Türkiye Millî Futbol Takımı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Türkiye
Federasyon arması
Takma adı Ay-Yıldızlılar
Federasyon Türkiye Futbol Federasyonu
Konfederasyon UEFA (Avrupa)
Teknik direktör Fatih Terim
Yardımcı antrenör Hamza Hamzaoğlu
Kaptan Arda Turan
En çok millî olan Rüştü Reçber (120)
En çok gol atan Hakan Şükür (51)
FIFA kodu TUR
FIFA derecesi 32 artış3 (17 Temmuz 2014) [1]
En yüksek
FIFA derecesi
5 (9 Haziran 2004)
En düşük
FIFA derecesi
67 (22 Ekim 1993)
Elo derecesi 36
En yüksek
Elo derecesi
9 (Kasım 2002)
En düşük
Elo derecesi
82 (Kasım 1985)
İç saha
Deplasman
İlk maçı
Türkiye Türkiye 2 - 2 Romanya Romanya
(İstanbul, Türkiye; 26 Ekim 1923)
En farklı galibiyeti
Türkiye Türkiye 7 - 0 Suriye
(Ankara, Türkiye; 20 Kasım 1949)

Türkiye Türkiye 7 - 0 Güney Kore Güney Kore
(Cenevre, İsviçre; 20 Haziran 1954)

Türkiye Türkiye 7 - 0 San Marino San Marino
(İstanbul, Türkiye; 10 Kasım 1996)
En farklı mağlubiyeti
Polonya Polonya 8 - 0 Türkiye Türkiye
(Chorzów, Polonya; 24 Nisan 1968)

Türkiye Türkiye 0 - 8 İngiltere İngiltere
(İstanbul, Türkiye; 14 Kasım 1984)

İngiltere İngiltere 8 - 0 Türkiye Türkiye
(Londra, İngiltere; 14 Ekim 1987)
Dünya Kupası
Katılım 2 (İlk 1954)
En iyi derece Üçüncülük 2002
Avrupa Şampiyonası
Katılım 3 (İlk 1996)
En iyi derece Üçüncülük 2008
Konfederasyon Kupası
Katılım 1 (2002 Dünya Kupası 2.si Almanya katılmayınca yerine davet edildi) (İlk 2003)
En iyi derece Üçüncülük 2003
Resmî site tff.org.tr

Türkiye Millî Futbol Takımı, Türkiye'yi uluslararası turnuva ve maçlarda temsîl eden futbol takımıdır. Dünya Kupası'na Türkiye 1950, 1954 ve 2002 olmak üzere 3 defa hak kazanmıştır. 1950 FIFA Dünya Kupası'na finansal sorunlar yüzünden katılamamıştır.

Türk Millî Takımı ulusal karşılaşmalara Avrupa elemelerinden katılmaktadır. 2002 Dünya Kupası'nda Şenol Güneş yönetiminde aldığı üçüncülük, Fatih Terim yönetiminde Euro 2008'de aldığı üçüncülük tarihindeki en büyük başarılarıdır ve Şenol Güneş yönetiminde gençleştirilmiş kadrosuyla 2003 FIFA Konfederasyonlar Kupası'nda da üçüncülüğü vardır. Tarihinde 2 kez FIFA Dünya Kupası'na katılma başarısı göstermiş olan Türk Millî Takımı'nda Ermenistan maçı itibariyle en fazla formayı 120 kez Rüştü Reçber giymiş, millî forma altında en fazla golü ise 51 kez ile Hakan Şükür atmıştır.

Millî takımın kullandığı formalar ise iç sahada Türk bayrağının renklerinden alan klasik kırmızı-beyaz formadır. Dış sahada kullanılan forma ise yeni dizayn edilmiştir; Türk bayrağı rengi kırmızı ile beyaz renkten oluşmaktadır. Avusturya-İsviçre'nin ortaklaşa düzenlediği Euro 2008'de sakatlıklara rağmen (Almanya maçında toplam 14 oyuncu vardı ve bunların 2'si kaleciydi) Almanya ile yarı final oynadı ve son dakika golüyle elendi. Bu turnuvadan sonra 2010 Dünya Kupası'na katılmayı amaçlayan takım; İspanya ve Bosna-Hersek'in ardından grubunu 3. sırada tamamladı ve 2010 Dünya Kupası'na da katılma şansı sona erdi. Elemelerin ardından teknik direktör Fatih Terim, görevi bıraktığını açıkladı. Uzun bir süre hocasız kalan takım, 17 Şubat 2010 tarihinde Türkiye Futbol Federasyonu'nundan yapılan açıklamada Guus Hiddink'in göreve getirilmesinin bildirilmesiyle hocasını bulmuş oldu. Türkiye, Guus Hiddink ile 2 yılı opsiyonlu 4 yıllık sözleşme imzaladı.Euro 2012 play off elemelerinde Hırvatistan'a elenmesinin hemen ardından Hiddink ile yolları ayırarak teknik direktörlüğe Abdullah Avcı'yı getirmiş, Abdullah Avcı 20 Ağustos 2013'de istifa etmiştir. 22 Ağustos tarihinde Fatih Terim ile 4 maç için anlaşmaya varılmıştır. 13 Mart 2014 tarihinde, FIFA Mart ayı dünya sıralamasında Türkiye 4 basamak yükselerek 710 puanla 38.sıraya çıktığını açıkladı.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

1923'ten 1980'lere[değiştir | kaynağı değiştir]

