Buhara Emirliği

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Buhara Emirliği
Buxoro Amirligi

1785-1920

Bayrak

Başkent Buhara
Dil(ler) Farsça, Özbekçe, Tacikçe, Buhori (İbrani Tacikçesi)
Din Sünni İslam, Sufizm (Nakşibendi), Yahudilik
Yönetim Monarşi
Emir
 - 1785-1800 Mir Masum Şah Murad
 - 1911-1920 Muhammed Alim Han
Tarihi
 - Rusya tarafından işgal 1768
 - Rusya'nın himayesi 1773

Buhara Emirliği (Özbekçe: Buxoro Amirligi, Tacikçe: Аморати Бухоро; 1785 - 1920), Aştarhan hanedanı'nın son hanı olan Ebül Gazi zamanında, Muhammed Rahim Han yönetimindeki Moğol kökenli ancak Cengiz Han soyundan olmayan Mangitler 1747'de Buhara'yı işgal ederek 1753'de Emirliğini ilan etmişti. Dönemin Orta Asya'nın töresine göre Cengiz Han soyundan gelmeyen Han olamadığı için 1756'de "Amīr al-Mu'minīn" unvanını kullanmıştı. Ve 1785 yılında Aştarhan hanedanının Buhara Hanlığını yok etmişti.

1747 yılında Nadir Şah'ın ölümünden sonra, Muhammad Rahim Han, Abulfayz Hanı ve onun oğlunu öldürtür, böylece Canid hanedanlığı biter. Bundan sonra emirler kukla hanlara izin verirler, Abdul Gazi Han'ın ölümüne takiben, Mir Masum Shah Murat'ın tahta çıkması önü açılır.[1]

Mangıtlar zamanında hanlığın sınırları daralmaya başladı ve 19. yüzyılın sonlarına doğru son merkez olan Buhara'nın da Rus işgaline uğramasıyla Buhara Hanlığı Rus boyunduruluğuna girdi ve 1920 yılındaki Sovyet işgaline kadar yarı bağımsız kaldı. Hanlık toprakları 1860'a kadar bugünkü Türkmenistan'ı, Özbekistan'ın batısını ve Kazakistan'ın güneybatısını kapsıyordu.

Hive Hanlığı ve Kokand Hanlığı ile birlikte Özbek üç hanlığı olarak anılmıştır.

Buhara Emirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Mir[2] Masum Şah Murat 1785-1800,[3]
  2. Haydar Töre 1800-1826,
  3. Hüseyin 1826,
  4. Ömer 1826-1827,
  5. Nasır Allah 1827-1860,
  6. Muzaffar al-Din 1860-18886,
  7. Abd al-Ahad 1886-1910,
  8. Muhammed Alim Han 1910-1920

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

16. yüzyıl civarında Avrupalı Yahudiler Orta Asya'ya gelmişler ve Bukhara emirliğine yerleşmişlerdir. Daha sonra bu Yahudilere Buhara Yahudileri denilmiştir.

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kazak hanlığını yıkan Ruslar'ın daha güneye ilerlemesinden önce hanlıkların durumu

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Soucek Svat, A History of Inner Asia (2000), sayfa 179-180
  2. ^ 1. Baş, kumandan, amir. 2. Bey, emir. Güncel Türkçe Sözlük
  3. ^ Bosworth C. E., The Ghaznavids, Edinburg, 1963

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]