Zagreb

Zagreb
Zagreb
Başkent
	Zagreb şehri; Grad Zagreb
	; Bayrak ; Arma
	Zagreb Zagreb'in Hırvatistan'daki konumu
Ülke	Hırvatistan
Kuruluş tarihi	1094
Alt idari birimler	Liste Brezovica; Črnomerec; Donja Dubrava; Donji grad; Gornja Dubrava; Gornji Grad – Medveščak; Maksimir; Novi Zagreb – istok; Novi Zagreb – zapad; Peščenica – Žitnjak; Podsljeme; Podsused – Vrapče; Sesvete; Stenjevec; Trešnjevka – jug; Trešnjevka – sjever; Trnje;
İdare
• Belediye başkanı	Milan Bandić
Yüzölçümü
• Kent	641,22 km² (24.757 mil²)
Rakım	158 m
Nüfus (2018)
• Başkent	810.003
• Metropol	1,128,941
Zaman dilimi	UTC+01.00 (OAS)
• Yaz (YSU)	UTC+02.00 (OAYS)
Posta kodu	10000
Alan kodu	01
Plaka kodu	ZG
	Resmî site; zagreb.hr

Zagreb, Hırvatistan'ın başkenti ve en büyük şehridir. Ülkenin kuzeyinde, Sava Nehri boyunca, Medvednica Dağı'nın güney yamaçlarında yer almaktadır. Zagreb, Hırvatistan ve Slovenya arasındaki uluslararası sınıra yakın, deniz seviyesinden yaklaşık 158 m (518 ft) yükseklikte bulunmaktadır. 2021 nüfus sayımına göre, şehrin nüfusu 767.131 iken Zagreb metropol alanının nüfusu 1.086.528'dir.

Şehrin yakınındaki en eski yerleşim, günümüzdeki Šćitarjevo'da bulunan Roma Andautonia'sıydı. "Zagreb" adının tarihi kaydı, 1094 yılında Kaptol'da yerleşimin kurulmasına atıfta bulunarak 1134 yılına dayanmaktadır. Zagreb, 1242 yılında özgür bir kraliyet şehri oldu. 1851'de Janko Kamauf, Zagreb'in ilk belediye başkanı oldu. Zagreb, Hırvatistan'ın idari bir bölümü olarak özel bir statüye sahiptir; birleşik bir şehir-ilçe (ancak Zagreb İlçesi'nden ayrı) ve idari olarak 17 şehir bölgesine ayrılmıştır. Şehir bölgelerinin çoğu Sava Nehri vadisi boyunca alçak bir rakımda yer alırken, Podsljeme ve Sesvete gibi kuzey ve kuzeydoğu şehir bölgeleri Medvednica Dağı'nın eteklerine yayılmıştır ve bu da şehrin coğrafi görüntüsünü oldukça çeşitli kılmaktadır. Şehir doğudan batıya yaklaşık 30 km, kuzeyden güneye ise yaklaşık 20 km uzanmaktadır. Zagreb, Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı'ndan 'Beta-' derecesiyle küresel bir şehir olarak sıralanmaktadır.

Ulaşım bağlantıları, sanayinin yoğunlaşması, bilimsel ve araştırma kurumları ve endüstriyel gelenek, Zagreb'in Hırvatistan'daki önde gelen ekonomik konumunun temelini oluşturmaktadır. Zagreb, merkezi hükûmetin, idari organların ve neredeyse tüm hükûmet bakanlıklarının merkezidir. Hırvatistan'ın en büyük şirketlerinin, medyasının ve bilimsel kurumlarının neredeyse tamamının genel merkezleri bu şehirde bulunmaktadır. Zagreb, Hırvatistan'ın en önemli ulaşım merkezidir: Orta Avrupa, Akdeniz ve Güneydoğu Avrupa burada buluşarak Zagreb bölgesini Hırvatistan'ın karayolu, demiryolu ve hava yolu ağlarının merkezi haline getirmektedir. Çeşitli ekonomisi, yüksek yaşam kalitesi, müzeleri, spor ve eğlence etkinlikleriyle bilinen bir şehirdir. Zagreb ekonomisinin başlıca dalları arasında yüksek teknoloji endüstrileri ve hizmet sektörü yer almaktadır.

Tarih

Şehrin bulunduğu alandaki ilk yerleşim 1. yüzyılda gerçekleşmiş. Tarihî kayıtlarda "Zagreb" ismi ilk defa 1094 yılında görülüyor.

Şehir, Kaptol ve Gradec (okunuşu Gradets) şehirlerinin 1851 yılında birleşmeleriyle oluşmuş. Bundan önce bu iki şehir arasında, neredeyse savaşa dönen gerginlikler yaşanıyormuş. 1242 yılında ise her iki şehir de Cengiz Han'ın saldırıları nedeniyle büyük zararlar görmüş. Kentte 1699 yılında ise bir üniversite açılmış. 17. ve 18. asırlarda kent, veba salgınları nedeniyle büyük acılar çekmiş.

20. yüzyılda ise, sanayi ile birlikte kentin nüfusu artmaya başlamış. I. Dünya Savaşı'nda bu artış duraklamaya girmiş.

Kent, Yugoslavya'nın dağılması ile birlikte, kendini yine savaşın içinde bulmuştur.

Ekonomi

Şehir, elektrik makineleri ve parçaları, kimyasal madde, gıda ve içecek üretiminde önemli bir paya sahiptir. Zagreb uluslararası ticaret ve iş merkezidir. Burası, ülkede nominal bazda kişi başına düşen millî gelirin en yüksek olduğu şehirdir. 26.000 Dolar olan bu rakam, ülke genelinde 12.000 Dolar'dır. Firmaların %34'ünün merkezi Zagreb'de bulunur. Ayrıca ülkedeki iş gücünün %38.4'ü Zagreb'dedir. Zagreb'deki firmalar toplam ihracatın %37'sini yaparlar. (2006 verileri)

Turistik açıdan Zagreb

Zagreb, iki bölümden oluşuyor: Gornji grad (Upper Town), Donji grad (Lower town). Kaptol ve Gradec bölgeleri de Gornji grad bölümünde bulunuyor. Bu bölge, kentin Orta Çağ'dan kalan eserlerinin yoğunlaştığı yerdir.

Kentin merkezi olan Trg Bana Jelacica'da, meydanın ortasında at üstündeki heykel, meydana ismini veren büyük asker Josip Jelačić'e aittir. Kendi bir dönem ülkesini Osmanlı tehdidinden de korumuş.

Meydandan Aziz Stephen Katedrali'ne doğru yönelin. 1899 yılında yapılmış olan bu katedralin iki gotik kulesi bulunuyor. Yakınlarda ise, kentin en renkli noktalarından biri olan Dolac Pazarı bulunuyor. Tezgahlar arasında biraz turladıktan sonra, Tkalciceva Ulica sokağına girin. Burada 13. yüzyıldan kalmış bir kent kapısı göreceksiniz. Kapının üzerinde de, Meryem'in bir resmi bulunmaktadır.

Donji grad tarafında ise devlet başkanının makamı olan Banski Dvori binası ve St. Mark Kilisesi bulunmaktadır.