Dulkadiroğulları Beyliği

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Dulkadiroğulları Beyliği

1339–1515
Başkent Elbistan
Dil(ler) Türkçe
Din Sünni İslam
Yönetim Monarşi
Bey
 - 1337–1353 Zeyneddin Karaca Bey
 - 1465-1467, 1472-1480 Şah Budak Bey
 - 1480-1515 Alaüddevle Bozkurt Bey
Türk tarihi
Mahmud al-Kashgari map.jpg

Dulkadiroğulları Devleti (Beyliği), II. Dönem Anadolu Beylikleri'den biridir. 1298-1522 yılları arasında Anadolu'nun güneyinde, Elbistan merkez olmak üzere kurulmuşlardır. Bir Türkmen Devletidir.[1] Dulkadiroğulları Oğuzlar'ın Bozok kolundandır.[1] İlk reisi Zeyneddin Karaca Bey'dir.[1] Osmanlı İmparatorluğu ve Memlükler arasında mücadelelere neden olan devlet, Turnadağ Muharebesi'yle (1515) yıkılarak Osmanlı İmparatorluğu'na bağlandı.[2] Osmanlı sarayına çeşitli dönemlerde toplam beş adet gelin göndermiş olan Dulkadirli hanedanı böylece Osmanlı hanedanıyla akraba olmuştur. Yıldırım Beyazıd'ın eşi, Çelebi Mehmed'in eşi, II.Murat'ın annesi ve eşi, Fatih'in annesi, Fatih'in babaannesi ve Yavuz Sultan Selim'in annesi Dulkadir Sultanlarının kızlarıdır.[3] Dulkadiroğlu Devleti Osmanlı Devleti'ne bağlandıktan sonra Dulkadiroğlu Hanedanının şehzadeleri Osmanlı Devleti içinde Beylerbeyi, Sancakbeyi, Tımarlı Sipahi Alaybeyleri olarak önemli görevlerde bulunmuşlardır. Sultan Alaüddevle Bozkurt Han'ın oğlu Şehzade Şahruh Mehmed Bey'in torunu olan Şehzade Davut Bey 1580 yılında Kayseri Sancak Beyi olmuş 5610 yılına kadar bu görevde bulunmuştur. Davut Bey'in devlet görevi bittiğinde kendisine Has olarak Kayseri'nin 357 köyünü kapsayan, Tomarza, Bünyan, Develi, Sarız, Pınarbaşı, Akkışla ilçelerini de kapsayan Zamantı Bölgesi verilmiştir. DAvut Bey'in Tımarlı Sipahi Alaybeyi olan oğulları bölgeyi Gülveren Köyü'nden yönetmişlerdir. Babadan oğula Osmanlı sarayından tasdikle devam eden bu görev  Sultan Abdülmecîd Hanın 19 Ocak 1841 fermanı ile kalan son tımarlı sipahileri tımarlarına ölene kadar sahip olmak şartıyla emekliye sevk etmesi ile Büyük Selçuklu döneminden beri Anadolu ve Ön Asya Türklüğünün idari ve askeri aristokrasisi ve bürokrasisini oluşturan tımarlı sipahi sınıfı resmen sona erdi. Bu bağlamda Gülveren'den bölgeyi yöneten Dulkadiroğlu Mehmed Sipahi Bey'in 1899 yılındaki vefatına kadar bu görev sürmüş oldu. Bu tarihten sonra Asakiri Nimazı Şahane adı ile oluşturulan yeni bir askeri sistemde Dulkadiroğlu hanedanı mensupları askeri görevlerini bu çatı altında sürdürerek yönetimde oldular. Dulkadiroğlu Hanedanı mensuplarının Tımarlı Sipahi Alaybeyleri bölgede Alaybeyler Sipahiler olarak bilinmekle bir çok mühim işlere imza atmışlardır. Bu hanedan Gülveren başta olmak üzere, Harsa, Bel ve Alaybeyli köylerinde yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Soyları günümüzde de sürmektedir. Kırşehir, Malatya gibi illerde de bu hanedana bağlı aileler varlıklarını devam ettirmektedir.

Sultanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bey Hüküm Süresi Notlar
Zeyneddin Karaca Bey 1339-1353 Beyliğin kurucusu.
Garseddin Halil Bey 1353-1386
Şaban Süli Bey (Sevli Bey) 1386-1398
Sadaka Bey 1398-1399
Nâsıreddin Muhammed Bey 1399-1442
Dulkadiroğlu Süleyman Bey 1442-1454
Melik Arslan Bey 1454-1465
Şah Budak Bey 1465-1467
Şehsüvar Bey 1467-1472
Şah Budak Bey 1472-1480
Alaüddevle Bozkurt Bey 1480-1515
Şehsüvaroğlu Ali Bey 1515-1521 Osmanlı beylerbeyi olarak hüküm sürdü.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c "Türk Tarihi" (Türkçe). Türk Dünyası El Kitabı. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü. 1992. s. 302, 303, 304. ISBN 975-456-047-1. 
  2. ^ http://www.marasliyiz.biz/site/kahramanmaras/kahramanmaras-tarihi/dulkadirogullari-beyligi-donemi-1337-1522.html
  3. ^ [İ. Hakkı UZUNÇARŞILI: 1994, Osmanlı Tarihi, I. Cilt, Ankara.]