Türk devletleri listesi
Görünüm
(Türki Cumhuriyetler sayfasından yönlendirildi)
![]() | Bu maddede birçok sorun bulunmaktadır. Lütfen sayfayı geliştirin veya bu sorunlar konusunda tartışma sayfasında bir yorum yapın.
|
Bu maddedeki bilgilerin doğrulanabilmesi için ek kaynaklar gerekli. (Haziran 2020) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
Makale serilerinden |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/G%C3%BCn%C3%BCm%C3%BCzde%27ki_Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1z_Ve_%C3%96zerk_T%C3%BCrk_Devletleri.png/440px-G%C3%BCn%C3%BCm%C3%BCzde%27ki_Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1z_Ve_%C3%96zerk_T%C3%BCrk_Devletleri.png)
![Bağımsız Türk Devletleri](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1z_T%C3%BCrk_Devletleri.png/290px-Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1z_T%C3%BCrk_Devletleri.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Museum_f%C3%BCr_Indische_Kunst_Dahlem_Berlin_Mai_2006_063.jpg/150px-Museum_f%C3%BCr_Indische_Kunst_Dahlem_Berlin_Mai_2006_063.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Qutub_Minar_Delhi_02.jpg/150px-Qutub_Minar_Delhi_02.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Kharaghan.jpg/150px-Kharaghan.jpg)
Bu liste tarih boyunca Türk halkları tarafından kurulmuş özerk cumhuriyet, bağımsız cumhuriyet, beylik, imparatorluk ve hanedanlık hakkındadır.
Tarihi Türk devletleri, konfederasyonları ve hanedanları
[değiştir | kaynağı değiştir]İslam öncesi dönem
[değiştir | kaynağı değiştir]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/tr/thumb/c/c0/Kul_Tigin.jpg/150px-Kul_Tigin.jpg)
Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar | Harita |
Büyük Hun İmparatorluğu | MÖ 220-MS 45 | İlk bağımsız Türk devletidir. Asya Hun Devleti olarak da bilinir. | ![]() | |
Batı Hiung-nu | MÖ 56-MÖ 36 | Kuzey Hun Devleti kabileleri daha sonra Batı Türkistan'a göç ettikleri için Batı Hun İmparatorluğu olarak adlandırılmıştır. | ||
Kuzey Hiung-nu | 48-156 | Asya Hun Devleti'nin yıkılışınının ardından kuzeyde kalan kesim oldukları için Kuzey Hun Devleti olarak adlandırılır. | ||
Güney Hiung-nu | MS 48-MS 216 | Asya Hun Devleti'nin yıkılışınının ardından güneyde kalan kesim oldukları için Güney Hun Devleti olarak adlandırılır. | ||
Birinci Chao | 304-329 | |||
Dai Hanedanlığı | 310-376 | ![]() | ||
İkinci Chao | 319 - 351 | |||
![]() |
Kidarite Krallığı | 320-500 | ![]() | |
![]() |
Alkon Hunları | 370-670 | ||
Avrupa Hun İmparatorluğu | 375-469 | ![]() | ||
Kuzey Vey(Tabgaçlar) | 386-535 | ![]() | ||
Kuzey Liang | 397 - 439 | |||
Xia Devleti | 407-431 | |||
![]() |
Ak Hun İmparatorluğu | 440-710 | ![]() | |
![]() |
Nezak Hunları | 484–665 | ||
Kuzey Zhou Hanedanlığı | 557-581 | ![]() | ||
Avar Kağanlığı | 562-823 | ![]() | ||
Göktürk Kağanlığı | MS 552-582 | ![]() | ||
Batı Göktürk Kağanlığı | 583-657 | ![]() | ||
Doğu Göktürk Kağanlığı | 583-630 | ![]() | ||
Seyanto Hanlığı | 630-647 | ![]() | ||
Kutrigurlar | 5.-6. yüzyıl | ![]() | ||