1923 yılındaki Türkiye Milli Futbol Takımı

Türk sporunun ilk teşkilâtı olan Türk İdman Cemiyetleri İttifakı'nın kurulmasının ardından Yusuf Ziya Öniş başkanlığında ilk Türk Futbol Federasyonu 1923 yılında Şehzadebaşı'ndaki Letâfet Apartmanı salonunda yapılan toplantıda 'Futbol Hey'et-i Müttehidesi' adıyla kurulmuştur. Ardından FIFA'ya başvurulmuş ve Türkiye 21 Mayıs 1923 tarihinde FIFA'nın 26. üyesi olmuştur. FIFA üyeliğinin ardından 1923 yılında Türk Millî Takımı; Ali Sami Yen'in teknik direktörlüğünde çıktığı ilk resmî maçında aynı sene Romanya ile İstanbul'da Taksim Stadı'nda karşılaştı ve 2-2 berabere kaldı. Karşılaşmada 2 gol atan Zeki Rıza Sporel Türk Millî Takımı'nın ilk golünü atarak tarihe geçti. 1924 Paris Olimpiyatları'nda Çekoslovakya ile oynanan ve 5-2 kaybedilen maç, kayıtlara millî takımın yurt dışındaki ilk maçı olarak geçti.[2] 1949 yılında Suriye'yi geçerek 1950 FIFA Dünya Kupası'na katılma hakkını elde etmesine rağmen Dünya Kupası'nın düzenleneceği Brezilya'nın uzaklığının doğurduğu malî problem yüzünden turnuvaya katılamadı. 17 Haziran 1951 tarihinde dönemin güçlü takımı, sonradan 1954 FIFA Dünya Kupası'nı kazanacak olan Batı Almanya'yı Berlin'deki Olimpiyat Stadı'nda 2-1 yenen Türk Milli Takımı, Türk futbol tarihinin o dönemki en büyük zaferine imza attı. Bu maçta sergilediği oyunla Türkiye'nin kalecisi Turgay Şeren; artık Berlin Panteri lâkabıyla anılır oldu. 1954 yılındaki Dünya Kupası elemelerinde İspanya ile eşleşen Ayyıldızlılar; deplasmandaki maçı 4-1 kaybederken, kendi sahasında da 1-0 kazandı. O zamanki statü gereği averaj göz önüne alınmadığından tarafsız sahada (Roma şehrinde) 3. bir karşılaşma yapıldı ve 2-2 berabere tamamlandı. Dönemin statüsünde uzatmalar ya da penaltılar olmadığından, eşitlik bozulmayınca para atışı (yazı-tura) yapıldı. Para atışı sonucunda Türk Milli Takımı, İspanya'yı eleyerek tarihinde ilk defa Dünya Kupası'na katılmayı başardı.[3] İsviçre'de düzenlenen kupanın grup maçlarında Güney Kore'yi 7-0 yenerek tarihinin en farklı galibiyetlerinden birini alan milli takım, üç sene önce mağlup ettiği Batı Almanya'ya grup karşılaşmasında 4-1, play-off maçında ise 7-2 yenilerek bir üst tura çıkma şansını kaybetti. 1955 yılında 1954 FIFA Dünya Kupası'na katılan kadronun çoğunun askerde bulunmasının katkısıyla Ordu Millî Futbol Takımı finalde İtalya'yı geçerek Dünya Şampiyonu oldu. 1956 senesinde bir önceki Dünya Kupası'nda final oynayan Macaristan'ı İstanbul'da 3-1 deviren millî takım; tarihinin unutulmaz galibiyetlerinden birine imza attı. Türkiye, 1966 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Portekiz, Çekoslovakya ve Romanya'nın bulunduğu zor bir gruba düştü ve grup sonuncusu oldu. 1970 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Sovyetler Birliği ve Kuzey İrlanda ile karşılaşan Türkiye, puan dahi alamadan grup sonuncusu oldu. Türkiye 1974 FIFA Dünya Kupası elemelerinde İtalya ve İsviçre ile gruptan çıkmak için mücadele etti. Napoli'de 0-0 berabere kalan Türkiye, İstanbul'da İtalya'ya 1-0'la yenildi ve finallere katılabilme şansını kaybetti. Türkiye, 1978 Dünya Kupası eleme gruplarında her 2 maçta da Avusturya'ya boyun eğdi ve finallere katılma şansını kaybetti. 1982 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Sovyetler Birliği, Çekoslovakya, Galler ve İzlanda'nın bulunduğu grupta puan alamadan sonuncu olan Türkiye, 1986 FIFA Dünya Kupası elemelerinde İngiltere'den iki maçta toplam 13 gol yediği grup maçlarında sadece 1 puan alıp grup sonuncusu oldu.

1991'den 2002'ye[değiştir | kaynağı değiştir]

