Türk devletleri listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türk Cumhuriyetleri sayfasından yönlendirildi)
Günümüzdeki Bağımsız Ve Özerk Türk Devletleri Kırmızı:Bağımsız Mavi:Özerk Kırmızı Mavi:Özerk Ama Türk Devletine Bağlı
Kültigin Heykeli, Orhun Vadisi
Uygur prensleri, Karahoca
İran'da hüküm süren Kaçar hanedanlığı dönemi sanatından bir örnek
Hindistan'da Delhi Sultanlığından Kalma Kutub Minar
Büyük Selçuklu Devleti'nden kalma Karahan İkiz Türbeleri, İran

Türk devletleri tarih boyunca Türk halkları tarafından kurulmuş özerk cumhuriyet, bağımsız cumhuriyet, beylik, imparatorluk ve hanedanlıkları içerir.

Tarihi Türk devletleri, konfederasyonları ve hanedanları[değiştir | kaynağı değiştir]

İslam öncesi dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar Harita
Hiung-nu MÖ 220-MS 45 İlk bağımsız Türk devletidir.Asya Hun Devleti olarak da bilinir. Asya Hun, Hiung-nu - Xiongnu.png
Batı Hiung-nu MS 48-MS 216 Kuzey Hun Devleti kabileleri daha sonra Batı Türkistan'a göç ettikleri için Batı Hun İmparatorluğu olarak adlandırılmıştır.
Kuzey Hiung-nu 48-156 Asya Hun Devleti'nin yıkılışınının ardından kuzeyde kalan kesim oldukları için Kuzey Hun Devleti olarak adlandırılır.
Güney Hiung-nu MS 48-MS 216 Asya Hun Devleti'nin yıkılışınının ardından güneyde kalan kesim oldukları için Güney Hun Devleti olarak adlandırılır.
Birinci Chao 304-329
Dai Hanedanlığı 310-376 Sixteen Kingdoms 350 AD.jpg
İkinci Chao 319 - 351
Kidarite Tamga.png Kidarite Krallığı 320-500 Asia 400ad-kidarites.jpg
Alchon Tamga.png Alchon Hunları 370-670
Avrupa Hun İmparatorluğu 375-469 Avrupa Hun Haritası - Hunnic Empire.png
Kuzey Vey(Tabgaçlar) 386-535 Kuzeyvey464.png
Kuzey Liang 397 - 439
Xia Devleti 407-431
Hephthalite tamgha.jpg Ak Hun İmparatorluğu 440-710 Hephthaliten.png
Nezak Crown.png Nezak Hunları 484–665
Kuzey Zhou Hanedanlığı 557-581 China Divisions in 572.png
Avar Kağanlığı 562-823 Avar Kağanlığı - Avarlar.png
Göktürk Kağanlığı MS 552-582 Gokturk empire at its greatest extent.png
Batı Göktürk Kağanlığı 583-657 Western Gokturk.jpg
Doğu Göktürk Kağanlığı 583-630 Doğu Göktürk.png
Seyanto Hanlığı 630-647 Seyanto Hanlığı - Xueyantuo.png
Kutrigurlar 5.-6. yüzyıl NE 600ad.jpg
Utrigurlar 5.-6. yüzyıl NE 600ad.jpg
Sabir Hanlığı 5.-6. yüzyıl Pontic steppe region around 650 AD.tr.png
The Monogram of Kubrat.png Büyük Bulgar Hanlığı 630-665 Old Great Bulgaria.png
Tuharistan Yabgu Devleti 630-700 Toharistan Yabguluğu.png
Davestar.jpg Hazar İmparatorluğu 630-965 Göktürklerin batı boyları tarafından kurulmuştur. Chasaren.jpg
Çaç Şehir Devleti 658 - 742 Diğer ismi Taşkent Şehir Devleti
Turk shahi tamga.png Türk Şahiler 665-850 Turk Shahi 700ad.jpg
Kangar Birliği 659-750 AD 659KangarUnion.png
İdil Bulgar Hanlığı 665-1391 VolgaBulgaria1200.png
İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı 681-744 Kutluk Devleti olarak da bilinir. Map of Second Turkic Khaganate.png
Khans Dulo of Bulgaria.jpg Birinci Bulgar İmparatorluğu 681-1018 First Bulgarian Empire.png
Tatar Konfederasyonu 8.yüzyıllar-1202
Türgişler 717-766 Transoxiana 8th century.svg
Uygur Kağanlığı 744-840 Uyghur Khaganate.png
Büyük Yan 756–763
Karluk Kağanlığı 756-840 Қарлұқтар.png
Yenisey Kırgız Kağanlığı 840-1207 Kirgisen-Reich (840-924).PNG
Kansu Uygur Krallığı 848-1036 Guiyi Circuit.png
Coat of arms of Cumania.svg Deşt-i Kıpçak 900 - 1241 Cumania (1200) eng.png
Hou Tang 923–937 五代后唐(繁).png
Hou Jin 936–947
Hou Han 947-951
Kuzey Han 951–979
Karahoca Uygur Krallığı 991-1209 Qocho Uyghurs.png