Utrigurlar | 5.-6. yüzyıl | ![]() | ||
Sabir Hanlığı | 5.-6. yüzyıl | ![]() | ||
![]() |
Büyük Bulgar Hanlığı | 630-665 | ![]() | |
Tuharistan Yabgu Devleti | 630-700 | ![]() | ||
![]() |
Hazar İmparatorluğu | 630-965 | Göktürklerin batı boyları tarafından kurulmuştur. | ![]() |
Çaç Şehir Devleti | 658 - 742 | Diğer ismi Taşkent Şehir Devleti | ||
![]() |
Türk Şahiler | 665-850 | ![]() | |
Kangar Birliği | 659-750 | ![]() | ||
İdil Bulgar Hanlığı | 665-1391 | ![]() | ||
![]() |
Birinci Bulgar İmparatorluğu | 681-1018 | ![]() | |
İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı | 682-744 | Kutluk Devleti olarak da bilinir. | ![]() | |
Tatar Konfederasyonu | 8.yüzyıllar-1202 | |||
Türgişler | 717-766 | ![]() | ||
Uygur Kağanlığı | 744-840 | ![]() | ||
Büyük Yan | 756–763 | |||
Karluk Kağanlığı | 756-840 | ![]() | ||
Yenisey Kırgız Kağanlığı | 840-1207 | |||
Kansu Uygur Krallığı | 848-1036 | ![]() | ||
![]() |
Deşt-i Kıpçak | 900 - 1241 | ![]() | |
Sonraki T'ang | 923–937 | ![]() | ||
Sonraki Jin | 936–947 | |||
Sonraki Han | 947-951 | |||
Kuzey Han | 951–979 | |||
Karahoca Uygur Krallığı | 991-1209 | ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Qajari_relief.jpg/150px-Qajari_relief.jpg)
İslam Sonrası Dönem
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar | Harita |
![]() |
Karahanlı Devleti | 840-1042 | Karluklar ile Uygur Kağanlığı'nın kalıntısı. Türk tarihinde Orta Asya'da İslam'ı kabul eden ilk devlet. | ![]() |
![]() |
Peçenek Hanlığı | 860-1091 | ![]() | |
![]() |
Tolunoğulları | 868-905 | Müslüman olan Türkler'in kurduğu ilk bağımsız devlettir. | |
Kimek-Kıpçak Konfederasyonu | 880-1200 | ![]() | ||
![]() |
Árpád Hanedanlığı | 895-1301 | Macar hanedanı olarak gösterilsede bu Macarlar Kabar soyundan gelmektedir | |
İhşîdî Hanedanlığı | 935-969 | |||
Oğuz Yabgu Devleti | 950-1040 | ![]() | ||
Karluk Hanlığı | 960-1222 | Moğolların egemenliğinde yaşadılar | ![]() | |
![]() |
Gazne Devleti | 962-1187 | Samaniler'in memlûklerinden. | ![]() |
![]() |
Büyük Selçuklu Devleti | 1037-1194 | Orta Çağ'da Oğuz Türklerinin Kınık boyu tarafından kurulan Türk-İran geleneğine dayalı Sünni Müslüman imparatorluk. | ![]() |
Doğu Karahanlılar | 1042-1211 | |||
Batı Karahanlılar | 1042-1212 | |||
Suriye Selçukluları | 1092-1117 | Melikşah'ın kardeşi Tutuş'un hükümdarlığı | ||
Horasan Selçukluları | 1092-1194 | |||
![]() |
Anadolu Selçukluları | 1092-1243 | Rum Selçukluları olarak bilinir. | |
Kirman Selçukluları | 1092-1230 | Alp Arslan'ın kardeşi Kavurd Bey'in sülalesi / Kaşkayların kökeni. | ![]() | |
![]() |
Harezmşahlar Devleti | 1097-1231 | Selçuklular'ın Memlûklerinden Anuş Tegin tarafından kurulan Türk devleti.[1] | ![]() |
Böri Şam Atabeyliği | 1117-1154 | ya da Suriye Atabeyliği | ![]() | |
Aksungurlu Emirliği | 1122-1225 | |||
Zengi Devleti | 1127-1259 | Musul, Halep Atabeylikleri | ||
Fergana Karahanlı Devleti | 1141-1212 | Doğu Karahanlıların otorite boşluğu nedeniyle Fergana Havzası ve Kaşgar çevresinde hüküm sürmüştür | ||
![]() |
