1966 FIFA Dünya Kupası

1966 FIFA Dünya Kupası

Turnuva detayları
Ev sahibi ülke	İngiltere
Takım	16
Final durumu
Şampiyon	İngiltere
Finalist	Batı Almanya
Üçüncü	Portekiz
Turnuva istatistikleri
Oynanan maç	32
Atılan gol	89 (maç başına 2.78)
Seyirci	1.635.000 (maç başına 51.094)
Gol kralı	Eusébio 9 gol
← 1962 1970 →

1966 FIFA Dünya Kupası, FIFA Dünya Kupası organizasyonun sekizincisidir. 11 Temmuz'dan 30 Temmuz'a kadar İngiltere'de düzenlenmiştir. Takım ise, finalde Batı Almanya ekibini 4-2 yenerek kupayı kaldırmıştır. İlk kez birinci gelmelerinin yanı sıra Uruguay ve İtalya'dan sonra kupayı kaldıran üçüncü ev sahibi olmuşlardır.

Ev sahibi ülke seçimi

Ana madde: FIFA Dünya Kupası ev sahipleri

İngiltere 22 Ağustos 1960 tarihinde Roma, İtalya'da, Batı Almanya ve İspanya'yı geride bırakarak 1966 Dünya Kupası'nı düzenleme hakkı kazandı.

Elemeler

Ana madde: 1966 FIFA Dünya Kupası elemeleri

██ Finallere katılmaya hak kazanan ülkeler ██ Finallere katılamayan ülkeler ██ Turnuvaya katılmayan ülkeler ██ FIFA üyesi olmayan ülkeler

1966 Dünya Kupası daha müsabakalar başlamadan acı bir anlaşmazlık konusu oldu. 16 Afrika ülkesi, 1964 FIFA'nın aldığı Afrika şampiyonunun finallere gidebilmek için Asya veya Okyanusya şampiyonlarından biriyle ön eleme müsabakası oynamasını öngören kararını protesto için turnuvayı boykot etti. Afrikalılara göre kıta şampiyonu takım finallere direk olarak katılmayı hak etmekteydi.

Afrika ülkeleri katılmamasına rağmen, 70 ülke ile o zamana kadarki en yüksek katılım rekoru kırıldı. Bütün tartışmalardan sonra, FIFA kupaya Avrupa'dan 10, Güney Amerika'dan 4, Asya ve Orta-Kuzey Amerika'dan ise birer takımın katılmasına karar verdi.

Portekiz ve Kuzey Kore ilk kez finallere katılmayı başardı. İki ülkeden Portekiz buradan sonra 1986 ya kadar, Kuzey Kore ise 2010 yılına kadar finallerde boy göstermeyi başaramadı. Bu ülkelere ek olarak İsviçre 1966'dan sonra finallere 1994 yılına kadar kupada yer alamadı. Turnuvaya katılamayan en önemli ülkelerden bazıları Yugoslavya ve 1962'de finalisti olan Çekoslovakya olmuştur.

Sistem

1966 finalleri 1962 ile aynı sistemde yapılmıştır. Buna göre 16 takım 4'erli 4 grupta mücadele etmiş, her galibiyet için 2 ve her beraberlik için 1 puan verilmiş, aynı puandaki takımların sıralanması için gol averajı uygulanmıştır. Grupta ilk iki sırayı alan takımlar bir üst tura yükselmiştir.

Eleme turlarında eğer 90 dakika boyunca eşitlik bozulmamış ise 30 dakika uzatma bölümüne geçilmiştir. Final dışındaki karşılaşmalarda uzatma dakikalarından da beraberlik çıkarsa kazanan kura ile belirlenecek, finalde beraberlik durumunda ise karşılaşma tekrar oynanacaktı. Bu kurala karşın turnuvada herhangi bir tekrar maçı veya kura çekimine gerek duyulmamıştır.