İslam Sonrası Dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar Harita
Qaraxanlı bayrağı.jpg Karahanlı Devleti 840-1042 Karluklar ile Uygur Kağanlığı'nın kalıntısı. Türk tarihinde Orta Asya'da İslam'ı kabul eden ilk devlet. KaraKhanidAD1000.png
Pecenek.svg Peçenek Hanlığı 860-1091 Pechenegs c.1030.svg
Ṭululnid State Banner and War Flag.png Tolunoğulları 868-905 Müslüman olan Türkler'in kurduğu ilk bağımsız devlettir. Tulunid Emirate 868 - 905 (AD).PNG
Kimek-Kıpçak Konfederasyonu 880-1200 Қимақтар.png
Flag of Hungary (11th c. - 1301).svg Árpád Hanedanlığı 895-1301 Macar hanedanı olarak gösterilsede bu Macarlar Kabar soyundan gelmektedir
İhşîdî Hanedanlığı 935-969 Ikhshidid Dynasty 935 - 969 (AD).PNG
Oğuz Yabgu Devleti 950-1040 AD 750OguzYabgu.png
Karluk Hanlığı 960-1222 Moğolların egemenliğinde yaşadılar Karahanide.jpg
GhaznavidFlag attributed.svg Gazne Devleti 962-1187 Samaniler'in memlûklerinden. TE-Gazne devleti (1030).svg
Flag of the Seljuk.png Büyük Selçuklu Devleti 1037-1194 Orta Çağ'da Oğuz Türklerinin Kınık boyu tarafından kurulan Türk-İran geleneğine dayalı Sünni Müslüman imparatorluk. Seljuk Empire locator map.svg
Doğu Karahanlılar 1042-1211
Batı Karahanlılar 1042-1212
Suriye Selçukluları 1092-1117 Melikşah'ın kardeşi Tutuş'un hükümdarlığı
Horasan Selçukluları 1092-1194
Flag of Sultanate of Rum.svg Anadolu Selçukluları 1092-1243 Rum Selçukluları olarak bilinir. Anatolian Seljuk Sultanate.JPG
Kirman Selçukluları 1092-1230 Alp Arslan'ın kardeşi Kavurd Bey'in sülalesi / Kaşkayların kökeni. Kerman Seljuk.png
BlackFlag.svg Harezmşahlar Devleti 1097-1231 Selçuklular'ın Memlûklerinden Anuş Tegin tarafından kurulan devlet Khwarezmian Empire 1190 1220.png
Böri Şam Atabeyliği 1117-1154 ya da Suriye Atabeyliği Orta Dogu 1135.png
Aksungurlu Emirliği 1122-1225
Zengi Devleti 1127-1259 Musul, Halep Atabeylikleri Zengid Dynasty 1127 - 1250 (AD).PNG
Fergana Karahanlı Devleti 1141-1212 Doğu Karahanlıların otorite boşluğu nedeniyle Fergana Havzası ve Kaşgar çevresinde hüküm sürmüştür
Atabek of Azerbaijan.png İldenizliler 1146-1225 Kuzey ve Güney Azerbaycan'da kurulmuş atabeylik. Kurucusu: Atabey Şemseddin İldeniz Map of Eldiguzids (or Atabegs of Azerbaijan).jpg
Erbil Beyliği 1146-1232 Veya Begteginliler, 1146-1233 yılları arası Irak'ın kuzeyindeki Erbil ve çevresine egemen olan Türk Atabeyliğidir
Salgurlular 1147-1284 ya da Fars Atabeyliği
Bengal Halaç Hanedanı 1204–1231 Devletin kurucusu Halaçlar , Türkistan'dan göç ettikten sonra 200 yıldan fazla bir süre Afganistan'a yerleşen Türk kökenli bir kabileydi[1][2] . Map of the Khaljis of Bengal.png
Irak Selçukluları 1157-1194 Sencer'in ölümünden sonra Irak-ı Arap ve Irak-ı Acem (Batı İran)'ı yöneten Büyük Selçukluların kalıntısı.
Delhi Sultanate Flag (catalan atlas).png Delhi Sultanlığı(Memlük Hanedanı) 1206-1290 Hindistan'da hüküm sürmüş olan Delhi Sultanlığı'nı Türk kökenli olan Kölemen(Memlûk) Hanedanı kurmuştur. Sultanlığı yöneten 5 hanedandan sonuncusu Peştun kökenlidir.
Ak Orda 1227-1378 Altın Orda devletine bağımlı bir devletti
Karluk Krallığı 1238-1266