İldenizliler | 1146-1225 | Kuzey ve Güney Azerbaycan'da kurulmuş atabeylik. Kurucusu: Atabey Şemseddin İldeniz | ![]() |
Erbil Beyliği | 1146-1232 | Veya Begteginliler, 1146-1233 yılları arası Irak'ın kuzeyindeki Erbil ve çevresine egemen olan Türk Atabeyliğidir | ||
Salgurlular | 1147-1284 | ya da Fars Atabeyliği | ||
Bengal Halaç Hanedanı | 1204–1231 | Devletin kurucusu Halaçlar, Türkistan'dan göç ettikten sonra 200 yıldan fazla bir süre Afganistan'a yerleşen Türk kökenli bir kabileydi.[2][3] | ![]() | |
Irak Selçukluları | 1157-1194 | Sencer'in ölümünden sonra Irak-ı Arap ve Irak-ı Acem (Batı İran)'ı yöneten Büyük Selçukluların kalıntısı. | ||
![]() |
Delhi Sultanlığı(Memlûk Hanedanı) | 1206-1290 | Hindistan'da hüküm sürmüş olan Delhi Sultanlığı'nı Türk kökenli olan Kölemen(Memlûk) Hanedanı kurmuştur. Sultanlığı yöneten 5 hanedandan sonuncusu Peştun kökenlidir. | |
Ak Orda | 1227-1378 | Altın Orda devletine bağımlı bir devletti | ||
Karluk Krallığı | 1238-1266 |
1.Dönem Anadolu Beylikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar |
Mengüçlü Beyliği | 1072-1277 | ||
Çaka Beyliği | 1081-1098 | İzmir çevresinde kurulan beylik,
daha sonra Anadolu Selçuklu devleti hakimiyetine girdi | |
Dilmaçoğulları Beyliği | 1085-1192 | ||
Çubukoğulları Beyliği | 1085-1092 | ||
Danişmendli Beyliği | 1092-1202 | ||
Saltuklu Beyliği | 1092-1202 | ||
İnaloğulları Beyliği | 1098-1183 | ||
Ahlatşahlar Beyliği | 1100-1207 | ||
Artuklu Beyliği | 1102-1408 | ||
Çobanoğulları | 1227-1309 | ||
Tanrıbermiş Beyliği | 1074-1098 |
Moğol istilası sonrası dönem
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar |
![]() |
Çağatay Hanlığı | 1227-1347 | Türk-Moğol devletidir.
|
![]() |
Resûlî Krallığı[4][5] | 1229-1454 | |
![]() |
Altın Orda Devleti | 1242-1502 | Türk-Moğol devletidir.
|
![]() |
Bahri Hanedanı | 1250-1389 | Memlûk Sultanlığı, Burci Hanedanı ise Çerkes memlûklerinden. |
![]() |
Terter Hanedanlığı | 1280-1323 | |
![]() |
Delhi Sultanlığı(Haleci Hanedanı) | 1290-1321 | Delhi Sultanlığı (1206-1526) |
![]() |
Osmanlı İmparatorluğu | 1299-1922 | Kayı Boy Beyliği olarak Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı, 1299'da istiklaline kavuştu. 600 yıldan fazla varlığını sürdürdü. |
Banu Assaf | 1306-1591 | ||
![]() |
Basarab Hanedanı | 1310-1627 | Eflak Prensliği'nin Kuman-Kıpçak kökenli hanedanı. |
![]() |
Delhi Sultanlığı(Tuğluk Hanedanı) | 1321-1398 | Delhi Sultanlığı (1206-1290) |
![]() |
Doğu Çağatay Hanlığı | 1347-1570 | |
Sufi Hanlığı | 1359-1388 | Timurluların hakimiyetinde yönetildiler | |
![]() |
Timur İmparatorluğu | 1370-1507 | Çağatay Hanlığı'na bağlı olan Türk-Moğollardan Barlas boyu. |
![]() |
Bengal Sultanlığı | 1352-1576 | Hindistan'ın bangladeş bölgesinde hüküm süren Türk devletidir. |
![]() |
Akkoyunlular | 1378-1508 | Doğu Anadolu bölgesin'de hüküm sürmüşlerdir. Osmanlı İmparatorluğu'na karşı kurulan koalisyonda yer almıştır. |
![]() |
Karakoyunlular | 1380-1469 | Azerbaycan'da |
