Kabardey-Balkarya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Kabardey-Balkarya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Кабардино-Балкарская АССР (Rusça)
Къэбэрдей-Балъкъэр АССР (Kabardeyce)
Къабарты-Малкъар АССР(Karaçay-Balkarca)
—  Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti  —

1936–1991
Bayrak Arma
Başkent Nalçik
Dil(ler) Rusça, Kabardeyce, Karaçay-Balkarca
Yönetim Sosyalist devlet
Para birimi Sovyet rublesi

Kabardey-Balkarya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (Rusça: Кабардино-Балкарская АССР) Eski Sovyetler Birliği'nde Rus Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyetinin özerk bir cumhuriyeti idi ve başlangıçta Dağ Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin bir parçası idi. 16 Ocak 1922'de bölge, 1 Eylül 1921'de Dağ ASSR'sinden ve Kabardey Balkar Özerk Bölgesi'nden ayrıldı. 5 Aralık 1936'da özerk bir cumhuriyet haline geldi. Kabardey-Balkar ASSR, 30 Ocak 1991'de devlet egemenliğini ilan etti.[1] Şu anda Kabardey-Balkar Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu'nun federal bir konudur. Kabardey-Balkar ASSR, Sovyetler Birliği'nin varlığı sırasında başka egemen devletlerle sınırlanmamıştır. Çeçen-İnguşya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti gibi Kabardey-Balkar ASSR iki ulus arasında paylaşıldı. Her iki özerk cumhuriyet, Rus Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin bir parçası olarak ikamet etmiş ve Rusları etnik çoğunluk olarak nitelendirmiştir.[2]

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Hem Rus hem de Osmanlı İmparatorluğu bölgenin Rus kontrolü altında olduğu 17. ve 19. yüzyıllar arasında savaşıyordu. Ekim devriminden sonra bölge, 1927'de Rus İç Savaşı sırasında Dağ Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne katıldı. Topraklar Dağ ASSR'sinden 1922'de Kabardey-Balkarya Özerk Oblastı'na ayrılmış ve 5 Aralık 1936'da Kabardey-Balkar Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti olarak yeniden adlandırılmıştır. 1944 yılında Yüksek Sovyet Joseph Stalin, Balkarları Nazi Almanyası ile işbirliği yapmakla suçladı ve tüm nüfusu Orta Asya'ya sürdü. Stalin Baksan Vadisini Gürcistan SSR'sine bıraktı.[3] "Balkar", devletin adı olan Kabardiya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bırakıldı. "Balkar", devletin adı olan Kabardey ASSR'ye bırakıldı. Balkar nüfusunun yalnızca Krushchev'in liderliği sırasında 1957'de geri gelmesine izin verildi, bu noktada savaş öncesi adı yeniden kazandı.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kabardey-Balkar Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Kuzey Kafkas dağlarında bulunuyordu. 12.500 km2'lik (4800 sq mi) bir alanı kapladı. Ana nehirler arasında Terek Irmağı (623 km), Malka Nehri (216 km), Baksan Nehri (173 km), Urukh Nehri (104 km) ve Çerek Nehri (76 km) bulunmaktadır. 18.740 km2 (7,240 sq mi) 'lik bir alan sadece nehir havzaları tarafından kapsanmaktadır.[4] Sınırlarda 100'den fazla göl bulunur; ancak hiçbirinin yüzey alanı çok büyük değildir. Göllerin çoğu buzul süreçleri ile oluşan dağlarda bulunur. Bir ovada bulunan göllerde Tambukan Gölü bulunur.

Elbruz Dağı (5,642 m) volkanik ve Kafkasya'nın en yüksek zirvesidir. Diğer büyük dağlar Dykhtau Dağı (5,402 m), Koshkata Tepesi (5,151 m) ve Şhara Dağı (5,068 m) içerir. Kereste ile birlikte, demir, molibden, altın, kömür, tungsten ve kurşun gibi minerallerin madenciliği, Kabardey-Balkar ASSR'deki ana endüstriydi. Bölge ayrıca bol miktarda maden suyu da barındırıyor.[5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]