1.Dönem Anadolu Beylikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar
Mengüçlü Beyliği 1072-1277
Çaka Beyliği 1081-1098 İzmir çevresinde kurulan beylik,

daha sonra Anadolu Selçuklu devleti hakimiyetine girdi

Dilmaçoğulları Beyliği 1085-1192
Çubukoğulları Beyliği 1085-1092
Danişmendli Beyliği 1092-1202
Saltuklu Beyliği 1092-1202
İnaloğulları Beyliği 1098-1183
Ahlatşahlar Beyliği 1100-1207
Artuklu Beyliği 1102-1408
Çobanoğulları 1227-1309
Tanrıbermiş Beyliği 1074-1098

Moğol istilası sonrası dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar
Flag of Chagatai khanate.svg Çağatay Hanlığı 1227-1347 Türk-Moğol devletidir.
Rasulids Aden Yemen 1335.jpg Resûlî Krallığı[3][4] 1229-1454
Golden Horde flag 1339.svg Altın Orda Devleti 1242-1502 Türk-Moğol devletidir.
Sultanate of mamlucks flag.png Bahri Hanedanı 1250-1389 Memlûk Sultanlığı, Burci Hanedanı ise Çerkes memlûklerinden.
Terteroba coat of arms.jpg Terter Hanedanlığı 1280-1323
Delhi Sultanate Flag (catalan atlas).png Delhi Sultanlığı(Haleci Hanedanı) 1290-1321 Delhi Sultanlığı (1206-1526)
Flag of Ottoman Empire (1517-1793).png Osmanlı İmparatorluğu 1299-1922 Kayı Boy Beyliği olarak Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı, 1299'da istiklaline kavuştu. 600 yıldan fazla varlığını sürdürdü.
Banu Assaf 1306-1591
House of Basarab quote of arms.png Basarab Hanedanı 1310-1627 Eflak Prensliği'nin Kuman-Kıpçak kökenli hanedanı.
Delhi Sultanate Flag (catalan atlas).png Delhi Sultanlığı(Tuğluk Hanedanı) 1321-1398 Delhi Sultanlığı (1206-1290)
Flag of the Chagatai Khanate.svg Doğu Çağatay Hanlığı 1347-1570
Sufi Hanlığı 1359-1388 Timurluların hakimiyetinde yönetildiler
Timurid.svg Timur İmparatorluğu 1370-1507 Çağatay Hanlığı'na bağlı olan Türk-Moğollardan Barlas boyu.
Bengal Sultanate Flag.gif Bengal Sultanlığı 1352-1576 Hindistan'ın bangladeş bölgesinde hüküm süren Türk devletidir.
Flag of Ak Koyunlu.svg Akkoyunlular 1378-1508 Doğu Anadolu bölgesin'de hüküm sürmüşlerdir. Osmanlı İmparatorluğu'na karşı kurulan koalisyonda yer almıştır.
Flag of Kara Koyunlu dynasty.png Karakoyunlular 1380-1469 Azerbaycan'da
Nogai flag.svg Nogay Ordası 1398-1642 Türk-Moğol devleti olarak kabul edilir.
Şeybani Hanlığı 1428-1468,1500-1599
Flag of the Kazan Khanate.svg Kazan Hanlığı 1438-1552 Türk-Moğol devleti olarak kabul edilir.
Flag of the Crimean Tatar people.svg Kırım Hanlığı 1441-1783 1475'ten 1774 yılına kadar (Küçük Kaynarca Antlaşması) Osmanlı'ya bağlı kaldı.
Coat of Arms of Astrakhan.png Astrahan Hanlığı 1446-1556
Kasım Hanlığı 1452-1681
Flag of Siberian Khanate.svg Sibir Hanlığı 1464-1598 Türk-Moğol devleti olarak kabul edilir.
Flag of the Kazakh Khanate.svg Kazak Hanlığı 1465-1729 Türk-Moğol devleti olarak kabul edilir.
Büyük Orda 1466-1502 Altın Ordaya bağımlı bir devletti
Adilşah Devleti 1490-1686 Hint Yarımadası'nda.
Küçük Nogay Ordası 1449-1783
Nogai flag.svg Bucak Ordası 16. ve 17. yüzyıllar Osmanlı ve Kırım Hanlığı himayesinde hüküm sürdüler
Taşkent Hanlığı 1501-1627
Flag of Shah Tahmasp I.svg Safeviler 1501-1736 Türk-Pers devleti olarak kabul edilir.
QutbshahiFlag.PNG Kutbşahlar 1512-1687 Hindistan'da.
Yarkand Hanlığı 1514-1680
Bandera de Khiva abans 1917.svg Hive Hanlığı 1515-1920
Fictional flag of the Mughal Empire.svg Babür İmparatorluğu 1526-1858 Timur İmparatorluğu'ndan sonra kurulan Kuzey Hindistan'dan Semerkand'a uzanan yerleri hakimiyetine alan imparatorluk.
War flag of Khanate of Bukhara.svg Buhara Hanlığı 1561-1785
Flag of the Chagatai Khanate.svg Kumul Hanlığı 1696-1930

