlı olarak yayınlandı.[99] SDG Sözcüsü Kino Gabriyel ise bir açıklama yaparak Nusaybin ve diğer merkezleri hedef aldıkları yönündeki iddiaları reddetti.[100] Suruç'ta iki sivil, SDG'nin açtığı havan topu ateşiyle öldü, Türkiye'de 9 kişi hayatını kaybetti.[101] TSK, Suruç'a açılan ateşe karşılık olarak sınırın karşısındaki Ayn el-Arab'a top atışı yaptı.[102] Suriye Ulusal Ordusu (SUO), Tel Abyad'ın güneydoğusunda bulunan Halawa köyünü ele geçirdiğini duyurdu.[103] TSK ve SUO, daha sonra Tell Halaf'ın ele geçirildiğini açıkladı ve köyün içinden bir video yayınladı.[104]

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşürken.

Kamışlı'da, IŞİD'in bomba yüklü araçla düzenlediği saldırıda 5 sivil hayatını kaybetti. TSK bombardımanı sonucu bir hapishane zarar gördü ve daha önce SDG nezaretinde gözaltında tutulan beş IŞİD üyesi kaçtı.[105]

NATO Genel Sekreteri ve Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ortak basın toplantısı, 11 Ekim 2019.

SDG 11 Ekim gününe dair bilanço yayınladı. Bildiride; Silok ve Tel Abyad'da 11 SUO mensubu ve iki SDG mensubunun öldüğü, beş SDG mensubunun ise yaralandığı; Rasüleyn'de 94 SUO mensubunun ve 20 SDG'linin öldüğü, 80 SUO mensubunun yaralandığı; Kobani'de SDG'li bir keskin nişancı tarafından açılan ateş sonucu bir askerin öldüğü; Amude'de 1 SDG'linin öldüğü, 2'sinin ise yaralandığı iddia edildi. Kamışlı'da 6 SDG'li ve çok sayıda sivilin, açılan ateş sonucu yaralandığı, ayrıca IŞİD'in bomba yüklü araçlarla intihar saldırısı düzenlediği; Derik'te 23 SDG'linin, 6 Türk askerinin ve 118 SUO mensubunun öldüğü, 37 SDG'linin, 23 askerin ve 90 SUO mensubunun yaralandığı, Banokiye köyünde ise 6 askerin öldüğü 21'inin ise yaralandığı iddia edildi.[106]

Türkiye Milli Savunma Bakanlığı ikisi Suriye'nin Türkiye kontrolünde, Zeytin Dalı Harekatı alanındaki bir üste YPG'nin havan saldırısı sonucu olmak üzere üç Türk askerinin hayatını kaybettiğini açıkladı.[107] Türkiye Savunma Bakanı Hulusi Akar yaptığı açıklamada harekatın "Türkiye'nin uluslararası hukuktan kaynaklanan hakları, BM Güvenlik Konseyi'nin terörle mücadeleye yönelik kararları ile Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'nin 51. maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkı" çerçevesinde yapıldığını[108] söyledi. Akar ayrıca operasyonun başlamasından itibaren 11 Ekim'e kadar geçen sürede 342 kişinin etkisiz hale getirildiğini belirtti.[108][109]

Ceyş-ul İslam, TSK ve SUO'ya destek için Afrin ve Kuzey Halep'teki bölgelerdeki kamplarından saldırılara katılacağını açıkladı.[110]

Newsweek, bir Iraklı Kürt haber alma yetkilisi ve bir üst düzey Pentagon yetkilisinin verdiği bilgiye dayanarak Kobani'de Miştenur tepesinde yer alan ABD Özel Kuvvetleri'ne bağlı bölükten küçük bir askeri birliğe ait gözetleme noktasının TSK'ya bağlı topçular tarafından ağır bombardımana tutulduğunu, ABD birliğinin misilleme yapmayarak bombardıman sona erdikten sonra zayiat vermeden geri çekildiğini iddia etti.[111] Türkiye Savunma Bakanlığı ise ABD üssünün hedeflendiği iddialarını reddederek, ABD gözlem noktasının yaklaşık 1000 metre güneybatısındaki tepelerden sınır karakollarına doğru yapılan havan ve ağır makineli tüfek tacizlerine karşı ateş açıldığını, ABD gözlem noktasına herhangi bir atış yapılmadığını belirtti[112] ve olayın, YPG'nin ABD üssüne yakın bir yerden Türkiye'ye saldırması ve Türkiye'nin karşılık vermesi üzerine gerçekleştiğini ifade etti.[113]

12 Ekim[değiştir | kaynağı değiştir]

Barış Pınarı Harekatı sonrası Suriye Demokratik Güçleri tarafından terk edilmiş Rasulayn'ın dış kısmındaki bir kontrol noktası.

TSK ve SUO, Suriye topraklarının 32 km içinde yer alan M4 otoyoluna ulaştığını ve Menbic ile Kamışlı arasındaki ikmal hattını etkin bir şekilde kestiğini açıkladı.[114] SUO ayrıca Rakka'nın doğusunda M4 otoyoluna yakın 18 köyü ele geçirdiklerini belirtti.[115] Yerel saatle 12:00 civarında TSK ve SUO, Rasüleyn'i ele geçirdiklerini açıkladı,[116] ancak bu gelişmeyi yalanlayan SDG, kentin kendi kontrollerinde olduğunu açıkladı.[117]

Suriye Gelecek Partisi Genel Sekreteri Hevin Halef, kendi arabasında seyahat ederken şoförüyle birlikte Türkiye destekli Ceyş-ul Vatan mensupları tarafından Kamışlı yakınlarında öldürüldü.[118][119] ABD Dışişleri sözcüsü, Suriye’nin Geleceği Partisi’nin Halef ve bazı yakalanan SDG üyelerinin öldürüldüğüne dair haberleri 'son derece rahatsız edici bulduklarını' söyledi ve 'sivillere ya da tutuklulara yönelik her türlü kötü muameleyi kınadıklarını' belirtti.[120]

Akçakale'de gazetecilerin kaldığı bir otelin yakınlarına SDG tarafından 2 havan mermisi atıldı.[121][122] Türkiye İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, operasyonun başlamasından bu yana SDG tarafından Mardin'e yaklaşık 300'e yakın havan mermisi atıldığını açıkladı.[123]

13 Ekim[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye ve desteklediği grupların Kuzey Suriye'deki harekâtı devam etti. Halab Today TV haber portalı, TSK'ya bağlı topçuların, Tel Abyad yakınlarındaki bölgelere ateş açtığını, Suriye Ulusal Ordusu mensuplarının köylere girdiğini ve 17 köyü ele geçirdiğini bildirdi. TSK ve SUO, sabahın erken saatlerinde Tel Abyad İlçesi'ne bağlı Suluk kasabasını ele geçirdiklerini duyurdu.[124] Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), Türkiye ve desteklediği kuvvetleri Suluk'un büyük bir kısmını ele geçirdiğini ve kasabada tam kontrolü sağlamak için girişimlerde bulunduğunu doğruladı. SOHR aynı zamanda Türkiye yanlısı kuvvetlerin Tel Abyad bölgesinde hala kayıp olan bir ambulansı hedef aldıklarını rapor etti.[125] SOHR, SDG birliklerinin düzenlediği karşı saldırı sonucunda Rasüleyn şehrinin kontrolünü yeniden ele geçirdiklerini bildirdi.[126] TSK ve SUO öğleden sonra Tel Abyad'ın merkezini ele geçirdiklerini açıkladı.[127] SOHR'a verdiği bilgiye göre TSK ve SUO M4 otoyoluna erişimi kesti.[128]

Washington Post, ABD birliklerinin Ayn İsa'dan ayrıldığını bildirdi.[129] Güç içerisinde yerel saatle 15:00 civarında ABD askeri birlikleri Ayn el-Arap'taki gözlem noktasını da boşaltarak çekildiler.[130]

SUO'nun Ayn İsa kasabasındaki ilerlemesi sonucunda SDG, IŞİD'e bağlı 785 kişinin, TSK ve SUO saldırılarının etkisiyle bölgedeki bir gözaltı kampından kaçtığını bildirdi.[131][132]

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, operasyonun başlamasından bu yana Türkiye'ye 652 havan mermisi ve roket atıldığını, bunun sonucunda sınır bölgelerinde 18 sivilin öldüğünü ve 147'sinin yaralandığını söyledi.[133]

Suriye Silahlı Kuvvetleri'nin dahil oluşu[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Ekim'de Suriye Silahlı Kuvvetleri'nin SDG ile anlaştığı ve bu anlaşma kapsamında Suriye ordusunun Menbic ve Kobani'ye gireceği ifade edildi. Buna göre; Suriye hükûmetinin Fırat Bölgesi Başkan Yardımcısı Mohammed Shaheen, SDG ile anlaşan Suriye ordusunun 13 Ekim'de Kobani bölgesine girmeye hazırlandığını duyururken, Kobani'deki SDG yetkilisi de Suriye hükümetiyle birkaç saat içinde Kobani'ye girmek için bir anlaşma yaptıklarını söyledi. Demokratik Toplum Hareketi Yürütme Kurulu Üyesi Aldar Xelîl sınırlarını korumaları için kendilerinin hükumet güçlerini çağırdıklarını, ancak anlaşma için ise Rusya'nın kendilerini çağırdığını ifade etti.[134] Rusya'nın Suriye özel temsilcisi Aleksander Lavrentiev, Rusya'nın Suriye hükûmeti ve SDG arasında anlaşmanın Hmeymim Hava Üssü'nde yapıldığını bildirdi ve arabulucu olduklarını doğruladı.[135] Anlaşmadan kısa süre sonra, Suriye'nin resmi devlet ajansı SANA, Suriye Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı birliklerin, "Türk saldırganlığıyla karşı koymak" amacıyla kuzeyine konuşlandırılmaya başladığını duyurdu.[9][136] Anlaşmayla birlikte Suriye ordusu 5 yıl sonra Rakka'ya girdi ve şehirde gözlem noktaları oluşturdu.[137]

SDG başkomutanı Mazlum Kobani, "Kuzey Suriye'deki Kürt nüfusu soykırımdan korumak" amacıyla için Suriye hükûmeti ve Rusya hükûmeti ile müttefik olmak isteklerini açıkladı.[138]

14 Ekim[değiştir | kaynağı değiştir]

Rusya Silahlı Kuvvetleri ve Suriye ordusuna bağlı birlikler Menbic Askeri Konseyi ve Fırat Kalkanı Harekâtı sonrası bölgeye yerleştirilen gruplar tarafından kontrol edilen bölgeler arasında, Suriye-Türkiye sınırına konuşlandığı bildirildi. Ek olarak, SOHR, bölgedeki ABD kuvvetlerinin bölgedeki konuşlanmaları engellemeye çalıştığını bildirdi.[4] Suriye ordusuna bağlı birlikler Rakka'ya bağlı Tabka, Ayn İsa; Haseke'ye bağlı Tel Tamer kasabalarına ve Suriye-Türkiye sınırına 6 km yakın bir yerde konuşlandığı açıklandı.[139][140][141]

ABD Başkanı Trump, tüm ABD personelinin El-Tanf üssünde olanlar hariç Suriye'den çekileceğini açıkladı.[142]

Resülayn'da sivilleri ve gazetecileri taşıyan bir konvoya karşı Türk Hava Kuvvetleri'ne bağlı jetler tarafından[143] saldırı yapıldığını, olayda 11 kişinin hayatını kaybettiğini, 74 kişinin de yaralandığı bildirildi.[144]