Mâlvâ Sultanlığı (Halaçlar) | 1392–1561/2 | Halaçlar, Hindistan’da bu devletten başka Delhi Halacîleri (1290-1320) ve Mâlvâ Halacîleri (1436-1531) adlarıyla iki sultanlık daha kurmuşlardır. | |
![]() |
Nogay Ordası | 1398-1642 | Türk-Moğol devleti olarak kabul edilir. |
Şeybani Hanlığı | 1428-1468,1500-1599 | ||
![]() |
Kazan Hanlığı | 1438-1552 | Türk-Moğol devleti olarak kabul edilir. |
![]() |
Kırım Hanlığı | 1441-1783 | 1475'ten 1774 yılına kadar (Küçük Kaynarca Antlaşması) Osmanlı'ya bağlı kaldı. |
![]() |
Astrahan Hanlığı | 1446-1556 | |
Kasım Hanlığı | 1452-1681 | ||
![]() |
Sibir Hanlığı | 1464-1598 | Türk-Moğol devleti olarak kabul edilir. |
![]() |
Kazak Hanlığı | 1465-1847 | Türk-Moğol devleti olarak kabul edilir. |
Büyük Orda | 1466-1502 | Altın Ordaya bağımlı bir devletti | |
Adilşah Devleti | 1490-1686 | Hint Yarımadası'nda. | |
Küçük Nogay Ordası | 1449-1783 | ||
![]() |
Bucak Ordası | 16. ve 17. yüzyıllar | Osmanlı ve Kırım Hanlığı himayesinde hüküm sürdüler |
Taşkent Hanlığı | 1501-1627 | ||
![]() |
Safeviler | 1501-1736 | Türk-Pers devleti olarak kabul edilir. |
Kutbşahlar | 1512-1687 | Hindistan'da. | |
Yarkand Hanlığı | 1514-1680 | ||
![]() |
Hive Hanlığı | 1515-1920 | |
![]() |
Babür İmparatorluğu | 1526-1858 | Timur İmparatorluğu'ndan sonra kurulan Kuzey Hindistan'dan Semerkand'a uzanan yerleri hakimiyetine alan imparatorluk. |
![]() |
Buhara Hanlığı | 1561-1785 | |
![]() |
Kumul Hanlığı | 1696-1930 | |
Tunus Beyliği | 1705-1881 | Türk asıllı Hüseyni Hanedanı tarafından yönetildi | |
![]() |
Hokand Hanlığı | 1709-1876 | |
![]() |
Karamanlı Hanedanlığı | 1711-1835 | |
![]() |
Afşar Hanedanı | 1736-1802 | Afşarlar |
![]() |
Haydarabad Nizamlığı | 1724-1948 | |
![]() |
Buhara Emirliği | 1785-1920 | |
![]() |
Kaçar Hanedanlığı | 1781-1925 | İran'da |
Bökey Orda | 1801-1845 | ||
![]() |
Yedişehir Uygur Hanlığı | 1865-1877 |
II. Dönem Anadolu Beylikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar |
Bafra Beyliği | 1243-1460 | ||
![]() |
Karamanoğulları | 1256-1483 | İç Anadolu bölgesinde kurulan bir beylik, başkenti Karaman'dır. |
İnançoğulları Beyliği | 1261-1368 | ||
Sâhib Ataoğulları Beyliği | 1275-1342 | ||
Pervaneoğulları Beyliği | 1277-1322 | ||
Eşrefoğulları | 1280-1326 | ||
Menteşeoğulları Beyliği | 1280-1424 | ||
Dobruca Beyliği | 1281-1299 | Dobruca (bugünkü Bulgaristan ve Romanya)'da. | |
![]() |
Alâiye Beyliği | 1293-1421 | |
![]() |
Karesioğulları | 1297-1360 | |
![]() |
Candaroğulları Beyliği | 1299-1462 | Batı Karadeniz'de kurulan bir beylik, başkenti sırasıyla; Eflani, Kastamonu ve Sinop'tur. |
![]() |
Osmanoğulları Beyliği | 1299-1302 | Kayı Boy Beyliği olarak Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı, 1299'da istiklaline kavuştu. |
Germiyanoğulları Beyliği | 1300-1423 | ||
Canik beylikleri | 1300'ler-1460 | ||
Hacıemiroğulları Beyliği | 1301-1427 | ||
Hamitoğulları Beyliği | 1301-1423 | ||
Saruhanoğulları | 1302-1410 | ||
Tacettinoğulları Beyliği | 1303-1415 | ||
![]() |
Aydınoğulları | 1308-1426 | |
Kubadoğulları Emirliği | 1318-1422 | ||
![]() |
Tekeoğulları | 1321-1390 | |
![]() |
