Kıbrıs Türkleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kıbrıs Türkleri
Famous Turkish Cypriot people.png

Soldan sağa
Birinci satır: Fazıl Küçük ·Kıbrıslı Mehmed Kamil Paşa ·Kaytazzade Mehmet Nazım ·Alparslan Türkeş ·Rauf Denktaş
İkinci satır: Ziynet Sali ·Fatih Terim ·Işın Karaca ·Leon Osman ·Tracey Emin

Toplam nüfus
750.000-1.000.000
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti KKTC  :  265.000-285.000 [1][2][3][4]
Türkiye Türkiye  :  300.000-500.000 [5][6]
Birleşik Krallık Birleşik Krallık  :  200.000-400.000 [6][7][8]
Avustralya Avustralya  :  40.000-60.000 [6][8][9][10]
Amerika Birleşik Devletleri ABD  :  5000 [11]
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs C.  :  309 [12]
Diller

Kıbrıs Türkçesi

Din

İslam (detaylar)

İlgili etnik gruplar

Türkiye Türkleri ve Kıbrıs Rumları

Kıbrıs Türkleri veya Kıbrıslı Türkler, Kıbrıs adasında yaşayan Türklerin, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1571 yılındaki Kıbrıs adasını ele geçirmesinden sonra Anadolu'dan Kıbrıs adasına göç etmiş[13] ve 1974 yılında Türk Silahlı Kuvvetlerinin adaya müdahale etmesinden sonra adanın ikiye bölünmesiyle birlikte çoğunluğu KKTC'de yaşamını sürdüren kesimine verilen isimdir.[14]

1975 yılından itibaren yine Anadolu'dan yapılan göçlerden sonra Kıbrıs Türkü tanımına bu göçmenler de dahil edilmiştir. Kıbrıs Türklerinin, Osmanlı idaresindeki din değiştirmeler hariç, etnik yapı olarak Türkiye Türklerinden pek farkları yoktur.[15]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıbrıs'ın Osmanlı İmparatorluğu'nun kontrolüne geçmeden önce, Doğu Akdeniz'deki Osmanlı'ya ait gemilerine akın yapan Hıristiyan korsanlarının sığınağı haline gelmiştir.[16] Bu korsanlar genellikle deniz ticaret gemilerine ve hacca giden yolculara saldırarak buradaki yol güvenliğini yok etmektedir. Bu gibi nedenlerden dolayı Kıbrıs'ın alınması gerekli görülmüştür.[17]

Kıbrıs, Piyale Paşa komutasındaki donanma ile birlikte[18] yaya 60.000 kişiden oluşan Lala Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu, 2 Temmuz 1570'de Limasol’a çıkması[19] ve 4 Ağustos 1571'de Mağusa'nın[20] Venedikli Mağusa Kale komutanı Bragadino’nun 5 maddelik bir antlaşmayla kaleyi teslim etmesiyle sonuçlanan bir seferle Osmanlı İdaresine girdi.[21] Kıbrıs'ın ele geçirilmesiyle Osmanlı Devleti, Doğu Akdeniz'e tamamen hâkim olmuştur.[22]

Kıbrıs'ın Osmanlı İmparatorluğu'nda denizci olan Piri Reis tarafından Kitab-ı Bahriye adlı eserinde yer verdiği tarihi haritası.[23]

15 Eylül 1570 tarihinde Lala Mustafa Paşa, tören ile Lefkoşa şehrine girmiştir.[15] Kıbrıs fethedildiği tarihte adada çok az sayıda Ortodoks Rum vardı. Çünkü Venedikliler Katolik idi ve Ortodoks Kilisesi'ne yaşama hakkı tanımıyordu. Osmanlı Devleti Ortadokslara serbestçe kilise kurma ve gelişme imkânı sağladı. Böylece adada Ortodoks Kilisesi gelişti ve Katolik Kilisesi etkinliğini kaybetti.