15 Ekim[değiştir | kaynağı değiştir]

SOHR, SDG'nin karşı atağı sonrası Resülayn'ın kenar mahallerinde ve batı kırsalında ve kaybedilen üç alanda tekrar kontrolü sağladığını bildirdi.[145] SDG'nin havan saldırısı sonucu Kızıltepe'de 2 sivil öldü, 12 kişi yaralandı.[146]

Erdoğan, "Batıdan doğuya 444 km, kuzeyden güneye 32 km genişliğinde, ülkemizdeki mültecilerin geri döneceği güvenli bir alanın kurulduğunu ilan ediyoruz" dedi ve operasyonun başlamasından bu yana TSK ve SUO tarafından toplam 1.000 kilometrekarelik alanın ele geçirildiğini söyledi.[147][148]

Suriye ordusu, Menbic'in tamamında kontrol sağladı.[149] ABD birlikleri Suriye ordusunun Ayn el-Arab'a girmesini engelledi ve konvoy Menbic'e geri döndü.[150] ABD birlikleri Menbic'in kuzeybatısında yer alan Dadat ile Um-Mial yerleşimlerinde bulunan üslerini terk etti.[149] SANA, Suriye ordusunun kuvvetleri El-Tevbe'ye de girdiğini bildirdi.[151] Rusya Savunma Bakanlığı, Rusya askeri polisinin Suriye ve TSK arasındaki hatta devriye gezdiğini açıkladı.[135]

16 Ekim[değiştir | kaynağı değiştir]

Rusya Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı birlikler akşam saatlerinde Kobani kent merkezine girdi.[152] Ronahî TV'ye konuşan SDG başkomutanı Mazlum Kobani, ABD Başkanı Donald Trump'ın Temsilciler Meclisi'ndeki birkaç yetkilinin yanında oturduğu sırada kendisini aradığını, görüşmede Suriye hükûmeti ve Rusya ile bir anlaşılacağının ve "Türk işgaline karşı birlikte savaşacaklarının" aktarıldığını belirtti.[153]

17 Ekim[değiştir | kaynağı değiştir]

SOHR, SDG güçlerinin gece yarısı Halep'in kuzeyindeki Mare' kentine yaptığı baskında SUO mensubu 6 kişinin öldürüldüğünü 9'unun ise yaralandığını duyurdu.[154][155] SDG, 17 Ekim'de çatışma bilançosu açıkladı. Açıklamada 93 SUO ve 9 SDG'linin öldüğünü, 41 SDG'linin ise yaralandığını bildirildi.[32]

Suriye devlet başkanı Beşşar Esad harekâtın başlamasından bu yana ilk kez açıklama yaptı. Esad açıklamasında operasyonu "apaçık işgal" olarak niteleyerek "Türkiye saldırganlığına Suriye'nin her yerinde tüm meşru araçlarla karşılık vereceğiz" ifadelerini kullandı ve "Bölge ülkelerine yönelik dış emeller tarih boyunca hiç durmadı. Erdoğan rejiminin ülkemize karşı yürüttüğü Türkiye saldırganlığı, taşıdığı tüm yalancı şiarlara rağmen, açık bir ihlal ve işgaldir. Bu işgale (Erdoğan rejiminin) vekillerini ve teröristlerini vurmak kanalıyla cevap veren Suriye, bunun tüm şekillerine Suriye topraklarındaki her bölgede meşru tüm araçlarla karşılık verecek ve karşı koyacaktır." dedi ve tüm Suriyelilerin bu saldırıya karşı koymak için birleştiğini söyledi.[48]

Harekâtın durdurulması ve sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

17 Ekim günü ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yaptığı görüşmede SDG'nin Suriye-Türkiye sınırından 32 km derinliğe sahip güvenli bölgeden çekilmesi için harekâtın 120 saatliğine durdurulması konusunda anlaşıldı. Pence, askeri operasyonun durması halinde, ABD'nin Türkiye'ye uyguladığı tüm yaptırımların kaldırılacağını ve başka yaptırım olmayacağını bildirdi. Anlaşmaya göre, 32 km'lik güvenli bölgenin Türkiye ve SUO'nun kontrolü altında olması kararlaştırıldı.[156][157] SDG, ateşkesin sadece Tel Abyad'ı ve Rasulayn'ı kapsadığını duyurdu.[158]

SOHR 18 Ekim sabahında Rasulayn'da çatışmaların yaşandığını bildirdi.[159] SDG, Türkiye'yi ateşkesi ihlal etmekle ve Rasulayn'ın sivil bölgelerini bombalamakla suçladı.[160]

SDG, 19 Ekim'e dair bilanço yayınladı. Açıklamada Resulayn'da 13 SUO, 12 SDG üyesinin ve 1 sivilin öldüğü, 3 SUO ve 12 SDG'linin ise yaralandığı; Kamışlı'da TSK topçu ve tanklarının saldırı sonucu 1 SDG'linin öldüğünü 4'ünün ise yaralandığı; Kobani'de 18 SUO ve 17 SDG üyesinin öldüğünü, 25 SDG'linin ise yaralandığı belirtildi.[161]Aynı SDG, güçlerinin Resulayn'dan çıktığını açıkladı. Çekilme işlemi saat 15:30 civarında başladı, ilk önce çatışmalarda yaralananlar bölgeye gelen ambulanslarla tahliye edildi, ardından da bölgeden çekilen SDG mensuplarının Rakka civarına geçtiği belirtildi. Suriye devlet televizyonu Rasulayn'ın "ÖSO kontrolünde" olduğunu aktararak "SDG grupları Rasulayn kentinden çıktı, Türk rejiminin askerleri ve beraberlerindeki paralı askerler kente yerleşti" ifadelerine yer verildi.[162]

Milli Savunma Bakanlığı, 20 Ekim'e dair bilanço yayınladı. Açıklamada SDG'lilerin açtığı tanksavar ve hafif silah ateşi neticesinde Tel Abyad'da 1 TSK mensubunun öldüğünü 1 askerin de yaralandığı belirtildi.[163]

SOHR, SDG'nin Rasulayn'dan çekilmesine rağmen ateşkes ihlallerinin devam ettiğini bildirdi. TSK'nın Rasulayn yakınlarındaki düzenlediği drone saldırısı sonucu 4 SDG üyesi öldü. Ayrıca Rasulayn'ın doğusunda yer alan Ebu Rasin bölgesinde çatışmalar yaşadı.[164] SDG'nin Rasulayn'dan çekilmesinin ardından, SUO'ya bağlı Hamza Tümeni mensupların yağma, hırsızlık, ev yakma ve kaçırma olaylarını gerçekleştirdiği bildirildi.[164]

Rusya-Türkiye anlaşması ve sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

22 Ekim 2019'da Rusya devlet başkanı Vladimir Putin ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, SDG'nin sınır bölgesinden ve Tel Rıf'at ile Menbic'den 30 kilometre uzağa çekilmesi için ateşkes süresinin 150 saat daha uzatılması üzerine anlaşmaya vardılar. Bu amaçla Rusya askerî polisi ve Suriye Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı sınır muhafızları harekat alanının dışında kalan alana girmesi kararlaştırıldı. Ayrıca Kamışlı şehri hariç sınırda 10 kilometre uzakta ortak Rusya-Türkiye devriyelerinin konuşlandırılması konusunda anlaşıldı.[165] 23 Ekim günü Rus askeri polisleri ve Kobani Askerî Konseyi Kobani'de devriye faaliyetine başladı.[166] Ardından Kamışlı'nın batısındaki Amude ve Dırbesiye kentlerinde Rusya askeri polisi ile Asayiş güçleri ortak devriye faaliyetleri gerçekleştirdi.[167] Suriye ordusuna ait 160 araçtan oluşan bir askeri konvoy 24 Ekim'de Kobani'ye giriş yaptı, 1300 Suriye askerinin bulunduğu konvoy sınır hattına konuşlandı.[167]

23 Ekim'de ABD başkanı Trump, bölgede kalıcı bir ateşkesin gerçekleştiğini ve Türkiye üzerindeki yaptırımların kaldırılacağını açıkladı.[168] Ertesi gün SDG, SUO'ya bağlı grupların sabah erken saatlerde ateşkes bölgesi dışındaki Almanajir, Alaşadre ve Almusherfah köylerine saldırı düzenlediğini, binlerce sivilin yerinden edilmesiyle sonuçlanan topçu bombardımanlarına ve kara saldırılarına maruz kaldığı ve çatışmaların yaşandığını açıkladı.[169] 25 Ekim günü Resulayn'ın güneyinde ilerleyişini sürdürmek isteyen SUO ile SDG arasında çatışmalar yaşandı. Çatışmalara TSK ve Suriye ordusu da müdahil oldu, SUO geri çekildi, 5 TSK mensubu yaralandı.[170] SDG aynı gün bilanço yayınladı ve Rasulayn, Kobani ve Ayn İsa'da 44 SUO ile 3 SDG mensubunun öldüğünü bildirdi.[171] 26 Ekim'de Suriye ordusunun Rasulayn-Tel Tamer yolu üzerindeki bazı köylere konuşlanmasının ardından TSK ve SUO ile çatışmalar yaşandı, SUO tank, obüs ve havan atışlarıyla saldırılar gerçekleştirdi.[172] Rusya, 29 Ekim günü SDG'nin harekât bölgelerinden çekilmesinin tamamlandığını duyurdu. Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu bölgenin bölgenin Suriye hükûmetine bağlı sınır muhafızları ile Rus askeri polisinin kontrolünde olduğunu belirtti.[173] Aynı gün Resulayn kırsalında SUO ile Suriye ordusu arasındaki çatışmalar yaşandı. Suriye ordusu kontrolündeki bölgelerde yaşanan çatışmalarda en az 6 Suriyeli asker yaşamını yitirdi, 14 Suriye ordusu askeri SUO mensupları tarafından esir alındı.[174] Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, 6 Suriye ordusu askerinin TSK topçu ateşi sonucunda yaşamını yitirdiğini, 1 askerin de SUO mensupları tarafından infaz edildiğini belirtti.[175] Türkiye Savunma bakanlığı, Rasulayn'ın güneydoğusunda "Suriye hükumetiyle ilişkili olan 18 kişiyi ele geçirdiklerini" duyurdu.[35]

29 Ekim günü Rusya'nın Suriye'deki Tarafları Uzlaştırma Merkezi Başkanı tümgeneral Yuriy Borenkov, "toplamda 34 bin kişinin yer aldığı 68 Kürt savunma birliğinin ve 3 binden fazla silah ve askerî teçhizatın TSK ile temas hattından 30 kilometre çekilmesi tamamlandı" açıklaması yaptı. Borenkov ayrıca Suriye hükûmetine bağlı askerlerin Türkiye sınırında, 60'ı Kamışlı ve 24'ü Kobani bölgesinde olmak üzere toplam 84 geçiş kontrol noktası kurduklarını belirtti.[24]

