Karamanoğulları Beyliği

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Karamanoğlulları Beyliği
—  Beylik  —
1250–1487

Tarihi Katalan Atlası'na göre Karamanoğulları Beyliği'nin bayrağı.

1450 yılında Karamanoğulları Beyliği
Başkent Germenicapolis (Ermenek)
Larende
Konya
Mut
Ereğli [1]
Dil(ler) Türkçe
Yönetim Mutlak Monarşi
Bey
 - 1250-1256 Nûre Sûfî Bey
 - 1256-1261 Kerimüddin Karaman Bey
 - 1261-1283 Karamanoğlu Mehmet Bey
 - 1283-1300 Güneri Bey
 - 1300-1308 Bedreddin Mahmud Bey

Karamanoğulları Beyliği veya Karamanoğulları Devleti, Türkiye Selçuklu Devleti'nin ardından kurulan Karaman merkezli beyliktir. Karamanoğlu Mehmet Bey, Türkçeyi beylik sınırları içerisinde konuşulacak tek resmî dil ilan etmişti. Bu yönüyle Karamanoğulları, Türkçeyi resmî dil olarak kullanan Anadolu'daki ilk Türk beyliğidir. 13. yüzyılda Anadolu'daki en güçlü Türk beyliği kabul ediliyordu. Bu yüzden Osmanlı Beyliği onlardan ilk başlarda uzak durmuş, iyice büyüyüp güçlendikten sonra Karamanoğullarını kendisine bağlamıştır. Beyliğin ana kütlesi Afşar boyuna bağlıdır.[2]

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Karamanoğulları'nın kökeni ağırlıklı olarak yukarı Hazar Havzasından bugünkü Azerbaycan ve Güney Azerbaycan alanına kadar Hazar Boylarında yayılmış Dışoğuz ve İçoğuz Boy ve taifeleriden'dir. Sivas'a göç eden Hoca Saadettin'in oğlu Nûre Sûfi'ye dayanmaktadır. Karamanoğulları Beyliği Toplumunda Oğuzların Salur alt grupları ile çok yaygın ve kalabalık Nüfus sahibi olmuştur . Afşar Boyu ve Taifeleri sonradan bugünkü İran ve Suriye Bölgesinden Adana üzerinden Karaman Topraklarına Yörük olarak girmişler. Anadolu'da yayılmış olan Babailer tarikatına girerek yöredeki diğer Türkmenler üzerinde etkisini göstermiş ve Hristiyanlara ait yerleri ele geçirerek topraklarını genişletmiştir. Nure Sofi'nin oğlu Kerimeddin Karaman Bey 13. yüzyılda buradan başlamak üzere Kilikya bölgesinin büyük bir kısmında güç sahibi olmuş. Bunun üzerine Anadolu Selçuklu Devleti sultanı I. Alaeddin Keykubad tarafından eski adı Germanikopolis olan Ermenek merkezli bu beyliği bölgenin beyi olarak atamıştır.[3]

Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'da ilerlediği dönemde Karamanoğulları bir Osmanlı kenti olan Beyşehir'i ele geçirmişti, bunun üzerine Osmanlılar, Konya'ya ilerlemişti. Bunun üzerine iki beylik arasında bir antlaşma imzalanmış ve bu antlaşma II. Bayezid yönetimine kadar geçerli olmuştu.

1403 yılında Timur'un Anadolu seferi sırasında Timur'a bağlılığını sunan beyliğin yönetimi bizzat Timur tarafından II. Sultanzâde Nâsıreddin Mehmed Bey'e verilmiştir. Bu durum Büyük Timur İmparatorluğu ile savaş halinde olan Osmanlı Devleti ile Karamanoğulları arasındaki güç mücadelesini Karamanoğulları lehine çevirmiş ve beylik Osmanlı himayesindeki toprakları ele geçirmeye başlamışlardı. Bursa'yı kuşatan Karamanoğulları, kenti ele geçirememiş, ancak Osmanlıların başkenti olan bu kenti yağmalamışlardı.

