Lefter Küçükandonyadis
| Kişisel bilgileri | ||
|---|---|---|
| Doğum tarihi | 22 Aralık 1925 | |
| Doğum yeri | Büyükada, İstanbul, Türkiye | |
| Ölüm tarihi | 13 Ocak 2012 (86 yaşında) | |
| Ölüm yeri | İstanbul, Türkiye | |
| Boyu | 1,69 m (5 ft 61⁄2 in) | |
| Mevkii | Santrafor | |
| Altyapı kariyeri | ||
| 1938-1941 | Taksim | |
| Profesyonel kariyeri | ||
| Yıl | Kulüp | Maç (gol) |
| 1941-1943 1947-1951 1951-1952 1952-1953 1953-1964 1964 |
Taksim Fenerbahçe Fiorentina Nice Fenerbahçe AEK Atina |
29 (9) 55 (38) 30 (4) 12 (2) 245 (140) 5 (2) |
| Millî takım kariyeri | ||
| 1948-1963 | 46 (21) | |
| Çalıştırdığı takımlar | ||
| 1965 1965-1966 1966-1967 1967 1970 1972 1972-1973 |
Egaleo SuperSport United Feriköy Mersin İdman Yurdu Samsunspor Samsunspor Orduspor |
|
Lefter Küçükandonyadis (22 Aralık 1925; Büyükada, İstanbul - 13 Ocak 2012, İstanbul), Santrafor mevkinde forma giymiş Rum asılı Türk futbolcu ve teknik direktör. Doğum adı Rumcada özgür anlamına gelen Elefterios (Yunanca: Ελευθέριος) olan futbolcu, kısaca Lefter olarak anılmaktaydı.[1] Aynı zamanda ordinaryüs lakabıyla da tanınmaktadır.
Türk futbolunun en popüler futbolcularından biri olarak yıllarca alkışlanan Lefter, Fenerbahçe marşında da adı geçen sembol oyunculardandır. Fenerbahçe ile İstanbul Profesyonel Ligi'nde 2, Türkiye Şampiyonası'nda 3 kere şampiyonluk yaşadı. 13 Ocak 2012 tarihinde, tedavi gördüğü Amerikan Hastanesi'nde 86 yaşında ağır zatürreye bağlı kalp yetmezliğinden vefat etmiştir.[2]
Konu başlıkları |
İlk yılları [değiştir]
22 Aralık 1925 tarihinde, Büyükada'dadaki Hamam Sokak'da dünyaya geldi.[1] Babası balıkçılık yapan Hristo, annesi ise Argiro idi.[1] Doğum adı Eleftherios olan ve Panani'nin ardından ailenin ikinci erkek çocuğu olan Küçükandonyadis'in ailesi, 20. yüzyıl başında Arnavutluk'tan Büyükada'ya göçen Rum kökenli bir aileydi.[1]
Kariyeri [değiştir]
Futbola Büyükada'da başladı. Taksim Spor Kulübü'nde yetişti. Taksim Kulübü yöneticileri kendisine lisans çıkartabilmek için 1941'de mahkeme kararıyla yaşını büyüttüler. Ancak bu sayede takımda oynayabildi. 2 yıl Taksim takımında yer aldı.[3] 1943'te askere gitti, 4 yıl süren askerlikten sonra 1947'de İstanbul'a döndü ve Fenerbahçe kulübüne girdi. Buradaki futboluyla dikkat çeken Lefter, 3 Ekim 1951'de 17.500 liralık transfer ücretiyle İtalya'nın ACF Fiorentina takımına transfer oldu.[4] 1 yıl da Fransa'nın OGC Nice takımında oynayan Lefter, 1953-1954 sezonundan itibaren yeniden Fenerbahçe'de top koşturmaya başladı. Aynı sezon, İstanbul Ligi'nde gol kralı olan Lefter, 1964'e kadar toplamda 17 yıl giydiği Fenerbahçe forması altında 400'ün üzerinde gol kaydederek erişilmesi güç bir rekora imza attı. Bu süre zarfında, Türk futbolunun efsaneleşen isimlerinden biri olarak tanındı. Golcülüğünden ötürü Ver Lefter'e, yaz deftere! sloganı onun için yaygın olarak kullanıldı. Futboldaki ustalığından, çalımlarından ve gollerinden ötürü Ordinaryüs sıfatıyla anıldı.