30 Ekim 2019'da Suriye Savunma Bakanlığı, SDG'ye yönelik kendilerine katılmak isteyenleri kabul edeceklerini duyurdu. İçişleri Bakanlığı da polis birimi gibi Asayiş güçlerini iç güvenlik birimlerine katılmaya çağırdı.[176] SDG "Üyelerimiz değil, diyalog kapılarını açma niyetinde olan SDG Genel Komutanlığı doğrudan muhatap alınmalı" açıklamasında bulundu. Açıklamada "SDG üyeleri bütün dünyanın gözleri önünde, son yıllarda Suriye’yi ve tüm dünyayı korumak adına IŞİD’e karşı savaşmış, onların Suriye ve dünyadaki hilafetini yıkmıştır. Kahramanlarımız övgüyü ve ödüllendirilmeyi hak etmektedir. Durumlarının netleştirilmesi ya da teröristler ve suçlular hakkında verilen affa ihtiyaçları yoktur. SDG'nin askeri bir kurum olduğunu ve bu kurumsallık temelinde örgütlendiğinin altını çiziyor, Suriye Savunma Bakanlığı’nın üyelerimize hitaben kullandığı dili sert bir şekilde reddediyoruz. Bakanlığın üyelerimizi değil, diyalog kapılarını açma niyetinde olan SDG Genel Komutanlığı’nı doğrudan muhatap alması gerektiğini belirtiyoruz." ifadeleri yer aldı.[177]

3 Kasım günü Tel Abyad'da bomba yüklü araçla düzenlenen saldırı düzenlendi.[178] Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın saldırının YPG tarafından düzenlendiğini belirtti. SDG Basın Sözcüsü Mustafa Bali iddiaları reddederek daha önce Zeytin Dalı Harekâtı'nda benzerlerinin yaşandığını söylediği saldırı konusunda Türkiye'yi suçladı. Bali, "Bombalı saldırının Türkiye’nin bölgeyi bütünüyle boşaltıp, Suriyeli sığınmacıları yerleştirmeyi meşrulaştırmak için başvurduğu bir taktik olduğunu" açıkladı.[179]

Çatışan taraflar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Silahlı Kuvvetleri ve müttefik kuvvetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Azez'den Akçakale'ye gelen ve Geçici Barınma Merkezi'ne getirilen SUO konvoyu.

Harekâtı Türk Silahlı Kuvvetleri komutası altındaki Türk Hava Kuvvetleri'ne bağlı uçaklar ve Türk Kara Kuvvetleri'ne bağlı 2. Ordu (6. Kolordu ve 8. Kolordu) ile birlikte Türkiye'nin destek verdiği Suriye Ulusal Ordusu (SUO) güçleri başlatmıştır. Harekâtın başlamasıyla birlikte yaklaşık 18.000 SUO mensubu Suriye-Türkiye sınırından Suriye'ye giriş yapmıştır.[20]

Harekata katılan SUO'ya bağlı birlikler şunlardır; Ahrar El-Şark, Süleyman Şah Tugayı, Hamza Tümeni, Sultan Murat Tugayı, Ceyş-ul İslam, Şam Cephesi, Faylak el-Majd, Şam Lejyonu, Ahrar uş-Şam, Ceyş-ul Ahrar, 9. Tugay, 23. Tugay, Liwa El Fatah, Ceyş-ul Ahfad, Foc El Mustafa, Liva El Mexavir, Firqet El Mutasim, El-Shamiya Cephesi, 5. Alay, Liva Al Shimal, Rical El Harb, Liwa Sultan Osman, Festakim Kema Umirt, Suad el Cezire, 51. Tugay, Firka al Shimaliya, Sultan Mehmed Fatih Tugayı, Muntasır Billallah ve Semerkant Tugayı.

Suriye Demokratik Güçleri ve müttefik kuvvetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) harekata TSK ve SUO ile karşı çatışmalara girmiştir. Bu kapsamda SDG'ye bağlı Halk Koruma Birlikleri, Kadın Koruma Birlikleri Süryani Askerî Konseyi, Kuzey Demokratik Tugayı, Şehit Nubar Ozanyan Tugayı ve SDG askerî konseyleri çatışmalarda yer almıştır. Bununla birlikte Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'ne bağlı güvenlik güçleri olan Öz Savunma Güçleri Asayiş ve ona bağlı Anti Terör Birimleri, Sivil Koruma Güçleri ve bağımsız bir tabur olan Enternasyonalist Özgürlük Taburu'na bağlı Marksist-Leninist Komünist Parti, Devrimci Komünarlar Partisi, Maoist Komünist Partisi, Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist, Marksist-Leninist Silahlı Propaganda Birliği, Türkiye Komünist Emek Partisi/Leninist, Birleşik Özgürlük Güçleri ve Tekoşîna Anarşîst, SDG'ye destek için çatışmalara katılmıştır.

13 Ekim'den itibaren Suriye Silahlı Kuvvetleri ve Rusya Silahlı Kuvvetleri SDG ile anlaşma yaparak SDG kontrolündeki yerlere giriş yapmıştır. Rusya askerî polisleri Suriye ve TSK arasındaki hatta devriye gezmiş, Suriye Ordusu ise SUO ile çatışmalara girmiştir. 22 Ekim'deki Rusya-Türkiye arasındaki kararlaştırılan anlaşmaya göre Suriye ordusu ve Rusya askerî polisleri harekat dışında kalan bölgelere ve sınır bölgelere yerleşti.

Tepkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Operasyona uluslararası tepkiler;
Bordo: Açıkça kınayan ve yaptırım uygulayacağını açıklayan ülkeler
Kırmızı: Açıkça kınayan ülkeler
Sarı: Harekattan endişe duyduğunu açıklayan ve durdurma çağrısı yapan ülkeler
Gri: Tarafsız, belirsiz ifadelere sahip ve genel endişelere sahip ülkeler
Mavi: Harekatı destekleyen ülkeler
Detaylar için: Barış Pınarı Harekâtı'na karşı tepkiler

Operasyondan bir gün önce Halkların Demokratik Partisi (HDP) dışındaki tüm muhalefet partileri ordunun Suriye'deki görev süresini uzatmak için TBMM'de evet oyu kullandı. Muhalefet parti liderleri Meral Akşener (İyi Parti), Kemal Kılıçdaroğlu (Cumhuriyet Halk Partisi) ve Temel Karamollaoğlu (Saadet Partisi) ve Milliyetçi Hareket Partisi lideri Devlet Bahçeli, askeri operasyon için desteklerini dile getirdiler.[180] HDP operasyonu "son derece tehlikeli ve yanlış bir adım" olarak niteleyerek kınadı ve "Türkiye'nin tehlikeli ve derin bir tuzağa sürüklendiğini" belirtti.[181]

Suriye hükûmeti harekâtı "Suriye'nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygısızlık" olarak niteledi ve "uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler kararlarının utanç verici bir ihlali" olduğunu belirterek operasyonu şiddetle kınadı. Suriye Demokratik Güçleri sözcüsü El Cezire'ye verdiği röportajda "Türkiye'nin bölgeye saldırmak için yaptığı tehditler yeni bir şey değil, yıllardır sürekli olarak yapıyorlar. Suriye Demokratik Güçleri olarak konuyu dikkatle inceliyoruz ve Suriye toprağı üzerindeki her türlü saldırıya şiddetle cevap vermeye hazırız." ifadelerini kullandı.[182]

Paris'teki Republique Meydanı'ndaki operasyon karşıtı gösteri.

Türkiye hükûmetinin operasyonu "teröristlere karşı bir kendini savunma eylemi" olarak göstermesine rağmen, harekât uluslararası alanda genel olarak "saldırganlık olarak" nitelendi ve kınandı.[46] Avrupa Birliği, Türkiye'ye operasyona derhal son vermesi çağrısında bulundu.[183] Arap Birliği ülkeleri de operasyonu kınayan açıklamalarda bulundu.[184] Bununla birlikte Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde operasyonun kınanması teklifini veto etti.[185] Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa ülkelerinin askeri operasyonu eleştirmeye devam etmeleri durumunda, özellikle de operasyonu bir işgal olarak nitelendirmeye devam etmeleri halinde, 3,6 milyon mülteciyi Avrupa'ya göndereceklerini ifade etti.[186][187] ABD'de ve çeşitli Avrupa ülkelerde operasyonu protesto eden gösteriler düzenlendi ve operasyona tepki gösterildi.[188][189] Çeşitli uluslararası sivil toplum kuruluşları harekât hakkında endişelerini dile getirdi. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Türkiye ve müttefik gruplarının yasadışı bir şekilde ölümlere neden olduklarını, keyfi olarak tutuklama gerçekleştirdiklerini ve göç ettirilmiş sivillerin olduğunu[190], Uluslararası Kurtarma Komitesi çoğu IŞİD zulmü kaynaklı topluca yerinden etme olaylarından kurtulmuş olan 2 milyon sivilin yaşamından endişe duyduğunu ve hayat kurtaran insani yardım hizmetlerini kesintiye uğratabileceğini[191], Sınır Tanımayan Doktorlar harekâtın, Suriye halkının yıllarca süren savaş ve güvencesiz koşullarda yaşadığı travmayı daha da artıracağını[192], Uluslararası Af Örgütü ise Türkiye'nin Suriye'deki operasyonunda savaş suçu işlendiğini açıkladı.[193]

12 Ekim'de[194] Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, Türkiye'nin kendini savunma hakkını savunmasına rağmen, her savaşta çok fazla kan akacağını söyledi.[195] Erdoğan ve Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay bu görüşü kınarken,[196] Kuzey Kıbrıs Başbakanı Ersin Tatar'ın başında yer aldığı Ulusal Birlik Partisi, mecliste Akıncı’yı kınayan bir önerge çıkarmaya çalıştı ve yorumu nedeniyle istifaya çağırdı.[197] Akıncı ayrıca ölüm tehdidleri aldı ve 17 Ekim'de polise şikayette bulundu.[194] Gazete Karınca'nın haberine göre Cumhurbaşkanı Akıncı yaptığı yorumlar hakkında, "Bu topraklarda fikirlerin özgürce ifade edilebilmesi hiçbir zaman taviz vermeyeceğimiz temel ilkelerimizden biri olmaya devam edecektir." açıklamasında bulundu.[198]

Gösteri yasakları, sansür, gözaltılar ve tutuklamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Operasyonun başlamasından bir gün sonra Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, "Türk milletinin ve şanlı Türk ordusunun moral ve motivasyonunu olumsuz etkileyecek, terörün amacına hizmet eden eksik ya da yalan ve taraflı bilgilerle vatandaşlarımızı yanlış yönlendirebilecek yayınlar konusunda asla müsamahamız olmayacaktır" ifadelerini kullanarak basın mensuplarını ve kuruluşlarına yönelik girişimlerde bulunacaklarını açıkladı.[199]

Türkiye'de Aydın[200], Adana[201], Bolu[202], Mardin[203], Hakkari[204], Gaziantep[205], Kocaeli, Van ve Şanlıurfa valilikleri tarafından harekatın başlamasının ardından protesto ve gösteri yasağı konuldu.[206] Muş[207] ve Şırnak'ta[208] ise harekâtın başlamasından kısa süre önce gösteri ve eylem yasağı konuldu.