Flag of Tunis Bey-fr.svg

Tunus Beyliği 1705-1881 Türk asıllı Hüseyni Hanedanı tarafından yönetildi
Bandera de Kokand.svg Hokand Hanlığı 1709-1876
Flag of Tripoli 18th century.svg Karamanlı Hanedanlığı 1711-1835
Nadir Shah Flag.png Afşar Hanedanı 1736-1802 Afşarlar
Asafia flag of Hyderabad State.png Haydarabad Nizamlığı 1724-1948
Flag of the Emirate of Bukhara.svg Buhara Emirliği 1785-1920
Tricolour Flag of Iran (1886).svg Kaçar Hanedanlığı 1781-1925 İran'da
Bökey Orda 1801-1845
Flag of Yettishar (1873-1877).svg Yedişehir Uygur Hanlığı 1865-1877

II. Dönem Anadolu Beylikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar
Bafra Beyliği 1243-1460
Karamanid Dynasty flag.svg Karamanoğulları 1256-1483 İç Anadolu bölgesinde kurulan bir beylik, başkenti Karaman'dır.
İnançoğulları Beyliği 1261-1368
Sâhib Ataoğulları Beyliği 1275-1342
Pervaneoğulları Beyliği 1277-1322
Eşrefoğulları 1280-1326
Menteşeoğulları Beyliği 1280-1424
Dobruca Beyliği 1281-1299 Dobruca (bugünkü Bulgaristan ve Romanya)'da.
Avşar Tamga Bayrağı.jpg Alâiye Beyliği 1293-1421
Flag of Karesi.svg Karesioğulları 1297-1360
Candar.svg Candaroğulları Beyliği 1299-1462 Batı Karadeniz'de kurulan bir beylik, başkenti sırasıyla; Eflani, Kastamonu ve Sinop'tur.
Flag of the Kayihan Khanate (c. 1326).svg Osmanoğulları Beyliği 1299-1302 Kayı Boy Beyliği olarak Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı, 1299'da istiklaline kavuştu.
Germiyanoğulları Beyliği 1300-1423
Canik beylikleri 1300'ler-1460
Hacıemiroğulları Beyliği 1301-1427
Hamitoğulları Beyliği 1301-1423
Saruhanoğulları 1302-1410
Tacettinoğulları Beyliği 1303-1415
Beylik of Aydin Flag.png Aydınoğulları 1308-1426
Kubadoğulları Emirliği 1318-1422
Flag of Sattalia in Catalon atlas.svg Tekeoğulları 1321-1390
Yuregir.svg Ramazanoğulları 1325-1608
Eretna Beyliği 1335-1381
Bayat.svg Dulkadiroğulları 1339-1521
Kutluşahlar Beyliği 1340-1393
Taşanoğulları Beyliği 1350-1398
Erzincan Beyliği 1379-1410
Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti 1381-1398

