Kaşkaylar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Kaşkaylar
Toplam nüfus
2.500.000 (2007 tahmini) - 3.500.000[1]
Önemli nüfusa sahip bölgeler
İran İran 2.500.000[2]
Diller
Kaşkayca, Farsça
Din
Şii İslam[3]
Kaşkayların çadırı
Bir Kaşkay Türkü nargile içerken. Sepidan şehristanı, Iran.

Kaşkaylar [qaʃqaːʔiː] (Farsça: قشقائی Qashqāī), Güneydoğu İran'ın Fars Eyaleti'nde özellikle Şiraz çevresinde yaşayan ve hala ağırlıklı olarak göçebe bir Türk halkıdır. Azerbaycanlılardan sonra İran'daki en kalabalık Türk grubudur.

Göç rotaları yazın Şiraz'ın yaylaları (yaylak) ile kışın Basra Körfezi'nin ovaları (kışlak) arasındaki 480 - 1.000 km'lik bir alandır.

Başlıca Kaşkay tayfaları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Amele (5.397 aile, 450 yerleşik)
  • Derre Şuri (Tuzlu Vadi)(5.265 aile)
  • Seş Beyli (6 bey) (4.350 aile)
  • Farsimadan (1.505 aile)
  • Keşkölli (5.512 aile): Büyük ve Küçük Keşkölli olarak ikiye ayrılır:
    • Büyük Keşkölli (Keşkuli Bozorg) (4.862 aile, çoğu yerleşik)
    • Küçük Keşkölli (Keşkuli Kuchik) (650 aile)

Daha az sayıdaki kabileler:

  • Qaracha (430 aile)
  • Rahimli (370 aile)
  • Safi Khanli (335 aile)

Din[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaşkaylar Şiilerin 12 İmam inancını benimsemiştir .

Dil[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuştukları dil Kaşkaycadır. Konar göçer yaşadıkları için dilleri İran'daki diğer Türkler kadar Farsça'dan etkilenmemiştir. Kendi aralarında Kaşkayca konuşurlar, fakat Farsça eğitim dili olduğu için hemen hemen herkes Farsça da konuşur.

Yerleşim Bölgeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Zagros Dağları'nın etekleri boyunca uzanan bölgede yaşarlar. Yerleşik olanlar Şiraz, Firuzabad, Feraşbend, Kazerun, Abade ve Semirom gibi şehirlerdedir.

Hayat Tarzı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaşkay erkekleri at binme ve çobanlık yetenekleriyle bilinirler. Tipik bir şapkaları vardır. Kaşkay kadınları kat kat renkli etekler (üç etek) parlak tunikler ve eşarplar giyerler. Halı dokumadaki ustalıklarıyla bilinirler. Göç yolları üzerindeki doğal bitkilerden ve böceklerden elde ettikleri doğal boyaları ve koyunlarının yününü kullanarak çok renkli ve özgün halılar dokurlar. İran'daki diğer kadınların aksine, konakladıkları yerlerde geleneksel çador giymezler. 1979 devriminden bu yana şehirlere geldiklerinde çador giymek durumundadırlar.

Tanınmış Kaşkay Türkleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İsmail han Kaşkay — Kaşkay elinin elhanı.
  • Emanallah kara Beygi — farsimdan tayfasından olan şair;
  • Efsane Cahangiri — hanende;
  • Teymür Gördani — büyük keşkölli tayfasindan olan şair;
  • Habiballah Gerginpur —
  • Hüsrev han Kaşkay
  • Davud Hüseyin Ağayi Keşkölli — büyük keşkölli tayfasından olan şair;
  • Furud Gərginpur —
  • Mezun Kaşkayi — şair;
  • Mirza Cahangir han Kaşkay
  • Nasir Kaşkayi —
  • Yusif Kaşkayi — kaşkayların tanınmış el şairi
  • Mirali Kaşkay - akademik

Kültürel etkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Nissan Qashqai

Nissan Motors 2006'da çıkardığı modeline kaşkay kabilesine atfen Qashqai adını verdi.[4] Tasarımcılar alıcıların da göçebe ruhlu olacağına inanıyorlar.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • The Qashqais of Iran, Çalışma Notları, Prof. Iraj Bashiri, 2002

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]