Lala Mustafa Paşa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Lala Mustafa Paşa
Sadrazam
Görev süresi
28 Nisan1580 - 7 Ağustos1580
Yerine geldiği Şemsi Ahmet Paşa
Yerine gelen Koca Sinan Paşa
Kişi bilgileri
Doğum Ravançi, Sokoloviçi, Bosna Hersek
Ölüm 7 Ağustos1580
İstanbul
Yattığı yer Eyüp Sultan Camii yanında türbesi
Askeri hizmeti
Bağlılığı Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Rütbesi Osmanlı:Serdar
Çatışma/savaşları 1559:Şehzade Bayezid ile Şehzade Selim Konya Savaşı
1567:Yemen Zeydi İmamı Topal Mutahhar isyanı bastırması
1570 :Kıbrıs'ın Fethi
1578 :İran Seferi Gürcistan ve Şirvan fethi


Lala Mustafa Paşa (ya da Lala Kara Mustafa Paşa), (d. ? - ö. 7 Ağustos1580) III. Murat saltanatında 28 Nisan 1580 - 7 Ağustos 1580 tarihleri arasında üç ay dokuz gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

İlk büyük başarısını 1570 yılındaki Kıbrıs serdarlığı sırasında gösterdiğinden "Kıbrıs Fatihi" olarak anılır. "Lala" ünvanı, şehzadeliğinde II. Selim’e lalalık etmiş olmasından kaynaklanır. Seferlerden elde ettiği servet ile imparatorluğun çeşitli yerlerine hayır eserleri yaptırmıştır.

Konu başlıkları

[değiştir] Yaşamı

Sırp asıllıdır ve Sokollu Mehmed Paşa'yla aynı köydendir. Ağabeyi Deli Hüsrev Paşa'nın desteğiyle[1]Yavuz Sultan Selim devrinde saraya girdi.

Berber olarak çalışırken, Kanuni Sultan Süleyman'ın dikkatini çekti. Daha sonra çeşnigir ve mirahorluk yaptı. 1555’te Damat Rüstem Paşa’nın sadrazam olmasından sonra saraydan uzaklaştırıldı; Filistin-Safed Sancakbeyi oldu.

1556'da Manisa Valisi Şehzade Selim’in lalalığına tâyin edildi. Bu görevi sırasında Şehzade Selim ile Şehzade Bayezid'in arasındaki rekabetin ortaya çıkmasına neden olduğu ve Bayezid'in isyanında önemli rol oynadığı düşünülür[2]. Daha önce Bayezid'in hizmetinde bulunmuş olan Lala Mustafa onu babasına Selim'i kötüleyen mektuplar yazmaya teşvik etmiş[3]; iki kardeşin arasının açılması üzerine ortamı yatıştırmak için Selim'i Konya'ya, Bayezid'i Amasya'ya atayan Kanuni; Lala Mustafa Paşa'yı Selim'in yanına göndermişti. Başlangıçta Kütahya'dan ayrılmak istemeyen Bayezid, Amasya'ya gitmek zorunda kalınca yolda asker topladı; kardeşi Selim'in topladığı ordu ile 1559'da Konya'da çarpıştı. Bu çarpışmada Lala Mustafa Paşa, Bayezid'a karşı savaştı. Bayezid yenilerek, Amasya'ya kaçmak zorunda kaldı.

Lala Mustfa Paşa 14 Eylül 1560’ta önce Budin-Pojega Sancakbeyi, sonra da Van Beylerbeyi'ne getirildi.[4] Erzurum, Halep ve Şam beylerbeyliklerinde de bulunan Lala Mustafa Paşa, II. Selim devrinde 1567’de Yemen’de Zeydi imamlarından Topal Mutahhar’ın isyân çıkarması üzerine, vezir olarak oraya gönderildi. Mısır’da Yemen harekâtının hazırlıkları ile meşgûlken, yerine Koca Sinan Paşa tayin edilip İstanbul’a çağrıldı ve altıncı vezir olarak Divân'a girdi.[5]

[değiştir] Kıbrıs’ın fethi

1570 yılında Venedikliler’in elindeki Kıbrıs adasının Rum halktan gelen yardım talebi üzerine Kıbrıs’a sefere yapılması gündeme geldiğinde Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa’nın karşı çıkmasına rağmen Kıbrıs seferini destekledi. Piyale Paşa komutasındaki donanma ile birlikte[6] komutasındaki yaya 60.000 kişiden oluşan Osmanlı Ordusunu, 2 Temmuz 1570'de Limasol’a çıkardı.[7] 15 Eylül 1570 tarihinde Lala Mustafa Paşa, tören ile Lefkoşa şehrine girdi.[8]15 Eylül 1571’de adadan ayrıldı ve İstanbul'a döndü.