1571 yılında Kıbrıs'ta yapılmış bulunan nüfus sayımında yerli halkın nüfusu 150.000'dir. Burada bulunan Türk askeri ise 30.000 kadardır.[24] Yunan kaynakları Kıbrıs Türklerinin, asla Türk olmayıp, sonradan asimilasyona uğrayıp müslüman olan ve Türkleşmiş adanın yerli halkı olduğu belirtilir.[13] Fakat adanın tamamının kontrol edilmesinin ardından Osmanlı idaresi tarafından Karaman'dan ve Taşeli Yöresinden adaya göç ettirilen Türkler[25] ve Beyşehir, Ürgüp, Niğde, Aksaray, Akşehir, Kayseri gibi Anadolu'nun orta kesiminde kalan şehirlerinden aileler getirilerek yerleştirilmiştir.[13] Bugün adada yaşayan Kıbrıs Türklerinin (Kıbrıs Harekâtı'ndan sonra Türkiye Cumhuriyeti'nden gelenler hariç) soyu bu Osmanlı idaresinde adaya gönderilen Türklerden gelmektedir.[13] Bazı Kıbrıs Türkleri ise müslüman olmuş Lüzinyan ve diğer hıristiyan azınlıklardan meydana gelmektedir.[26]

Ayrıca 1572 yılında Kıbrıs'ın çeşitli yerlerinde bulunan farklı görev sınıflarına bağlı sayıları 4000'e bulunan askerlerin ve memurların ailelerini adaya getirilmelerine izin verilmiş, bunlardan adada kalıcı olarak yerleşmek isteyenlerine ise kolay imkânlar sunulmuştur.[13]

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıbrıslı Türkler Anadolu'dan getirdikleri Anadolu kültürünü uzun süre korumayı başarmış bir topluluk olmasına rağmen, 1974 yılına kadar Kıbrıs Rumlarıyla birlikte yaşadıklarından dolayı Rum kültüründen de etkilenmişler ve özellikle dil alanında birçok kültür alışverişi yaşanmıştır.[27]

Adanın 1878 yılında fiilen İngiliz yönetimine geçmesinden sonra ada Türklerinin Anadolu ve Türk kültürüyle olan bağları giderek zayıflamış ve zaman içerisinde "Kıbrıslılık" kültürü başgöstermiştir. Bu kültür 400 yıl içeresinde adada varalon değişik kültürlerden örneğin Latinler, Rumlar, ve Maronitlerden etkilenen Kıbrıslı Türkler kendi kültürlerini oluşturdular.[27]

Kıbrıs Türk mutfağı tipik bir Akdeniz mutfağı özelliklerini taşır.[28] Zeytinyağlı yemeklerin yanı sıra Şeftali Kebabı olarak bilinen kebap türü çok ünlüdür. Küp kebabı ada genelinde yaygın olarak yapılan bir kebap türüdür.[29]

Kıbrıs Türkleri, birçok farklı etkinliklerde kendi halk danslarını oynamaktadır. Bu halk dansları arasında karşılama, mendil oyunları, zeybek ve kasap oyunları vb. vardır.[28]

Günümüzdeki yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Zamanla ada Türkleri ile 1974'den sonra adaya gelen Türkler arasında "yerli Kıbrıslılık" düşüncesi etrafında bir ayrılık oluşmuş ve bunun sonucunda "Kıbrıslı Türk" (kısaca Kıbrıslılar) ve "Türkiye Türkleri" olmak üzere toplum iki kesime bölünmüştür.[30] Bu iki kesim arasında resmiyette hiçbir şekilde olmayan fakat fiilen var olan heterojen bir toplum yapısı oluşmuş[30], bunun sonucunda Kıbrıslı Türkler ve Türkiye'den gelen Türkler arasında bir uzaklık meydana gelmiştir.

Toplumdaki bu ikili yapı zamanla ayrımcılığa dönüşmüş ve Kıbrıslılarca Türkiyeliler aleyhine, Türkiyelilerce Kıbrıslılar aleyhine yorumlanmıştır. Bu güne kadar bu ayrımcılık, hiç bir resmi ortamda belirtilmemesine ve siyasilerce ısrarla reddilmesine rağmen de facto olarak hala varlığını sürdürmektedir.[31]

Toplumun bu ikili yapısından ötürü günümüzde saf bir Kıbrıs Türk kültüründen bahsetmek zorlaşmıştır. Her ne kadar sonradan adaya gelenler Kıbrıs kültürünü kısmen benimsemişseler de işgücüne ve turizme bağlı son göçlerden ve yerli toplumun kültürel anlamda dünyaya açılmasından sonra adadaki Kıbrıs Türk kültürü iyice zayıflamıştır.[27]

Avrupa Birliği Eurostat araştırmasına göre Kıbrıs adasının toplam nüfusunun %67'si Rum, %33'ü Türk'tür. Adada çok az nüfusla İngiliz, Ermeni ve Maruni toplulukları da bulunmaktadır. En büyük şehri Lefkoşa'dır.