Maskot

Willie, FIFA Dünya Kupası tarihindeki turnuvaların maskotu olan ilk karakterdir. World Cup Willie isimli karakter bir aslandı ve üzerinde Birleşik Krallık'ın bayrağı olan bir giysi giymişti. Bayrak üzerindeki yatay hat üzerinde "WORLD CUP" (Dünya Kupası) yazmaktaydı.

Stadyumlar

Londra'daki White City Stadyumu yalnızca Grup 1'deki Uruguay-Fransa maçında kullanıldı. Cuma günü Wembley'de oynanması planlanan bu maç, aynı gün stadyumda düzenli olarak Greyhound yarışı olarak anılan köpek yarışlarının yapılması ve Wembley'in sahibinin bu yarışları ertelemeyi kabul etmemesi üzerine, alternatif olarak bu stadyuma alınmıştır.

Londra	Liverpool	Sheffield	Sunderland
Wembley Stadyumu	Goodison Park (Everton)	Hillsborough Stadyumu (Sheff Wed.)	Roker Park (Sunderland)
Kapasite: 100,000	Kapasite:55,000	Kapasite: 42,730	Kapasite: 40,310
Londra	Birmingham	Manchester	Middlesbrough
White City Stadyumu	Villa Park (Aston Villa)	Old Trafford (Man.Utd)	Ayresome Park (Middlesbrough)
Kapasite: 76,567	Kapasite:55,000	Kapasite: 42,730	Kapasite: 40,310

Hakemler

Afrika Ali Kandil Asya Menachem Ashkenazi

Güney Amerika José María Codesal Robert Goicoechea Armando Marques Arturo Yamasaki

Avrupa

John Adair Tevfik Behramov Leo Callaghan Joaquim Campos Ken Dagnall Gottfried Dienst Jim Finney Karol Galba Juan Gardeazábal Garay Rudolf Kreitlein

Concetto Lo Bello Bertil Lööw George McCabe Hugh Phillips Dimiter Rumentchev Pierre Schwinte Kurt Tschenscher Konstantin Zečević István Zsolt

Kura Çekimi

1. Torba: Güney Amerika	2. Torba: Batı Avrupa	3. Torba: Avrupa II	4. Torba: Dünyanın Geri Kalanı
Brezilya (Son Şampiyon) Arjantin Şili Uruguay	İngiltere (Hosts) İtalya Portekiz Batı Almanya	Fransa Macaristan İsviçre Sovyetler Birliği	Bulgaristan Kuzey Kore Meksika İspanya

Kadrolar

Ana madde: 1966 FIFA Dünya Kupası kadroları

Sonuçlar

██ Şampiyon ██ İkinci ██ Üçüncü ██ Dördüncü ██ Yarı Finalist ██ Son 16 ██ Grup

Birinci Tur

1. Grup

Takım	O	G	B	M	A	Y	Av	P
İngiltere	3	2	1	0	4	0	∞	5
Uruguay	3	1	2	0	2	1	2.00	4
Meksika	3	0	2	1	1	3	0.33	2
Fransa	3	0	1	2	2	5	0.40	1

11 Temmuz 1966 19:30 BST	İngiltere	0 – 0	Uruguay	Wembley Stadium, London Seyirci: 87,000 Hakem: Istvan Zsolt (Hungary)
		Rapor

---

13 Temmuz 1966 19:30 BST	Fransa	1 – 1	Meksika	Wembley Stadium, London Seyirci: 69,000 Hakem: Menachem Ashkenazi (Israel)
	Hausser  62'	Rapor	Borja  48'

---

15 Temmuz 1966 19:30 BST	Uruguay	2 – 1	Fransa	White City Stadium, London Seyirci: 40,000 Hakem: Karol Galba (Czechoslovakia)
	Rocha  26' Cortés  31'	Rapor	De Bourgoing  15' (pen.)

