İçeriğe atla

Kraków

Bağlantıları değiştir
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Kraków
Şehir
Stołeczne Królewskie Miasto Kraków
Kraków bayrağı
Bayrak
Kraków arması
Arma
Polonya üzerinde Kraków
Kraków
Kraków
Krakow'un Polonya'da konumu
Ülke Polonya
VoyvodalıkKüçük Polonya
Yüzölçümü
 • Toplam327 km²
Nüfus
 (2019)
 • Toplam779.115
 • Yoğunluk2300/km²
Zaman dilimiUTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU)UTC+02.00 (OAYS)
Plaka koduKR, KK[1]
Resmî site
www.krakow.pl
KriterKültürel: iv
Referans29bis
Tescil1978 (2. oturum)
BölgeAvrupa ve Kuzey Amerika

Kraków (Lehçe telaffuz: [ˈkrakuf]), Polonya'nın ikinci büyük ve en eski şehirlerinden biridir. Küçük Polonya Voyvodalığı'nda Vistül Nehri üzerinde yer alan şehrin nüfusu 804.237'dir (2023) ve yaklaşık 100 km (62 mil) yarıçapında 8 milyon ek insan yaşamaktadır. Kraków, 1596 yılına kadar Polonya'nın resmi başkentiydi ve geleneksel olarak Polonya akademik, kültürel ve sanatsal yaşamının önde gelen merkezlerinden biri olmuştur. Eski Şehri, 1978'de UNESCO Dünya Mirası Alanı ilan edildi ve bu statüyü alan dünyanın ilk yerlerinden biri oldu.

Şehir, Wawel Tepesi'nde bir mezra olarak başladı ve 985 yılında Orta Avrupa'nın hareketli bir ticaret merkeziydi. 1038'de Piast hanedanından Polonyalı hükümdarların merkezi haline geldi ve daha sonra 16. yüzyılın sonlarına kadar Jagiellon kralları ve Polonya-Litvanya Birliği'nin yönetim merkezi olarak hizmet verdi; bu dönemde III. Sigismund kraliyet sarayını Varşova'ya taşıdı. 1918'de İkinci Polonya Cumhuriyeti'nin ortaya çıkmasıyla Kraków, ulusal ruhun çekirdeği olarak rolünü yeniden teyit etti. II. Dünya Savaşı'nın başlangıcında Polonya'nın işgalinden sonra, yeni tanımlanan Kraków Bölgesi, Nazi Almanyası'nın Genel Hükümeti'nin merkezi oldu. Yahudi nüfusu, duvarlarla çevrili bir bölge olan Kraków Gettosu'na zorla yerleştirildi ve buradan yakındaki Auschwitz gibi Nazi imha kamplarına ve Płaszów gibi Nazi toplama kamplarına gönderildi. Ancak şehir yıkımdan kurtuldu. 1978'de Kraków Başpiskoposu Karol Wojtyła, 455 yıl sonra ilk İtalyan olmayan papa olarak Papa John Paul olarak papalığa yükseltildi.

Kraków'un Eski Şehri ve tarihi merkezi, yakındaki Wieliczka Tuz Madeni ile birlikte Polonya'nın ilk Dünya Mirası Alanlarıdır. Gotik, Rönesans ve Barok mimarisi dönemlerini kapsayan kapsamlı kültürel ve mimari mirası, Vistül Nehri kıyısındaki Wawel Katedrali ve Wawel Kraliyet Kalesi, Aziz Meryem Bazilikası, Aziz Petrus ve Pavlus Kilisesi ve Avrupa'nın en büyük Orta Çağ pazar meydanı olan Rynek Główny'yi içerir. Kraków, dünyanın en eski üniversitelerinden biri ve genellikle Polonya'nın en saygın akademik yüksek öğrenim kurumu olarak kabul edilen Jagiellonian Üniversitesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Şehir ayrıca Ulusal Müze, Kraków Operası, Juliusz Słowacki Tiyatrosu, Ulusal Stary Tiyatrosu ve Jagiellonian Kütüphanesi de dahil olmak üzere ulusal öneme sahip bir dizi kuruma ev sahipliği yapmaktadır.

Kraków, Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı tarafından "yüksek yeterlilik" derecesine sahip küresel bir şehir olarak sınıflandırılmıştır. Şehir, ülkenin en işlek ikinci havalimanı ve güneydoğu Polonya sakinleri için en önemli uluslararası havalimanı olan II. John Paul Uluslararası Havalimanı tarafından hizmet verilmektedir. 2000 yılında Kraków, Avrupa Kültür Başkenti seçildi. 2013 yılında Kraków, UNESCO Edebiyat Şehri olarak resmen onaylandı. Şehir, 2016 yılında Dünya Gençlik Günü'ne ve 2023 yılında Avrupa Oyunlarına ev sahipliği yaptı.[2]

Kardeş şehirler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kraków'un resmen 34 tane kardeş şehri vardır. Bunlardan bazıları şunlardır:

Resimler

[değiştir | kaynağı değiştir]
Kraków panaroması

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "KK zamiast KR, czyli nowe tablice rejestracyjne w Krakowie". www.krakow.pl. 25 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2022. 
  2. ^ "Kraków's story: a Unesco City of Literature built out of books". 14 Kasım 2013. 14 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2016. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Kraków ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Kraków&oldid=36876642" sayfasından alınmıştır