Diaspora[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıbrıs Türklerinin bir kısmı 1955 yılından itibaren siyasi ve ekonomik sebeplerle ülke dışına göç etmişlerdir. Özellikle Birleşik Krallık, Avustralya ve Türkiye; Kıbrıs'tan büyük oranda göç almıştır. Ülkeye uygulanan ekonomik ambargolar nedeniyle üçüncü ülkelere yapılan ticarette büyük zorluklar çekilmesi ülke dışına yapılan göçlerin zaman içerisinde devamlılık kazanmasına yol açmıştır. Kesin sayısı bilinmemekle beraber ülke dışında yaşayan Kıbrıslı Türk sayısı Kuzey Kıbrıs'ta yaşayan Türk nüfusundan fazladır.[32]

Kıbrıs dışındaki Kıbrıslı Türklerin büyük kısmı Batı Avrupa, özellikle Birleşik Krallık'ta ve Türkiye'de yaşamaktadır. Diğer kaydadeğer Kıbrıslı Türk grupları Avustralya ve Kuzey Amerika'dadır.[33]

Birleşik Krallık[değiştir | kaynağı değiştir]

Birleşik Krallık'ta, Kuzey Kıbrıs'ta yaşayan Türk nüfusu kadar Kıbrıslı Türk'ün yaşadığı tahmin edilmektedir.[32] I. Dünya Savaşı sırasında çoğu Kıbrıslı Türk, Birleşik Krallık Ordusu'na katılarak dünyanın çeşitli yerlerinde savaşır ve savaş sonunda ise Britanya adasına yerleşmeye başlarlar. II. Dünya Savaşı'nda ise Kıbrıs adasında yaşanan ekonomik istikrarsızlıkla göçler yaşanır.[32]

1951 senesinde ise Türk nüfuzu, Birleşik Krallık'ta varlıklarını pekiştirmek amacıyla Kıbrıs Türk Cemiyetini kurarlar[32] ve 1958 yılında ise dönemin Türkiye Başbakanı Adnan Menderes'in de maddi yardımları ile Oxford Street'deki dernek binası alınarak faaliyetlerine orada devam eder. Dernek, 1950'li yılların sonunda Türkiye'nin Taksim isteğine yönelik Birleşik Krallık'taki Kıbrıs Türklerin mitingler yapmalarını sağladı.[32]

Dil[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıbrıs'ta, daha ziyade yerli Kıbrıslı Türklerin konuştuğu, Türkçenin bir şivesi veya Türkiye Türkçesinin Kıbrıs ağzı[34] olan Kıbrıs Türkçesi konuşulur.[35]

Yazı dilinde kullanılmamaktadır. Kullananlar olsa bile sistematik yapısı oluşturulmadığı için kişiden kişiye ve bölgeden bölgeye değişiklikler gösterebilmektedir. Örneğin Baf yöresi, Karpaz yöresi gibi bölgesel söyleyişlerde farklılıklar olabilmektedir.[34]

Din[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüzde ise Kuzey Kıbrıs nüfusu 2011 yılı itibariyle 294.906'dır.[36] Çeşitli kaynaklarda KKTC'deki Müslüman nüfus oranının %98,71 ile %99 oranında yer aldığı belirtilmektedir.[37][38][39][40][41] %0,5 oranındaki halkın Ortodoks Hristiyan, %0,2 oranında halkın Maruni Hristiyan, geriye kalanların ise diğer dini inançlarının bulunduğu belirtilmiştir.[37][39]