[değiştir] İran seferi

III. Murat devrinde, İran seferi dolayısıyla Erzurum kuvvetleri serdarlığına atandı. 5 Nisan 1578'de sefere çıktı. Aynı yıl İran ordusunu bozarak Tiflis'e girdi. Gürcistan ve Şirvan'ı aldı. Ardından, komutayı Özdemiroğlu Osman Paşa'ya bırakarak İstanbul'a döndü. İbrahim Peçevi, onun İran Seferi hakkında;[9]

İranlılar, ondan yedikleri dayağı hiçbir serdârdan yemediler!

demiştir.

[değiştir] Sadrazamlığı

30 Eylül 1579’da Sokollu Mehmet Paşa'nın ölümüyle ikinci vezir, yeni Sadrazam Şemsi Ahmet Paşa'nın kısa süre sonra ölümü ile 28 Nisan1580'de sadrazam oldu. 3 ay 9 gün sonra 7 Ağustos 1580'de İstanbul'da vefat etti.

[değiştir] Evlilikleri

İlk evliliğini Memlük Hükümdarı Kansu Gavri’nin oğlu Mehmed Beyin kızı Fatma Hatun ile yaptı. Bu evliliğinden olan oğlu Mehmed Paşa, babasının vefatından beş yıl önce Halep Beylerbeyi iken vefât etti.[4]

İkinci evliliğini Kanuni Sultan Süleyman Hanın oğlu, Şehzade Mehmed’in kızı Hüma Sultan ile yaptı. Bu evliliğinden de Sultanzade Abdülbaki Bey isimli bir oğlu oldu.[4]

[değiştir] Hayır işleri

Kıbrıs ve Kafkasya fetihlerindeki ganîmet hissesi olmak üzere, elde ettiği serveti hayır işleriyle harcadı. Konya’da Şehzade Selim’in lalasıyken Ilgın’da cami, bedesten, kervansaray; Erzurum’da beylerbeyi iken Lala Mustafa Camii; Şam’da beylerbeyi iken 360 odalı Lala Paşa Hanı ve Hamamı, tekke; Suriye'nin Kuneytra şehrinde câmi ve imaret; Kıbrıs'ın fethinden sonra Lefkoşa’da açtığı Hz. Ömer Camii'ne vakıflar; İran Seferi sırasında Kars’ta, Tiflis’te camiler yaptırmıştır. Hicaz bölgesinde Mekke ve Medîne’de bâzı hizmetleri vardır.[4] Paşanın kabri Eyüp Sultan Camii müştemilatında bulunmaktadır. Latin harfleriyle yazılan mezar taşında "Kıbrıs Fatihi" ifadesi yer almaktadır.

[değiştir] Resim galerisi

  • Lala Mustafa Paşa'nın Eyüp Sultan Camii müştemilatında bulunan kabrinin yanına yerleştirilen tabela

  • Lala Mustafa Paşa (sol) ve Kılıç Ali Paşa (sağ)

  • Lala Mustafa Paşa'nın Tiflis'e girişi - Nusretname'den

Önce gelen:
Şemsi Ahmet Paşa		 Sadrazamlik-nisanlari.svg
Osmanlı Sadrazamı
28 Nisan 1580 - 7 Ağustos 1580		 Sonra gelen:
Koca Sinan Paşa

[değiştir] Kaynakça

  1. ^ "Lala Mustafa Paşa". www.kimkimdir.gen.tr. 2010-07-21 tarihinde erişilmiştir.
  2. ^ Fahri Unan, Kanuni Devri Şehzade Mücadeleleri ve Bunun Osmanlı Siyasi ve Sosyal Tarihi Bakımından Önemi, Erişim tarihi:04.01.2012
  3. ^ Sadık Ilgaz, Osmanlı'nın Lala Mustafa Paşa ile imtihanı, Semerkand Dergisi, Sayı 132, Aralık 2009
  4. ^ a b c d Eker, Aydın (1994). Yeni Rehber Ansiklopedisi (Türkçe), C. 12 209, Türkiye Gazetesi. ISBN.
  5. ^ "Lala Mustafa Paşa". www.biyografi.info. 2010-07-21 tarihinde erişilmiştir.
  6. ^ Hacı Osman Yıldırım, Hasan Çağlar, Vahdettin Atik, a.g.e., s. 51.
  7. ^ (1975) Hürriyet ansiklopedik yıllığı (Türkçe), 198, Hürriyet Yayıncılık. ISBN.
  8. ^ Küçkdağ, Yavuz (2005). Türk tasavvuf araştırmaları (Türkçe), 209, Kultur ve. ISBN.
  9. ^ Ibrahim Peçevi Efendi (haz. Bekir Sıtkı Baykal) (1999), Peçevi Tarihi (2 Cilt), İstanbul:Kültür ve Turizm Bakanlığı) ISBN:975-17-1109-6