1991 Akdeniz Oyunları'nda finale çıkan genç nesil; Türk Futbol Tarihi'nde milat oldu. 1992 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde son, 1994 FIFA Dünya Kupası elemelerinde ise 5. torbadan kur'a çekimine katılan milli takım; bu nesille birinci torbaya kadar yükseldi. Akdeniz Oyunları finalinde Türk Ümit Milli Futbol Takımı, sonradan 2006 FIFA Dünya Kupası'nı kaldıran İtalya'ya elendi. A millî takıma yükselen bu nesil futbolcularla Fatih Terim teknik direktörlüğünde takım; Euro'96 elemelerinde İsviçre ve İsveç'i 2-1 yendi; İsveç'i saf dışı bırakarak İngiltere'de düzenlenen 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılmaya ilk kez hak kazandı. Türk Milli Takımı; turnuvada Hırvatistan, Danimarka ve Portekiz ile aynı grupta yer aldı. Hırvatistan'a son dakikalarda yediği golle yenilen milli takım Portekiz'e 1-0 ve Danimarka'ya 3-0 mağlup oldu. Turnuvada hiç gol atamayan ve hiç puan alamayan Türk Milli Takımı; ilk kez katıldığı Avrupa Şampiyonası'ndan umduğunu bulamayarak döndü. 1998 FIFA Dünya Kupası elemelerinde grupta Hollanda ve Belçika'nın ardından üçüncü olan takım turnuvaya gitme şansını son maçlarda kaybetti. Mustafa Denizli yönetiminde Euro 2000 elemelerinde Almanya'nın ardından grup ikincisi olarak baraj maçlarına kaldı. İrlanda'nı rakip sahada 1-1 ve içeride 0-0'lık sonuçlarla eleyerek Belçika ve Hollanda'nın ortaklaşa düzenlediği 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılmaya hak kazandı. Türk Milli Takımı B Grubu'nda İsveç, İtalya, Belçika ile eşleşti. İlk maçta İtalya'ya 2-1 kaybeden millîler; Avrupa Şampiyonalarında ilk golünü attı, gruptaki ikinci maçında İsveç ile golsüz berabere kalarak ilk puanını aldı. Gruptan çıkan takımı belirleyecek son maçta ev sahibi Belçika'yı Hakan Şükür'ün -biri kaleciden bile yükseğe sıçrayarak kafayla olmak üzere- attığı 2 golle devirerek Avrupa Şampiyonaları'nda ilk galibiyetini alan Türk Millî Takımı; İtalya'nın ardından ikinci olmayı başardı ve futbolda tarihinde ilk defa bir uluslararası organizasyonda çeyrek finale yükseldi. Çeyrek finalde Portekiz ile eşleşen millîler; rakibine 2-0'lık sonuçla yenildi ve 6. olarak turnuvaya veda etti.

Dünya üçüncülüğü[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir Azerbaycan posta pulunda 2002 FIFA Dünya Kupası kadrosu

2002 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Şenol Güneş yönetiminde İsveç'in ardından ikinci olan milliler kupaya gitme hakkını da play-off (baraj maçları)'nda Avusturya'ya 1-0 ve 5-0'lık sonuçlarla üstünlük sağlayarak kazanan ay-yıldızlılar; tarihinin en büyük başarısını bu turnuvada elde etti. Temelini 1991 yılındaki Akdeniz Oyunları'nda ikinci olan futbolcuların oluşturduğu takım Brezilya, Kosta Rika ve Çin ile birlikte C Grubu'nda yer aldı. Grup maçlarını Güney Kore'de oynayan Ayyıldızlılar ilk maçında Brezilya karşısında Hasan Şaş'ın attığı müthiş golle öne geçmesine rağmen karşılaşmayı 2-1 kaybetti. İkinci maçında da Kosta Rika ile 1-1 berabere kalan milliler, grubun son maçında Çin'i 3-0 yenerek gruptan ikinci olarak çıkmayı başardı. 2. Tur'da ev sahiplerinden biri olan Japonya'yı Ümit Davala'nın attığı golle 1-0 geçen ekip, çeyrek finalde turnuvada Fransa ve İsveç gibi takımları yenen Senegal ile eşleşti. Türk Milli Takımı karşılaşmayı İlhan Mansız'ın attığı altın golle 1-0 kazandı. Sonradan kupayı kazanacak olan, grupta karşılaştığı ve kaybettiği Brezilya'ya yarı finalde (1-0) kaybeden Türk Milli Takımı, Güney Kore'yi 3-2 yenerek Dünya üçüncüsü oldu. Üçüncülük maçında Hakan Şükür maçın başlamasından 10.8 saniye sonra attığı golle Dünya Kupası tarihinin en hızlı golünü attı ve tarihe geçti. Üçüncülük maçının sonunda Türkiye ile Güney Kore'nin dostluk görüntüleri sergileyerek seyircileri alkışlaması üzerine, Avrupa basını daha önce olası Türkiye-Güney Kore finali için "kâbus final" derken maçtan sonra "finalin adı Türkiye-Güney Kore olmalıydı" şeklinde başlıklar attı.[4] Kupanın ardından turnuvanın en iyi oyuncuları kadrosuna Rüştü Reçber ve Hasan Şaş seçildi.

2002 FIFA Dünya Kupası sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

1 yıl önce dünya üçüncüsü olan takımdan sadece 8 oyuncunun 23 kişilik kadroya alındığı 2003 FIFA Konfederasyonlar Kupası'nda da Kolombiya'yı yenerek üçüncü olan Türk Millî Takımı, 2004'te Dünya Kupası Sonrası Sendromu adı verilen ve bir duraklama dönemi yaşadı. Çekilen kuralar sonucunda 7. Grupta İngiltere, Slokavya, Macaristan ve Liechtenstein ile aynı grupta yer alan Türkiye, 20 puanlı İngiltere'nin ardından topladığı 19 puanla grubu ikinci bitirdi ve yine play-off oynamaya hak kazandı. 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılma hakkını play-off maçlarında Letonya'ya deplasmanda 1-0 mağlup olan Türkiye, kendi evinde 2-2 berabere kalınca şampiyonaya katılma hakkını kaybetti. 2006 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Yunanistan, Ukrayna ve Danimarka ile aynı grupta bulunan Ayyıldızlılar; Ersun Yanal yönetiminde başarısız olmasa da basının baskısı sonucu Ersun Yanal yerine Fatih Terim getirildi. Fatih Terim yönetiminde 25 puanlı Ukrayna'nın ardından grupta 23 puanla ikinci olmayı başaran Türk Milli Takımı play-off maçlarında İsviçre ile eşleşti. Deplasmanda 2-0'u yenildiği İsviçre'yi rövanşta 4-2 yenmesine rağmen deplasman golü kuralıyla rakibine elendi.[5] Maçtan sonra her iki takım futbolcuları ve teknik heyeti arasında çıkan olaylar yüzünden FIFA Türkiye'ye -resmî maçlarda geçerli olmak üzere- 3 maç tarafsız sahada seyircisiz oynama cezası verdi.

