Traudl Junge

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Traudl Junge (16 Mart 1920, Münih - 10 Şubat 2002), dansçı olmayı hayal ederken, hızlı ve düzgün yazma yeteneğiyle hayatının akışını değiştirecek bir fırsat yakalayarak 1942'de 22 yaşında Adolf Hitler'in özel sekreteri oldu. Hitler'in 30 Nisan 1945'te gizli sığınağında (Führerbunker) intihar edene kadar yanında kaldı. Melissa Müller'le beraber Son Saate Kadar adlı kitabını yazdı.

Hitler'in sekreteri olarak geçen yıllarını ölümünden kısa süre önce mülâkat olarak André Heller ve Othmar Schmiederer'e anlattı. Kitabı konu alan Im toten Winkel – Hitlers Sekretärin adlı film 2002'de Berlinale Film Festivali'nde seyirci ödülünü aldı. Albert Speer'in ve kendisinin şahit olduğu gerçek olayları konu alan 2004 yapımı Çöküş (Der Untergang) filminde Führerbunker'de yaşanan olaylar beyaz perdeye aktarılmıştır.

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Max Humps adlı bira üretici ustası olan bir Teğmen kızı olan Hildegard Humps'un (kızlık adı Zottmann) ilk çocuğu olarak Dünya'ya geldi. 1923 yılında doğan bir kız kardeşi Inge Kaye vardı.

Max Humps genç yaşta işsiz kalarak politik aşırı sağda bulunup benzeri derneklerle Weimar Cumhuriyeti'ne karşı savaşıp sonraları yasaklanan Oberland Gönüllü Kıtası'na kaydoldu. Traudl beş yaşındayken babası aileyi terk ederek yine mesleğinde çalışabildiği Türkiye'ye yerleşti. Annesi Hildegard, onunla berâber taşınmayı reddederek boşanmak istedi. Bundan sonra Traudl Humps ve ailesi, daha sonra kendisini titiz, disiplini ve düzeni sever olarak vasıflandırdığı babası General Maximillian Zotter'le berâber yaşadılar.

1933'te genç Traudl, dansa olan tutkusunu keşfetti. O zamanlar bir genç olarak balerin olma arzusunu dile getirirdi. Kız kardeşiyle berâber dans kariyerini hayal etmeye başladıysa da ailesinin ekonomik durumu buna engel oldu. 1936'da plânlanandan önce okulu bitirerek Ortaokul mezunu olarak hayata atıldı. İstemeyerek sekreter olabilmek düşüncesiyle bir yıl ticâret akademisine devam etti. Bundan sonra birkaç meslek değiştirdi.

Hitler'in özel sekreteri[değiştir | kaynağı değiştir]

1942'de dansçı olarak Berlin Tiyatrosu'nda "İnge Zohmann" adıyla çalışmakta olan kız kardeşinin yanına taşındı ve Albert Bormann'ın vâsıtasıyla Hitler'in Reich Kançılaryası'nda iş buldu. Orada dâhilî bir sekreterler yarışması yapıldı. O sıralarda hâlâ dansçı olmayı hayâl eden Junge, sekreterlik işini istemeden yapmaktaydı. Bu yüzden yarışmadan heyecanlanmamış ve yazımda en az hatâ yapmıştı. Yarışmamın sebebi, "Führer"'in özel sekreteri Gerda Christian'ın uzun süre için izne ayrılması üzerine yeni bir sekreter aramasıydı. Sınavı kazanınca trenle Hitler'in o sırada bulunduğu Wolfsschanze Genel Merkezi'ne götürüldü ve aralıklarla bu işe uygun olup olmadığını anlamak için denendi. Nihâyet 1942 Aralık'ta bu görev ona verildi. Özel sekreterlerinin en küçüğüydü.[1] Traudl Junge o zamanlar için şunları söylemiştir: "Ben o zamanlar 22 yaşındaydım ve siyaset hakkında hiçbir şey bilmiyordum, bu beni ilgilendirmiyordu. Kabul ediyorum, Adolf Hitler hayranıydım. O, hoş bir patron ve babacan bir arkadaştı. İçimdeki tüm uyarı seslerini kasten görmezden geldim ve neredeyse acı bitene kadar yanından olmaktan zevk aldım."[2] Junge on yıllar sonra "yaşamış en büyük suçluyu sevdiği" için büyük bir suçluluk duyduğunu söyledi."

Bu işe başlama târihinden sonra Adolf Hitler'in yanında üç yılı geçirdi ve Baldur von Schirach ya da Emmy Göring gibi NSDAP'nin büyüklerinden birçoğunu tanıma fırsatını buldu. Humps, Führer'in genel merkezleri olan Berlin'de, Berchtesgaden'deki Berghof'da ve Doğu Prusya'daki Wolfsschanze'de yaşadı ve çalıştı. Johanna Wolf, Christa Schroeder (Şröder) ve Gerda Christian (Kristian)'la Führer'in sekreter dörtlüsünü oluşturuyordu.

