Lefter Küçükandonyadis

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Lefter Küçükandonyadis
Lefter Küçükandonyadis.jpg
Kişisel bilgileri
Doğum tarihi 22 Aralık 1925(1925-12-22)
Doğum yeri Büyükada, İstanbul, Türkiye
Ölüm tarihi 13 Ocak 2012 (86 yaşında)
Ölüm yeri İstanbul, Türkiye
Boyu 1,69 m (5 ft 6+12 in)
Mevkii Forvet
Altyapı kariyeri
1938-1941 Taksim
Profesyonel kariyeri*
Yıllar Takım Maç (Gol)
1941-1943 Taksim 29 (9)
1947-1951 Fenerbahçe 55 (38)
1951-1952 Fiorentina 30 (4)
1952-1953 Nice 12 (2)
1953-1964 Fenerbahçe 245 (140)
1964 AEK Atina 5 (2)
Toplam 376 (195)
Millî takım kariyeri
1948-1963 Türkiye Türkiye 46 (21)
Teknik direktörlük kariyeri
1965 Egaleo
1965-1966 SuperSport United
1966-1967 Feriköy
1967 Mersin İdman Yurdu
1967-1968 Boluspor
1970 Samsunspor
1970-1971 Sivasspor
1972 Samsunspor
1972-1973 Orduspor
* Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir.

Lefter Küçükandonyadis (22 Aralık 1925; Büyükada, İstanbul - 13 Ocak 2012, İstanbul), forvet mevkinde forma giymiş Rum asılı Türk futbolcu ve teknik direktördür. Doğum adı Rumcada özgür anlamına gelen Elefterios (Yunan alfabesi ile: Ελευθέριος) olan futbolcu, kısaca Lefter olarak anılmaktadır.[1] Aynı zamanda ordinaryüs lakabıyla da tanınmaktadır.

Türk futbolunun en popüler futbolcularından biri olarak yıllarca alkışlanan Lefter, Fenerbahçe marşında da adı geçen sembol oyunculardandır. Fenerbahçe ile İstanbul Profesyonel Ligi'nde 2, Türkiye Şampiyonası'nda 3 kere şampiyonluk yaşadı. 13 Ocak 2012 tarihinde, tedavi gördüğü Amerikan Hastanesi'nde 86 yaşında ağır zatürreye bağlı kalp yetmezliğinden vefat etmiştir.[2]

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

22 Aralık 1925 tarihinde, Büyükada'dadaki Hamam Sokak'ta dünyaya geldi.[1] Babası balıkçılık yapan Hristo, annesi ise Argiro idi.[1] Doğum adı Eleftherios olan ve Panani'nin ardından ailenin ikinci erkek çocuğu olan Küçükandonyadis'in ailesi, 20. yüzyıl başında Arnavutluk'tan Büyükada'ya göçen Rum kökenli bir aileydi.[1]

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Futbola Büyükada'da başladı. Taksim Spor Kulübü'nde yetişti. Taksim Kulübü yöneticileri kendisine lisans çıkartabilmek için 1941'de mahkeme kararıyla yaşını büyüttüler. Ancak bu sayede takımda oynayabildi. 2 yıl Taksim takımında yer aldı.[3] 1943'te askere gitti, 4 yıl süren askerlikten sonra 1947'de İstanbul'a döndü ve Fenerbahçe kulübüne girdi. Buradaki futboluyla dikkat çeken Lefter, 3 Ekim 1951'de 17.500 liralık transfer ücretiyle İtalya'nın ACF Fiorentina takımına transfer oldu.[4] 1 yıl da Fransa'nın OGC Nice takımında oynayan Lefter, 1953-1954 sezonundan itibaren yeniden Fenerbahçe'de top koşturmaya başladı. Aynı sezon, İstanbul Ligi'nde gol kralı olan Lefter, 1964'e kadar toplamda 17 yıl giydiği Fenerbahçe forması altında 400'ün üzerinde gol kaydederek erişilmesi güç bir rekora imza attı. Bu süre zarfında, Türk futbolunun efsaneleşen isimlerinden biri olarak tanındı. Golcülüğünden ötürü Ver Lefter'e, yaz deftere! sloganı onun için yaygın olarak kullanıldı. Futboldaki ustalığından, çalımlarından ve gollerinden ötürü Ordinaryüs sıfatıyla anıldı.