---

16 Temmuz 1966 15:00 BST	İngiltere	2 – 0	Meksika	Wembley Stadium, London Seyirci: 92,000 Hakem: Concetto Lo Bello (İtalya)
	B. Charlton  37' Hunt  75'	Rapor

---

19 Temmuz 1966 16:30 BST	Meksika	0 – 0	Uruguay	Wembley Stadium, London Seyirci: 61,000 Hakem: Bertil Lööw (Sweden)
		Rapor

---

20 Temmuz 1966 19:30 BST	İngiltere	2 – 0	Fransa	Wembley Stadium, London Seyirci: 98,000 Hakem: Arturo Yamasaki (Peru)
	Hunt  38', 75'	Rapor

2. Grup

Takım	O	G	B	M	A	Y	Av	P
Batı Almanya	3	2	1	0	7	1	7.00	5
Arjantin	3	2	1	0	4	1	4.00	5
İspanya	3	1	0	2	4	5	0.80	2
İsviçre	3	0	0	3	1	9	0.11	0

• Batı Almanya üstün gol averajı ile grubu lider bitirdi.

12 Temmuz 1966 19:30 BST	Batı Almanya	5 – 0	İsviçre	Hillsborough Stadium, Sheffield Seyirci: 36,000 Hakem: Hugh Phillips (Scotland)
	Held  16' Haller  21', 77' (pen.) Beckenbauer  40', 52'	Rapor

---

13 Temmuz 1966 19:30 BST	Arjantin	2 – 1	İspanya	Villa Park, Birmingham Seyirci: 48,000 Hakem: Dimiter Rumentchev (Bulgaristan)
	Artime  65', 77'	Rapor	Pirri  67'

---

15 Temmuz 1966 19:30 BST	İspanya	2 – 1	İsviçre	Hillsborough Stadium, Sheffield Seyirci: 32,000 Hakem: Tofik Bakhramov (Soviet Union)
	Sanchís  57' Amancio  75'	Rapor	Quentin  31'

---

16 Temmuz 1966 15:00 BST	Arjantin	0 – 0	Batı Almanya	Villa Park, Birmingham Seyirci: 51,000 Hakem: Konstantin Zečević (Yugoslavia)
		Rapor

---

19 Temmuz 1966 19:30 BST	Arjantin	2 – 0	İsviçre	Hillsborough Stadium, Sheffield Seyirci: 32,000 Hakem: Joaquim Campos (Portugal)
	Artime  52' Onega  79'	Rapor

---

20 Temmuz 1966 19:30 BST	Batı Almanya	2 – 1	İspanya	Villa Park, Birmingham Seyirci: 51,000 Hakem: Armando Marques (Brazil)
	Emmerich  39' Seeler  84'	Rapor	Fusté  23'

3. Grup

Takım	O	G	B	M	A	Y	Av	P
Portekiz	3	3	0	0	9	2	4.50	6
Macaristan	3	2	0	1	7	5	1.40	4
Brezilya	3	1	0	2	4	6	0.67	2
Bulgaristan	3	0	0	3	1	8	0.13	0

12 Temmuz 1966 19:30 BST	Brezilya	2 – 0	Bulgaristan	Goodison Park, Liverpool Seyirci: 48,000 Hakem: Kurt Tschenscher (West Germany)
	Pelé  15' Garrincha  63'	Rapor

---

13 Temmuz 1966 19:30 BST	Portekiz	3 – 1	Macaristan	Old Trafford, Manchester Seyirci: 37,000 Hakem: Leo Callaghan (Wales)
	José Augusto  1', 67' Torres  90'	Rapor	Bene  60'

---

15 Temmuz 1966 19:30 BST	Macaristan	3 – 1	Brezilya	Goodison Park, Liverpool Seyirci: 52,000 Hakem: Ken Dagnall (England)
	Bene  2' Farkas  64' Mészöly  73' (pen.)	Rapor	Tostão  14'

---

16 Temmuz 1966 15:00 BST	Portekiz	3 – 0	Bulgaristan	Old Trafford, Manchester Seyirci: 26,000 Hakem: José María Codesal (Uruguay)
	Vutsov  17' (o.g.) Eusébio  38' Torres  81'	Rapor

