Akşitler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Arap tarihi
Checa Y Sanz Ulpiano - Fantasia.jpg

Akşitler veya İhşidîler (Arapça: الإخشيديون al-Ikhshīdīyūn), Mısır'da kurulmuş İslam devleti.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

935 yılında kurulmuştur. Başkenti Fustat (Kahire) idi.

Kurucusu Memlûklerden Muhammed Bin Togaç ya da Ebubekir Muhammed (محمد بن طغج الإخشيد Muhammad bin Tughj Al-Ikhshid; d. 882 - ö. 946)'dir.

969 yılında Fatımiler tarafından yıkılmıştır. Kurucusu Türktü; halkı ise Kıpti ve Araptı.

Ebubekir, Muhammed döneminde Suriye, Filistin alınmıştır. Türkler tarihte ilk kez Kabe'nin bulunduğu Hicaz bölgesini alarak yönetmişlerdir. Halifeliğe bağlı olduğunu göstermek için Ebubekir, Muhammed adına para bastırmıştır. Müsadere yoluyla zengin Mazerai ailesinin mallarına devletin ekonomisini güçlendirmek için el koymuştur. Hamdani ile Suriye için mücadele ettiler.

Kafur döneminde, iç isyanlar artmış ve Fatimi tehlikesi ortaya çıkmıştır.

Devlet teşkilatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Abbasilerdeki gibi devlet yönetiminde hükümdarın sarayla ve hükümetle irtibatını sağlayan baş kişi "hâcib" idi. Hâcib, emirin huzuruna gitmek isteyenleri belli kurallara göre düzenleyen kişiydi. Emirin mali işlerinden hazinedâr, sağlık ve yiyeceklerinden sorumlu olansa tabib olarak adlandırılmaktaydı.[1]

Akşitler hükümdarları[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Yaşam

Berk in Hükümdar dönemi

1. Muhammed bin Tuğ İhşid (882-946) ( 935-946)
2. Ebu El-Kasim Anogor bin El-İhşid (...-961) ( 946-961)
3. Ebu El-Hasan Ali bin El-İhşid (...- 966) (961-966)
4. Ebulmisk Kâfur (905-968) ( 966-968)
5. Ebu El-Favaris Ahmed bin Ali bin El-İhşid (...- 969) (968-968)
6. Ya bil keramil Yasin yüz el-ekrem (...-969)

Kültür ve sanat[değiştir | kaynağı değiştir]

Akşitlerin Mısırda bıraktıkları bir eser yoktur. Birtakım ufak tefek eserler yapılmışsa da , devlet çok kısa ve çatışmalı bir süre boyunca var olduğundan büyük eserler bırakacak imkan bulunamamıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Nesimi Yazıcı (1992). İlk Müslüman Türk Devletleri Tarihi, Ankara, sf. 59