10 Ekim günü Türkiye'de operasyon karşıtı söylemlerde bulunan 78 kişi yasal kovuşturmalara maruz kaldı.[209] Türkiye'de internet ortamından "terörist propaganda yaptığı" gerekçesiyle 20'den fazla kişi tutukladı.[210][211] Savcılık Halkların Demokratik Partisi eş başkanları Sezai Temelli, Pervin Buldan ve CHP milletvekili Sezgin Tanrıkulu hakkında aynı gerekçeyle soruşturma başlattı.[212][213] BirGün gazetesinin internet editörü ve çevrimiçi haber portalı Diken'in genel yayın yönetmeni tutuklandı.[209] 11 Ekim günü İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, sosyal medyadan askeri harekatı eleştiren 500 kişiyi tespit ettiklerini ve bu kişilerden 121'ini gözaltına aldıklarını söyledi.[214] 16 Ekim'de sosyal medya paylaşımları nedeniyle Ankara ve Mardin'de 18 kişi, Elazığ'da ise 14 kişi gözaltına alındı.[215][216] Aynı gün Kürdistan Komünist Partisi Genel Başkanı Sinan Çiftyürek Barış Pınarı Harekatı ile ilgili sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alındı.[217] 17 Ekim'de Adana'da 13 kişi sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alındı.[218]

Nusaybin'de 11 Ekim günü yaşanan patlama sonrası vatandaşlarla röportaj yapan İhlas Haber Ajansı muhabirine tepki gösterildi. İHA Mardin Temsilcisi tepkiler üzerine "YPG’nin yaptığını kabul etmiyorlar" ifadelerini kullanması üzerine tepkiler daha da arttı.[219] Olay sonrası gözaltına alınan dört öğretmen görevden uzaklaştırıldı.[220]

Gazetecileri Koruma Komitesi, Türkiye hükûmetini "medyayı sessizliğe zorlamak için gözaltına almak veya taciz etmek suretiyle, hakekâtın kritik raporlarını sansürlemekle" suçladı.[221] Uluslararası Af Örgütü harekâta dair bir rapor yayımlayarak, şu ana kadar Fırat'ın doğusuna yönelik gerçekleştirilen askerî operasyonları eleştirenlerin "absürt suçlamalar" ile gözaltına alınıp, tutuklandığını kaydetti. Raporda, "terör" suçlarının yöneltildiği gazetecilerin, aktivistlerin ve sosyal medya kullanıcılarının keyfi gözaltılara, cezai soruşturmalara ve seyahat yasaklarına maruz kaldığı ve suçlu bulunmaları halinde uzun hapis cezaları ile karşı karşıya kalabilecekleri uyarısında bulunuldu. Raporda resmi rakamlara göre operasyonun ilk haftasında 839 sosyal medya hesabı hakkında soruşturulma başlatıldığına ve 186 kişinin gözaltına alındığına dikkat çekildi.[222]

IŞİD'e yönelik endişeler[değiştir | kaynağı değiştir]

SDG'nin denetiminde bulunan IŞİD mensuplarının kaldığı El-Hawl kampı, 17 Ekim 2019.

Daha önce IŞİD ile savaşmış ve IŞİD tutsaklarını barındıran SDG'nin Türkiye ve desteklediği grupların saldırısına karşı savunma yapmak zorunda bırakılması, SDG'nin bu bölgede kontrolü kaybetmesine neden olarak IŞİD'in bölgede yeniden kontrolü sağlayabileceğine dair endişelere neden oldu.[223][224] ABD Başkanı Donald Trump, ABD kuvvetlerinin Kuzeydoğu Suriye'den çekilmesi konusundaki bir soruya, IŞİD tehdidini reddederek ve savaşçıların "Avrupa'ya kaçacaklarını" söyleyerek cevap verdi.[225][226] Uluslararası alanda pek çok ülke yaptığı açıklamalarda harekâtın "IŞİD ile mücadeleyi" sekteye uğratacağı ifade edildi. Pentagon ise TSK'nın kasıtlı bir şekilde Kobani'deki ABD kuvvetlerini ağır bombardımana tutmasını gerekçe göstererek endişelerini belirtti.[227]

TSK'ya bağlı uçakların 13 Ekim 2019'da bombalanmasının ardından sonra Ayn İsa bir göç kampından 750 civarında IŞİD üyesi firar etti.[228] ABD Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, harekât sırasında kargaşadan yararlanan 100 IŞİD mensubunun tutuldukları merkezlerden kaçtığını söyledi.[229] SDG kontrolündeki kamplarda tutulan IŞİD ile ilişkili kadınları serbest bırakma hedefiyle Ocak 2019'da kurulan "Kadın Mahkumları Özgürleştir" isimli grup, Ayn İsa'daki kadın mahkumların serbest kalmasında rol oynadığını açıkladı.[not 5] İdlib'te bulunan silahlı örgüt Din Teşkilatı Muhafızları, IŞİD mahkumlarının serbest kalmasını destekledikleri sürece herhangi bir gruba veya partiye destek vereceklerini duyurdu.[230] Hawar Haber Ajansı, Ayn İsa'daki hapishanelerden ve kamplardan çıkan IŞID mensuplarının SUO saflarında çatışmalara katıldığını iddia etti.[231]

Yaptırımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Berlin'de Avrupa ülkelerinden Türkiye'ye silah satılmasının protesto edildiği harekâta karşı gerçekleşen gösteri.

13 Ekim günü ABD Başkanı Donald Trump, sınır ötesi saldırılarına karşı Türkiye'ye "güçlü" ekonomik yaptırımlar uygulamak için muhalefetteki Demokrat Partililer de dahil olmak üzere kongre liderleriyle çalıştığını söyledi.[232] Donald Trump, ertesi gün, Türkiye'ye ekonomik yaptırımların geleceğini açıkladı.[233] 15 Ekim günü Trump Türkiye'ye yönelik "istikrarsızlaştırıcı eylemlere katkıda bulunan kişilere" yönelik olduğu bildirilen yaptırımları açıkladı. Bu kapsamda; üç isim olarak Savunma Bakanı Hulusi Akar, Enerji Bakanı Fatih Dönmez ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, kurum olarak da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı yaptırım listesine alındı. Trump ayrıca yayımlayacağı Başkanlık Kararnamesi'nin ABD'nin "ciddi insan hakları ihlallerinde bulunan, ateşkesin uygulanmasına engel olan, yerinden edilmiş kişilerin evlerine dönmesini engelleyen, mültecileri zorla geri gönderen veya Suriye'de barış, güvenlik veya istikrara tehdit oluşturan" kişilere yönelik ek ve güçlü yaptırımlar uygulamasını da mümkün kılacağını belirtti ve Türkiye hükûmetine operasyonun durdurması gerektiğini yönelik çağrıda bulundu.[234][235]

Almanya, Çekya, Finlandiye, Fransa, Hollanda, İngiltere, İtalya, İspanya, İsveç ve Norveç hükumetleri Türkiye'ye silah satışını askıya alan kararlara imza attı.[236]

14 Ekim günü Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları Türkiye'ye uygulanabilecek yaptırımları görüşmek üzere toplanarak Lüksemburg'da toplandı.[237]

İnsan hakları ihlalleri, savaş suçu ve yasaklanmış silah kullanımı iddiaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Harekât sonrası Kamışlı'da yaralandıktan sonra bir ayağı kesilen, diğer ayağı ise kırılan 8 yaşındaki bir çocuk, 15 Ekim 2019.

Uluslararası Af Örgütü, TSK ve müttefiki SUO'nun Suriye'nin kuzeydoğusunda ağır insan hakları ihlallerinde bulunmak ve savaş suçu işlediğini açıkladı.[193] ABD Savunma Bakanı Mark Esper de Türkiye'nin Suriye'de savaş suçu işlemiş olabileceğine inandığını ve Ankara'nın bundan sorumlu tutulabileceğini söyledi. SUO mensuplarının yargısız infaz ve işkence yaptığına dair iddiaların sorulması üzerine Esper "Haberleri ben de gördüm, bunları izlemeye çalışıyoruz. Bunlar korkunç ve eğer doğrularsa - ki ben doğru olduklarını varsayıyorum - bunlar savaş suçlarıdır" ifadelerini kullandı.[238] ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, Temsilciler Meclisi'nde SUO'nın harekât sırasında savaş suçu işlediğini belirtti. Jeffrey "Birçok insan [operasyon bölgesinden] kaçtı çünkü Türkiye destekli Suriyeli muhalif güçlerle ilgili çok endişelilerdi, biz de öyle. Savaş suçu olarak değerlendirdiğimiz bazı olaylar gördük." ifadelerini kullandı.[229] Birleşmiş Milletler Uluslararası Ceza Hukuku Mahkemesi eski başsavcısı Carla del Ponte, Erdoğan'ın, Suriye’de düzenlenen askeri operasyon nedeniyle savaş suçlusu iddiasıyla hakkında soruşturma başlatılıp uluslararası mahkemede yargılanması gerektiğini savundu.[239] TIME dergisinde çıkan haberde; Trump'ın ABD güçlerine Kuzey Suriye'den çekilme emri vermesinden üç hafta sonra Amerikan istihbarat örgütünün, "rahatsız edici" bilgilere ulaştığını yazdı. Haberde Türkiye'nin silahlandırdığı milislerin, ABD tarafından terk edilen bölgelerde sivilleri öldürdüğü bilgisi verildi.[240] Resulayn'da 29 Ekim günü TSK ve SUO'nun esir aldığı Suriye Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı 18 askere kötü muameleye tabi tutuldu. SUO mensupları TSK'ya bağlı askerlerin yanında esirleri yaralı halde döverken videoya kaydedip sosyal medyada yayımladı. SOHR, Türkiye ve destekçisi güçlerin esirlere savaş hukukuna uygun davranmadığını bildirdi.[241]

Suriye Gelecek Partisi Genel Sekreteri Hevin Halef, kendi arabasında seyahat ederken Ceyş-ul Vatan mensupları tarafından Kamışlı yakınlarında infaz edildi.[118] SUO bileşenlerinden Şam Cephesi mensuplarının Tel Abyad'da yaşayan Hristiyanların evlerini işaretlediklerini ve zorla bölgeden kovduklarını bildirildi.[242]

Kürt Kızılayı'na bağlı sağlık görevlileri Haseke'deki bir hastanede yatan asker ve sivil altı hastada "gizemli yanıklar" olduğunu açıkladı. Demokratik Toplum Hareketi Yürütme Kurulu üyesi Foza Yûsif, bölgede çalışan doktorların da kimyasal madde kullandığına dair güçlü göstergelerin bulunduğunu belirttiğini açıkladı.[243] Birleşmiş Milletler TSK tarafından beyaz fosfor kullanıldığına dair iddialarının araştırıldığını duyurdu.[244] İngiltere'nin kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer alayının eski komutanı Hamish de Bretton-Gordon, basında yer alan fotoğraflara göre "En muhtemel zanlının beyaz fosfor olduğunu" belirtti. SDG, TSK'yı napalm bombası kullanmakla da suçladı. İsveçli bilim insanı Abbas Mansouran iddiaları araştırdığı bir rapor hazırladı. Raporda "Yanıklar, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kimyasal mühimmat kullandığını gösteriyordu. Rojava'da, beyaz fosfor ve dinğer başka bilinmeyen kimyasalların kullanıldığını vurgulamalıyım. .. Bu yanık tipine, beyaz fosfor gibi yanıcı maddeden başkası sebep olamaz. Deneyimlerime göre, TSK, sivil nüfus yoğunluklu bölgelerde kadın ve çocuklara karşı kimyasal silah kullandı." ifadeleri yer aldı.[245] Türkiye hükûmeti kimyasal silah suçlamalarını reddetti. Savunma Bakanı Hulusi Akar, iddialara yanıt olarak TSK envanterlerinde herhangi bir kimyasal silah bulunmadığını, SDG'nin kimyasal silah kullanıp suçu Türkiye'ye atmayı planladığını belirtti.[246] Türk medyası Foreign Policy dergisini yakılan lastiklerin fotoğrafını beyaz fosfor kanıtı olarak yayınladığı için kınadı.[247] SOHR 17 Ekim günü yaptığı açıklamada napalm veya beyaz fosfor kullanımına dair bir veri olmadığını bildirdi.[248]