[değiştir] Dış bağlantılar

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Lala Mustafa Paşa ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
  • Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN:978-975-16-0010)
  • Tektaş, Nazım. (2009), Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN: 9789758845000
g · t · d
Osmanlı Devleti sadrazamları
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Kuruluş Dönemi (1299-1453)
Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Yükseliş Dönemi (1453-1579)
Veli Mahmud Paşa (1453-1466) • Rum Mehmed Paşa (1466-1469) • İshak Paşa (1469-1472) • Veli Mahmud Paşa (1472-1474) • Gedik Ahmed Paşa (1474-1477) • Karamanlı Mehmed Paşa (1477-1481) • İshak Paşa (1481-1482) • Koca Davud Paşa (1482-1497) • Hersekli Ahmed Paşa (1497-1498) • Çandarlı (2.) İbrahim Paşa (1498-1499) • Mesih Paşa (1499-1501) • Hadım Ali Paşa (1501-1503) • Hersekli Ahmed Paşa (1503-1506) • Hadım Ali Paşa (1509-1511) • Koca Mustafa Paşa (1511-1512) • Dukakinoğlu Ahmed Paşa (1512-1515) • Hersekli Ahmed Paşa (1515-1516) • Hadım Sinan Paşa (1516-1517) • Devşirme Yunus Paşa (1517-1517) • Piri Mehmed Paşa (1517-1523) • Pargalı Damat İbrahim Paşa (1523-1536) • Ayas Mehmed Paşa (1536-1539) • Damat Çelebi Lütfi Paşa (1539-1541) • Hadım Süleyman Paşa (1541-1544) • Damat Rüstem Paşa (1544-1553) • Kara Ahmed Paşa (1553-1555) • Damat Rüstem Paşa (1555-1561) • Semiz Ali Paşa (1561-1565) • Sokollu Mehmed Paşa (1565-1579)
 Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Duraklama Dönemi (1579-1683)
Şemsi Ahmet Paşa (1579-1580) • Lala Kara Mustafa Paşa (1580-1580) • Koca Sinan Paşa (1580-1582) • Kanijeli Siyavuş Paşa (1582-1584) • Özdemiroğlu Osman Paşa (1584-1585) • Hadim Mesih Mehmed Paşa (1585-1586) • Kanijeli Siyavuş Paşa (1586-1589) • Koca Sinan Paşa (1589-1591) • Serdar Ferhat Paşa (1591-1592) • Kanijeli Siyavuş Paşa (1592-1593) • Koca Sinan Paşa (1593-1595) • Serdar Ferhat Paşa (1595-1595) • Koca Sinan Paşa (1595-1595) • Tekeli Lala Mehmed Paşa (1595-1595) • Koca Sinan Paşa (1595-1596) • Damat İbrahim Paşa (1596-1596) • Cığalazade Yusuf Sinan Paşa (1596-1596) • Damat İbrahim Paşa (1596-1597) • Hadim Hasan Paşa (1597-1598) • Cerrah Mehmed Paşa (1598-1599) • Damat İbrahim Paşa (1599-1601) • Yemişçi Hasan Paşa (1601-1603) • Malkoç Yavuz Ali Paşa (1603-1604) • Sokolluzade Lala Mehmed Paşa (1604-1606) • Boşnak Derviş Mehmed Paşa (1606-1606) • Kuyucu Murat Paşa (1606-1611) • Gümülcineli Damat Nasuh Paşa (1611-1614) • Öküz Kara Mehmed Paşa (1614-1616) • Damat Halil Paşa (1616-1619) • Öküz Kara Mehmed Paşa (1619-1619) • İstanköylü Çelebi (Güzelce) Ali Paşa (1619-1621) • Ohrili Hüseyin Paşa (1621-1621) • Dilaver Paşa (1621-1622) • Kara Davut Paşa (1622-1622) • Mere Hüseyin Paşa (1622-1622) • Lefkeli Mustafa Paşa (1622-1622) • Gürcü Hadim Mehmed Paşa (1622-1623) • Mere Hüseyin Paşa (1623-1623) • Kemankeş Kara Ali Paşa (1623-1624) • Çerkes Mehmed Ali Paşa (1624-1625) • Müezzinzade Filibeli Hafız Ahmed Paşa (1625-1626) • Damat Halil