1443-1444 yılları arasında yapılan Varna Savaşı esnasında Karamanoğlu İbrahim Bey, Ankara ve Kütahya'yı ele geçirmiş, Varna Savaşı'ndan zaferle dönen II. Murat Karamanoğulları'na sefer düzenlemiştir. Beylik 1487 yılında Osmanlı topraklarına katılmıştır. Bugün halen Yukarı Hazar Havzasında Karaman Adında ve Anadolu - Karaman Beyliğinin kurucu unsurların Taifelerinin adında Yer Yerleşim ve Coğrafya yerleri mevcuttur.

Bayrak[değiştir | kaynağı değiştir]

Karamanoğullarının bayrağında bulunan 6 köşeli yıldız Müslümanlık öncesinde de öntürk ve Türk kültüründe yer alsa da Müslümanlar arasında Mühr-ü Süleyman olarak bilinen simgedir. Hilafet makamınca Valide Sultan Camii girişinde ve birçok padişah kıyafetlerinde kullanılmıştır. Örneğin Barbaros Hayreddin Paşa'nın flamasında da bu sembol kullanılmıştır.[4]

Mimari[değiştir | kaynağı değiştir]

Bunlardan en önemlileri;

  • Tol Medrese (Ermenek) (1339)
  • Hasbey Medresesi (1241)
  • Şerafettin Camisi (13. yüzyıl)
  • İçeriçumra Karamanoğlu İbrahim Bey Camii (Cami-i Kebir)(1252)
  • İnce Minare (Dar-ül Hadis) Medresesi (1258-1279)
  • Hatuniye Medresesi
  • Zinciriye Medresesi
  • Aksaray Karamanoğlu Camisi (Ulu Camii)
  • Niğde Ulu Câmi: Bor ilçesindedir. Karamanoğlu Alâaddin Bey tarafından 1410’da yaptırılmıştır. Câmi dikdörtgen biçimindedir. Ak Medrese: Karamanoğlu AlâaddinAli Bey tarafından 1409’da yaptırılmıştır. Adını kapısındaki beyaz mermerden alır. Selçuklu mîmârî tarzının çok güzel bir örneğidir. Ali Bey Medresesi de denir. 1936’da restore edildikten sonra arkeoloji müzesi olarak kullanılmaktadır. Geometrik motiflerle süslü giriş kapısı çok güzeldir.

Beyler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk tarihi
Mahmud al-Kashgari map.jpg
Bey Hüküm Süresi Notlar
Nûre Sûfî Bey 1250-1256
Kerimüddin Karaman Bey 1256-1261
Karamanoğlu Mehmed Bey 1261-1283
Güneri Bey 1283-1300
Bedreddin Mahmud Bey 1300-1308
Yahşı Han Bey 1308-1312
I. Burhâneddin Musa Bey 1312-1333
Alâeddin Halil Mirza Bey 1333-1348
I. Bedreddin İbrahim Bey 1348-1349
Fahreddin Ahmed Bey 1349-1350
Şemseddin Bey 1350-1351
Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Bey 1351-1356
Seyfeddin Süleyman Bey 1356-1357
I. Damad Alâeddin Ali Bey 1357-1398
II. Sultanzâde Nâsıreddin Mehmed Bey 1398-1399
II. Damad Bengi Alâeddin Ali Bey 1418-1419, 1423
Karamanoğlu II. İbrahim Bey 1423-1464
Sultanzâde İshak Bey 1464
Sultanzâde Pîr Ahmed Bey 1464-1469
Kasım Bey 1469-1483
Turgutoğlu Mahmud Bey 1483-1487

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Türk Tarih Sitesi, Türk Tarihi, Genel Türk Tarihi, Türk Cumhuriyetleri, Türk Hükümdarlar - Tarih
  2. ^ "Avşarlar ve Karamanoğulları". 21 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160321152212/http://avsarobasi.com/avsarlarin-kurduklari-devletler/karamanogullari.html. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2016. 
  3. ^ Claude Cahen, Pre-Ottoman Turkey: a general survey of the material and spiritual culture and history c. 1071-1330, trans. J. Jones-Williams (New York: Taplinger, 1968), 281-2.
  4. ^ http://www.fahnenversand.de/fotw/misc/tr~barb.jpg