Göç[değiştir | kaynağı değiştir]

10 Ekim günü gerçekleşen TSK bombardımanlarının ardından kentlerden 70.000 civarında kişi göç etti.[97] Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi 12 Ekim günü toplamda yaklaşık 130.000 sivilin çatışmalar sırasında göç ettiğini duyurdu.[249] Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği 18 Ekim'de yaptığı açıklamada yerinden edilen insan sayısının yaklaşık 166.000 olduğunu duyurdu.[250] 22 Ekim günü BM İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi çatışmaların başlamasından bu yana 180,000 civarında kişinin göç ettiğini duyurdu.[44]

Ekonomik etkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Ekim günü ABD Başkanı Donald Trump Türkiye'ye ekonomik yaptırım uygulayacaklarını duyurdu[232], ancak daha sonra ateşkesin sağlanması üzerine yaptırımların kaldırıldığını belirtti.[168] Trump 25 Ekim'de yaptığı açıklamada "Türkiye Kürtlere ateş etmemesi gerektiğini anlıyor. İhlal olursa büyük çaplı yaptırımların uygulanacağını tekrarlamama gerek yok" ifadelerini kullandı.[251] 29 Ekim 2019 günü Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi Türkiye'ye yaptırım tasarısını onayladı. Tasarıda Halkbank'a yönelik yaptırımların devreye sokulması ve Recep Tayyip Erdoğan ile ailesinin mal varlığının incelemeye alınması maddeleri yer aldı.[252]