Futbol yaşamında toplam 50 kez milli formayı giydi (46 kez A, 1 kez B, 3 kez 21 yaş altı). 1954 FIFA Dünya Kupası'nda forma giyen Lefter turnuvada 2 de gol attı. Türk futbolunda 50. Milli Maç altın madalyasını alan ilk futbolcu oldu.[5] Milli takım formasıyla attığı 21 golle en çok gol atan milli oyuncu unvanını 33 yıl boyunca elinde tuttu, 9 kez de milli takım kaptanlığını yaptı.[4][6]

Teknik direktörlük kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1964'te futbolu bıraktıktan sonra Yunanistan'ın Egaleo, Güney Afrika'nın SuperSport United, Türkiye'nin Samsunspor, Orduspor, Mersin İdman Yurdu ve Boluspor takımlarında teknik direktörlük yaptı.[7]

1966-67 sezonunda 2. Lig'de mücadele eden Mersin İdman Yurdu takımının başındaydı. Mersin İdman Yurdu o sezon Osman Arpacıoğlu'nun attığı 23 golle şampiyon olarak ilk kez 1. Lig'e yükselmiştir. O sezon 17 takımlı ligde oynadığı 32 maçta 63 gol atan kırmızı-lacivertliler rekor puanla ilk kez 1. Lig'e yükseldiler.[kaynak belirtilmeli]

1970 Kasım'ında, Naci Özkaya'nın görevinden ayrılması sonrasında Sivasspor teknik direktörlüğüne geldi.[8] 1971 Haziran'ında ise görevinden ayrıldı.[9]

Başarıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Fiorentina'nın 1951-52 sezonundaki kadrosu. Oturan futbolcuların en sağında Lefter Küçükandonyadis yer almaktadır

Futbolcu olarak[değiştir | kaynağı değiştir]

Fenerbahçe
Türkiye Millî Futbol Takımı
Türkiye Millî Futbol Takımı golleri
Maç Tarih Karşılaşma Skor Seviye Dakika Golleri
Özel maç 16.05.1962 Türkiye - İsrail 1-0 A Milli 55.dk. 1
Özel maç 08.06.1960 Türkiye - İskoçya 4-2 A Milli 32.dk., 35.dk. 2
Avrupa Şampiyonası 1960 Grup Eleme 26.04.1959 Türkiye - Romanya 2-0 A Milli 13.dk., 54.dk. 2
Akdeniz Kupası 05.04.1957 Mısır - Türkiye 0-4 A Milli 2.dk, 21.dk (P), 36.dk 3
Özel maç 19.02.1956 Türkiye - Macaristan 3-1 A Milli 6.dk, 38.dk (P) 2
Özel maç 18.12.1955 Türkiye - Portekiz 3-1 A Milli 51.dk. 1
Akdeniz Kupası 26.06.1955 İtalya - Türkiye 1-1 A Milli 78.dk. 1
Dünya Şampiyonası 1954 Finalleri 20.06.1954 Güney Kore - Türkiye 0-7 A Milli 24.dk. 1
Dünya Şampiyonası 1954 Finalleri 23.06.1954 Almanya - Türkiye 7-2 A Milli 82.dk. 1
Özel maç 10.06.1951 İsveç - Türkiye 3-1 A Milli 50.dk.(P) 1
Özel maç 03.12.1950 Türkiye - İsrail 3-2 A Milli 87.dk. 1
Akdeniz Kupası 28.10.1950 Türkiye - Mısır 3-1 U-21 Milli 19.dk. 1
Özel maç 28.05.1950 Türkiye - İran 6-1 A Milli 48.dk.,87.dk. 2
Dünya Şampiyonası 1950 Grup Eleme 20.11.1949 Türkiye - Suriye 7-0 A Milli 66.dk. 1
Özel maç 23.04.1948 Yunanistan - Türkiye 1-3 A Milli 20.dk. 1
Olimpiyat Maçları 02.08.1948 Çin - Türkiye 0-4 A Milli 87.dk. 1
Toplam 22