Savaş yıllarında Hitler'in askeriyeye karşı duyduğu nefretten dolayı sekreterleriyle yemek yemeği âdet edinmişti. Böylece Traudl Humps da onun özel hayatı, geçmişi ve düşüncelerini yakında iyi tanıyabildi. Diğer sekreterlerle Hitler'in günlük akışına alışmak durumundaydılar. Sabah geç kalkılır, yemek yenir, dinlenilir, kahve içilir, dinlenilir, geç akşam yenir, filmler izlenir, sonu gelmeyen çay saatlerinde zaman geçirilir, nihâyet sabahın erken saatlerinde (meselâ 5'te) yatılırdı. Hitler'in cesaretlendirmesiyle, 19 Haziran 1943'te Preetz kasabasından Silâhlı SS'te subay olan Hans-Hermann Junge ile evlendi. Kocasını 13 Ağustos 1944'te Normandiya'da ölmesiyle kaybetti.

Führerbunker ve kaçışı[değiştir | kaynağı değiştir]

1945'te Traudl Junge Hitler'in emir subaylığıyla birlikte onun son haftalarını en yakından izleyebildiği ve Reichskanzlei'nın altında bulunan Führerbunker'e taşındı. 20-21 Nisan gecesi Hitler, sığınaktaki kadınları orası tehlikeli olduğundan oradan uzaklaştırıp Berchtesgaden'deki dağdaki çiftlik evine (Berghof) yollamak istediğinde sâdece Johanna Wolf ve Christa Schroeder gitmeye hazırdır. Traudl Junge, Gerda Christian, Hitler'in diyet aşçısı Constanze Manziarly, Bormann'ın sekreteri Else Krüger ve Eva Braun kaldılar. 28 Nisan gecesi hepsi, Eva Braun'un Adolf Hitler'le nikâhına şâhit oldular. Hemen arkasından Hitler, politik ve özel vasiyetini ona yazdırdı. 30 Nisan 1945'te saat 15:30'da silah sesi duyulduğunda (Eva Braun zehir almış, Hitler de zehirin yanında tabancayla intihar etmişti) Traudl Junge yan odada Goebbels'in çocuklarıyla yemekteydi. Hitler'in intiharından sonra Traudl Junge, ertesi gün 1 Mayıs'ta, Waffen-SS Tugay Komutanı Wilhelm Mohnke tarafından yönetilen bir grup ile Führerbunker'den kaçtı. Ayrıca grupta Hitler'in özel pilotu Hans Baur, Hitler'in koruma birimi Reichssicherheitsdienst'in (RSD) komutanı Johann Rattenhuber, özel sekreterleri Gerda Christian ve Else Krüger, Hitler'in diyetisyeni Constanze Manziarly ve Dr. Ernst-Günther Schenck'te vardı. Junge, Christian ve Krüger, Elbe Nehri'nden Berlin dışına kaçmaya çalıştılar. Junge'nin grubu, Schönhauser Allee'deki kapalı bir mahzende saklanırlarken 2 Mayıs tarihinde Sovyet birlikleri tarafından bulunarak yakalandılar. Junge ise, Elbe nehrine ulaşmış olmasına rağmen, batıdaki Müttefik hatlarına yetişemedi ve bu yüzden Berlin'e geri döndü. Yaklaşık bir ay orada kaldı. "Gerda Alt" takma ismini kullanarak yaklaşık bir hafta boyunca orada yaşadıktan sonra 9 Temmuz'da, Sovyet askeri yönetiminin iki sivil üyesi tarafından tutuklandı ve sorgulanmak üzere Berlin'de tutuldu. Junge, çeşitli cezaevlerinde tutuldu ve sık sık Hitler'in maiyetindeki rolü ve Hitler'in intiharını çevreleyen olaylar hakkında sorguya çekildi. Aralık 1945'te cezaevinden tahliye edildi ancak Berlin'in Sovyet sektöründe kaldı. 1945 Yılbaşı günü, Difteri hastalığı yüzünden İngiliz sektöründeki bir hastaneye kabul edildi ve iki ay boyunca orada kaldı. Oradayken, annesi, Junge'nin Berlin'den İngiliz sektöründeki Bavyera'ya taşınması için gerekli izin evraklarını elde etmeyi başardı.

2 Şubat 1946 tarihinde, Sovyet işgal bölgesindeki Berlin'den, İngiliz bölgesine ve oradan da Amerikan Bölgesi'ndeki Güney Bavyera'ya seyahat etti. Junge, 1946'nın ilk yarısında kısa bir süre için Amerikalılar tarafından alıkonuldu ve kaldığı sığınaktaki geçirdiği zaman hakkında sorguya çekildi. Daha sonra serbest bırakılarak savaş sonrası Almanya'da yaşaması için izin verildi.