Volkswagen Türkiye'de yeni fabrika kurma kararını ertelediğini duyurdu.[253]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Hayatını kaybeden Türk askerlerinden ikisi, Kuzeybatı Suriye'de Zeytin Dalı Harekâtı bölgesindeydi. Kaynaklar bu saldırıyı Barış Pınarı çerçevesinde değerlendirmiştir.[31]
  2. ^ Türkiye kaynaklarında genellikle ölü, yaralı veya rehin sayısı ayrımı yapılmadan "etkisiz hale getirildi" tanımı kullanılmaktadır.
  3. ^ SDG'yi destekleyen ABD ile Türkiye, harekâttan önce kuzeydoğu Suriye'deki sınır bölgesinin istikrarlı kalmasını sağlamak için birlikte çalışıyorlardı.[54]
  4. ^ Bu tarih PKK lideri Abdullah Öcalan'ın 1998'de Türkiye'nin baskısı sebebiyle Hafız Esad hükümeti tarafından Suriye'den sınır dışı edilmesinin yıldönümüdür.
  5. ^ Grup kendisini herhangi bir fraksiyona bağlı olmayan bağımsız olduğunu iddia etse de, bu kuruluşun IŞİD ya da El-Kaide'nin Suriye kolu ile doğrudan ilişkili olduğu iddia edilmektedir.[230]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Pitarakis, Lefteris; El Deeb, Sarah (9 Ekim 2019). "Turkey Begins an Offensive Against Kurdish Fighters in Syria". Time (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  2. ^ Rwanduzy, Mohammed (13 Ekim 2019). "Kurds strike deal with Damascus for gov't force entry of north Syria towns: officials". www.rudaw.net. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  3. ^ "SDG ile anlaşan Suriye ordusu Menbiç'e girdi, sırada Kobani var". Ahval News. 13 Ekim 2019. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  4. ^ a b "U.S. forces try to hinder the deployment of the Russian force and regime forces in the area separating between Manbij Military Council and the factions of "Euphrates Shield" • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights (İngilizce). 14 Ekim 2019. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  5. ^ "Son dakika! Fuat Oktay'dan Barış Pınarı Harekatı açıklaması". Mynet. 25 Ekim 2019. Erişim tarihi: 27 Ekim 2019. 
  6. ^ "Barış Pınarı Harekâtı - Kürtlerle Suriye yönetimi hangi konularda anlaştı?". BBC. 14 Ekim 2019. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  7. ^ a b "Turkey begins ground offensive in northeastern Syria" (İngilizce). Al Jazeera. 10 Ekim 2019. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019. 
  8. ^ "Syrian army to deploy along Turkish border in deal with Kurdish-led forces" (İngilizce). Reuters. 13 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  9. ^ a b "Syrian troops sent north to 'confront' Turkey over incursion, says state media". The National (İngilizce). 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  10. ^ "US troops completely withdraw from the countrysides of Aleppo and Raqqa" (İngilizce). Syrcenter. 20 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  11. ^ "U.S. coalition: 'We are out' of Syria's Manbij" (İngilizce). Reuters. 15 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  12. ^ "11 يوما من "نبع السلام": 120 شهيدا مدنيا.. وقسد تنسحب من "رأس العين" والتحالف ينسحب من قاعدتين عسكريتين بريفي حلب والحسكة.. و470 قتيلا من "قسد" والنظام والقوات التركية والفصائل الموالية لها" (Arapça). SOHR. 20 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  13. ^ "U.S. SAYS IT MADE 'CEASEFIRE' DEAL IN SYRIA BUT TURKEY AND KURDISH FORCES REJECT CLAIM" (İngilizce). Newsweek. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  14. ^ a b c "MSB: 'Bu Aşamada Harekat İcra Edilmesine Gerek Kalmadı'". Amerikanın Sesi. 23 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  15. ^ "Turkey Syria offensive: Russia deploys troops to border" (İngilizce). BBC. 23 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  16. ^ "Why is Turkey invading northeast Syria?" (İngilizce). Middleeasteye.net. 9 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  17. ^ "Suriye İnsan Hakları Gözlemevi:'Suriye Ordusu ve Kürtler Birlikte Çatışıyor". Amerikanın Sesi. 16 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  18. ^ "Пентагон заявил об отсутствии у США обязательств воевать за курдов" (Rusça). 14 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. США, прежде всего, не имеют под рукой достаточно сил, чтобы остановить наступление турецких войск численностью минимум 15 тыс. человек при поддержке авиации, артиллерии и механизированной техники 
  19. ^ "Türk Ordusu'ndan 80 Bin Asker ile Operasyon Hazırlığı". Parlamentohaber. 10 Temmuz 2019. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  20. ^ a b DERNIÈRES, INFOS (9 Ekim 2019). "Des dizaines de milliers de combattants syriens mobilisés par la Turquie" (Fransızca). Lorientlejour.com. 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 8.000 combattants doivent participer à l'opération sur l'axe de Tal Abyad et 10.000 autres sur l'axe de Ras al-Aïn", a déclaré M. Dadeh à des journalistes à Akçakale. 
  21. ^ "Explained: Why Turkey wants a military assault on Syrian Kurds". DW. 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  22. ^ "Syrian Kurds outgunned but vow to inflict toll on Turkish army". Reuters. 9 Ekim 2019. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  23. ^ Marjanovi, Marko (2 Ekim 2019). "Looming dilemma for the US: Disarm the YPG or not?" (İngilizce). Al-monitor. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  24. ^ a b c "Rusya: 34 bin kişinin yer aldığı 68 Kürt savunma birliğinin TSK ile temas hattından 30 kilometre çekilmesi tamamlandı". Sputnik. 29 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  25. ^ a b "The Turkish forces and the factions advance and take control of about 10 villages in Abu Rasin area (Zarkan) amid the continuation of fierce clashes against the regime forces and tens of casualties and wounded in the ranks of the both parties" (İngilizce). SOHR. 29 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  26. ^ "'US should hand YPG/PKK ringleader over to Turkey'" (İngilizce). Anadolu Ajansı. 24 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  27. ^ "One Turkish soldier killed, five wounded in northeast Syria: ministry" (İngilizce). Reuters. 27 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  28. ^ "Barış Pınarı Harekatı bölgesinde silah kazası sonucu 1 şehit". Yeni Şafak. 22 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  29. ^ "Erdoğan: 'Rusya Terör Örgütlerinin Çıktığı Bilgisini Verdi'". Amerikanın Sesi. 29 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  30. ^ "118 SNA martyred fighting YPG in Syria anti-terror op" (İngilizce). Anadolu Ajansı. 28 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  31. ^ "Two Turkish soldiers killed in Kurdish militant attack in Syria: ministry". 11 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  32. ^ a b "SDF: 93 members of occupation forces killed on October 17" (İngilizce). ANF. 18 Ekim 2019. Erişim tarihi: 18 Ekim 2019. 
  33. ^ "SDF balance sheet: 103 members of the occupation forces killed" (İngilizce). ANF. 15 Ekim 2019. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2019. 
  34. ^ http://www.haber7.com/guncel/haber/2907262-baris-pinari-harekati-devam-ediyor-iste-oldurulen-terorist-sayisi
  35. ^ a b "MSB: Rejim unsuru olduğunu iddia eden 18 kişi sağ olarak ele geçirildi". Gazete Duvar. 29 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  36. ^ "Turkey-Syria offensive: Kurds reach deal with Syrian army" (İngilizce). BBC. 14 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  37. ^ "SDF: 13 fighters and 5 civilians martyred after the ceasefire" (İngilizce). ANF. 18 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  38. ^ "Rêdûr Xelîl: Türk devleti ateşkesi 37 kez ihlal etti". ANHA. 21 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  39. ^ "المزيد من الخسائر البشرية يرفع إلى نحو 20 تعداد الذين استشهدوا وقضوا جراء مجزرة نفذتها طائرات تركية بقصفها قافلة الدعم الإنساني في مدينة رأس العين • المرصد السوري لحقوق الإنسان". 14 Ekim 2019. 
  40. ^ "About 10 citizens were killed or injured due to rocket shelling carried out by the forces of "Jarabulus Military Council" on the city of Jarabulus north-east of Aleppo". 10 Ekim 2019. 
  41. ^ "Pro-Turkey rebels 'execute' nine civilians in Syria". The Daily Star Lebanon. Agence France-Presse. 12 Ekim 2019. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  42. ^ "Turkey Says It Captured a Key Syrian Border Town". Time. 12 Ekim 2019. 
  43. ^ "Suriye operasyonu – Harekatın başladığı günden bu yana 18 sivil ve dört asker hayatını kaybetti". Medyascope. 12 Ekim 2019. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  44. ^ a b "Nearly 180,000 displaced by northeast Syria fighting as needs multiply: UN refugee agency" (İngilizce). Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği. 22 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  45. ^ "Barış Pınarı Harekatı başladı". TRT. 9 Ekim 2019. Erişim tarihi: 9 Ekim 2019. 
  46. ^ a b "World reacts to Turkey's military operation in northeast Syria". Al Jazeera (İngilizce). 10 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019. 
  47. ^ "Syria blames Kurdish forces for Turkish military offensive". Xinhua Net (İngilizce). 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  48. ^ a b "Esad'dan Barış Pınarı Harekatı'yla ilgili sert açıklama: Türkiye'nin saldırganlığıyla mücadele edeceğiz". Sputnik. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. 
  49. ^ "Russian vetoes are putting UN security council's legitimacy at risk, says US" (İngilizce). The Guardian. 23 Eylül 2015. Erişim tarihi: 10 Ocak 2016. 
  50. ^ Will Fulton, Joseph Holliday, Sam Wyer (1 Mayıs 2013). "Iranian Strategy in Syria" (İngilizce). understandingwar.org. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  51. ^ "Syria's crisis: The long road to Damascus: There are signs that the Syrian regime may become still more violent", The Economist, 11 Şubat 2012.
  52. ^ Watson, Ivan; Tuysuz, Gul (29 Ekim 2014). "Meet America's newest allies: Syria's Kurdish minority" (İngilizce). CNN. Erişim tarihi: 4 Kasım 2017. 
  53. ^ A. Jaunger (30 Temmuz 2017). "US increases military support to Kurdish-led forces in Syria" (İngilizce). ARA News. Erişim tarihi: 1 Ocak 2018. 
  54. ^ "Syrian Democratic Forces reduce fortifications" (İngilizce). Dvidshub.net. 29 Eylül 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. 
  55. ^ "Safe Zone: Existing Project But Deferred Details". Enab Baladi (İngilizce). 29 Ağustos 2019. 29 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2019. 
  56. ^ Kurdistan24. "SDF command reveals details about buffer zone in northeast Syria". Kurdistan24 (İngilizce). 30 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2019. 
  57. ^ "Turkey says U.S. stalling on Syria 'safe zone', will act alone if needed". Reuters (İngilizce). 10 Eylül 2019. Erişim tarihi: 9 Ekim 2019. 
  58. ^ "Turkey's Syria 'safe zone' deadline expires". gulfnews.com (İngilizce). 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2019. 
  59. ^ "SDG: ABD taahhütlerini yerine getirmedi". Deutsche Welle Türkçe. 7 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2019. 
  60. ^ Simkins, J. D. (8 Ekim 2019). "Trump on pulling US troops out of Syria: 'We're not a police force'". Military Times (İngilizce). 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  61. ^ Crowley, Michael; Gall, Carlotta (8 Ekim 2019). "In Trump, Turkey's Erdogan Keeps Finding a Sympathetic Ear". The New York Times (İngilizce). 
  62. ^ Rogin, Ali (9 Ekim 2019). "Turkey had 'legitimate security concern' in attacking Syrian Kurds, Pompeo says". PBS. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. “The Turks had a legitimate security concern,” Pompeo said, justifying the Turkish incursion into northern Syria days after U.S. troops left. “They have a terrorist threat to their south. We’ve been working to make sure that we did what we could do to prevent that terror threat from striking the people in Turkey, while trying to achieve what is in America’s best interest: the threat from radical Islamic terrorism emanating from Syria.” 
  63. ^ a b Hubbard, Ben; Gall, Carlotta (9 Ekim 2019). "Turkey Launches Offensive Against U.S.-Backed Syrian Militia". The New York Times (İngilizce). 
  64. ^ "Trump makes way for Turkey operation against Kurds in Syria". BBC News (İngilizce). 7 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  65. ^ "İddia: ABD Türkiye'ye istihbarat verdi" (İngilizce). Gazeteduvar. 11 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  66. ^ "Türkiye'nin Suriye operasyonunda ilk hedefi: Sınırdaki 120 km'lik hat..." haber7.com. 9 Ekim 2019. Erişim tarihi: 12 Ekim 2019. 
  67. ^ Desk, News (7 Ekim 2019). "Russian Special Forces open new Euphrates crossing between SDF, SAA lines: photos". Al-Masdar News (İngilizce). 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  68. ^ Desk, News (8 Ekim 2019). "Kurdish-led SDF claim Syrian Army is preparing to capture Manbij". Al-Masdar News (İngilizce). 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  69. ^ "The Turkish forces target the vicinity of Ras Al-Ayn area by shells and heavy machineguns, in conjunction with the arrival of new batches of factions loyal to Turkey to the latter's territory in the frame of the anticipated military operation • The Syrian Observatory For Human Rights" (İngilizce). 8 Ekim 2019. 
  70. ^ "Civilians flee Syrian border towns as Turkish warplanes, artillery kick off offensive". Reuters (İngilizce). 9 Ekim 2019. 
  71. ^ McKernan, Bethan (9 Ekim 2019). "Turkey launches military operation in northern Syria". The Guardian (İngilizce). 
  72. ^ "ISIS fightback begins as sleeper cells carry out new attacks, notorious radio station relaunches and jihadi brides regroup amid Turkey's Syria invasion". The Sun (İngilizce). 9 Ekim 2019. 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  73. ^ Raf, Sanchez (9 Ekim 2019). "Kurds abandon fight against Isil as Turkey attacks with air power and artillery deep into Syria". The Telegraph (İngilizce). 
  74. ^ "Son dakika! Cumhurbaşkanı Erdoğan duyurdu: Barış Pınarı Harekatı başladı". haberturk.com. 10 Ekim 2019. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019. 
  75. ^ "YPG/PKK'lı teröristlerin attığı roket Nusaybin'e düştü | STAR". Star.com.tr. 9 Ekim 2019. 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019. 