Kıbrıs Türklerinin %99'u Sünni mezhebine mensuptur.[42] Ancak Kıbrıs Türk halkında özgürlükçü bir din anlayışı hakimdir[43] ve pek çoğu sekülerdir.[42] Diana Darke'a göre Kıbrıs Türklerinin büyük bir bölümü gerçekte dini uygulamamaktadır.[44]

Kıbrıs'ta 1831 (Hicri 1246) tarihinde yapılan nüfus sayımında yalnızca Kıbrıs genelindeki erkek nüfus kayıt edilmiştir.[45] Kıbrıs adasının nüfusunun o tarihte 45.365 kişi olduğu, 45.365 kişiden 29.780'sinin Gayrimüslim, 15.585 kişinin ise Müslüman olduğu yazılmıştır.[45] Bu doğrultuda 1831 yılında Kıbrıs halkının %65,6'sı Gayrimüslim, %34,4'ünün ise Müslüman nüfustan oluştuğu anlaşılmaktadır. Aynı tarihte başlıca kentler baz alındığında;

  • Lefkoşa'da 3.511 Müslüman (%60,8), 2.264 Gayrimüslim (%39,2),
  • Hırsofi'de 1.108 Müslüman (%48), 1.194 Gayrimüslim (%52) yaşadığı ve bulunduğu belirtilmektedir.[45]
  • Limason, Omorfa, Gilan, Girinye, Magosa ve Lefke'de Müslümanların genel toplam içerisindeki oranı yaklaşık 1/4'tür.[45]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel
  • Hasgüler, Mehmet. Kıbrıs’ta Enosis ve Taksim Politikalarının Sonu, Alfa Yayınları, Şubat 2007, ISBN 975-297-836-3.
  • Hacı Osman Yıldırım, Hasan Çağlar, Vahdettin Atik, "Osmanlı İdaresinde Kıbrıs", Başbakanlık Osmanlı Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü (2000).
Özel
  1. ^ The press statement of Prime Minister Ferdi Sabit Soyer on the tentative results of 2006 population and housing census (5 Mayıs 2006)Nuvola mimetypes pdf.pngPDF (88.8 KiB) 2006 Nüfus ve Konut Sayımı sonuçları.
  2. ^ Kyriacos kousoulides. "CIA Factbook". https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/countrytemplate_cy.html. 
  3. ^ Association of Turkish Cypriots Abroad. "ATCA news: National census held on 01/05/06 records a population of 264,172". http://www.atcanews.org/index.php?option=com_content&task=view&id=161&Itemid=27. Erişim tarihi: 2008-07-09. 
  4. ^ Kızılyürek, Niyazi (2009) (Türkçe). "Daha önceleri neredeydiniz?" - Dünden bugüne Kıbrıs müzakereleri. İstanbul: Birikim Yayınları. ss. 115. sayfa. ISBN 978-975-516-041-2. 
  5. ^ Cicioğlu, Hasan (1983). "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Eğitim" (PDF). dergiler.ankara.edu.tr. http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/40/514/6394.pdf. Erişim tarihi: 7 Eylül 2010. 
  6. ^ a b c TRNC Ministry of Foreign Affairs (2001). "Briefing Notes on the Cyprus Issue". http://www.trncinfo.com/tanitmadairesi/2002/ENGLISH/BRIEFINGNOTES/070202BRIEFINGNOTES.htm. Erişim tarihi: 2010-10-03. 
  7. ^ Bahceli, Simon (17 Mart 2005). "Britain slams London authority for ban on Turkish Cypriot ads". Cyprus Mail. Cyprus Mail. http://www.cyprus-mail.com/cyprus/britain-slams-london-authority-ban-turkish-cypriot-ads. Erişim tarihi: 5 Ekim 2010. 
  8. ^ a b Akben, Gözde (11 February 2010). "OLMALI MI, OLMAMALI MI?". Star Kibris. Star Kibris. http://www.starkibris.net/index.asp?haberID=51233. Erişim tarihi: 21 January 2011. 