Ramazanoğulları | 1325-1608 | |
Eretna Beyliği | 1335-1381 | ||
![]() |
Dulkadiroğulları | 1339-1521 | |
Kutluşahlar Beyliği | 1340-1393 | ||
Taşanoğulları Beyliği | 1350-1398 | ||
Erzincan Beyliği | 1379-1410 | ||
Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti | 1381-1398 |
Azerbaycan hanlıkları
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar |
Marağa Hanlığı | 1610 - 1925 | ||
Kuba Hanlığı | 1726 - 1806 | ||
![]() |
Bakü Hanlığı | 1735 - 1806 | |
![]() |
Şeki Hanlığı | 1743 - 1826 | |
Tebriz Hanlığı | 1747 - 1802 | ||
Gence Hanlığı | 1747 - 1804 | Ziyadoğulları Hanedanı'nı kuran Kaçarlar'dan II. Şahverdi Han Gence’nin ilk hanı | |
Cavad Hanlığı | 1747 - 1805 | ||
Derbent Hanlığı | 1747 - 1806 | ||
Erdebil Hanlığı | 1747 - 1808 | ||
Halhal Hanlığı | 1747 - 1809 | ||
Zencan Hanlığı | 1747 - 1810 | ||
![]() |
Şirvan Hanlığı | 1747 - 1820 | |
Karabağ Hanlığı | 1747 - 1822 | ||
![]() |
Revan Hanlığı | 1747 - 1828 | |
Karadağ Hanlığı | 1747 - 1828 | ||
![]() |
Nahçıvan Hanlığı | 1747 - 1828 | ![]() |
Merend Hanlığı | 1747 - 1828 | ||
Urmiye Hanlığı | 1747 - 1865 | ||
Maku Hanlığı | 1747 - 1922 |
Eski Geçici Hükümetler ve Cumhuriyetler
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar | Harita |
Komrat Cumhuriyeti | 6 Ocak - 12 Ocak 1906 | |||
![]() |
Batı Trakya Bağımsız Hükûmeti | 31 Ağustos 1913 - 29 Ekim 1913 | Batı Trakya Türk Cumhuriyeti | ![]() |
![]() |
Başkurtistan Cumhuriyeti | 15 Kasım 1917 - 4 Kasım 1918 | ![]() | |
![]() |
Kırım Halk Cumhuriyeti | 1917-1918 | ![]() | |
![]() |
Türkistan Milli Devleti | 1917-1918 | ![]() | |
![]() |
Aras Cumhuriyeti | 1918 | Bugünkü Nahçıvan topraklarında kurulan kısa süreli bir hükûmet. | ![]() |
![]() |
Güneybatı Kafkas Geçici Milli Hükûmeti | 1918-1919 | ya da Kars Cumhuriyeti | |
![]() |
İdil Ural Devleti | 1918-1919 | ||
![]() |
Alaş Otonomu | 1917-1920 | ![]() | |
![]() |
Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti | 1918 - 1920 | ![]() | |
![]() |
Azadistan | 1919-1920 | ||
![]() |
Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti | 12 Kasım 1932 - 6 Şubat 1934 | ![]() | |
![]() |
Hatay Cumhuriyeti | 1938-1939 | Suriye, Fransa'dan ayrıldığında kurulan devlet, 1939 yılında yapılan referandumla Türkiye'ye bağlandılar. | ![]() |
![]() |
Tannu Tuva Halk Cumhuriyeti | 1921-1944 | ![]() | |
![]() |
Azerbaycan Milli Hükûmeti | 1945 | Günümüz Güney Azerbaycan'da. | ![]() |
![]() |
Doğu Türkistan Cumhuriyeti | 12 Kasım 1944 - 20 Ekim 1949 | ![]() | |
![]() |
Ankara Hükûmeti | 3 Mayıs 1920 - 29 Ekim 1923 | ya da Büyük Millet Meclisi Hükûmeti | |
![]() |
Kıbrıs Türk Genel Komitesi | 1963-1967 | ![]() | |
![]() |
Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi | 1967-1974 | ![]() | |
![]() |
Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi | 1974-1975 | ![]() | |
![]() |
Kıbrıs Türk Federe Devleti | 1975-1983 | ![]() | |
![]() |
Gagavuzya Cumhuriyeti | 1990-1994 | ![]() |
Sovyetler Birliği dönemi cumhuriyetleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Özerk Sovyet cumhuriyetleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar |
![]() |
Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 30 Nisan 1918 - 27 Ekim 1924 | Önceki statüsü: Türkistan Sovyet Federatif Cumhuriyeti 20 Nisan 1918 - 30 Nisan 1918
|
![]() |
Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 20 Mart 1919 - 11 Ekim 1990 | Önceki statüsü: Tatar-Başkurt Sovyet Cumhuriyeti 22 Mart 1918 - 20 Mart 1919 Sonraki statüsü: Başkurt Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 11 Ekim 1990 - 25 Şubat 1992 |
![]() |
Tataristan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 27 Mayıs 1920-30 Ağustos 1990 | Önceki statüsü: Tatar-Başkurt Sovyet Cumhuriyeti 22 Mart 1918 - 20 Mart 1919 Sonraki statüsü: Tataristan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 30 Ağustos 1990-16 Mayıs 1992 |
![]() |
Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 18 Ekim 1921 - 30 Haziran 1945 12 Şubat 1991 - 26 Şubat 1992 |
Önceki statüsü: Kırım Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti 28 Nisan 1919 - 26 Haziran 1919 Sonraki statüsü: Kırım Oblastı 30 Haziran 1945 - 12 Şubat 1991 |
![]() |
Yakut Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 27 Nisan 1922 - 27 Eylül 1990 | Sonraki statüsü: Yakut Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 27 Eylül 1990 - 27 Aralık 1991 |
![]() |
Çuvaşistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 21 Nisan 1925 - 24 Ekim 1990 | Önceki statüsü: Çuvaş Özerk Oblastı 24 Haziran 1920 - 21 Nisan 1925 Sonraki statüsü: Çuvaş Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 24 Ekim 1990 - 13 Şubat 1992 |
![]() |
Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 20 Ocak 1921 - 24 Mayıs 1991 | Sonraki statüsü: Dağıstan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 24 Mayıs 1991 - 25 Aralık 1993 Kumuklar 231.8 bin (% 12.9, 1989) Azeriler 75.5 bin (% 4.2, 1989) Nogaylar 8.3 bin (% 1.6, 1989) |
Dağ Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 20 Ocak 1921 - 7 Temmuz 1924 | Balkar Ulusal Bölgesi 19 Kasım 1920 - 28 Ocak 1935 Karaçay Ulusal Bölgesi 27 Kasım 1920 - 12 Ocak 1922 | |
![]() |
Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 9 Şubat 1924 - 17 Kasım 1990 | Önceki statüsü: Nahçıvan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920 - 1923 Nahçivan Özerk Bölgesi 1923 - 1924 |
![]() |
Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 20 Mart 1932 - 9 Ocak 1992 | Önceki statüsü Karakalpak Özerk Oblastı 16 Şubat 1925 - 20 Mart 1932 Sonraki statüsü: Karakalpak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 26 Nisan 1990 - 9 Ocak 1992 |
![]() |
Kabardey-Balkarya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 5 Aralık 1936 - 16 Mayıs 1992 | Önceki Statüsü: Kabardino-Balkar Özerk Oblastı 1924-1936 1944 ile 1957 arası Kabardin ÖSSC olarak adı değiştirildi, 1957'de tekrar Kabardino-Balkar ÖSSC adını aldı. |
![]() |
Tuva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 10 Ekim 1961 - 12 Aralık 1990 | Önceki statüsü: Tuva Özerk Bölgesi 11 Ekim 1944 - 10 Ekim 1961 Sonraki statüsü: Tuva Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 12 Aralık 1990 - 28 Ağustos 1991 |