Futbol yaşamında toplam 50 kez milli formayı giydi (46 kez A, 1 kez B, 3 kez 21 yaş altı). 1954 FIFA Dünya Kupası'nda forma giyen Lefter turnuvada 2 de gol attı. Türk futbolunda 50. Milli Maç altın madalyasını alan ilk futbolcu oldu.[5] Milli takım formasıyla attığı 21 golle en çok gol atan milli oyuncu unvanını 33 yıl boyunca elinde tuttu, 9 kez de milli takım kaptanlığını yaptı.[6][4]
Teknik direktörlük kariyeri [değiştir]
1964'te futbolu bıraktıktan sonra Yunanistan'ın Egaleo, Güney Afrika'nın SuperSport United, Türkiye'nin Samsunspor, Orduspor, Mersin İdman Yurdu ve Boluspor takımlarında teknik direktörlük yaptı.[7]
Mersin İdman Yurdu [değiştir]
1966-67 sezonunda 2. Lig'de mücadele eden Mersin İdman Yurdu takımının başındaydı. Mersin İdman Yurdu o sezon Osman Arpacıoğlu'nun attığı 23 golle şampiyon olarak ilk kez 1. Lig'e yükselmiştir. O sezon 17 takımlı ligde oynadığı 32 maçta 63 gol atan kırmızı-lacivertliler rekor puanla ilk kez 1. Lig'e yükseldiler.[kaynak belirtilmeli]
Başarıları [değiştir]
Futbolcu olarak [değiştir]
- Fenerbahçe
- Millî Lig (3): 1959, 1960-61, 1963-64
- İstanbul Futbol Ligi (3): 1947-48, 1956-57, 1958-59
- Millî Küme (1): 1949-50
- Atatürk Kupası (1): 1964
- Türkiye Millî Futbol Takımı
- Akdeniz Kupası ikinciliği (1): 1949[8]
- Türkiye Millî Futbol Takımı golleri
| Maç | Tarih | Karşılaşma | Skor | Seviye | Dakika | Golleri |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Özel maç | 16.05.1962 | Türkiye - İsrail | 1-0 | A Milli | 55.dk. | 1 |
| Özel maç | 08.06.1960 | Türkiye - İskoçya | 4-2 | A Milli | 32.dk., 35.dk. | 2 |
| Avrupa Şampiyonası 1960 Grup Eleme | 26.04.1959 | Türkiye - Romanya | 2-0 | A Milli | 13.dk., 54.dk. | 2 |
| Akdeniz Kupası | 05.04.1957 | Mısır - Türkiye | 0-4 | A Milli | 2.dk, 21.dk (P), 36.dk | 3 |
| Özel maç | 19.02.1956 | Türkiye - Macaristan | 3-1 | A Milli | 6.dk, 38.dk (P) | 2 |
| Özel maç | 18.12.1955 | Türkiye - Portekiz | 3-1 | A Milli | 51.dk. | 1 |
| Akdeniz Kupası | 26.06.1955 | İtalya - Türkiye | 1-1 | A Milli | 78.dk. | 1 |
| Dünya Şampiyonası 1954 Finalleri | 20.06.1954 | Güney Kore - Türkiye | 0-7 | A Milli | 24.dk. | 1 |
| Dünya Şampiyonası 1954 Finalleri | 23.06.1954 | Almanya - Türkiye | 7-2 | A Milli | 82.dk. | 1 |
| Özel maç | 10.06.1951 | İsveç - Türkiye | 3-1 | A Milli | 50.dk.(P) | 1 |
| Özel maç | 03.12.1950 | Türkiye - İsrail | 3-2 | A Milli | 87.dk. | 1 |
| Akdeniz Kupası | 28.10.1950 | Türkiye - Mısır | 3-1 | U-21 Milli | 19.dk. | 1 |
| Özel maç | 28.05.1950 | Türkiye - İran | 6-1 | A Milli | 48.dk.,87.dk. | 2 |
| Dünya Şampiyonası 1950 Grup Eleme | 20.11.1949 | Türkiye - Suriye | 7-0 | A Milli | 66.dk. | 1 |
| Özel maç | 23.04.1948 | Yunanistan - Türkiye | 1-3 | A Milli | 20.dk. | 1 |
| Olimpiyat Maçları | 02.08.1948 | Çin - Türkiye | 0-4 | A Milli | 87.dk. | 1 |
| Toplam | 22 | |||||
Futbol sonrası [değiştir]
Antrenörlük kariyerinden sonra da bir süre spor yazarlığı yaptı. 3 çocuğu vardır. 3 Mayıs 2009'da Kadıköy'de Kuşdili Parkı'na heykeli dikilmiştir.[9][10]
13 Ocak 2012 tarihinde, kalp yetmezliğinden hayatını kaybetti.[11] Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nda binlerce kişi ve üst düzey yetkilinin katıldığı bir törenle ebediyete uğurlandı.[12]
Rekorlar [değiştir]
- Türkiye Futbol Federasyonu'nun "50. Maç Altın Şeref Madalyası"nı alan ilk futbolcu.[5]
- Türk Milli Takım formasıyla en çok gol atan 3. futbolcu.(21 Gol)[6]
- Süper Lig'de penaltı atan ilk futbolcu.