  9. ^ Yesterday & Today - Turkish Cypriots Of Australia
  10. ^ Turkish Cypriots seek recognition
  11. ^ Kıbrıslı Amerikalılar.
  12. ^ "Güney Kıbrıs'ta yerel seçimler yapılıyor". Zaman. 2006-12-17. http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=473237. Erişim tarihi: 2009-05-14. 
  13. ^ a b c d e Göyünç, Nejat. "Kıbırs'ta Türk İdaresi". Türk Federasyon. http://www.turkfederasyon.com/altsayfadetay.php?dokuman_kod=270. Erişim tarihi: 2009-05-14. 
  14. ^ antiwar.com Leon Hadar "In Praise of 'Virtual States'" (16 Kasım 2005)
  15. ^ a b Yusuf Küçükdağ, "Türk tasavvuf araştırmaları", sf. 209, Çizgi Kitabevi (2005).
  16. ^ Martin Sicker, "The Islamic world in ascendancy", sf. 213, Praeger Publishers (30 Haziran 2000).
  17. ^ Hacı Osman Yıldırım, Hasan Çağlar, Vahdettin Atik, "Osmanlı İdaresinde Kıbrıs", sf. 48, Başbakanlık Osmanlı Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü (2000).
  18. ^ Hacı Osman Yıldırım, Hasan Çağlar, Vahdettin Atik, a.g.e., s. 51.
  19. ^ "Hürriyet ansiklopedik yıllığı", sf. 198, Hürriyet (1975).
  20. ^ Ali Efdal Özkul, Aydın Özkul, "Kıbrıs'ın sosyo-ekonomik tarihi, 1726-1750", sf. 38, İletişim Yayınları (2005).
  21. ^ Ahmet C.Gazioğlu, Kıbrıs Türk Tarihi , Türk Dönemi 1570–1878, Lefkoşa; Kıbrıs Araştırma ve Yayın Merkezi, 1994, s.35-83.
  22. ^ Erdinç Sancar, "21. yüzyıl stratejilerinde Türk denizcilik tarihi", sf. 174, IQ Kültür Sanat Yayıncılık (2006).
  23. ^ Metin Soylu, Piri Reis Haritası'nın Şifresi, Truva Yayınları, İstanbul, Temmuz 2005, s.133.
  24. ^ Halil Fikret Alasya, "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ", sf. 2, Türk Kültürü nü Araştırma Enstitüsü (1987).
  25. ^ Pierre Oberling, Mehmet Erdoğan, "Bellapais'e giden yol", sf. 1, Genelkurmay Basımevi (1987).
  26. ^ Hasgüler, Mehmet. Kıbrıs'ta Enosis ve Taksim Politikalarının Sonu; 346. sayfa, Alfa Yayınları, Şubat 2007, ISBN 975-297-836-3.
  27. ^ a b c Özcanhan, Özcan (2008-04-09). "İngiliz-Türk-Rum kültürü karışımı". Kıbrıs.net. http://portal.kibris.net/index.php?option=com_content&task=view&id=1312&Itemid=24. Erişim tarihi: 2009-05-14. 
  28. ^ a b "Kıbrıs Türk Kültür Derneği, Kıbrıs Türk Kültürü". Kıbrıs Türk Kültür Derneği. http://www.kibristkd.org.tr/kktc_kultur.php. Erişim tarihi: 2009-05-14. 
  29. ^ "Akdeniz Mutfağı". Kıbrısca.com. http://www.kibrisca.com/KibrisMutfagi.htm. Erişim tarihi: 2009-05-14. 
  30. ^ a b "Kıbrıs'ı "görüşüyorlar"!". Yeni Dünya için Çağrı Dergisi, 52. sayı. 2001-12-15. http://www.ydicagri.com/Sayilar/052/52kibris.html. Erişim tarihi: 2009-05-14. 
  31. ^ Hatun, Şükrü (2001-12-06). "Kıbrıs'ı Kıbrıslıdan sor". Radikal. http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=23037. Erişim tarihi: 2009-05-14. 
  32. ^ a b c d e Eskioğlu, Faruk (2009-04-24). "İngiltere'deki Kıbrıslı Türkler". Açık Gazete. http://www.acikgazete.com/ozel-dosyalar/2009/03/24/ingiltere-deki-kibrisli-turkler.htm. Erişim tarihi: 2009-05-12. 