Futbol sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Antrenörlük kariyerinden sonra da bir süre spor yazarlığı yaptı. 3 çocuğu vardır. 3 Mayıs 2009'da Kadıköy'de Kuşdili Parkı'na heykeli dikilmiştir.[11][12]

13 Ocak 2012 tarihinde, kalp yetmezliğinden hayatını kaybetti.[13] Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nda binlerce kişi ve üst düzey yetkilinin katıldığı bir törenle ebediyete uğurlandı.[14]

Rekorlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Türkiye Futbol Federasyonu'nun "50. Maç Altın Şeref Madalyası"nı alan ilk futbolcu.[5]
  • Türk Milli Takım formasıyla en çok gol atan 3. futbolcu.(21 Gol)[6]
  • Süper Lig'de penaltı atan ilk futbolcu.
  • Kulübü tarafından bonservis ücreti alınmak suretiyle yurtdışına transferi yapılan ilk Türk futbolcu.[7]
  • Adına Jübile düzenlenen ilk futbolcu.[7]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d Kayserilioğlu, R. Sertaç (Şubat 2012). "Lefter Efsanesi: Büyük Türk Küçükandonyadis". NTV Tarih sayı 37: sf. 52-55. 
  2. ^ "Lefter'i kaybettik". Gazetevatan.com. 13 Ocak 2012. http://haber.gazetevatan.com/lefteri-kaybettik/424207/5/Spor. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012. 
  3. ^ "Lefter Küçükandonyadis". Mackolik.com. 13 Ocak 2012. http://www.mackolik.com/Player/Default.aspx?id=17852&season=1900. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012. 
  4. ^ a b "Ordinaryüs Lefter Fiorentina'da". Cumhuriyet Ansiklopedisi 1923-2000. 2. Cilt (3. bas.). İstanbul: YKY. Mayıs 2002. ss. 194. 
  5. ^ a b "Merhaba Dünya Kupası". Türkiye Futbol Federasyonu. http://www.tff.org/Default.aspx?pageId=311. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012. 
  6. ^ a b "En fazla gol atan milli oyuncularımız". Türkiye Futbol Federasyonu. http://www.tff.org/Default.aspx?pageId=320. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012. 
  7. ^ a b c Mehmet Eren (17 Temmuz 2007). "Yaşayan Efsane". Milliyet Blog. http://blog.milliyet.com.tr/Blog.aspx?BlogNo=52548. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012. 
  8. ^ "Lefter Sivasspor antrenörlüğüne getirildi". Milliyet: ss. 10. 17 Kasım 1970. 
  9. ^ "Kısa... Kısa...". Milliyet: ss. 8. 8 Haziran 1971. 
  10. ^ "Akdeniz Oyunları Kupası". mackolik.com. http://www.mackolik.com/Cups/Default.aspx?id=343&season=1949. Erişim tarihi: 6 Aralık 2011. 
  11. ^ "Lefter'in heykeli 3 Mayıs'ta açılıyor". Hürriyet. 1 Mayıs 2009. http://www.hurriyet.com.tr/spor/futbol/11549390.asp. Erişim tarihi: 16 Ocak 2012. 
  12. ^ "Fenerbahçe Lefter’in heykelini dikecek". Radikal. 26 Mart 2009. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetay&ArticleID=928109&CategoryID=84. Erişim tarihi: 16 Ocak 2012. 
  13. ^ "Camiamızın acı kaybı". Fenerbahce.org. 13 Ocak 2012. http://fenerbahce.org/fb2008/detay.asp?ContentID=27467. Erişim tarihi: 13 Ocak 2012. 
  14. ^ "Gözyaşları 'Ordinaryüs' için...". ntvmsnbc. 15 Ocak 2012. http://www.ntvmsnbc.com/id/25314071. Erişim tarihi: 28 Şubat 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]