Dağlık-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 25 Ekim 1990 - 31 Mart 1992 | Önceki statüsü: Oyrot Özerk Bölgesi 1 Haziran 1922 -7 Ocak 1948 Dağlık-Altay Özerk Oblastı 7 Ocak 1948 - 25 Ekim 1990 | |
Karaçay-Çerkez Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 18 Kasım 1990 - 17 Ekim 1991 | Önceki statüsü: Karaçay-Çerkez Özerk Oblastı 12 Ocak 1922 - 26 Nisan 1926 Karaçay Özerk Bölgesi 26 Nisan 1926 - 12 Ekim 1943 Karaçayların sınır dışı edilmesi 12 Ekim 1943 Karaçay Özerk Bölgesi'nin Tekrar kuruluşu: 11 Şubat 1957 - 3 Temmuz 1991 | |
Hakas Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 3 Temmuz 1991 - 29 Ocak 1992 | Önceki statüsü: Hakas Özerk Oblastı 20 Ekim 1930 - 3 Temmuz 1991 Krasnoyarsk Krayından ayrılma 15 Aralık 1990 |
Sovyet cumhuriyetleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar |
![]() |
Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti | 26 Nisan 1920 - 17 Şubat 1925 | Sonraki statüsü:
|
![]() |
Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti | 8 Ekim 1920 - 17 Şubat 1925 | Sonraki statüsü:
|
![]() |
Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 28 Nisan 1920 - 25 Aralık 1991 | Öncesi statüsü: Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti 1922-1936 |
![]() |
Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 27 Ekim 1924 - 25 Aralık 1991 | Önceki statüsü: Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924 |
![]() |
Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 13 Mayıs 1925 - 26 Aralık 1991 | Önceki statüsü: Trans-Hazar bölgesi 30 Nisan 1918 - 7 Ağustos 1921 Türkmen Oblastı 7 Ağustos 1921 - 13 Mayıs 1925 |
![]() |
Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 5 Aralık 1936 - 26 Aralık 1991 | Önceki statüsü:
|
![]() |
Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti | 5 Aralık 1936 - 26 Aralık 1991 | Önceki statüsü: Kara-Kırgız Özerk Oblastı 14 Ekim 1924 - 15 Mayıs 1925
|
Bağımsız Türk Devletleri
[değiştir | kaynağı değiştir]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Supranational_Turkic_Bodies-tr.svg/350px-Supranational_Turkic_Bodies-tr.svg.png)
Bayrak | Devlet | Kuruluş | Türk nüfus oranı ve dağılımı |
![]() |
Türkiye Cumhuriyeti | 1923 | %75 Türkler |
![]() |
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (de facto) | 1983 | %99 Kıbrıs ve Türkiye Türkleri |
![]() |
Azerbaycan | 1991 | 94.8% Azerbaycan Türkleri |
![]() |
Kazakistan | 1991 | 71.0% Kazaklar, 3.3% Özbekler, 1.5% Uygurlar, 1.1% Tatarlar, 0.4% Türkler, 0.8% Azeriler, 0.2% Kırgızlar, 0.1 Başkurtlar , 0.05 Çuvaşlar |
![]() |
Kırgızistan | 1991 | 77.6% Kırgızlar, 14.2% Özbekler, 0.5% Uygurlar, 0.4% Kazaklar, 0.3% Türkler, 0.3% Azeriler , 0.2% Tatarlar |
![]() |
Özbekistan | 1991 | %84,5 Özbek, %2,4 Kazak, %2,2 Karakalpak, %0,8 Kırgız, %0,6 Türkmen, %0,5 Tatarlar |
![]() |
Türkmenistan | 1991 | 85.6% Türkmenler, 5.8% Özbekler, 1.2% Azeriler , 0.4% Kazaklar |
