Sistein

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Sistein
L-und D-Cystein V1.png
Tanımlayıcılar
CAS numarası 52-90-4
PubChem 5862
EC-numarası 200-158-2
SMILES
InChI
ChemSpider 574
Özellikler
Molekül formülü C3H7NO2S
Molar kütle 121,16 g·mol−1
Görünüm Katı, rengsiz, kendine has kokusu var
Erime noktası

220–228 °C

Çözünürlük (su içinde) Suda iyi çözülür:280 g·l−1
Tehlikeler
AB İndeksi Belirtilmemiş
Belirtilmiş yerler dışında verilmiş olan veriler, standart haldedir. (25 °C, 100 kPa)
Bilgikutusu kaynakları

Sistein (Cys, C) proteinleri oluşturan 20 aminoasitten biridir. Yan zincirinde kükürt grubu içerir.

Diğer birçok amino asitte olduğu gibi bu amino asitinde hem L- hemde D- isomeri vardır. Aber aktiv olan diğer bir değişle doğada var olan isomeri L- Sistein’dir. Bu yazıda ya da bilimsel makalelerde Sistein L- ya da D olarak hiç bir ön ek almayarak sadece Sistein diye bahsedilmişse, burda bahsi geçen L- Sistein’dir.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Polar özelliktedir, ancak fizyolojik pH'da yüksüzdür. Non esansiyel ve glukojeniktir. 20 aminoasit arasında sadece sistein yan zincirinde fonksiyonel bir thiol grubu bulundurur. Thiol gruplarinin okside olmasıyla iki sistein arasında disülfit bağı oluşturulabilir. Bu bağın oluşumu geri çevrilebilir bir reaksiyondur. Disülfit bağlarını oluşturabilmesi sebebiyle sistein birçok proteinin üç boyutlu yapısının oluşturulmasında belirleyici rol oynar.

Sistein, reaktif bir hidrosülfür grubu barındırır ve bazen diğer sistein kalıntıları ile, “disülfit köprüsü” (-SS-) adı verilen kovalent bağlar yapar. Bu köprüler genelde aynı polipeptid zincirinde birbirinden uzakta bulunan veya iki farklı polipeptid zincirine ait sisteinler arasında kurulur. Özellikle hücre dışında fazlaca fiziksel ve kimyasal etki altında kalan pProteinlerin karmaşık yapılarını korumaları, bu disülfit köprüleri sayesinde olur.