---

19 Temmuz 1966 19:30 BST	Portekiz	3 – 1	Brezilya	Goodison Park, Liverpool Seyirci: 62,000 Hakem: George McCabe (England)
	Simões  15' Eusébio  27', 85'	Rapor	Rildo  70'

---

20 Temmuz 1966 19:30 BST	Macaristan	3 – 1	Bulgaristan	Old Trafford, Manchester Seyirci: 22,000 Hakem: Roberto Goicoechea (Argentina)
	Davidov  43' (o.g.) Mészöly  45' Bene  54'	Rapor	Asparuhov  15'

4. Grup

Takım	O	G	B	M	A	Y	Av	P
Sovyetler Birliği	3	3	0	0	6	1	6.00	6
Kuzey Kore	3	1	1	1	2	4	0.50	3
İtalya	3	1	0	2	2	2	1.00	2
Şili	3	0	1	2	2	5	0.40	1

12 Temmuz 1966 19:30 BST	Sovyetler Birliği	3 – 0	Kuzey Kore	Ayresome Park, Middlesbrough Seyirci: 22,000 Hakem: Juan Gardeazábal Garay (İspanya)
	Malofeyev  31', 88' Banishevskiy  33'	Rapor

---

13 Temmuz 1966 19:30 BST	İtalya	2 – 0	Şili	Roker Park, Sunderland Seyirci: 30,000 Hakem: Gottfried Dienst (Switzerland)
	Mazzola  8' Barison  88'	Rapor

---

15 Temmuz 1966 19:30 BST	Şili	1 – 1	Kuzey Kore	Ayresome Park, Middlesbrough Seyirci: 16,000 Hakem: Ali Kandil (United Arab Republic)
	Marcos  26' (pen.)	Rapor	Pak Seung-Zin  88'

---

16 Temmuz 1966 15:00 BST	Sovyetler Birliği	1 – 0	İtalya	Roker Park, Sunderland Seyirci: 27,800 Hakem: Rudolf Kreitlein (West Germany)
	Chislenko  57'	Rapor

---

19 Temmuz 1966 19:30 BST	Kuzey Kore	1 – 0	İtalya	Ayresome Park, Middlesbrough Seyirci: 18.000 Hakem: Pierre Schwinte (Fransa)
	Pak Doo-Ik  42'	Rapor

---

20 Temmuz 1966 19:30 BST	Sovyetler Birliği	2 – 1	Şili	Roker Park, Sunderland Seyirci: 22,000 Hakem: John Adair (Northern Ireland)
	Porkujan  28', 85'	Rapor	Marcos  32'

Eleme Maçları

	Çeyrek finaller				Yarı finaller				Final
	23 Temmuz – London
	İngiltere	1
					26 Temmuz – London
	Arjantin	0
					İngiltere	2
	23 Temmuz – Liverpool
					Portekiz	1
	Portekiz	5
									30 Temmuz – London
	Kuzey Kore	3
									İngiltere (aet)	4
	23 Temmuz – Sheffield
									Batı Almanya	2
	Batı Almanya	4
					25 Temmuz – Liverpool
	Uruguay	0
					Batı Almanya	2			Üçüncülük maçı
	23 Temmuz – Sunderland
					Sovyetler Birliği	1
	Sovyetler Birliği	2							Portekiz	2
	Macaristan	1							Sovyetler Birliği	1
									28 Temmuz – London

Çeyrek Final

23 Temmuz 1966 15:00 BST	Portekiz	5 – 3	Kuzey Kore	Goodison Park, Liverpool Seyirci: 51,780 Hakem: Menachem Ashkenazi (Israel)
	Eusébio  27', 43' (pen.), 56', 59' (pen.) José Augusto  80'	Rapor	Pak Seung-Zin  1' Lee Dong-Woon  22' Yang Sung-Kook  25'