2006 yılında Türk vatandaşlığına geçen ve Mehmet Aurelio adını alan Brezilya vatandaşı Marco Aurélio Brito dos Prazeres, teknik direktör Fatih Terim tarafından Lüksemburg ile oynanacak hazırlık maçı kadrosuna çağrılarak bir ilki gerçekleştirdi. 1980'lerin ikinci yarısından itibaren hızla artan bir şekilde milli takımda yer alan, Avrupa'da doğup büyümüş Türk kökenli futbolcuların aksine Aurelio'nun tamamen yabancı kökenli bir futbolcu olarak Türk vatandaşlığına geçmesinin hemen ertesinde milli takıma çağrılması tartışmalara sebep oldu.

2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde Yunanistan, Norveç, Bosna-Hersek, Macaristan, Moldova ve Malta ile aynı grupta bulunan Türk Milli Takımı grupta oynadığı ilk 3 maçın 3'ünü de kazanmayı başardı. Dördüncü maçına 25 Mart 2007 tarihinde Atina'da Yunanistan karşısına çıkan milliler maçın hemen başında yediği golle 1-0 mağlup duruma düşmesine rağmen Tuncay Şanlı, Gökhan Ünal, Tümer Metin ve Gökdeniz Karadeniz'in golleriyle karşılaşmayı 4-1 kazandı ve tarihinin en büyük başarılarından birine imza attı. Daha sonra ise 28 Mart Çarşamba günü oynadığı Norveç maçından 2-2 lik skorla ayrıldı. Bu karşılaşmada takımın her iki golünü de Hamit Altıntop attı. A Millî takımının 3 maçlık seyircisiz oynama cezası bu maçla sona erdi. Bosna-Hersek ile olan bundan sonraki grup maçında ise Hakan Şükür ve Sabri Sarıoğlu ile iki kez öne geçmesine karşın Türkiye son dakikada yenen golle 3-2 mağlup oldu. 8 Eylül 2007 günü Malta maçında 2-2 berabere kalan Milli Takım beklenmeyen iki puan kaybı yaşadı. 12 Eylül 2007 günü ise Macaristan karşısında BJK İnönü Stadı'nda oynanan maçta 3-0 lık net bir skorla galibiyet alındı. Ancak Avrupa'nın zayıf ekiplerinden Moldova karşısında 1-1 berabere kalıp hemen arkasındanda grup lideri Yunanistan'a 0-1 yenilerek grubunda üçüncü sıraya gerileyerek Euro 2008 işini zora soksa da 17 Kasım 2007 gününde grup 2. Norveç'i deplasmanda 1-2 yenerek Euro 2008'e gitme şansını son maça taşıdı. 21 Kasım 2007 Çarşamba günü İstanbul Ali Sami Yen Stadyumu'nda oynanan Bosna Hersek maçını Türkiye, 1-0 kazanmış ve o gün 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası finallerine katılmaya hak kazanmıştır.

Avrupa'da ilk dörde kalan Türkiye[değiştir | kaynağı değiştir]

2008 Avrupa Futbol Şampiyonası öncesi elinde birçok futbolcu olmasından dolayı kadro seçiminde büyük zorluklar yaşayan Fatih Terim önderliğindeki milli takım turnuvaya Portekiz'e 2-0 yenilerek başladı. Turnuvanın 2. maçında ev sahibi İsviçre ile karşılaşan milliler 1-0 yenik duruma düşmesine rağmen Semih Şentürk ve Arda Turan'nın golleriyle maçı 1-2 kazandı ve gruptan çıkma şansını son maça bıraktı. A Grubu'nun son maçında Çek Cumhuriyeti karşısında 2-0 mağlup duruma düşmesine rağmen maçın bitmesine son 15 dakika kala Arda Turan'ın 1, Nihat Kahveci'nin 2 golüyle maçı 3-2 kazanarak tarihinde ikinci kez Avrupa Futbol Şampiyonası'nda çeyrek finale çıktı. Maçın son dakikasında kaleci Volkan Demirel'in kırmızı kart görmesi nedeniyle 10 kişi kalan Ayyıldızlılar'da, 3 oyuncu değiştirme hakkını kullanıldığı için Tuncay Şanlı kalede görev yapmıştır. Çeyrek Final'de Balkan ekolünün temsilcisi Hırvatistan önünde normal süresi 0-0 biten maçta 119. dakikada 1-0 mağlup duruma düşen Türkiye, 121. dakikada Semih Şentürk'ün attığı golle maçı penaltılara götürmüş, penaltılarda rakibini üstünlük sağlayarak yarı finale adımını atmıştır. Kadrosundaki sakat ve cezalı futbolcuların çokluğuna rağmen yarı final mücadelesinde Türkiye, maçta öne geçmesine rağmen Almanya beraberliği yakaladı ve öne geçti yine son dakikalarda Semih Şentürk'ün attığı golle beraberliği yakalamasına rağmen son dakikalarda Philipp Lahm'ın attığı gol ile maçı Almanya 3-2 kazanarak finale çıktı. Fakat, Türkiye Avrupa Şampiyonası tarihinin en büyük başarısını yakalayarak ilk dörtte yer aldı.

Formalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'nin resmi forması, forma sponsoru Nike tarafından üretilir. Türk bayrağı'nın renklerinden oluşan Türkiye Millî Futbol Takımı forması beyaz ve kırmızı ağırlıktadır. Türkiye Millî Futbol Takımı forması 1925-2003 yılları arası (78 yıl boyunca) Adidas firması tarafından üretildi.

Klasik[değiştir | kaynağı değiştir]

1925-1995

İç saha forması[değiştir | kaynağı değiştir]

1996-1997
1998-2000
2000-2001
2002-2003
2003
2004-2005
2006-2007
2008
2009
2010-2011
2012-2014

Dış saha forması[değiştir | kaynağı değiştir]

1996-1997
İç saha
1998-2000
İç saha
2000-2001
İç saha
2002-2003
İç saha
2003
İç saha
2004-2005
İç saha
2006-2007
İç saha
2008-2009
İç saha
2010-2011
İç saha
2012-2014

Dünya Kupası tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Tur Derece O G B M AG YG
Uruguay 1930 Katılmadı - - - - - - -
İtalya 1934 Katılmadı - - - - - - -
Fransa 1938 Katılmadı - - - - - - -
Brezilya 1950 Çekildi * - - - - - - -
İsviçre 1954 1. Tur - 3 1 0 2 10 11
İsveç 1958 Çekildi ** - - - - - - -
Şili 1962 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
İngiltere 1966 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Meksika 1970 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Almanya 1974 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Arjantin 1978 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
İspanya 1982 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Meksika 1986 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
İtalya 1990 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Amerika Birleşik Devletleri 1994 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Fransa 1998 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Güney KoreJaponya 2002 Yarı Final 3.'lük 7 4 1 2 10 6
Almanya 2006 Play-Off'ta elendi - - - - - -
Güney Afrika 2010 Elemeleri geçemedi - - - - - -
Brezilya 2014 Elemeleri geçemedi - - - - - -
Toplam 2 10 5 1 4 20 17

(*) Katılmaya hak kazandı fakat maddi yetersizlik nedeniyle çekildi ve cezalandırıldı.
(**) Asya/Afrika elemelerinde İsrail ile eşleşince elemelerden çekildi ve cezalandırıldı.

Avrupa Futbol Şampiyonası tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Tur Derece O G B M AG YG
Fransa 1960 Elemeleri Geçemedi - - - - - - -
Flag of Spain (1945 - 1977).svg 1964 Elemeleri Geçemedi - - - - - - -
İtalya 1968 Elemeleri Geçemedi - - - - - - -
Belçika 1972 Elemeleri Geçemedi - - - - - - -
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti 1976 Elemeleri Geçemedi - - - - - - -
İtalya 1980 Elemeleri Geçemedi - - - - - - -
Fransa 1984 Elemeleri Geçemedi - - - - - - -
Almanya 1988 Elemeleri Geçemedi - - - - - - -
İsveç 1992 Elemeleri Geçemedi - - - - - - -
İngiltere 1996 1. Tur - 3 0 0 3 0 5
HollandaBelçika 2000 Çeyrek Final - 4 1 1 2 3 4
Portekiz 2004 Play-Off elemesinde elendi - - - - - - -
İsviçre Avusturya 2008 Yarı final - 5 3 0 2 8 9
Polonya Ukrayna 2012 Play-Off elemesinde elendi - - - - - - -
Fransa 2016 - - - - - - -
Toplam 3 0 12 4 1 7 11 18

Yaz Olimpiyatları tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Paris'te düzenlenen 1924 Yaz Olimpiyatları, Türkiye'nin katıldığı ilk olimpiyat oldu. İskoç Billy Hunter yönetimindeki ilk kadro Çekoslovakya'ya ilk turda elenirken, Türkiye'nin ilk iki golünü ilk gurbetçi futbolculardan olan Bekir Refet kaydetmiştir.

Olimpiyatlardaki ilk galibiyet 1948 Yaz Olimpiyatları'nda Çin Cumhuriyeti karşısında alındı. Avustralya'da düzenlenen 1956 Yaz Olimpiyatları'na kuralar çekilmesine rağmen uzaklık nedeniyle futbol takımı gönderilmedi.

1960 Yaz Olimpiyatları elemelerinde Avrupa takımlarıyla değil, "Yakın Doğu" adı verilen grupta Lübnan ve Irak ile oynamıştır. Daha sonra ise Avrupa elemelerinde yer almaya devam etmiştir. 2004 Yaz Olimpiyatları ile birlikte takımlar Avrupa 21 Yaş Altı Futbol Şampiyonası sonuçlarına göre olimpiyatlara katılmaya başlamışlardır.