Azerbaycan hanlıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar
Marağa Hanlığı 1610 - 1925
Kuba Hanlığı 1726 - 1806
Flag of Baku Khanate 001.png Bakü Hanlığı 1735 - 1806
Flag of Shaki Khanate.svg Şeki Hanlığı 1743 - 1826
Tebriz Hanlığı 1747 - 1802
Gence Hanlığı 1747 - 1804 Ziyadoğulları Hanedanı'nı kuran Kaçarlar'dan II. Şahverdi Han Gence’nin ilk hanı
Cavad Hanlığı 1747 - 1805
Derbent Hanlığı 1747 - 1806
Erdebil Hanlığı 1747 - 1808
Halhal Hanlığı 1747 - 1809
Zencan Hanlığı 1747 - 1810
Banner of Shirvan.svg Şirvan Hanlığı 1747 - 1820
Karabağ Hanlığı 1747 - 1822
Flag of the Yerevan Khanate.png Revan Hanlığı 1747 - 1828
Karadağ Hanlığı 1747 - 1828
Flag of the Nakhichevan Khanate.svg Nahçıvan Hanlığı 1747 - 1828 NakhchivanskiCoatofArms.png Kangarlı Hanedanı
Merend Hanlığı 1747 - 1828
Urmiye Hanlığı 1747 - 1865
Maku Hanlığı 1747 - 1922

Eski Geçici Hükümetler ve Cumhuriyetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar Harita
Komrat Cumhuriyeti 6 Ocak - 12 Ocak 1906
Flag of TRWT.svg Batı Trakya Bağımsız Hükûmeti 31 Ağustos 1913 - 29 Ekim 1913 Batı Trakya Türk Cumhuriyeti Provisional Government of Western Thrace.png
Flag of Bashkurdistan.svg Başkurtistan Cumhuriyeti 15 Kasım 1917 - 4 Kasım 1918 Smaller Bashkiria in 1919.svg
Flag of Crimean People's Republic 1917.svg Kırım Halk Cumhuriyeti 1917-1918 Crimea 1.gif
Bandera de Kokand.svg Türkistan Milli Devleti 1917-1918 Political map of Central Asia in 1918.png
Flag of the Republic of Aras.svg Aras Cumhuriyeti 1918 Bugünkü Nahçıvan topraklarında kurulan kısa süreli bir hükûmet. Araz Türk Cümhuriyyəti.jpg
Flag of the South West Caucasian Republic.svg Güneybatı Kafkas Geçici Milli Hükûmeti 1918-1919 ya da Kars Cumhuriyeti
Flag of Idel-Ural State.svg İdil Ural Devleti 1918-1919
Proposed Flag of the Alash Autonomy.svg Alaş Otonomu 1917-1920 ApproximatebordersAlashAutonomy.png
Flag of Azerbaijan.svg Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti 1918 - 1920 Azerbaijan Democratic Republic 1918 20.png
Flag of Azadistan.svg Azadistan 1919-1920
Islamic Republic of Eastern Turkestan.gif Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti 12 Kasım 1932 - 6 Şubat 1934 First ETR in China.svg
Hatay flag.svg Hatay Cumhuriyeti 1938-1939 Suriye, Fransa'dan ayrıldığında kurulan devlet, 1939 yılında yapılan referandumla Türkiye'ye bağlandılar. French Mandate for Syria and the Lebanon map tr.svg
File-Flag of the Tuvan People's Republic (1943-1944).svg Tannu Tuva Halk Cumhuriyeti 1921-1944 Tuwakarte2.png
Azerbaijan people's government flag.svg Azerbaycan Milli Hükûmeti 1945 Günümüz Güney Azerbaycan'da. Republic of mahabad and iranian azerbaijan 1945 1946.png
Flag of the Second East Turkestan Republic.svg Doğu Türkistan Cumhuriyeti 12 Kasım 1944 - 20 Ekim 1949 Second ETR in China.svg
Flag of the Ottoman Empire.svg Ankara Hükûmeti 3 Mayıs 1920 - 29 Ekim 1923 ya da Büyük Millet Meclisi Hükûmeti SevresOttoman1927.JPG
Flag of Turkey.svg Kıbrıs Türk Genel Komitesi 1963-1967 NCyprus location.svg
Flag of Turkey.svg Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi 1967-1974 NCyprus location.svg
Flag of Turkey.svg Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi 1974-1975 NCyprus location.svg
Flag of Turkey.svg
Kıbrıs Türk Federe Devleti 1975-1983 NCyprus location.svg
Flag of the Gagauz people.svg Gagavuzya Cumhuriyeti 1990-1994 Gagauz rebublic.png