---

23 Temmuz 1966 15:00 BST	Batı Almanya	4 – 0	Uruguay	Hillsborough Stadium, Sheffield Seyirci: 34,000 Hakem: Jim Finney (England)
	Haller  11', 83' Beckenbauer  70' Seeler  75'	Rapor

---

23 Temmuz 1966 15:00 BST	Sovyetler Birliği	2 – 1	Macaristan	Roker Park, Sunderland Seyirci: 26,844 Hakem: Juan Gardeazábal Garay (İspanya)
	Chislenko  5' Porkujan  46'	Rapor	Bene  57'

---

23 Temmuz 1966 15:00 BST	İngiltere	1 – 0	Arjantin	Wembley Stadium, London Seyirci: 90,000 Hakem: Rudolf Kreitlein (West Germany)
	Hurst  78'	Rapor

Yarı Final

25 Temmuz 1966 19:30 BST	Batı Almanya	2 – 1	Sovyetler Birliği	Goodison Park, Liverpool Seyirci: 38,300 Hakem: Concetto Lo Bello (İtalya)
	Haller  42' Beckenbauer  67'	Rapor	Porkujan  88'

---

26 Temmuz 1966 19:30 BST	İngiltere	2 – 1	Portekiz	Wembley Stadyumu, Londra Seyirci: 95.000 Hakem: Pierre Schwinte (Fransa)
	B. Charlton  30', 80'	Rapor	Eusébio  82' (pen.)

Üçüncülük Maçı

28 Temmuz 1966 19:30 BST	Portekiz	2 – 1	Sovyetler Birliği	Wembley Stadium, London Seyirci: 88,000 Hakem: Ken Dagnall (England)
	Eusébio  12' (pen.) Torres  89'	Rapor	Malofeyev  43'

Final

30 Temmuz 1966 15:00 BST	İngiltere	4 – 2 (a.e.t.)	Batı Almanya	Wembley Stadium, London Seyirci: 98,000 Hakem: Gottfried Dienst (Switzerland)
	Hurst  18', 101', 120' Peters  78'	Rapor	Haller  12' Weber  89'

Kazanan

1966 FIFA Dünya Kupası Şampiyonu
İngiltere İlk Şampiyonluk kez

Golcüler

9 gol

• Eusébio

6 gol

• Helmut Haller

4 gol

• Geoff Hurst
• Franz Beckenbauer
• Ferenc Bene
• Valeriy Porkujan

3 gol

• Luis Artime
• Bobby Charlton

• Roger Hunt
• José Augusto

• José Torres
• Eduard Malofeyev

2 gol

• Rubén Marcos
• Uwe Seeler

• Kálmán Mészöly
• Pak Seung-Zin

• Igor Chislenko

1 gol

• Ermindo Onega
• Garrincha
• Pelé
• Rildo
• Tostão
• Georgi Asparuhov
• Martin Peters
• Héctor De Bourgoing
• Gérard Hausser
• Lothar Emmerich

• Sigfried Held
• Wolfgang Weber
• János Farkas
• Paolo Barison
• Sandro Mazzola
• Enrique Borja
• Lee Dong-Woon
• Pak Doo-Ik
• Yang Sung-Kook

• António Simões
• Anatoliy Banishevskiy
• Amancio
• Josep Maria Fusté
• Pirri
• Manuel Sanchís
• René-Pierre Quentin
• Julio César Cortés
• Pedro Rocha

Kendi kalesine

• Ivan Davidov (Macaristan maçında)
• Ivan Vutsov (Portekiz maçında)

Dış bağlantılar

• FIFA'nın 1966 Dünya Kupası arşivi
• RSSSF'deki turnuva detayları
• 1996 Dünya Kupası bilgileri
• Planet World Cup - İngiltere 1966
• British Pathe'de 1966 Dünya Kupası'ndan görüntüler (Flash video)
• BBC'de Kuzey Kore'nin 1966 Dünya Kupası değerlendirmesi,
• Life'da Never-Seen: 1966 Dünya Kupası