Yıl Tur Derece O G B M AG YG
Fransa 1924 1. Tur - 1 0 0 1 2 5
Hollanda 1928 1. Tur - 1 0 0 1 1 7
Flag of German Reich (1935–1945).svg 1936 1. Tur - 1 0 0 1 0 1
Birleşik Krallık 1948 Çeyrek final - 2 1 0 1 5 3
Finlandiya 1952 Çeyrek final - 2 1 0 1 3 8
Avustralya 1956 Çekildi - - - - - - -
İtalya 1960 1. Tur - 3 0 1 2 3 10
Japonya 1964 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Meksika 1968 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Almanya 1972 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Kanada 1976 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği 1980 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Amerika Birleşik Devletleri 1984 Çekildi - - - - - - -
Güney Kore 1988 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
İspanya 1992 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Amerika Birleşik Devletleri 1996 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Avustralya 2000 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Yunanistan 2004 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Çin Halk Cumhuriyeti 2008 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Birleşik Krallık 2012 Elemeleri geçemedi - - - - - - -
Toplam 6 0 10 2 1 7 14 34

ECO Kupası tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ev Sahibi/Yıl Tur
İran 1965 Şampiyon
Pakistan 1967 Şampiyon
Türkiye 1969 Şampiyon
İran 1970 Finalist
Pakistan 1974 Şampiyon
İran 1993 Girmedi

Teknik kadro[değiştir | kaynağı değiştir]

A Milli Takım[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Ünvan
Fatih Terim Teknik Direktör
Hamza Hamzaoğlu Antrenör
Alper Boğuşlu Kaleci Antrenörü
Julen Masach Fiziksel Performans Antrenörü

Diğer Milli Takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Ünvan
Zeki Önatlı A2 Antrenörü
Nurettin Yıldız A2 Kaleci Antrenörü
Levent Şahin A2 Fiziksel Performans ve Analiz Antrenörü
Abdullah Ercan U21 Teknik Direktörü
Nihat Yüksel U21 Kaleci Antrenörü
Emre Aşık U19/U18 Antrenörü
Altay Dağdelen U19/U18 Kaleci Antrenörü
Ömür Altunsöz U19/U18 Fiziksel Performans ve Analiz Antrenörü
Hakan Tecimer U17/U16 Teknik Direktörü
Tamer Sivrikaya U17/U16 Antrenörü
Bülent Yılmaz U17/U16 Kaleci Antrenörü
Levent Şahin U17/U16 Fiziksel Performans ve Analiz Antrenörü
Mehmet Hacıoğlu U15/U14 Teknik Direktörü
Bekir Gür U15/U14 Antrenörü
Bülent Yılmaz U15/U14 Kaleci Antrenörü

Mevcut kadro[değiştir | kaynağı değiştir]

Milli olma ve gol güncellemesi: 03 Mart 2014[6]

0#0 Poz. Oyuncu Doğum tarihi (Yaş) Oyn. Gol Asist Kulüp
1 GK Volkan Demirel 27 Ekim 1981 (1981-10-27) (32 yaşında) 62 0 Türkiye Fenerbahçe
12 GK Tolga Zengin 10 Ekim 1983 (1983-10-10) (30 yaşında) 7 0 Türkiye Beşiktaş
23 GK Onur Kıvrak 1 Ocak 1988 (1988-01-01) (26 yaşında) 7 0 Türkiye Trabzonspor
2 DF Semih Kaya 24 Şubat 1991 (1991-02-24) (23 yaşında) 16 0 Türkiye Galatasaray
3 DF İshak Doğan 9 Ağustos 1990 (1990-08-09) (23 yaşında) 1 0 Türkiye Karabükspor
4 DF Birol Parlak 1 Mart 1990 (1990-03-01) (24 yaşında) 0 0 Türkiye Fethiyespor
7 DF Gökhan Gönül 4 Ocak 1985 (1985-01-04) (29 yaşında) 40 1 Türkiye Fenerbahçe
18 DF Caner Erkin 4 Ekim 1988 (1988-10-04) (25 yaşında) 23 1 Türkiye Fenerbahçe
22 DF Ersan Adem Gülüm 17 Mayıs 1987 (1987-05-17) (27 yaşında) 4 0 Türkiye Beşiktaş
24 DF Tarık Çamdal 24 Mart 1991 (1991-03-24) (23 yaşında) 1 0 Türkiye Eskişehirspor
5 DF Emre Belözoğlu (c) 7 Eylül 1980 (1980-09-07) (33 yaşında) 91 9 Türkiye Fenerbahçe
6 MF Hamit Altıntop 2.(c) 8 Aralık 1982 (1982-12-08) (31 yaşında) 80 8 Türkiye Galatasaray
8 MF Selçuk İnan 10 Şubat 1985 (1985-02-10) (29 yaşında) 32 4 Türkiye Galatasaray
10 MF Nuri Şahin 5 Eylül 1988 (1988-09-05) (25 yaşında) 43 2 Almanya Borussia Dortmund
11 MF Olcay Şahan 25 Mayıs 1987 (1987-05-25) (27 yaşında) 10 1 Türkiye Beşiktaş
14 MF Arda Turan 3.(c) 30 Ocak 1987 (1987-01-30) (27 yaşında) 71 14 İspanya Atlético Madrid
15 MF Mehmet Topal 3 Mart 1986 (1986-03-03) (28 yaşında) 40 0 Türkiye Fenerbahçe
16 MF Murat Duruer 15 Ocak 1988 (1988-01-15) (26 yaşında) 0 0 Türkiye Antalyaspor
20 MF Olcan Adın 30 Eylül 1985 (1985-09-30) (28 yaşında) 3 0 Türkiye Trabzonspor
21 DF Gökhan Töre 20 Ocak 1992 (1992-01-20) (22 yaşında) 19 0 Türkiye Beşiktaş
9 FW Umut Bulut 15 Mart 1983 (1983-03-15) (31 yaşında) 30 9 Türkiye Galatasaray
13 FW Adem Büyük 30 Ağustos 1987 (1987-08-30) (26 yaşında) 2 0 Türkiye Kasımpaşa SK
17 FW Burak Yılmaz 15 Temmuz 1985 (1985-07-15) (29 yaşında) 33 13 Türkiye Galatasaray
19 FW Mevlüt Erdinç 25 Şubat 1987 (1987-02-25) (27 yaşında) 27 6 Fransa Saint-Étienne

Maçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Millî Futbol Takımı, 90 yıllık tarihinde, 15 Ekim 2013 tarihine dek 269'u resmi, 241'i özel olmak üzere geride kalan toplam 510 maçta 184 galibiyet, 120 beraberlik alırken, 206 kez de rakiplerine yenildi. Ay-yıldızlı ekip bu maçlarda toplam 674 gol atarken, kalesinde 758 gol gördü. En farklı skorlu galibiyetleri Suriye, Güney Kore ve San Marino karşısında 7-0'lık sonuçlarla aldı.