Sovyetler Birliği dönemi cumhuriyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Özerk Sovyet cumhuriyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar
Turkestan Autonomous SSR Flag.svg Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 30 Nisan 1918 - 27 Ekim 1924 Önceki statüsü:
Türkistan Sovyet Federatif Cumhuriyeti 20 Nisan 1918 - 30 Nisan 1918
Flag of the Bashkir ASSR.svg Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 20 Mart 1919 - 11 Ekim 1990 Önceki statüsü:
Kırgız-Başkurt Sovyet Cumhuriyeti 13 Aralık 1919 - 16 Aralık 1919
Sonraki statüsü:
Başkurt Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 11 Ekim 1990 - 25 Şubat 1992
Flag of Tatar ASSR (1954).svg Tataristan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 27 Mayıs 1920-30 Ağustos 1990 Önceki statüsü:
Tatar-Başkurt Sovyet Cumhuriyeti 22 Mart 1918 - 20 Mart 1919
Sonraki statüsü:
Tataristan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 30 Ağustos 1990-16 Mayıs 1992
Flag of the Crimean ASSR (1938).svg Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 18 Ekim 1921 - 30 Haziran 1945
12 Şubat 1991 - 26 Şubat 1992
Önceki statüsü:
Kırım Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti 28 Nisan 1919 - 26 Haziran 1919
Sonraki statüsü:
Kırım Oblastı 30 Haziran 1945 - 12 Şubat 1991
Flag of Yakut ASSR.svg Yakut Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 27 Nisan 1922 - 27 Eylül 1990 Sonraki statüsü:
Yakut Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 27 Eylül 1990 - 27 Aralık 1991
Flag of Chuvash ASSR.svg Çuvaşistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 21 Nisan 1925 - 24 Ekim 1990 Önceki statüsü:
Çuvaş Özerk Oblastı 24 Haziran 1920 - 21 Nisan 1925
Sonraki statüsü:
Çuvaş Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 24 Ekim 1990 - 13 Şubat 1992
Flag of Dagestan ASSR.svg Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 20 Ocak 1921 - 24 Mayıs 1991 Sonraki statüsü:
Dağıstan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 24 Mayıs 1991 - 25 Aralık 1993
Kumuklar 231.8 bin (% 12.9, 1989)
Azeriler 75.5 bin (% 4.2, 1989)
Nogaylar 8.3 bin (% 1.6, 1989)
Dağ Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 20 Ocak 1921 - 7 Temmuz 1924 Balkar Ulusal Bölgesi 19 Kasım 1920 - 28 Ocak 1935
Karaçay Ulusal Bölgesi 27 Kasım 1920 - 12 Ocak 1922
Flag of Nakhichevan ASSR.svg Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 9 Şubat 1924 - 17 Kasım 1990 Önceki statüsü:
Nahçıvan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920 - 1923
Nahçivan Özerk Bölgesi 1923 - 1924
Flag of Karakalpak ASSR.svg Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 20 Mart 1932 - 9 Ocak 1992 Önceki statüsü
Karakalpak Özerk Oblastı 16 Şubat 1925 - 20 Mart 1932
Sonraki statüsü:
Karakalpak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 26 Nisan 1990 - 9 Ocak 1992
Flag of Kabarda-Balkaria ASSR 1978.svg Kabardey-Balkarya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 5 Aralık 1936 - 16 Mayıs 1992 Önceki Statüsü:
Kabardino-Balkar Özerk Oblastı 1924-1936
1944 ile 1957 arası Kabardin ÖSSC olarak adı değiştirildi,
1957'de tekrar Kabardino-Balkar ÖSSC adını aldı.
Flag of Tuvan ASSR (1978-1992).svg Tuva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 10 Ekim 1961 - 12 Aralık 1990 Önceki statüsü:
Tuva Özerk Bölgesi 11 Ekim 1944 - 10 Ekim 1961
Sonraki statüsü:
Tuva Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 12 Aralık 1990 - 28 Ağustos 1991
Dağlık-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 25 Ekim 1990 - 31 Mart 1992 Önceki statüsü:
Oyrot Özerk Bölgesi 1 Haziran 1922 -7 Ocak 1948
Dağlık-Altay Özerk Oblastı 7 Ocak 1948 - 25 Ekim 1990
Karaçay-Çerkez Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 18 Kasım 1990 - 17 Ekim 1991 Önceki statüsü:
Karaçay-Çerkez Özerk Oblastı 12 Ocak 1922 - 26 Nisan 1926
Karaçay Özerk Bölgesi 26 Nisan 1926 - 12 Ekim 1943
Karaçayların sınır dışı edilmesi 12 Ekim 1943
Karaçay Özerk Bölgesi'nin Tekrar kuruluşu: 11 Şubat 1957 - 3 Temmuz 1991
Hakas Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 3 Temmuz 1991 - 29 Ocak 1992 Önceki statüsü:
Hakas Özerk Oblastı 20 Ekim 1930 - 3 Temmuz 1991
Krasnoyarsk Krayından ayrılma 15 Aralık 1990