Savaştan sonra ki yaşamı ve ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Savaştan sonra, Junge, akademik ve istihbarat toplulukları dışında bilinen birisi değildi. 1947'de tanıdığı bir müteşebbis, hâtırâlarını kitap olarak yayımlamasını salık verdi. Yazı, "okuyucuları bu tür hikâyeler ilgilendirmeyeceği"nden basılmadı.

Traudl Junge haftalık resimli dergi Hızlı editoryalın kadrosunda genel sekreterlik gibi sekreterlik işleri ile uzun yıllar çalıştı. Junge, küçük kız kardeşinin yaşadığı Avustralya'ya iki kez gitti ve kısa süre ikamet etti. Avustralya'ya yaptığı daimi ikamet başvurusu Nazi geçmişi nedeniyle reddedildi.[3]

Savaştan sonra sekreter olarak bâzı kuruluş ver firmalarda çalışan Traudl Junge, ayrıca serbest günlük yazar olarak da çalıştı.

Savaşın ardından Junge, Thames Television (ITV) 1973 televizyonunun iki bölümünde (No. 16, "Inside the Reich" (1940–1944) ve No. 21, "Nemesis: Germany (February - May 1945)") yer aldı. belgesel dizisi The World at War ve James P. O'Donnell ve Uwe Bahnsen tarafından The Bunker adlı 1975 kitabı için röportaj yapıldı. Sekreterlik işlerinde ve uzun yıllar boyunca haftalık resimli dergi Quick dergisinin editör kadrosunda baş sekreter olarak çalıştı.

1989'da Junge'nin savaş boyunca yaşamı hakkındaki makalesi, Pierre Galante ve Eugene Silianoff'un (New York: G.P. Putnam's Sons) Bunker'den Sesler kitabının bir parçası olarak yayınlandı. Ayrıca o yıl, BBC belgeseli olan Adolf Hitler'in Ölümcül Cazibesi'nde röportaj yaptı ve Hitler hakkındaki izlenimlerini ve Führerbunker'de son günlerini tartıştı.

1991 yılında, Alman televizyon kanalı ZDF tarafından yayınlanan belgesel serisi Hitler'in Yardımcıları adlı programda ortaya çıktı.

2000'de Münih'li yazar Melissa Müller'i tanıyan Junge, onu Avusturyalı sanatçı André Heller'le tanıştırdı. Heller de Junge hakkında bir belgesel film çevirdi. Müller, Junge'de yarım yüzyıldan fazla duran hâtırâların müsveddesini yayımladı. Ayrıca, 2002'de çok dikkat çeken Hitler'in Sekreteri belgesel filmi ile de röportaj yaptı.

Bundan kısa bir süre sonra Traudl Junge, 81 yaşında akciğer kanserinden öldü.[4] Ölümünden kısa bir süre önce, "Şimdi hikayemi bıraktığım için, hayatımı bırakabileceğim" dediği bildirildi. Nordfriedhof München'e (Münih Kuzey Mezarlığı) gömüldü.

İki yıl sonra Junge'nin Hitler ile olan deneyimlerinin bir kısmı Akademi Ödülü adayı filmi olan Der Untergang'da tasvir edildi. Röportajlarından alıntılar filmin başında ve sonunda görülebilmektedir. Filmin sonunda şöyle diyor:[5]

« Tabii ki, Nürnberg duruşmalarıyla ilgili olarak duyduğum dehşet; 6 milyon Yahudi'nin kaderi, öldürülmeleri ve farklı ırkları ve inançları temsil eden birçok insanın kaderi beni şok etti, ancak o zamanlar bu şeyler ve kendi geçmişim arasında hiçbir bağlantı göremedim. Sadece bu şeylerden kişisel olarak suçlu olmadığım ve bu şeylerin ölçeğinin farkında olmadığım için mutluydum. Ancak, bir gün, duvarda Sophie Scholl'un anısının bulunduğu Franz-Joseph Straße'deki (Münih'te) bir tabeladan geçiyordum. Onunla aynı yıl doğduğumu ve Hitler'in hizmetine girdiğim yıl idam edildiğini gördüm. Ve o anda, çok genç olmamın gerçekten bir bahanesi olmadığını fark ettim. Belki bir şeyler öğrenmeye çalışabilirdim. »

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Hooper, John (14 Şubat 2002). "Obituary:Traudl Junge". The Guardian. Erişim tarihi: 21 Ekim 2017. 
  2. ^ "Hitler's final witness". BBC. 4 Şubat 2002. Erişim tarihi: 21 Ekim 2017. 
  3. ^ "Hitler's secretary lived in Australia". The Age. 6 Ağustos 2005. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2007. 
  4. ^ Hooper, obituary
  5. ^ Downfall.