İçeriğe atla

Suriye Silahlı Kuvvetleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Suriye Silahlı Kuvvetleri
القُوَّاتُ المُسَلَّحَةُ السُورِيَّةُ
Silahlı Kuvvetler amblemi
Silahlı Kuvvetler bayrağı
Kuruluş1943 (83 yıl önce) (1943)
Şimdiki halAralık 2024 (15 ay önce) (2024-12)
Birimler
KarargâhŞam
Komuta
BaşkomutanAhmed eş-Şara
Savunma BakanıGeneral Murhaf Ebu Kasra
Genelkurmay BaşkanıGeneral Ali Nureddin el-Nas’an
Genel Bilgiler
Askerlik yaşı18
Zorunlu askerlikİnaktif
Etkin personel sayısı100.000
Sanayi
Dış yardımlar Türkiye[1]
İlgili maddeler
TarihSuriye İç Savaşı
RütbelerSuriye'nin askerî rütbeleri

Suriye Silahlı Kuvvetleri (Arapça: القوات المسلحة العربية السورية‎‎), Suriye'yi karadan, havadan ve denizden gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevli olan ordusudur. Suriye ordusu, Suriye Kara Kuvvetleri, Suriye Hava Kuvvetleri, Suriye Deniz Kuvvetleri'nden oluşmaktadır.

18 yaşını tamamlamış erkekler askere alınırdı, ancak ebeveynlerine bakabilecek bir erkek kardeşleri yoksa hizmetten muaf tutuluyorlardı, zorunlu askerlik şu anda inaktif bir durumdadır ve alımlar gönüllülüğe dayanır. Suriye İç Savaşı'nın başında 325.000 mevcûdu olan ordu, iç savaş sürecinde askerlerinin yarıya yakınını çeşitli nedenlerle (ölenler, sakat ve yaralılar, asker kaçaklarının toplam sayısı 178.000 ile 220.000 arasındadır) kaybederek 2014 sonunda 150.000'e, 2015 Ekim'inde 80.000'e kadar düşmüştü.[2][3][4] Bunlara ek olarak 80.000 ile 100.000 arasında düzensiz milis gücü bulunmaktaydı. 2023 yılına gelindiğinde Suriye ordusundaki aktif asker sayısı 170.000'e yükseldi.[5] Ayrıca 2023 yılında Suriye ordusundaki aktif paramiliter ve yedek güçlerin sayısının 50.000'e kadar azalması muhtemeldi.[5][6]

1943 yılında kurulmuş olan bu kuvvet İsrail ile birçok savaşa girmiştir. Suriye'nin 1946 yılında Fransa'dan bağımsızlığını kazanmasından bu yana 1949, 1954, 1961, 1962, 1963, 1966 ve 1970 yıllarında darbe yaparak defalarca ülkenin yönetimine el koydu.

Suriye Silahlı Kuvvetleri, 2024 yılında Esad rejiminin devrilmesiyle çöktü.[7] Fakat yeni hükûmetin liderleriği ile Silahlı Kuvvetler yeniden organize olmaktadır.

Örgütlenişi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Merkezi Şam'da bulunan ordu, kara, hava ve deniz kuvvetlerinden oluşur. Aktif personel sayısı 2011'de 295.000 ve 314.000 yedek olarak tahmin ediliyordu. Paramiliter milis güçlerinin ise 108.000 kişi olduğu tahmin edilmekteydi.

  • Suriye Kara Kuvvetleri: Kara kuvvetlerine ait 3 ordu, 8 zırhlı tümen, 3 mekanize tümen, bir özel zırhlı tümen ve bir bağımsız hava indirme tugayı bulunuyordu. 1975'te oluşturulan ve Beşşar Esad yönetiminde olan Savunma Gücü 1984'te 4. zırhlı tümen ve Cumhuriyet Muhafızları adlarını alarak kara kuvvetlerine dahil edildi.[8] Şu anda yeniden teşkil edilmekte olduğu için tam olarak organizasyonu bilinmemektedir.
  • Suriye Deniz Kuvvetleri: Deniz Kuvvetleri, 1950'de Fransa'dan temin edilen birkaç askeri gemi ile kuruldu. Denizcilik eğitimi alması için bir grup asker Fransa'ya eğitime gönderildi. 1985 yılında deniz kuvvetlerinde 4.000 muvazzaf, 2.500 yedek asker ve çalışan bulunmakta idi. Şu anda yeniden teşkil edilmekte olduğu için tam olarak organizasyonu bilinmemektedir.
  • Suriye Hava Kuvvetleri: 1948 yılında kurulan hava kuvvetleri, 1948, 1967, 1973 ve 1982'de İsrail ile savaşlarda aktif görev aldı. Şu anda yeniden teşkil edilmekte olduğu için tam olarak organizasyonu bilinmemektedir.

Suriye İç Savaşı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Suriye Silahlı Kuvvetleri (Suriye Ordusu), 2011 yılından bu yana ülkedeki Suriye İç Savaşı nedeniyle IŞİD, ÖSO, YPG, El Nusra, İslami Cephe,SMO, HTŞ ve Ahrar uş-Şam gibi farklı silahlı örgütler ile mücadele etmekteydi. Şam,[9] Lazkiye,[10] ve sahil bölgelerinin tamamı Suriye Silahlı Kuvvetleri'nin kontrolü altındaydı.

Tarihçe

[değiştir | kaynağı değiştir]

Suriye Silahlı Kuvvetleri, Fransız manda yönetimine karşı kurulmuş ve 1943'te bağımsız Suriye'nin resmi ordusu haline gelmiştir. 1948-1970 arasında İsrail ile dört savaş, 1976–2005 arasında Lübnan'da fiilen işgal görevi yürütmüş ve 2011–2024 yıllarında en yoğun şekilde iç savaşta yer almıştır.