Sovyet cumhuriyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar
Flag of Khiva 1920-1923.svg Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti 26 Nisan 1920 - 17 Şubat 1925 Sonraki statüsü:
Flag of the Bukharan People's Soviet Republic.svg Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti 8 Ekim 1920 - 17 Şubat 1925 Sonraki statüsü:
Flag of Azerbaijan SSR.svg Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 28 Nisan 1920 - 25 Aralık 1991 Öncesi statüsü:
Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti 1922-1936
Flag of Uzbek SSR.svg Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 27 Ekim 1924 - 25 Aralık 1991 Önceki statüsü:
Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924
Flag of Turkmen SSR.svg Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 13 Mayıs 1925 - 26 Aralık 1991 Önceki statüsü:
Trans-Hazar bölgesi 30 Nisan 1918 - 7 Ağustos 1921
Türkmen Oblastı 7 Ağustos 1921 - 13 Mayıs 1925
Flag of Kazakh SSR.svg Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 5 Aralık 1936 - 26 Aralık 1991 Önceki statüsü:
Flag of Kyrgyz SSR.svg Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 5 Aralık 1936 - 26 Aralık 1991 Önceki statüsü:
Kara-Kırgız Özerk Oblastı 14 Ekim 1924 - 15 Mayıs 1925

Bağımsız Türk Devletleri[değiştir | kaynağı değiştir]


AzerbaycanTürkmenistanÖzbekistanKırgızistanKazakistanTürkiyeEkonomik İşbirliği TeşkilatıTürk Devletleri TeşkilatıAvrasya Ekonomik BirliğiBağımsız Devletler TopluluğuBağımsız Devletler Topluluğu Serbest Ticaret BölgesiAvrupa Konseyi
Türki devletlerin ilişkili oldukları milletler-üstü kuruluşları gösteren Euler diyagramıgtd


Bayrak Devlet Kuruluş Türk nüfus oranı ve dağılımı
Flag of Turkey.svg Türkiye Cumhuriyeti 1923 %80 Türkler
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (de facto) 1983 %99 Kıbrıs ve Türkiye Türkleri[5]
Flag of Azerbaijan.svg Azerbaycan 1991 91.6% Azerbaycan Türkleri, 0.43% Ahıska Türkleri, 0.29% Tatarlar.[6]
Flag of Kazakhstan.svg Kazakistan 1991 63.1% Kazaklar, 2.9% Özbekler, 1.4% Uygurlar, 1.3% Tatarlar, 0.6% Ahıska Türkleri, 0.5% Azeriler, 0.1% Kırgızlar.[7]
Flag of Kyrgyzstan.svg Kırgızistan 1991 70.9% Kırgızlar, 14.3% Özbekler, 0.9% Uygurlar, 0.7% Ahıska Türkleri, 0.6% Kazaklar, 0.6% Tatarlar, 0.3% Azeriler.[8]
Flag of Uzbekistan.svg Özbekistan 1991 71.4% Özbekler, 4.1% Kazaklar, 2.4% Tatarlar, 2.1% Karakalpaklar, 1% Kırım Tatarları, 0.8% Kırgızlar, 0.6% Türkmenler, 0.5% Ahıska Türkleri, 0.2% Azeriler, 0.2% Uygurlar, 0.2% Başkırlar.[9]
  • Flag of Meskhetian Turks 1.svg Başta Özbekistan olmak üzere Orta Asya'ya yayılmış olan Ahıskalıların kullandıkları gayriresmî bayrağı
Flag of Turkmenistan.svg Türkmenistan 1991 75.6% Türkmenler, 9.2% Özbekler, 2.0% Kazaklar, 1.1% Ahıska Türkleri 0.7% Tatarlar[10]

Çağdaş özerk cumhuriyet ve bölgeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Rusya'ya bağlı özerk cumhuriyetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türklerin çoğunlukta yaşadığı özerk cumhuriyetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar
Flag of Bashkortostan.svg Başkurdistan 1991-....
Flag of Chuvashia.svg Çuvaşistan 1991-....
Flag of Tatarstan.svg Tataristan 1991-....
Flag of Tuva.svg Tuva 1991-....
Flag of Sakha.svg Yakutistan 1991-....

