Kuzey Hiung-nu
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Türk tarihi |
Ön Türk
Bozkır İmparatorlukları
Memlûklar / Türkmenler
Moğolların Mirasçıları
Anadolu - Rumeli
Türk Cumhuriyetleri
|
Kuzey Hun Devleti (Çince: 北匈奴 pinyin: běi xiōng nú; M.S. 48 - 156), Ho-han-ye yönetimindeki Doğu Hiung-nu'nun tekrar parçalanmasında Kuzey topraklarını idare eden devlettir.
Hiung-nu, M.Ö. 46 yılında Ho-han-ye ve Çiçi kardeşler arasında Doğu Hiung-nu ve Batı Hiung-nu olmak üzere ikiye ayrıldı. Batı Hiung-nu'yu Çiçi Tanhu (郅支單于 zhìzhī dānyú), Doğu Hiung-nu'yu Ho-han-ye Tanhu (呼韓邪單于 hūhánxié dānyú) yönetti.
Ho-han-ye'nin ölümünden sonra Doğu Hiung-nu Panu (蒲奴單于 púnú dānyú) şenyu oldu. Fakat yeğeni Pi (比 bǐ) buna ittiraz ederek taht kavgası başlattı. M.S. 48 yılında Doğu Hiung-nu, Kuzey Hiung-nu ve Güney Hiung-nu olarak ikiye ayrılmıştır. Kuzey Hiung-nu'yu Panu, Güney Hiung-nu'yu Pi yönetmiştir.
Çin'e yakın bölgede bulunan Güney Hiung-nu Çin üstünlüğünü kabul ettiği halde, Baykal gölü ve çevresinde Kuzey Hiung-nu bağımsız kalmayı tercih etmişti. Ancak Çinliler Güney Hiung-nu'yu kışkırtarak Kuzey Hiung-nu'yu yıprattılar ve sonuçta güneyden gelen Güney Hiung-nu'nun hücumleri ile kuzeyden gelen Türk kavimlerinden Tiele'nin akınları arasında sıkıştırılıp batıya kaymıştır. Daha sonra bölgeyi hakim olan Sien-piler tarafından daha batıya itilmişti. Bu yüzden Hun İmparatorluğu'nun kökeni olduğu düşünülmektedir.
Çin, M.S. 216 yılında da Güney Hiung-nu'yu tamamen yok etti.
Konu başlıkları |
[değiştir] Literatürde meydana gelen karışıklık
Türk tarih literatüründe üç tane "Batı Hun İmparatorluğu" ismine rastlanmaktadır.
- 1. 16 Büyük Türk devleti içerisinde sayılan "Batı Hun İmaparatorluğu"; Türkiye Cumhuriyeti'nin literatüründe, hiç bir zaman batıda kalmamış bu yönetim "Batı Hun" olarak adlandırılmakta ve Kuzey Hiung-nu'nun ilk tanhu'su olan Panu, Güney Hiung-nu'nun ilk tanhu'su olarak gösterilmektedir.
- 2. Asıl Batı Hiung-nu; Çiçi'nın yönettiği Batı Türkistan'ı kapsayan kısa ömürlü devlettir.
- 3. Avrupa'daki Hun İmparatorluğu da Batı Hun (Avrupa-Batı kastedilerek) olarak bazı kaynaklarda ifade edilmektedir.
[değiştir] Kaynakça
[değiştir] Hiung-nu Soyağacı
- Daha çok bilgi için: Hiung-nu tanhular listesi
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Hiung-nu'lar |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Büyük Hun İmparatorluğu Doğu Hiung-nu (Toman, Motun) (M.Ö.220 - M.Ö.46) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Batı Hiung-nu (Çiçi) (M.Ö.46-M.Ö.36) |
|
|
|
|
|
|
|
Doğu Hiung-nu (Ho-han-ye) (M.Ö.46 - M.S.48) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kuzey Hiung-nu (Panu) (M.S.48 - 156) |
|
|
|
|
|
Güney Hiung-nu (Pi) (M.S.48 - M.S.216) |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Avrupa Hunları (tartışmalı) |
|
|
|
Akhunlar (tartışmalı) |
|
|
|
|
|
Beş Barbar Onaltı Krallık (M.S.309 - M.S.439) |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
[değiştir] Ayrıca bakınız
- Hiung-nu (Doğu Hiung-nu)
- Batı Hiung-nu (Çiçi)
- Güney Hiung-nu (Pi)
- Hun İmparatorluğu
 |
Tarih ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