  76. ^ "Nusaybin ve Ceylanpınar'a havan mermisi düştü!". takvim.com.tr. 9 Ekim 2019. 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019. 
  77. ^ a b "Six killed by mortar fire in Turkey towns" (İngilizce). 7news.com.au. 10 Ekim 2019. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019. 
  78. ^ "Turkey launches assault on Syrian Kurdish forces". AFP.com (İngilizce). 9 Ekim 2019. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019. 
  79. ^ "Barış Pınarı'nda kara harekatı da başladı". www.haberturk.com. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  80. ^ "Turkey begins military offensive in Syria: Live updates". www.cnn.com (İngilizce). 9 Ekim 2019. 
  81. ^ "'Panic' as Turkish Ground Troops Push into Northeast Syria, 'Humanitarian Catastrophe' Feared by Kurdish Civilians" (İngilizce). 9 Ekim 2019. 10 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  82. ^ "EXCLUSIVE-US-backed Syrian forces halt counter-Islamic State operations -sources". news.yahoo.com (İngilizce). 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  83. ^ "A Sleeper Cell Of Turkish Army Was Captured" (İngilizce). SDF Press. 10 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  84. ^ "Breaking News" (İngilizce). SDF Press. 9 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  85. ^ "Breaking News" (İngilizce). SDF Press. 9 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  86. ^ "Trump'ın harekat öncesi Erdoğan'a yazdığı mektup sızdırıldı". Gazete duvar. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. 
  87. ^ "Trump'tan Erdoğan'a mektup: Aptallık etme, gel anlaşalım, seni sonra arayacağım". BBC. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. 
  88. ^ "Renewed clashes between the Kurdish forces and pro-Turkey factions in the north-eastern parts of Aleppo countryside". 10 Ekim 2019. 10 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019. 
  89. ^ "TSK, Tel Erkam Köyüne Yakın Bağlantı Yolunu Kontrol Altına Aldı". Haberler.com. 10 Ekim 2019. 10 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019. 
  90. ^ "Barış Pınarı Harekatı'nda 174 terörist etkisiz hale getirildi". www.trthaber.com. 10 Ekim 2019. 10 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019. 
  91. ^ "Hainler Akçakale'de sivilleri hedef aldı". 10 Ekim 2019. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  92. ^ "Hain saldırı: 6 sivil şehit!". 10 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  93. ^ "Son dakika haberi: YPG sivilleri hedef aldı! Biri bebek 4 şehit". 10 Ekim 2019. 10 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  94. ^ "21 ayrı noktaya havan düştü: 2 şehit, 46 yaralı". 10 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  95. ^ "Nusaybin'de 3 ayrı noktaya havan saldırısı: 3 şehit, 24 yaralı". 10 Ekim 2019. 10 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  96. ^ "Terör örgütü'nün saldırısında bir anne ve 2 kızı şehit düştü". Memurlar.net. 10 Ekim 2019. 10 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  97. ^ a b Gall, Carlotta; Kingsley, Patrick (10 Ekim 2019). "Shells Fired into Turkey as Syria Offensive Extends into 2nd Day". The New York Times. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  98. ^ "Turkey presses Syrian assault as thousands flee the fighting". 10 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  99. ^ "YPG/PKK gazetecilerin olduğu restorana ateş açtı: 2 gazeteci yaralandı". yenisafak.com. 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  100. ^ "Suriye'ye operasyonda 3. gün: Nusaybin'de 8 kişi, Suriye'de 3 asker hayatını kaybetti". Evrensel. 11 Ekim 2019. 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2019. DG Sözcüsü Kino Gabriyel ise bir açıklama yaparak Nusaybin ve diğer merkezleri hedef aldıkları yönündeki iddiaları kabul etmedi. 
  101. ^ "Son dakika... Terör örgütü YPG'den sivillere alçak saldırı: İki ilçemizde şehit ve yaralılar var". cnnturk.com. 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  102. ^ "Barış Pınarı Harekatı'nda Ayn El Arab'daki terör hedefleri, top atışları ile vuruldu". mynet.com. 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  103. ^ "Wayback Machine". web.archive.org. 11 Ekim 2019. 
  104. ^ "Suriye Milli Ordusu Tel Halef köyündeki terör örgütü paçavralarını indirdi". trthaber.com. 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  105. ^ Sanchez, Raf (11 Ekim 2019). "Dispatch: Anger on Turkish border as conflict reveals contradiction at the heart of Western Syria policy". The Telegraph (İngilizce). ISSN 0307-1235. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  106. ^ "Information Regarding The Attacks By The Invading Turkish Army On Northern Syria On October 11th" (İngilizce). SDF Press. 12 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  107. ^ "The Latest:Despite US, Turkey says Syria mission continues". The Washington Post (İngilizce). 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 12 Ekim 2019. 
  108. ^ a b "Hulusi Akar: 342 terörist etkisiz hale getirildi". independentturkish.com. Anadolu Ajansı. 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  109. ^ "Two civilians killed in YPG/PKK attack from Syria – Peace Spring". 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  110. ^ @jaishalislam (11 Ekim 2019). "لقاءات جمعت قادة #جيش_الإسلام مع المقاتلين في قطاعي #درع_الفرات و #غصن_الزيتون، تخللها توجيهات وإرشادات عسكرية وشرعية والتذكير بالانضباط وغير ذلك، بالتزامن مع التجهيزات لانطلاق مقاتلينا إلى محاورهم في عملية #نبع_السلام" (Tweet). 
  111. ^ Tom O'Connor; James Laporta; Naveed Jamali (11 Ekim 2019). "Exclusive: Turkey Attacks Us Special Forces In Syria, Apparently By Mistake" (İngilizce). Newsweek. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  112. ^ "Milli Savunma Bakanlığı: ABD ve Koalisyon askerinin vurulması söz konusu değildir". BirGün. 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. ABD gözlem noktasının yaklaşık 1000 metre güney batısındaki tepelerden Suruç’un güneyindeki sınır karakollarımıza Doçka ve havan tacizleri yapılmıştır. Meşru müdafaa kapsamında karşılık verilerek atışların yapıldığı terör mevzileri ateş altına alınmıştır. ABD’nin gözlem noktasına ise herhangi bir atış söz konusu değildir. Atış öncesinde de ABD üssüne yönelik zarar verilmemesi için her türlü tedbir alınmıştır. ABD tarafından konunun tarafımıza iletilmesi sonucu tedbiren ateşler kesilmiştir. Kesinlikle ABD ve Koalisyon askerinin vurulması söz konusu değildir. 
  113. ^ "ABD askerleri Kobani'deki üsse geri döndü". Sputnik. 12 Ekim 2019. 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2019. 
  114. ^ "SON DAKİKA! Barış Pınarı Harekatı'nda çok önemli gelişme! Stratejik noktaya ulaşıldı". Sabah. 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  115. ^ "Son dakika haberi: MSB duyurdu! Rasulayn kontrol altına alındı". 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  116. ^ "Suriye Milli Ordusu, Resulayn'ı kontrol altına aldı". Timeturk.com. 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  117. ^ "SDF Serêkaniyê commander Amude: The city is under our control" (İngilizce). ANF. 12 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  118. ^ a b "BBC muhabiri Xelef'in vurulduğu görüntüleri paylaştı, McGurk görüntüler için 'savaş suçu' dedi". Artıgerçek. 13 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  119. ^ "Images of Ceyş Al Vatani mercenaries destroying bodies" (İngilizce). ANF. 12 Ekim 2019. 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  120. ^ "ABD'den Hevin Halef açıklaması: Kınıyoruz". Gazete Duvar. 13 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  121. ^ "Şanlıurfa Akçakale'ye havan mermisi atıldı". NTV. 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  122. ^ "Son dakika: YPG yine gazetecileri hedef aldı! Alçak planları deşifre oldu". takvim.com.tr. 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  123. ^ "Bakan Soylu açıkladı! 'Mardin'e 300'e yakın havan mermisi düştü' - Akşam". aksam.com.tr. 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  124. ^ Koparan, Ömer; Kako, Adham; Tok, Levent; Misto, Mohamad; Karacaoğlu, Burak; Musa, Eşref (13 Ekim 2019). "Tel Abyad'ın Suluk beldesi teröristlerden kurtarıldı". Anadolu Ajansı. Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  125. ^ "The Turkish forces and factions loyal to them achieve a new advancement in Al-Raqqah countryside and take the control of large spaces of Sluk town under a cover of heavy firepower • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights (İngilizce). 13 Ekim 2019. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  126. ^ "The SDF regain the control of Ras Al-Ayn city almost completely after a counter attack in which 17 members of the pro-Turkey factions were killed • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights (İngilizce). 13 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  127. ^ Bayar, Gözde (13 Ekim 2019). "City center of Syria's Tal Abyad cleared of YPG/PKK". Anadolu Ajansı. Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  128. ^ http://www.syriahr.com/?p=341870
  129. ^ Sly, Liz; Loveluck, Louisa; Dadouch, Sarah. "Chaos in northeast Syria as Turkish troops advance and U.S. troops withdraw" (13 Ekim 2019). Washington Post. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  130. ^ Ozer, Sarp (13 Ekim 2019). "US withdraws forces from observation post in Syria". Anadolu Ajansı. Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  131. ^ "Ayn İsa kampında tutulan 'yüzlerce' IŞİD'li yakını kaçtı". BBC Türkçe. 13 Ekim 2019. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  132. ^ "Almost all suspected ISIS militants' escape Syria camp: SDF". www.rudaw.net. 13 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  133. ^ "Son dakika haberi: Erdoğan harekatın ne zaman biteceğini açıkladı". haber7.com. 13 Ekim 2019. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  134. ^ "Aldar Xelîl: Suriye ile anlaşmamız için Ruslar çağırdı". Artı gerçek. 14 Ekim 2019. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  135. ^ a b "Rusya: Kürtler ve Şam arasında arabulucuk yaptık". Euronews. 15 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2019. 
  136. ^ "Syrian regime sends troops toward area of Turkey's anti-terror op". DailySabah. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  137. ^ "Suriye ordusu, 5 yıl sonra Rakka'da". Sputnik. 16 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  138. ^ Abdi, Mazloum. "If We Have to Choose Between Compromise and Genocide, We Will Choose Our People". Foreign Policy (İngilizce). 17 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  139. ^ https://www.reuters.com/article/us-syria-security-tabqa/syrian-army-deploys-to-town-near-raqqa-state-media-idUSKBN1WT11G
  140. ^ "Suriye ordusu Tabka ve Til Temir'e giriş yaptı". tr.sputniknews.com. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  141. ^ "بعد أكثر من 5 أعوام على فقدانه السيطرة هناك... قوات النظام تنتشر في اللواء 93 بمنطقة عين عيسى شمال الرقة • المرصد السوري لحقوق الإنسان". 14 Ekim 2019. 
  142. ^ "Trump's Syria decision sparks scramble to safely remove US troops" (İngilizce). koamnewsnow. 14 Ekim 2019. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2019. 
  143. ^ "Women's Assembly condemns the massacre of civilians in Serêkaniyê" (İngilizce). ANF. 14 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  144. ^ "Serekaniye'ye giden konvoy vuruldu: En az 11 ölü". Gazete duvar. 14 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  145. ^ "SDF carry out a counter attack on the Turkish forces and the factions west of Ras Al-Ayn city and regain control of posts and positions in the area" (İngilizce). Syriahr.com. 15 Ekim 2019. Erişim tarihi: 15 Ekim 2019. 
  146. ^ "YPG/PKK'dan sivillere havan ve roketatarlı saldırılar: 2 şehit, 12 yaralı". www.aa.com.tr. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  147. ^ "Erdogan announces liberation of Syria 'safe zone', ready for refugees to return". Middle East Monitor. 15 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2019. 
  148. ^ "Op. Peace Spring clears 1,000 sq km of terrorists so far". www.aa.com.tr. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  149. ^ a b "Rusya: Suriye ordusu, Menbiç'in tamamında kontrolü ele geçirdi". Sputnik. 16 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  150. ^ "بعد رفض القوات الأمريكية السماح لهم بالعبور نحو مدينة عين العرب (كوباني).. رتل قوات النظام يعود إلى منطقة منبج • المرصد السوري لحقوق الإنسان". 15 Ekim 2019. 
  151. ^ Desk, News (15 Ekim 2019). "Syrian Army enters strategic city in Al-Raqqa with heavy equipment: video". 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  152. ^ "Rusya ve Suriye güçleri, Kobane kent merkezine girdi". Artı gerçek. 16 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  153. ^ "SDF's Abdi: We will frustrate the occupation attacks by resisting" (İngilizce). ANF. 16 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  154. ^ "مقتل وجرح 15 مقاتل من الفصائل الموالية لتركيا في عملية تسلل نفذتها القوات الكردية المنتشرة شمال مدينة حلب" (Arapça). SOHR. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. 
  155. ^ "اشتباكات متجددة بين القوات الكردية والفصائل الموالية لتركيا على محاور غرب "إعزاز" شمال حلب" (Arapça). SOHR. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. 
  156. ^ "Pence says Turkey, U.S. agree ceasefire in northeast Syria" (İngilizce). Reuters. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. 
  157. ^ Soylu, Ragıp (17 Ekim 2019). "US and Turkey reach agreement to suspend military operation in Syria" (İngilizce). Ankara: Middleeasteye. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. 
  158. ^ "SDF: Ceasefire covers the region between Girê Spî and Serêkaniyê" (İngilizce). ANF. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 18 Ekim 2019. 
  159. ^ "الفصائل الموالية لأنقرة تهاجم قسد في مدينة رأس العين (سري كانييه) بالتزامن مع استهداف القافلة الطبية التي تحاول دخول المدينة لإخلاء الجرحى والمصابين" (Arapça). SOHR. 18 Ekim 2019. Erişim tarihi: 18 Ekim 2019. 
  160. ^ "Kurds say Turkey is violating hours-old 'ceasefire' in northern Syria" (İngilizce). CNN. 18 Ekim 2019. Erişim tarihi: 18 Ekim 2019. 
