Suriye-Türkiye sınırı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Suriye-Türkiye sınırını gösteren harita

Suriye-Türkiye sınırı, Suriye ile Türkiye arasındaki 911 km'lik kara sınırıdır. Batıda Akdeniz'den başlar ve doğuda Irak sınırıyla kesişen noktada sona erer. İki ülke sınırı hem Suriye'nin hem de Türkiye'nin en uzun sınırıdır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Suriye-Türkiye sınırı Ankara Antlaşması ile şekillenmiş, Hatay Devleti'nin Türkiye Cumhuriyeti'ne katılmasıyla günümüze kadar gelmiştir. 1973 yılına kadar Caber Kalesi eteklerinde bulunan Süleyman Şah Türbesi baraj yapımı ve güvenlik gerekçeleri ile iki kez yer değiştirdi. Halen Suriye'nin Halep sınırları içinde bulunan türbe, Türkiye'nin sınırlı dışındaki tek Türk toprağıdır.[1]

Aralık 2011'de sınır hattında çatışmalar yaşanmıştır. Haziran 2012 Türk uçağının düşürülmesinin ardından Türkiye-Suriye Krizi başlamış, Türk Silahlı Kuvvetleri'nce değiştirilen angajman kurallarınca Türkiye sınırları içerisine karşı IŞİD ve Suriye rejiminden gelen saldırılara Türk Hava Kuvvetleri ve Türk Kara Kuvvetleri tarafından uyarılmadan karşı saldırılar başlatılmış,[2] Suriye tarafından Türkiye sınırına yaklaşan her askeri unsur tehdit olarak değerlendirilip askeri hedef muamelesi görmeye başlamıştır.

2016'da yapımına başlanan ve sınır boyunca inşa edilen 837 km uzunluğundaki ve 4 metre yüksekliğindeki Suriye-Türkiye sınır duvarı 2021'de tamamlandı.[3][4][5]

Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Suriye-Türkiye sınırı 911 km uzunluğundadır. Batıda Akdeniz'den başlar ve doğuda Irak sınırıyla kesişen noktada sona erer. İki ülke sınırı hem Suriye'nin hem de Türkiye'nin en uzun sınırıdır. Dicle Çayı kavşağından doğu-batı yönünde Hatay il sınırına ulaşır ve daha sonra Hatay ilinin doğu güney sınırını oluşturduktan sonra Akdeniz'e ulaşır. Türkiye'nin en güney noktası Beysun Mahallesi bu sınır üzerindedir. Türkiye sınırları içinde doğan Fırat ve Dicle nehirlerinin suları Suriye ve Irak'tan geçmektedir.

Türkiye-Suriye sınırında, geçmiş yıllardan bu yana kaçakçılık olayları yoğun olup sınırın çok uzun olması, sınır hattının her yerinden Türkiye topraklarına kolayca geçilebilmesi ve her iki tarafın ekonomik yapı farklılıkları da kaçakçılıkta önemli bir rol oynar. Türk sınırı boyunca kurulmuş askeri karakollar ve Türk Jandarması Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Birimleri kaçakçılığa karşı önlemler almaktadır.

Türkiye'den karayolu ile Suriye'ye geçişin olduğu ana yollar; Gaziantep'ten Karkamış Sınır Kapısı'nın olduğu E216, Şanlıurfa'dan E99, Reyhanlı'dan E98 ve D D420, Yayladağı'ndan E91, Kilis'ten D D850 Pazarkule Sınır Kapısı'nın bulunduğu E85'dir. Yine 1953 yılında başlatılan İslahiye, Nusaybin ve Çobanbey'den demiryolu ağı mevcut olduğu halde günümüzde ulaşıma kapalıdır. Suriye İç Savaşı ve PKK ile mücadeleden dolayı mevcut olan birçok sınır kapısı, karayolu ve demiryolu ulaşımı yapılmamaktadır.

Sınır kapıları[değiştir | kaynağı değiştir]

# İsim İl Açılış/Kapanış Bağlandığı Ülke Karşı Kapı Yol Durum
1 Karkamış Gaziantep 04.09.1953  Suriye Cerablus 216 Açık
2 Şemdinli-Derecik Hakkâri 14.02.2011  Irak ? ? Kapalı
3 Çukurca-Üzümlü Hakkâri 07.05.2015  Irak ? ? Açık[6]
4 Yayladağı Hatay 04.09.1953  Suriye Keseb 1 Kapalı
5 Cilvegözü Hatay 04.09.1953  Suriye Bab el-Hava M45 Açık
6 Öncüpınar Kilis 04.09.1953  Suriye Azez Yol 214/Yol 217 Açık
7 Çobanbey Kilis 08.02.2013  Suriye ? ? Geçici açık[7]
8 Nusaybin Mardin 04.09.1953  Suriye Kamışlı M4 Açık
9 Şenyurt Mardin 04.09.1953  Suriye Derbesiye Yol yok Kapalı
10 Akçakale Şanlıurfa 16.10.1974  Suriye Tel Abyad Yol 712 Açık
11 Ceylanpınar Şanlıurfa 26.03.1999  Suriye Resulayn ? Kapalı (Sadece dini bayramlarda açık)[8]
12 Mürşitpınar Şanlıurfa 08.09.2010  Suriye Ayn el-Arab ? Kapalı (Sadece dini bayramlarda açık)[8]
13 Habur Şırnak 18.07.1969  Irak Zaho Road 2-IRQ.png Kapalı
14 Gülyazı Şırnak 24.01.2012  Irak ? ? Kapalı

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]