  33. ^ Özsaglam, Muhittin T. (2008-06-16). "Kıbrıs Türk Diasporası...". Yeni Düzen. http://www.yeniduzengazetesi.com/template.asp?articleid=1389&zoneid=17. Erişim tarihi: 2009-05-14. 
  34. ^ a b ""Kıbrıs Ağzı, Kıbrıs Türkçesi"". Kuzey Kıbrıs MEB.. http://www.mebnet.net/duyurular/Defne/Defne13/7.pdf. Erişim tarihi: 2009-05-12. 
  35. ^ Johanson, Lars (2009). "Türk Dillerinde Odaksıl Şimdiki Zaman İşaretleyicisi ve Kıbrıs Türkçesinde Eksikliği". Bahar / 2009 sayı 49: 93-100. http://www.yesevi.edu.tr/yayinlar/view_file.php?file_id=230. Erişim tarihi: 2009-05-12. 
  36. ^ *haber7.com. "KKTC'nin 2011 nüfus sayısı açıklandı". http://www.haber7.com/haber/20111209/KKTCnin-2011-nufus-sayisi-aciklandi.php.  (Türkçe) (13 Şubat 2012).
  37. ^ a b *enfal.de. "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti". http://www.enfal.de/kibris.htm.  (Türkçe) (13 Şubat 2012).
  38. ^ *İTO. "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Ülke Raporu". https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:gyJQAXYDNEMJ:www.ito.org.tr/Dokuman/Ulke/KuzeyKibrisTurk.pdf+kuzey+k%C4%B1br%C4%B1s+t%C3%BCrk+cumhuriyeti+n%C3%BCfus+m%C3%BCsl%C3%BCman+istatistik&hl=tr&gl=tr&pid=bl&srcid=ADGEESiG89XXxYxtVa-zB3RURyv6OylDD8f-Q0gpgbH4Am8FbXk9Ogb_KDSvACEGy8t9PQq774eopONpNt4B_WjFmGrjTkRFkc5YqHZ_h-z2BCOBLyMvmQU_47E-UoGZM4DqsJUxdhK4&sig=AHIEtbROSm6Q3b63o6HfRJqdCGgJRmLj8Q.  (Türkçe) (13 Şubat 2012).
  39. ^ a b *turkbirdev.info. "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti". http://www.turkbirdev.info/kktc.  (Türkçe) (13 Şubat 2012).
  40. ^ *siyasetdergisi.com.tr. "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti". http://www.siyasetdergisi.com.tr/UlkeTanitim/Kibris/2.  (Türkçe) (13 Şubat 2012).
  41. ^ *islamansiklopedisi.org. "Dünyadaki Müslüman Nüfus". http://www.islamansiklopedisi.org/index.php/D%C3%BCnyadaki_M%C3%BCsl%C3%BCman_N%C3%BCfus.  (Türkçe) (13 Şubat 2012).
  42. ^ a b Boyle, Juliet; Sheen (1997), Freedom of religion and belief: a world report, Routledge, ISBN 0-415-15978-4, s. 290.
  43. ^ Suiçmez, Yusuf. Türk Dünyasının Dinî Meseleleri - Kıbrıs'ta Din (Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları) Erişim tarihi: 14 Temmuz 2012.
  44. ^ Darke, Diana (2009), North Cyprus, Bradt Travel Guides, ISBN 1-84162-244-3, s. 10.
  45. ^ a b c d *devletarsivleri.gov.tr. "Osmanlı İdaresinde Kıbrıs". https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:nNs8X69SxVsJ:www.devletarsivleri.gov.tr/Handlers/hhFile.ashx%3FId%3D5913e4c0-51d6-457f-b2d7-32fc7c08dfea+kuzey+k%C4%B1br%C4%B1s+m%C3%BCsl%C3%BCman+say%C4%B1s%C4%B1&hl=tr&gl=tr&pid=bl&srcid=ADGEESj93QjB8Q5lyBbHhlUeZlFZQpQvhoiLPYxpMC2E63PVWVjgLArvMVLG3ytxTivSqMSy9eMjUN4m6mBGoVNzq6hNxfYvRifrzCIKWvREiWxA4jYJmw2YuKvAFZqs3qmrOFb7T7y8&sig=AHIEtbT719rfAhZfBMZq2TXV7tklayNCrA.  (Türkçe) (13 Şubat 2012).

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]