Kobani Kuşatması

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Kobani Kuşatması
Suriye İç Savaşı Kuzey Cephesi
Suriye İç Savaşı
Siege of Kobane.svg
Kobani Kuşatması'nın gelişimi:
  1 Mart 2014
  18 Eylül 2014
  21 Eylül 2014
  24 Eylül 2014
Tarih13 Eylül 2014-27 Ocak 2015
BölgeAyn el-Arap (Arapça) veya Kobani (Kürtçe), Halep, Suriye
SebepBölgenin, IŞİD'in ele geçirdiği topraklar arasında kalması. IŞİD'in, ele geçirdiği topraklar arasındaki bütünlüğü sağlamaya çalışması.
SonuçKürt güçlerin IŞİD karşısındaki zaferi:
  • 5 Ekim'de IŞİD Kobani şehrine girdi[2]
  • 16 Ekim'de IŞİD, Kobani'de gerilemeye başladı[3]
  • 24 Ekim'de IŞİD mevzilerine ABD hava saldırıları başladı[4]
  • 27 Ocak'ta IŞİD, hava saldırıları nedeniyle kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı[5]
  • Kobani şehrinin çatışmalar sonucu %70'i yıkıldı.[6]
  • Mart 2015'te Kobani civarındaki tüm köyler IŞİD'den geri alındı[7]
Taraflar

Burkan el-Fırat

Flag of Islamic State of Iraq.svg Irak ve Şam İslam Devleti
Komutanlar ve liderler

Salih Müslim[8]
People's Protection Units Flag.svg Nalin Afrin (Maysa Abdo)[9]
People's Protection Units Flag.svg Mahmud Berhveda[10]
People's Protection Units Flag.svg İsmet Hasan[11]
YPJ Flag.svg Meryem Kobani[12]
Flag of Syria 2011, observed.svg Ebu Cuma Abannavi[13]
Flag of Syria 2011, observed.svg Ebu Layit[14]

______________________
Amerika Birleşik Devletleri Barack Obama

Flag of Kurdistan.svg Mesut Barzani
Flag of Islamic State of Iraq.svg Ebu Ömer el-Şişani
Flag of Islamic State of Iraq.svg Ebu Ali el-Anbari
Flag of Islamic State of Iraq.svg Ebu Hattab el-Kürdi
Flag of Islamic State of Iraq.svg Osman el-Nezih el-Asıri 
Flag of Islamic State of Iraq.svg Ebu Muhammed el-Amriki 
Flag of Islamic State of Iraq.svg Sultan el-Safri el-Harbi 
Güçler
5,000 YPG-YPJ militanı

160 Peşmerge
9,140+ Militan IŞİD militanı
30-50 Tank
1 İnsansız Hava Aracı
Kayıplar
408 YPG-YPJ militanı,
13 Suvar El Rakka militanı
1 Peşmerge
[15]

3710[15]

18 tank

1,272-2,000 (Suriye İnsan Hakları Gözlemevi iddiası)

2,000+ (Birleşmiş Milletler iddiası)

2 İnsansız Hava Uçağı
200,000 mülteci Türkiye'ye sığındı.
32-46 sivil öldü.

Kobani Kuşatması, Suriye'nin Halep vilayetine bağlı Kobani (Kobanê, Ayn el-Arap veya Kuban olarak da bilinir.) kasabasının kırsal bölgesinde; 13 Eylül 2014 [16] tarihinde Irak Şam İslam Devleti militanlarının PYD'nin kontrolünde bulunan köylere taarruzuyla başlamıştır.

2 Aralık 2014'ten Irak Şam İslam Devleti; Kobani civarındaki 350 köyü ele geçirmiştir [17] ve sayıları 300.000'i bulan Kobanililer, mülteci durumuna düşerek Türkiye'ye kaçmışlardır. Destek gelmediği takdirde Kobani'nin; Irak Şam İslam Devleti'nin eline geçeceğinin anlaşılmasından sonra Özgür Suriye Ordusu ve Peşmerge karadan; ABD, Arap Ülkeleri ve Fransa havadan bombardıman yapmak suretiyle YPG'ye destek vermeye başlamışlardır [18].