Orduda altı darbe gerçekleşmiş; Mart ve Ağustos 1949, 1951, 1954, 1963, 1966 ve 1970 yıllarında yönetim ele geçirilmiştir.

Organizasyon ve Yapı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Komuta Yapısı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Suriye Cumhurbaşkanı aynı zamanda Silahlı Kuvvetlerin başkomutanıdır (anayasal deklarasyon 2025); Savunma Bakanı ise ikinci konumundadır. Harekât planlama ve icra, Genelkurmay Başkanlığı ve Yüksek Askerî Konsey tarafından yürütülür.

Ana Birlikler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kara Kuvvetleri: Yaklaşık 100.000 aktif asker. Hava Kuvvetleri: 1982 ve 2024 savaşlarında önemli rol üstlenmiştir. Deniz Kuvvetleri: Kıyı savunması odaklı, sınırlı güç.

Reformlar ve Yeniden Yapılanma

[değiştir | kaynağı değiştir]

2024 Aralık rejim çöküşünün ardından kurulan geçiş hükûmeti, eski muhalif milisler ve HTŞ destekli birliği entegre etmeye çalışarak yeni ordular (56., 70. ve 62. ve 76. tümenler gibi) oluşturmuştur [11]. Bu kapsamda Suwayda bölgesinde Suwayda Askerî Konseyi kuruldu.

Silahlı Muhalefet ve Milli Ordu (SNA)

[değiştir | kaynağı değiştir]

2017'de Türkiye'nin desteklediği Suriyeli muhalif gruplar, çeşitli cephelerden birleşerek “Suriye Milli Ordusu”nu (SNA) oluşturdu. Örgüt, 25.000–90.000 militan arasında estimasyonlarla birkaç kolordudan oluşmaktadır. Önemli gruplar: Ahrar al‑Sham, Sultan Murad, Hamza Tugayı, Faylak al‑Sham vb.[12][13]. SNA; Türkiye ile koordineli, bazı unsurları EU tarafından yaptırım veya CFE listesinde yer almıştır [14].

Uluslararası Yaptırımlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD ve AB'nin Suriye'ye yönelik ambargoları; özellikle insan hakları ihlalleri ve kimyasal silah kullanımı nedeniyle devlet bünyesi, ordunun üst düzeyi, NDF ve muhalif gruplar dâhil birçok kişiye sivil ve askeri sınırlamalar uygulanmaktadır [15][16][17].

İnsan Hakları İhlalleri ve Yargı Süreci

[değiştir | kaynağı değiştir]

NDF ve bazı komutanları, operasyonlarında sivillere yönelik suçlamalarla karşı karşıyadır; örneğin Homs yakınlarında sivillere karşı eylemler. Türkiye destekli SNA içinden Sultan Murad, Hamza Tugayı gibi gruplar da küresel yaptırım listelerine dahil edildi [14].

Silahlı Kuvvetlerin Çöküşü ve Gelecek

[değiştir | kaynağı değiştir]

2023–2024 döneminde SAA'nın moral çöküşü, konsolide bir düşman karşısında hızlı çökmeyi getirdi. Rusya ve İran destek elemanları büyük oranda çekiliyor, bu da ordunun otoritesini zayıflattı [18]. 2025'te geçiş hükûmeti, eski rejim unsurlarını yeni savunma organlarına entegre etmeye çalışmaktadır [11].

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Trade Registers". 29 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2019. 
  2. ^ Syria increasing efforts to build up military after substantial loses 19 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., South China Morning Post, 29.12.2014, 29.08.2016 tarihinde alındı.
  3. ^ İşte Esad'ın kayıp asker sayısı 28 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Mehmetçik TV, 13 Mart 2014, 29.08.2016 tarihinde alındı.
  4. ^ Wake-up call on Syrian army weakness prompted Russian intervention, 23 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 1 Ekim 2015, 29.08.2016 tarihinde alındı.
  5. ^ a b James Hackett, International Institute for Strategic Studies, (Ed.) (2023). The Military Balance 2023. Londra. ISBN 978-1-003-40022-6. OCLC 1372013483. 
  6. ^ "Syria Military Strength". www.globalfirepower.com. 21 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2020. 
  7. ^ Christou, William; McKernan, Bethan (8 Aralık 2024). "Syrians celebrate fall of Bashar al-Assad after five decades of dynastic rule". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 3 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2024. 
  8. ^ Civil-Military Relations And Political Liberalizati on: A Comparative Study Of The Military's Corporateness And Political Values In Egypt, Syria, Turkey, and Pakistan, Kirk S. Campbell, 2009
  9. ^ "Suriye Ordusu Şam'ın doğusundaki çemberi daraltıyor". 10 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2016. 
  10. ^ "Suriye Ordusu Lazkiye'nin kuzeyinde ilerliyor". 10 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2016. 
  11. ^ a b Jerusalem Post: Syria builds a new military after Assad's fall
  12. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; milspere isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  13. ^ “The Syrian National Army,” GCSP
  14. ^ a b Council of Europe sanctions on SNA groups
  15. ^ Europarl Briefings: Syria sanctions
  16. ^ Swedish Club: Syria sanctions update June 2025
  17. ^ Reuters: EU imposes asset freeze on Assad-linked forces
  18. ^ Reuters: Demoralised and abandoned by allies on Assad's army
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Suriye_Silahlı_Kuvvetleri&oldid=36951995" sayfasından alınmıştır