  161. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; 19Ekim isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  162. ^ "SDG Resulayn'dan çıktı, Türkiye'ye bağlı güçler kente girdi". Evrensel. 20 Ekim 2019. Erişim tarihi: 20 Ekim 2019. 
  163. ^ Suriye'nin kuzeyinde 1 Türk askeri yaşamını yitirdi, 1 asker yaralandı
  164. ^ a b "12 days of Operation "Peace Spring": Turkish-backed factions continue to violate the ceasefire and commit violations against citizens in areas under their control. The death toll among the "SDF", the regime, Turkish forces and factions loyal to it rises to 477" (İngilizce). SOHR. 21 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  165. ^ "Putin-Erdoğan görüşmesi sonrası açıklanan 10 maddelik Soçi Mutabakatı". Evrensel. 22 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  166. ^ "Kobanê'de Rus askeri polisi ve Kürtler ortak devriye yaptı". Sendika.org. 23 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  167. ^ a b "Rus ve Kürt güçlerinin Suriye-Türkiye sınırındaki ortak devriyesi sürüyor". Sendika.org. 25 Ekim 2019. Erişim tarihi: 26 Ekim 2019. 
  168. ^ a b "Trump Announces 'Permanent' Ceasefire in Syria" (İngilizce). Townhall. 23 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  169. ^ "To Public Opinion" (İngilizce). SDF Press. 24 Ekim 2019. Erişim tarihi: 24 Ekim 2019. 
  170. ^ "Serekaniye'nin güneyinde çatışmalar: Cihatçıların saldırıları püskürtüldü, 5 asker yaralandı". Sendika.org. 25 Ekim 2019. Erişim tarihi: 25 Ekim 2019. 
  171. ^ "SDF balance sheet of battle: 44 mercenaries killed" (İngilizce). ANF. 25 Ekim 2019. Erişim tarihi: 25 Ekim 2019. 
  172. ^ "Serekaniye kırsalında çatışmalar sürüyor: TSK ve cihatçılar, Suriye ordusunun girdiği bölgeleri hedef aldı". Sendika.org. 26 Ekim 2019. Erişim tarihi: 27 Ekim 2019. 
  173. ^ "Rusya: YPG'nin çekilmesi tamamlandı". Gazete Duvar. 29 Ekim 2019. Erişim tarihi: 29 Ekim 2019. 
  174. ^ "TSK ve Suriye ordusu arasındaki çatışmalarda tehlikeli tırmanış: Cihatçılar, 14 Suriye askerini esir aldı". Sendika.org. 29 Ekim 2019. Erişim tarihi: 29 Ekim 2019. 
  175. ^ "TSK'den Suriye'de topçu atışı: 6 Suriyeli asker yaşamını yitirdi". Sol. 29 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  176. ^ "Suriye hükümeti: YPG'nin 'Asayiş'ini polis, DSG'lileri asker yapabiliriz". Sputnik. 30 Ekim 2019. Erişim tarihi: 31 Ekim 2019. 
  177. ^ "QSD'den Şam'a yanıt: "Üyelerimiz değil, doğrudan komutanlığımız muhatap alınmalı"". Sendika.org. 31 Ekim 2019. Erişim tarihi: 31 Ekim 2019. 
  178. ^ "Tel Abyad'da bombalı saldırı: Çok sayıda ölü var". Hürriyet. 2 Kasım 2019. Erişim tarihi: 3 Kasım 2019. 
  179. ^ "Türkiye'nin saldırıdan sorumlu tuttuğu QSD'den cevap: Biz yapmadık, aynı taktiği Afrin'de de görmüştük". Artı Gerçek. 2 Kasım 2019. Erişim tarihi: 3 Kasım 2019. 
  180. ^ "How Turkey's Syria offensive is being received by opposition parties". 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  181. ^ "A new military front in Northern Syria will deepen the deadlock". www.hdp.org.tr. 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  182. ^ "Turkey: Preparations 'complete' for Syria military action". www.aljazeera.com. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  183. ^ "AB üyesi 28 ülkeden ortak açıklama: Türkiye operasyona son vermeli, güvenli bölge için maddi yardım sağlanmayacak". Sputnik. 9 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  184. ^ "Türkiye'nin Suriye operasyonuna Arap ve Batı ülkelerinden kınama". Aawsat. 10 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  185. ^ "ABD ve Rusya BMGK'da harekatın kınanmasına onay vermedi". CNN Turk. 11 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  186. ^ "Erdogan threatens to flood Europe with 3.6 million refugees if EU calls Turkish operation in Syria an 'invasion'". 10 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  187. ^ "109 'terrorists' killed in Turkish offensive in Syria, says Erdogan". The Irish Times. 10 Ekim 2019. 
  188. ^ "ABD ve Avrupa'da Türkiye'nin Operasyonunu Protesto Eylemleri". Amerikanın Sesi. 12 Ekim 2019. 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2019. 
  189. ^ "Denmark, Italy and France protested Turkish attacks on NE Syria" (İngilizce). ANF. 23 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  190. ^ "Turkey/Syria: Civilians at Risk in Syria Operation" (İngilizce). İnsan Hakları İzleme Örgütü. 11 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  191. ^ "IRC reacts to start of Turkish military operations in northeast Syria - concerned for welfare of millions of civilians" (İngilizce). Uluslararası Kurtarma Komitesi. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  192. ^ "Syria: Turkish military operation causes mass displacement and hospital closure" (İngilizce). Sınır Tanımayan Doktorlar. 11 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  193. ^ a b "Syria: Damning evidence of war crimes and other violations by Turkish forces and their allies" (İngilizce). Uluslararası Af Örgütü. 18 Ekim 2019. Erişim tarihi: 20 Ekim 2019. 
  194. ^ a b "Turkish Cypriot leader Akıncı files complaint against death threats". Hurriyet. 17 Ekim 2019. 
  195. ^ "Akinci hits back at Erdogan, says comments on Syria were distorted". Cyprus Mail. 14 Ekim 2019. 
  196. ^ "Turkey's VP condemns Turkish Cypriot leader over Syria op". Hurriyet. 13 Ekim 2019. 
  197. ^ "Death threats and political ruckus in wake of Akinci's Syria remarks". 16 Ekim 2019. 
  198. ^ Haberler.com. "KKTC Cumhurbaşkanı, Barış Pınarı Harekatı'nda söyledikleri sebebiyle ölüm tehdidi aldığını söyledi". Haberler.com. Erişim tarihi: 19 Ekim 2019. 
  199. ^ "RTÜK'ten uyarı: Ordunun moral ve motivasyonunu olumsuz etkileyecek yayınlara müsamahamız yok". Euronews. 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 1 Kasım 2019. 
  200. ^ "Aydın Valiliği'nden gösteri ve yürüyüşlere geçici yasak Kaynak: Aydın Valiliği'nden son dakika açıklaması". Aydın Hedef. 10 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  201. ^ "Adana'da gösteri ve yürüyüşlere geçici yasak". Timeturk. 12 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  202. ^ "Bolu'da toplantı, gösteri ve yürüyüşlere geçici yasak". Haberler.com. 11 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  203. ^ "Mardin'de gösteri ve yürüyüşler 30 gün süreyle yasaklandı". Haberturk. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. 
  204. ^ "Hakkari'de gösteri ve yürüyüşlere 30 gün yasak". Hürriyet. 14 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  205. ^ "Gaziantep'te gösteri yasağı". Sol. 12 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  206. ^ "Valiliklerden Barış Pınarı Harekatı yasaklamaları". Independent Türkçe. 10 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  207. ^ "Muş'ta toplantı ve gösteri yürüyüşlerine geçici yasak". Memurlar.net. 4 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  208. ^ "Şırnak'ta 15 günlük eylem yasağı". Sözcü. 1 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  209. ^ a b "Turkish authorities launch legal action against 78 people". Hürriyet Daily News. 10 Ekim 2019. 
  210. ^ "Turkish public, politicians voice support for Syria military push". Al-Jazeera. 10 Ekim 2019. 
  211. ^ "Turkey says over 20 people arrested for 'terrorist propaganda'". Business Day. 10 Ekim 2019. 
  212. ^ "Turkish police investigate Kurdish leaders, fire water cannon at protesters". Reuters. 10 Ekim 2019. 
  213. ^ "Sezgin Tanrıkulu hakkında soruşturma başlatıldı". Evrensel. 14 Ekim 2019. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  214. ^ "Soylu'dan sosyal medya açıklaması: 500 kişi tespit ettik, 121'i gözaltında". soL haber portalı. 11 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 
  215. ^ "Ankara ve Mardin'de sosyal medya operasyonu: Çok sayıda kişi gözaltına alındı". Evrensel. 16 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  216. ^ "Elazığ'da, 14 kişiye 'Barış Pınarı' gözaltısı". Haberler.com. 16 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  217. ^ "KKP Genel Başkanı gözaltına alındı". Gazete Duvar. 16 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  218. ^ "Adana'ta terör propagandası operasyonu: 13 gözaltı". Anadolu ajansı. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019. 
  219. ^ "Nusaybinliler İHA muhabirinin gönlüne göre konuşmayınca: "YPG'nin yaptığını kabul etmiyorlar, polisi ara"". Sendika.org. 12 Ekim 2019. 12 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2019. 
  220. ^ "İHA muhabirinin şikayet ettiği öğretmenler görevden uzaklaştırıldı". Gazete Duvar. 18 Ekim 2019. Erişim tarihi: 19 Ekim 2019. 
  221. ^ "Turkey bans critical reports on military operation in Syria, detains 2 journalists" (İngilizce). Gazetecileri Koruma Komitesi. 10 Ekim 2019. 11 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2019. 
  222. ^ "Uluslararası Af Örgütü: Türkiye muhalifleri susturmak için Barış Pınarı Operasyonu'nu kullandı". Euronews. 1 Kasım 2019. Erişim tarihi: 1 Kasım 2019. 
  223. ^ Gall, Carlotta; Kingsley, Patrick (11 Ekim 2019). "ISIS Rears Its Head, Adding to Chaos as Turkey Battles Kurds". The New York Times. 17 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  224. ^ Sly, Liz; Ryan, Missy (11 Ekim 2019). "Turkey's invasion of Syria puts Islamic State fight on hold at a critical time". Washington Post. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  225. ^ Cooper, Charlie (10 Ekim 2019). "Trump shrugs off ISIS fighters fleeing Syria: They'll 'be escaping to Europe'". POLITICO. 10 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  226. ^ Choi, David (9 Ekim 2019). "Trump brushes off worries that freed ISIS prisoners will be a threat: 'They're going to be escaping to Europe.'". Business Insider. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  227. ^ Lamothe, Dan (12 Ekim 2019). "U.S. forces say Turkey was deliberately 'bracketing' American troops with artillery fire in Syria". Washington Post (İngilizce). ISSN 0190-8286. Erişim tarihi: 13 Ekim 2019. 
  228. ^ "At least 750 Isis affiliates escape Syria camp after Turkish shelling" (İngilizce). The Guardian. 13 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  229. ^ a b "Türkiye'nin desteklediği grupların 'savaş suçu işlediğine' yönelik iddialarla ilgili ne biliniyor?". BBC. 25 Ekim 2019. Erişim tarihi: 26 Ekim 2019. 
  230. ^ a b Jawad Al-Tamimi, Aymenn (23 Ekim 2019). "'Free the Female Prisoners': A Campaign to Free Women Held in SDF Camps" (İngilizce). Aymennjawad.org. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  231. ^ "Ayn Issa'daki mevcut durum" (İngilizce). ANF. 29 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  232. ^ a b "Trump Pulls out Remaining Troops from N. Syria; Warns of 'Powerful Sanctions' on Turkey". VoaNews. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  233. ^ https://www.takvim.com.tr/dunya/2019/10/14/son-dakika-trumptan-bir-kustah-tehdit-daha-turkiyeye-buyuk-yaptirimlar-geliyor
  234. ^ "ABD'den Türkiye'ye yaptırım: Trump üç bakan ve ticareti kapsayan yaptırımlar açıkladı". BBC. 15 Ekim 2019. Erişim tarihi: 15 Ekim 2019. 
  235. ^ "Donald Trump asks Turkey for ceasefire and orders sanctions as violence escalates" (İngilizce). The Guardian. 15 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2019. 
  236. ^ "Hangi ülkeler Türkiye'ye ne kadar silah sattı?". Evrensel. 15 Ekim 2019. 16 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. 
  237. ^ "AB dışişleri bakanları bugün Türkiye'ye yaptırımları görüşecek". Euronews. 14 Ekim 2019. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  238. ^ "ABD Savunma Bakanı: Türkiye savaş suçu işlemiş görünüyor". Deutsche Welle. 23 Ekim 2019. Erişim tarihi: 23 Ekim 2019. 
  239. ^ "'Erdoğan Savaş Suçlusu Olarak Yargılanmalı'". Amerika'nın Sesi. 26 Ekim 2019. Erişim tarihi: 27 Ekim 2019. 
  240. ^ Hennigah, W. J.; WALCOTT, John (28 Ekim 2019). "U.S. Spies Say Turkish-Backed Militias Are Killing Civilians as They Clear Kurdish Areas in Syria" (İngilizce). TIME. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  241. ^ "Suriye askerleri serbest bırakıldı: Esirken maruz kaldıkları kötü muamele tartışılıyor". Sendika.org. 1 Kasım 2019. Erişim tarihi: 1 Kasım 2019. 
  242. ^ "تل أبيض: مراسل جسر يرصد انتهاكات بحق المدنيين من قبل فصائل "الوطني"" (Arapça). Jesr Press. 18 Ekim 2019. Erişim tarihi: 24 Ekim 2019. 
  243. ^ "Call for an international inspection of weapons used by Turkey" (İngilizce). ANF. 20 Ekim 2019. Erişim tarihi: 20 Ekim 2019. 
  244. ^ "UN investigates alleged use of white phosphorus in Syria" (İngilizce). The Guardian. 18 Ekim 2019. Erişim tarihi: 18 Ekim 2019. 
  245. ^ "ran asıllı uzman 'kimyasal silah raporu'nu açıkladı: Yüzlerce kişi beyaz fosfor ile yaralandı". Ahval News. 31 Ekim 2019. Erişim tarihi: 2 Kasım 2019. 
  246. ^ "Bakan Akar açıkladı! Terör örgütünün 'kimyasal silah' planı". Milliyet. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 18 Ekim 2019. 
  247. ^ "Lastik dumanlarını 'fosfor bombası' diye haber yaptılar". Sonhaberler.com. 
  248. ^ "Kurds accuse Turkey of using napalm and white phosphorus" (İngilizce). France24. 17 Ekim 2019. Erişim tarihi: 18 Ekim 2019. 
  249. ^ "Syrie: combats dans les secteurs frontaliers entre forces turques et kurdes" (Fransızca). Lepoint. 13 Ekim 2019. 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2019. 
  250. ^ "New refugees arrive to Iraq in a week of violence in northeast Syria" (İngilizce). Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği. 18 Ekim 2019. Erişim tarihi: 18 Ekim 2019. 
  251. ^ "Trump: 'Türkiye Kürtler'e Ateş Etmemesi Gerektiğini Anlıyor'". Amerikanın Sesi. 25 Ekim 2019. Erişim tarihi: 26 Ekim 2019. 
  252. ^ "Barış Pınarı Harekâtı - ABD Temsilciler Meclisi Türkiye'ye yaptırım tasarısını onayladı". BBC. 30 Ekim 2019. Erişim tarihi: 30 Ekim 2019. 
  253. ^ "Volkswagen Türkiye kararını erteledi". Deutsche Welle. 15 Ekim 2019. 15 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2019. 
  254. ^ "TSK'nin Suriye'nin kuzeyine yönelik Barış Pınarı Harekatı". tr.sputniknews.com. 11 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ekim 2019. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]