26 Ocak 2015'te IŞİD; YPG, Özgür Suriye Ordusu, Peşmerge güçlerinin kara saldırıları ve ABD, Fransa ile Arap Ülkeleri'nin hava bombardımanları karşısında Kobani merkezinden çekilmek zorunda kalmıştır.[5][19]

2 Şubat itibarı ile IŞİD; hava bombardımanlarının etkisiyle ve karadan ilerleyen YPG, Özgür Suriye Ordusu ve Peşmerge ittifakı karşısında köylerde de gerileyerek Kobani şehir merkezinin 25 km gerisine çekilmiştir.[20][21] IŞİD, elinde kalan diğer köylerdeki kuvvetlerini geri çekerek Halep ve Rakka taraflarındaki köylerde savunma hatları oluşturmuştur.[22] Mart'ın ortalarında ise IŞİD, Kobani'nin doğusunda yer alan 30 civarındaki köyü muhafaza etmiştir.[23]

2015'in ortalarına doğru ise IŞİD bir zamanlar kalesi konumunda olan Tel-Abyad, Ayn İssa, Silük gibi kentleri kaybetmiş ve Kuzey Suriye'den büyük ölçüde çekilmek mecburiyetinde kalmıştır.

Arka Plan[değiştir | kaynağı değiştir]

2011 yılında Suriye'de isyanların patlak vermesiyle beraber Suriye Kürtleri PYD tabanında örgütlenmeye başlamışlardır. Esad ve radikal örgütlerin saldırıları karşısında 2012 yılında YPG militan gücünü oluşturmuşlardır. 19 Temmuz 2012 tarihinde Kobani, Beşar Esad kuvvetlerinin; Şam'daki ihtiyaç nedeniyle Kuzey Suriye'den çekilmesiyle beraber YPG militanları tarafından kontrol altına alınmıștır.[24] Kobani, uzun bir süre Suriye'deki üç PYD kantonunun ortasındaki kantonun merkezi olarak görev görmüştür. Ağustos 2014 itibarı ile artan IŞİD taarruzları karşısında YPG militanları geri çekilmek zorunda kalmışlardır. Böylece Kobani kasabası Eylül ayı ortası itibarıyla IŞİD tarafından kuşatılmıştır.

Çatışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

17 Eylül'de Fırat Nehri üzerindeki kritik köprüyü ele geçiren IŞİD, Kobani'yi kuşatmaya yönelik genel taarruza geçti. Irak'ta ele geçirilen tank, roket ve havan topları karşısında tutunamayan YPG, Kobani'ye doğru çekilmeye başladılar. IŞİD ise 2 Ekim itibarıyla Kobani ve çevresindeki 354 köyün 350'sini ele geçirdi. Yine 6 Ekim'de IŞİD, kritik Miştenur tepesini ele geçirerek şehrin 100 metre yakınına kadar geldi. Ertesi sabah doğu mahallelerden şehre sızmaya başladı. Ekim ortası itibarıyla IŞİD şehrin yarısını ele geçirmiş durumdaydı. 28 Ekim'e kadar IŞİD, Kobani'nin Türkiye tarafındaki sınır kapısını ele geçirmek için beş kez saldırı gerçekleştirmiş ve böylece Kobani'yi dört taraftan kuşatmayı amaçlamıştır. Ama bu saldırılar başarısız olmuş,[25] Ekim itibarıyla; USAF hava saldırılarının başlamasından dolayı gerilemeye başlamıştır.

Kasım 2014'te YPG kritik Miştenur tepesini ele geçirmiştir.[26][27] Ayrıca YPG militanları, IŞİD'in Rakka ve Tel Abyad şehirlerinden sevkiyat yaptığı Helinç yolunu kısa bir süre denetim altına almıştır. Bu durum, Kobani çevresindeki IŞİD militanlarının mühimmat ve asker desteğinin azalmasına sebep olmuştur.[28] Ocak ayına kadar sık sık el değiştiren Miştenur Tepesi'nin; 19 Ocak'ta YPG'nin eline geçtiği PYD tarafından açıklanmıştır.

20 Ocak'ta YPG militanları, Kobani'deki büyük hastaneyi ve kentin güneybatısında kalan Memit köyünü ele geçirmiş, 23 Ocak'ta YPG militanları, Kobani'nin güneyinde yer alan Termik Bijan köyünü ele geçirdi. Yine 26 Ocak itibarıyla IŞİD, geri çekildi ve çekildiğini 2 Şubat'ta doğruladı. Bu açıklamadan sonra IŞİD, Kobani'yi füzelerle vurmaya başladı.[29][30][31] [32][33]

Dış Müdahale[değiştir | kaynağı değiştir]

Irak'ta IŞİD'e karşı hava operasyonları gerçekleştiren ABD, Kobani'nin; destek gelmediği takdirde düşeceğinin anlaşılması üzerine IŞİD'e karşı Suriye'de de hava saldırılarına başladı. 28 Eylül'den itibaren Kobani'deki IŞİD hedefleri; ABD tarafından havadan vurulmaya başlandı. ABD saldırıları nedeniyle IŞİD; Kobani'de gerilemeye başladı.