Türklerin azınlıkta yaşadığı özerk cumhuriyetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar
Flag of Altai Republic.svg Altay 1991-....
Ethnic flag of the Balkar and Karachay peoples (Karachay-Balkaria).svg Balkar 1991-....
Flag of Dagestan.svg Dağıstan 1991-....
Flag of Khakassia.svg Hakasya 1991-....
Flag of Karachay-Cherkessia.svg Karaçay 1991-....

Özerk bölgeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Devlet Tarih Notlar
Flag of Gagauzia.svg Gagavuzya 1991-....
Flag of Karakalpakstan.svg Karakalpakistan 1991-....
Flag of Azerbaijan.svg Nahçıvan 1991-....
Flag of the People's Republic of China.svg Sincan Uygur Özerk Bölgesi 1955-....
Flag of the People's Republic of China.svg Şunhua Salar Özerk İlçesi ? 2000 yılı nüfus sayımına göre Türk kökenli bir halk olan Salarların bu bölgedeki oranı %61.14'tür.
Flag of the People's Republic of China.svg Jishishan Bao'an Dongxiang ve Salar Özerk İlçesi ?
Flag of the People's Republic of China.svg Sunan Yugur Özerk İlçesi 1954-... Çin'deki Sarı Uygurlar'ın nüfusunun %90'nı burada yaşar ve Sarı Uygurlar'ın tek özerk ilçesidir.
Flag of the People's Republic of China.svg Aksay Kazak Özerk İlçesi 1954-... 1955 yılında ilk kırsal okul açıldı. Kazak okullarında öğretim Kazakça dilinde verilmeye başlandı.Buradaki Kazaklar dinlerini ve ulusal geleneklerini korumuşlardır.
Flag of the People's Republic of China.svg Kızılsu Kırgız Özerk İli 1954-... 1954 yılında Kızılsu'da yaşayan Kırgızlara, Sincan Uygur Özerk Bölgesi içinde özerk bir bölge verildi.

Uluslararası Türk Teşkilatları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak veya Arma Örgüt Üyeler Gözlemci Üyeler
Flag of the Organization of Turkic States.svg Türk Devletleri Teşkilatı Türkiye Azerbaycan Kazakistan Kırgızistan Özbekistan Türkmenistan Macaristan

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ the Khiljī tribe had long been settled in what is now Afghanistan ... Khalji Dynasty. Encyclopædia Britannica. 2010. Encyclopædia Britannica. 23 August 2010.
  2. ^ Satish Chandra (2004). Medieval India: From Sultanat to the Mughals-Delhi Sultanat (1206-1526) - Part One. Har-Anand. s. 41. ISBN 978-81-241-1064-5. The Khaljis were a Turkish tribe from southwest Ghur. However, Bakhtiyar was ungainly in appearance...
  3. ^ Holt, P.M.; Lambton, Ann K.S.; Lewis, Bernard, eds. (1978). The Cambridge History of Islam. 1A. Cambridge University Press.
  4. ^ Bosworth, C.E.; Savory, Roger; Issawi, Charles; Udovitch, A.L., eds. (1989). The Islamic World: From Classical to Modern Times (Essays in Honor of Bernard Lewis). Darwin Press.
  5. ^ "Tablo – 8 : Yaş Grubu, Milliyet ve Cinsiyete Göre Sürekli İkamet Eden (de-jure) KKTC Vatandaşı Nüfus. TOPLAM". 14 March 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2019. 
  6. ^ en:Demographics of Azerbaijan.
  7. ^ en:Demographics of Kazakhstan.
  8. ^ en:Demographics of Kyrgyzstan
  9. ^ en:Demographics of Uzbekistan
  10. ^ en:Demographics of Turkmenistan

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Tarihteki 16 Türk Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti - Kurucularının Büstleri (Şarkışla, Muhsin Yazıcıoğlu Parkı içerisinde)