Çağdaş özerk cumhuriyet ve bölgeler
[değiştir | kaynağı değiştir]Rusya'ya bağlı özerk cumhuriyetler
[değiştir | kaynağı değiştir]Türklerin çoğunlukta yaşadığı özerk cumhuriyetler
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar |
![]() |
Başkurdistan | 1991-.... |
|
![]() |
Çuvaşistan | 1991-.... | |
![]() |
Tataristan | 1991-.... |
|
![]() |
Tuva | 1991-.... |
|
![]() |
Yakutistan | 1991-.... |
|
Türklerin azınlıkta yaşadığı özerk cumhuriyetler
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar |
![]() |
Altay | 1991-.... |
|
![]() |
Balkar | 1991-.... |
|
![]() |
Dağıstan | 1991-.... |
|
![]() |
Hakasya | 1991-.... |
|
![]() |
Karaçay | 1991-.... |
|
Özerk bölgeler
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak | Devlet | Tarih | Notlar |
![]() |
Gagavuzya | 1991-.... |
|
![]() |
Karakalpakistan | 1991-.... |
|
![]() |
Nahçıvan | 1991-.... |
|
![]() |
Sincan Uygur Özerk Bölgesi | 1955-.... |
|
![]() |
Şunhua Salar Özerk İlçesi | ? | 2000 yılı nüfus sayımına göre Türk kökenli bir halk olan Salarların bu bölgedeki oranı %61.14'tür. |
![]() |
Jishishan Bao'an Dongxiang ve Salar Özerk İlçesi | 1980-... | |
![]() |
Sunan Yugur Özerk İlçesi | 1954-... | Çin'deki Sarı Uygurlar'ın nüfusunun %90'nı burada yaşar ve Sarı Uygurlar'ın tek özerk ilçesidir. 27.20% |
![]() |
Aksay Kazak Özerk İlçesi | 1954-... | 1955 yılında ilk kırsal okul açıldı. Kazak okullarında öğretim Kazakça dilinde verilmeye başlandı.Buradaki Kazaklar dinlerini ve ulusal geleneklerini korumuşlardır. 41.3% |
![]() |
Kızılsu Kırgız Özerk İli | 1954-... | 1954 yılında Kızılsu'da yaşayan Kırgızlara, Sincan Uygur Özerk Bölgesi içinde özerk bir bölge verildi. 66.24% Uygurlar, 26.24% Kırgızlar |
Uluslararası Türk Teşkilatları
[değiştir | kaynağı değiştir]Bayrak veya Arma | Örgüt | Üyeler | Gözlemci Üyeler |
![]() |
Türk Devletleri Teşkilatı | Türkiye Azerbaycan Kazakistan Kırgızistan Özbekistan | Türkmenistan Macaristan KKTC |
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Medieval Syriac Historians Perceptions of the Turks, Mark Dickenss s;25. (University of Cambridge, 2004)
- ^ the Khiljī tribe had long been settled in what is now Afghanistan ... Khalji Dynasty. Encyclopædia Britannica. 2010. Encyclopædia Britannica. 23 August 2010.
- ^ Satish Chandra (2004). Medieval India: From Sultanat to the Mughals-Delhi Sultanat (1206-1526) - Part One. Har-Anand. s. 41. ISBN 978-81-241-1064-5. The Khaljis were a Turkish tribe from southwest Ghur. However, Bakhtiyar was ungainly in appearance...
- ^ Holt, P.M.; Lambton, Ann K.S.; Lewis, Bernard, eds. (1978). The Cambridge History of Islam. 1A. Cambridge University Press.
- ^ Bosworth, C.E.; Savory, Roger; Issawi, Charles; Udovitch, A.L., eds. (1989). The Islamic World: From Classical to Modern Times (Essays in Honor of Bernard Lewis). Darwin Press.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Tarihteki 16 Türk Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti - Kurucularının Büstleri (Şarkışla, Muhsin Yazıcıoğlu Parkı içerisinde)