Türkiye Ekim sonu itibarıyla Özgür Suriye Ordusu ve Peşmerge'nin sınırından Kobani'ye geçmesine izin vermiştir. Böylece dış kara birlikleri de çatışmalara dahil olmuşlardır.[34]

Kobani Kuşatması'nın Dış Sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kobani'deki savaş Türkiye'de ve Batı Avrupa'da büyük protestolara neden olmuştur. IŞİD'in; YPG militanlarının savunma hattını delerek Kobani'ye doğru ilerlemesi sonucu Kobani ve çevre köylerde yaşayan yaklaşık 200,000 Suriyeli, mülteci olarak Türkiye'ye sığınmıştır.[35] Kobani'deki çatışmalar, PKK'lı birimler arasındaki gerilimi de gün yüzüne çıkarmıştır. Kobani Kuşatması, Türkiye içindeki Kürt grupları da karşı karşıya getirmiştir. PKK sempatizanları ile HÜDAPAR üyeleri arasında çatışmalar yaşanmıştır.[36][37] Türkiye içindeki Kürt organizasyonlar olan HAK-PAR, KPG, KUDP-H ve Dicle-Fırat Diyalog Grubu, PKK'nın bu saldırılarını kınamışlardır.[38]

Uluslararası tepkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ekim 2014'te Paris şehrinde IŞİD karşıtı Kobani eylemi
  • Türkiye Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan "Kobani düştü düşüyor" diyerek sadece havadan bombalamanın bir işe yaramayacağını söyledi. Kara harekâtında bu görevi ifa edenlerle iş birliği kurulmasının önemine değindi.[39] Ayrıca bir başka konuşmasında "Kobani ile Türkiye'nin ne alakası var" diyen Erdoğan, bir başka açıklamasında da "Halep'in, Kobani'den daha önemli" olduğunu ifade etti.[40][41]
  • Amerika Birleşik Devletleri ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Marie Harf, PYD ile PKK'nın ayrı yapılar olduğunu ifade etti. Ayrıca Türkiye'nin IŞİD'e karşı oluşturulan koalisyona katılmasını sıcak karşılayacaklarını belirtti.[42]
  • Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Özgür Suriye Ordusu komutanlarından Albay Malik el-Kürdi, Esad rejiminin 3 yıldır insanlık suçu işlemesine rağmen ABD'den önemli bir yardım almamalarını, bunun yanında ise Kobani gibi küçük bir yer için ABD'nin, YPG'ye bu denli yardım yapmasını eleştirdi.[43]
  • Kürdistan Bölgesel Yönetimi Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi Başbakanı Neçirvan Barzani Kobani'nin kendileri için çok önemli olduğunu ve kurtarmak için ellerinden geleni yapacaklarını ifade etti.[44]
  • PKK liderlerinden Cemil Bayık, Türkiye'nin IŞİD ile iş birliği yaptığını iddia etti ve ateşkesin bitebileceğini söyledi.[45]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Demir, Arzu (28 January 2015). "Preparations for international brigade in Rojava". Firat News Agency. Erişim tarihi: 11 February 2015. 
  2. ^ http://edition.cnn.com/2014/10/05/world/meast/isis-kobani/
  3. ^ http://www.bbc.com/turkce/haberler/2014/10/141016_kobani_isid_geri_cekilme
  4. ^ http://ilerihaber.org/abd-ilk-kez-kobaneyi-vurdu/2664/
  5. ^ a b http://syriahr.com/en/2015/01/ypg-retakes-the-entire-city-of-ayn-al-arab-kobani-after-112-days-of-clashes-with-is-militants-2/
  6. ^ http://www.syriahr.com/en/2015/02/ypg-and-rebels-regain-control-on-2000-square-kilometers-of-aleppo-eastern-northern-countryside/
  7. ^ http://umap.openstreetmap.fr/fr/map/desyracuse-syria-civil-war-21-april-2015_37133#10/36.7064/38.3862
  8. ^ Paula Astih (November 7, 2014). "Kurdish PYD leaders says Peshmerga "effective" in Kobani fight". Asharq al-Awsat