Maç tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Takım Maç sayısı Galibiyet
sayısı
Beraberlik
sayısı
Mağlubiyet
sayısı
Attığı
gol sayısı
Yediği
gol sayısı
Almanya Almanya 20 3 3 14 13 49
Angola Angola 1 1 0 0 3 2
Arnavutluk Arnavutluk 9 4 2 3 8 11
Avustralya Avustralya 2 2 0 0 4 1
Avusturya Avusturya 15 6 1 8 20 17
Azerbaycan Azerbaycan 7 5 1 1 9 2
Beyaz Rusya Beyaz Rusya 3 1 1 1 6 6
Belçika Belçika 11 3 5 3 17 18
Bosna-Hersek Bosna-Hersek 5 2 1 2 6 7
Brezilya Brezilya 5 0 2 3 3 6
Bulgaristan Bulgaristan 22 6 6 10 32 43
Cezayir Cezayir 3 1 0 2 4 2
Çekoslovakya Çekoslovakya 10 1 2 7 5 24
Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti 6 2 1 3 8 16
Çin Halk Cumhuriyeti Çin 2 2 0 0 7 0
Danimarka Danimarka 9 1 5 4 7 10
Doğu Almanya Doğu Almanya 5 3 1 1 10 5
Ekvador Ekvador 1 0 0 1 0 1
Ermenistan Ermenistan 2 2 0 0 4 0
Estonya Estonya 7 4 3 0 15 4
Etiyopya Etiyopya 2 1 1 0 3 0
Faroe Adaları Faroe Adaları 1 0 1 0 1 1
Fildişi Sahili Fildişi Sahili 1 0 1 0 1 1
Finlandiya Finlandiya 13 4 3 6 20 20
Fransa Fransa 4 0 0 4 2 12
Fransa Fransa B 2 0 1 1 1 3
Galler Galler 6 2 1 3 7 10
Gana Gana 2 0 2 0 3 3
Güney Afrika Güney Afrika 1 0 0 1 0 2
Güney Kore Güney Kore 7 4 2 1 13 4
Gürcistan Gürcistan 5 3 1 1 12 5
Hırvatistan Hırvatistan 6 1 3 2 7 9
Hollanda Hollanda 10 2 3 5 5 12
Honduras Honduras 2 2 0 0 3 0
Irak Irak 1 0 1 0 0 0
İngiltere İngiltere 10 0 2 8 0 31
İran İran 6 4 2 0 12 1
İrlanda İrlanda Cumhuriyeti 12 1 6 5 13 26
İskoçya İskoçya 1 1 0 0 4 2
İspanya İspanya 10 1 4 5 5 14
İsrail İsrail 6 4 0 2 9 12
İsveç İsveç 8 2 4 2 8 9
İsviçre İsviçre 15 8 3 4 21 20
İtalya İtalya 10 0 3 7 5 18
İtalya İtalya B 3 0 1 2 3 5
İzlanda İzlanda 7 1 2 4 9 13
Japonya Japonya 2 1 0 1 1 1
Kamerun Kamerun 1 0 0 1 0 1
Kanada Kanada 2 2 0 0 6 1
Kazakistan Kazakistan 4 4 0 0 15 1
Kolombiya Kolombiya 1 1 0 0 2 1
Kosova Kosova 1 1 0 0 6 1
Kosta Rika Kosta Rika 1 0 1 0 1 1
Kuzey İrlanda Kuzey İrlanda 11 4 2 5 11 12
Letonya Letonya 3 1 1 1 5 4
Libya Libya 1 0 0 1 1 2
Lihtenştayn Lihtenştayn 2 2 0 0 8 0
Lüksemburg Lüksemburg 6 5 0 1 11 5
Macaristan Macaristan 11 4 1 6 14 24
Macaristan Macaristan B 2 0 0 2 2 6
Makedonya Cumhuriyeti Makedonya 7 5 1 1 14 9
Malezya Malezya 1 1 0 0 3 0
Malta Malta 6 5 1 0 15 4
Mısır Mısır 5 3 0 2 9 10
Moldova Moldova 8 6 2 0 18 2
Norveç Norveç 9 4 2 3 11 15
Pakistan Pakistan 4 3 1 0 16 9
Paraguay Paraguay 1 0 1 0 0 0
Polonya Polonya 17 3 3 11 12 39
Portekiz Portekiz 8 2 0 6 8 16
Romanya Romanya 24 4 7 13 22 47
Rusya Rusya 2 0 0 2 0 2
San Marino San Marino 4 3 1 0 16 1
Senegal Senegal 1 1 0 0 1 0
Slovakya Slovakya 6 4 1 1 8 3
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği SSCB 14 2 0 12 6 29
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği SSCB B 1 1 0 0 2 1
Suriye Suriye 1 1 0 0 7 0
Suudi Arabistan Suudi Arabistan 3 3 0 0 6 1
Şili Şili 3 2 1 0 3 0
Tunus Tunus 4 1 3 0 4 1
Ukrayna Ukrayna 6 4 1 1 9 5
Uruguay Uruguay 1 0 0 1 2 3
Yeni Zelanda Yeni Zelanda 1 1 0 0 2 1
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Yugoslavya 10 1 3 6 14 26
Yunanistan Yunanistan 9 6 2 1 15 6
Toplam 501 181 117 203 653 747