- Kulübü tarafından bonservis ücreti alınmak suretiyle yurtdışına transferi yapılan ilk Türk futbolcu.[7]
- Adına Jübile düzenlenen ilk futbolcu.[7]
Kaynakça [değiştir]
- ^ a b c d Kayserilioğlu, R. Sertaç (Şubat 2012). "Lefter Efsanesi: Büyük Türk Küçükandonyadis". NTV Tarih sayı 37: sf. 52-55.
- ^ "Lefter'i kaybettik". Gazetevatan.com. 13 Ocak 2012. http://haber.gazetevatan.com/lefteri-kaybettik/424207/5/Spor. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012.
- ^ "Lefter Küçükandonyadis". Mackolik.com. 13 Ocak 2012. http://www.mackolik.com/Player/Default.aspx?id=17852&season=1900. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012.
- ^ a b "Ordinaryüs Lefter Fiorentina'da". Cumhuriyet Ansiklopedisi 1923-2000. 2. Cilt (3. bas.). İstanbul: YKY. Mayıs 2002. ss. 194.
- ^ a b "Merhaba Dünya Kupası". Türkiye Futbol Federasyonu. http://www.tff.org/Default.aspx?pageId=311. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012.
- ^ a b "En fazla gol atan milli oyuncularımız". Türkiye Futbol Federasyonu. http://www.tff.org/Default.aspx?pageId=320. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012.
- ^ a b c Mehmet Eren (17 Temmuz 2007). "Yaşayan Efsane". Milliyet Blog. http://blog.milliyet.com.tr/Blog.aspx?BlogNo=52548. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012.
- ^ "Akdeniz Oyunları Kupası". mackolik.com. http://www.mackolik.com/Cups/Default.aspx?id=343&season=1949. Erişim tarihi: 6 Aralık 2011.
- ^ "Lefter'in heykeli 3 Mayıs'ta açılıyor". Hürriyet. 1 Mayıs 2009. http://www.hurriyet.com.tr/spor/futbol/11549390.asp. Erişim tarihi: 16 Ocak 2012.
- ^ "Fenerbahçe Lefter’in heykelini dikecek". Radikal. 26 Mart 2009. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetay&ArticleID=928109&CategoryID=84. Erişim tarihi: 16 Ocak 2012.
- ^ "Camiamızın acı kaybı". Fenerbahce.org. 13 Ocak 2012. http://fenerbahce.org/fb2008/detay.asp?ContentID=27467. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012.
- ^ "Gözyaşları 'Ordinaryüs' için...". ntvmsnbc. 15 Ocak 2012. http://www.ntvmsnbc.com/id/25314071. Erişim tarihi: 28 Şubat 2012.
Dış bağlantılar [değiştir]
- Lefter Küçükandonyadis FIFA İstatistik Sayfası
- Mackolik.com'da yer alan kariyer istatistikleri
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
- 1924 doğumlular
- 1948 Yaz Olimpiyatları futbolcuları
- AEK Atina FC oyuncuları
- 1925 doğumlular
- 2012 yılında ölenler
- Büyükada doğumlular
- Türk futbolcular
- Türk teknik direktörler
- Türkiye Millî Futbol Takımı oyuncuları
- Fenerbahçeli futbolcular
- ACF Fiorentina oyuncuları
- OGC Nice oyuncuları
- 1954 FIFA Dünya Kupası futbolcuları
- Türk gurbetçi futbolcular
- İtalya'daki gurbetçi futbolcular
- Fransa'daki gurbetçi futbolcular
- Boluspor teknik direktörleri
- Mersin İdmanyurdu teknik direktörleri
- Orduspor teknik direktörleri
- Samsunspor teknik direktörleri
- Rum asıllı Türkler
- Ölmüş insanlar
- Süper Lig oyuncuları
- Serie A oyuncuları
- Ligue 1 oyuncuları
- Süper Lig teknik direktörleri
- 1. Lig teknik direktörleri
- 1. Lig şampiyonluğu kazanan teknik direktörler
- Kalp yetmezliğinden ölenler
- Büyükada Rum Ortodoks Mezarlığı'na defnedilenler