  9. ^ Thomas Wyke (October 13, 2014). "Syria Isis News: Female 'General' Leading Kurdish Defence of Kobani from Islamic State Onslaught". International Business Times
  10. ^ "YPG Chief Commander in Kobane Berxwedan: Kobane is Resisting for Humanity". Mutlu Civiroglu. Retrieved 25 December 2014
  11. ^ Ruth Pollard (October 7, 2014). "Islamic State gains ground in besieged Kurdish town despite US air strike". Sydney Morning Herald
  12. ^ "Interview with YPJ Commander in Kobane and Mishtenur Hill". 17 November 2014. Retrieved 13 November 2013
  13. ^ "قيادة ألوية "فجر الحرية" تُعين قائداً جديداً مكان "أبو الليث"". halabnews.com. Retrieved 9 March 2015
  14. ^ "Kurdish man in Kobane: IS trying to reach downtown Kobane". BBC. Retrieved 7 October 2014
  15. ^ a b http://www.evrensel.net/haber/103257/4-aylik-koban-direnisinin-bilancosu-aciklandi
  16. ^ http://www.agathocledesyracuse.com/archives/52
  17. ^ http://www.ibtimes.com/turkeys-parliament-approves-military-action-against-isis-syria-iraq-1698537
  18. ^ http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/10/syrian-rebels-kobane-20141029121812288400.html
  19. ^ http://www.bbc.com/news/world-middle-east-30991612
  20. ^ http://in.reuters.com/article/2015/02/02/mideast-syria-kobani-ypg-idINKBN0L61FN20150202
  21. ^ http://www.reuters.com/article/2015/02/02/us-mideast-syria-kobani-monitor-idUSKBN0L61A620150202
  22. ^ http://uk.reuters.com/article/2015/02/09/uk-mideast-crisis-syria-islamicstate-idUKKBN0LD1LH20150209
  23. ^ http://www.agathocledesyracuse.com/wp-content/uploads/2015/02/Kobane-15-March-2015.png
  24. ^ http://www.odatv.com/n.php?n=pkkya-komsu-olduk-1907141200
  25. ^ http://www.hurriyet.com.tr/dunya/27354670.asp
  26. ^ http://www.aa.com.tr/tr/dunya/421952--kobanideki-mistenur-tepesinin-kontrolu-kurt-gruplara-gecti
  27. ^ http://www.turkiyegazetesi.com.tr/dunya/205031.aspx
  28. ^ http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2014/11/141113_kobani_ikmal_hatti
  29. ^ http://www.aljazeera.com.tr/haber/isid-kobaniden-cikarildi
  30. ^ http://www.cnnturk.com/haber/turkiye/ve-isid-kobaniden-atildi
  31. ^ http://rudaw.net/turkish/kurdistan/260120157
  32. ^ http://www.milliyet.com.tr/isid-kobani-den-cekildigini-gundem-2007250
  33. ^ http://www.hurriyet.com.tr/dunya/28100961.asp
  34. ^ http://www.sabah.com.tr/gundem/2014/10/29/pesmerge-mit-esliginde-kobaniye-girdi
  35. ^ http://www.zaman.com.tr/yorum_kobani-saldirisinin-muhtemel-neticeleri_2247303.html
  36. ^ http://www.hurriyet.com.tr/gundem/27352184.asp
  37. ^ http://www.radikal.com.tr/turkiye/huda_pardan_pkkye_uyari-1220629
  38. ^ http://www.haberdiyarbakir.com/kurdistani-muhalefetten-pkk-ve-pydye-tepki-63447h/
  39. ^ "Erdogan warns Syria's Kobane about to fall to ISIS". Al Arabiya News. 7 October 2014. 15 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 October 2014. 
  40. ^ Erdoğan Rize'de konuştu: "Kobani ile Türkiye'nin ne alakası var!"
  41. ^ Erdoğan: Halep, Kobani'den daha önemli
  42. ^ http://www.hurriyet.com.tr/dunya/27423783.asp
  43. ^ FSA DISAPPOINTED WITH US AIRDROPPING WEAPONS TO KURDS, dailysabah.com.
  44. ^ Daragahi, Borzou (12 October 2014). "Iraqi Kurds send aid to Syrian counterparts". The Financial Times. Erişim tarihi: 12 October 2014. 
  45. ^ "Exclusive: PKK commander threatens to resume war". Al-Monitor. 25 September 2014. 25 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 October 2014.