██ Şu anda millî takımı olmayan ülkeler

En çok millî olan oyuncular[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Güncelleme: 19 Ekim 2013
Sıra Oyuncu Oynadığı yıllar Maç Gol
1 Rüştü Reçber 1994 - 2012 120 -
2 Hakan Şükür 1992 - 2007 112 51
3 Bülent Korkmaz 1990 - 2005 102 2
4 Tugay Kerimoğlu 1990 - 2007 94 2
5 Emre Belözoğlu 1999 - 2014 91 9
6 Alpay Özalan 1995 - 2005 90 4
7 Tuncay Şanlı 2003 - 2014 80 22
8 Hamit Altıntop 2004 - 2014 80 7
9 Ogün Temizkanoğlu 1990 - 2002 76 5
10 Arda Turan 2006 - 2014 73 14
11 Abdullah Ercan 1993 - 2003 71 2
12 Oğuz Çetin 1988 - 1998 70 3
13 Nihat Kahveci 2000 - 2011 68 19
14 Fatih Akyel 1997 - 2004 64 -
15 Volkan Demirel 2004 - 2014 62 -
16 Arif Erdem 1993 - 2004 60 11

██ Şu anda aktif futbolculuk hayatı devam edenler

En fazla gol atanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Güncelleme: 19 Kasım 2013
Sıra Oyuncu Oynadığı yıllar Gol Maç Gol/Maç
1 Hakan Şükür 1992 - 2007 51 112 0.46
2 Tuncay Şanlı 2003 - 2014 22 80 0.28
3 Lefter Küçükandonyadis 1948 - 1963 21 46 0.46
4 Metin Oktay 1955 - 1968 19 36 0.53
Cemil Turan 1969 - 1979 19 44 0.43
Nihat Kahveci 2000 - 2011 19 68 0.28
7 Zeki Rıza Sporel 1923 - 1934 15 16 0.94
8 Arda Turan 2006 - 2014 14 71 0.2
9 Burak Yılmaz 2006 - 2014 13 33 0.39
10 Ertuğrul Sağlam 1993 - 1998 11 26 0.42
Arif Erdem 1993 - 2004 11 60 0.18
12 Emre Belözoğlu 2000 - 2014 9 91 0.1
Umut Bulut 2007 - 2014 9 29 0.31
Semih Şentürk 2007 - 2014 9 28 0.32
Oktay Derelioğlu 1995 - 2001 9 18 0.5
Tanju Çolak 1984 - 1991 9 31 0.29
Fatih Tekke 1998 - 2007 9 32 0.28
# Mevlüt Erdinç 2008 - 2014 7 29 0.24

██ Şu anda aktif futbolculuk hayatı devam edenler

Teknik direktörler[değiştir | kaynağı değiştir]

Guus Hiddink, Türkiye'yi çalıştıran 43. teknik direktör oldu. Türk Milli Futbol Takımı, 89 yıllık tarihindeki maçlara 25'i Türk, 18'i yabancı, toplam 43 farklı teknik adam yönetiminde sahaya çıktı.[7]

Türk Milli takımının başında şu an Fatih Terim bulunmaktadır.

En çok maça çıkan teknik direktörler[değiştir | kaynağı değiştir]

29 Mayıs 2014 itibariyle
# Teknik Direktör Oynad. Galib. Berab. Mağlu. Attığ. Yediğ. Başarı Başarıları
1. Türkiye Fatih Terim 100 50 26 24 145 103 50% 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası'na katıldı
2008 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda yarı finale çıktı.
2. Türkiye Coşkun Özarı 54 14 16 24 56 93 25.93% Yok
3. Türkiye Şenol Güneş 50 23 13 14 72 50 46% 2002 FIFA Dünya Kupası'nda 3. oldu.
2003 Konfederasyon Kupası'nda 3. oldu.
4. Türkiye Mustafa Denizli 37 12 10 15 51 54 32.43% 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda çeyrek final oynadı.
5. İtalya Sandro Puppo 32 9 6 17 35 63 28.13% 1954 FIFA Dünya Kupası'na katıldı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ FIFA World ranking (İngilizce)
  2. ^ "88 Yıllık Milli Serüven". Futbol Plus Dergisi Aralık 2011 sayısı: sayfa 14-15. ISSN 1303-0647. 
  3. ^ "Türkiye Dünya Kupası'na katılıyor". Cumhuriyet Ansiklopedisi 1923-2000. 2. Cilt (3. bas.). İstanbul: YKY. Mayıs 2002. ss. 258. 
  4. ^ Dünya Kupası'nın en çirkin ve en güzel anları cnnturk.com
  5. ^ Ebcim, Nedret (2006). "Dünya Kupası tarihi-2" (Türkçe). turksolu.org. http://www.webcitation.org/5t0GhMHIW. Erişim tarihi: 25 Eylül 2010. 
  6. ^ A Milli Takım'ın İsveç maçı aday kadrosu ve kamp programı açıklandı
  7. ^ Hiddink için ilk test: Türkiye - Çek Cumhuriyeti

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]