Paşa (1626-1628) • Gazi Ekrem Hüsrev Paşa (1628-1631) • Müezzinzade Filibeli Hafız Ahmed Paşa (1631-1632) • Topal Recep Paşa (1632-1632) • Tabanıyassı Mehmed Paşa (1632-1637) • Bayram Paşa (1637-1638) • Tayyar Mehmed Paşa (1638-1638) • Kemankeş Kara Mustafa Paşa (1638-1644) • Civankapıcıbaşı Sultanzade Semiz Mehmed Paşa (1644-1645) • Nevesinli Salih Paşa (1645-1647) • Kara Musa Paşa (1647-1647) • Hezarpare Ahmed Paşa (1647-1648) • Mevlevi Mehmed Paşa (1648-1649) • Kara Dev Murad Paşa (1649-1650) • Melek Ahmed Paşa (1650-1651) • Siyavuş Paşa (1651-1651) • Gürcü Mehmed Paşa (1651-1652) • Tarhuncu Sarı Ahmed Paşa (1652-1653) • Bıyıklı Koca Derviş Mehmed Paşa (1653-1654) • İpşiri Mustafa Paşa (1654-1655) • Kara Dev Murad Paşa (1655-1655) • Ermeni Süleyman Paşa (1655-1656) • Gazi Deli Hüseyin Paşa (1656-1656) • Zurnazen Mustafa Paşa (1656-1656) • Siyavuş Paşa (1656-1656) • Boynuyaralı Mehmed Paşa (1656-1656) • Köprülü Mehmed Paşa (1656-1661) • Köprülü Fazıl Ahmed Paşa (1661-1676) • Merzifonlu Kara Mustafa Paşa (1676-1683)
 Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Gerileme Dönemi (1683-1774)
Bayburtlu Kara İbrahim Paşa (1683-1685) • Sarı Süleyman Paşa (1685-1687) • Köprülü Damadı Abaza Siyavuş Paşa (1687-1688) • Ayaşlı Nişancı İsmail Paşa (1688-1688) • Tekirdağlı Bekri Mustafa Paşa (1688-1689) • Köprülü Fazıl Mustafa Paşa (1689-1691) • Bahadırzade Arabacı Ali Paşa (1691-1692) • Merzifonlu Çalık Hacı Ali Paşa (1692-1693) • Bozoklu (Bıyıklı) Mustafa Paşa (1694-1694) • Sürmeli Ali Paşa (1694-1695) • Elmas Mehmed Paşa (1695-1997) • Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa (1697-1702) • Daltaban Mustafa Paşa (1702-1703) • Rami Mehmed Paşa (1703-1703) • Sührablı Kavanoz Nişancı Ahmed Paşa (1703-1703) • Moralı Damat Hasan Paşa (1703-1704) • Kalaylıkoz Hacı Ahmed Paşa (1704-1704) • Pakçemüezzin Baltacı Mehmed Paşa (1704-1706) • Çorlulu Damat Ali Paşa (1706-1710) • Köprülüzade Damat Numan Paşa (1710-1710) • Pakçemüezzin Baltacı Mehmed Paşa (1710-1711) • Gürcü Ağa Yusuf Paşa (1711-1712) • Silahdar Süleyman Paşa (1712-1713) • Kel Hoca İbrahim Paşa (1713-1713) • Silahdar Damat Ali Paşa (1713-1716) • Hacı Halil Paşa (1716-1717) • Tevkii Nişancı Mehmed Paşa (1717-1718) • Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (1718-1730) • Silahdar Damat Mehmed Paşa (1730-1731) • Kabakulak İbrahim Paşa (1731-1731) • Topal Osman Paşa (1731-1732) • Hekimoğlu Ali Paşa (1732-1735) • Gürcü İsmail Paşa (1735-1736) • Silahdar Seyyid Mehmed Paşa (1736-1737) • Muhsinzade Abdullah Paşa (1737-1737) • Yeğen Mehmed Paşa (1737-1739) • Hacı İvazzade Mehmed Paşa (1739-1740) • Nişancı Şehla Hacı Ahmed Paşa (1740-1742) • Hekimoğlu Ali Paşa (1742-1743) • Seyyid Hasan Paşa (1743-1746) • Tiryaki Hacı Mehmed Paşa (1746-1747) • Boynueğri Seyyid Abdullah Paşa (1747-1750) • Divitdar Mehmed Emin Paşa (1750-1752) • Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa (1752-1755) • Hekimoğlu Ali Paşa (1755-1755) • Naili Abdullah Paşa (1755-1755) • Silahdar Bıyıklı Ali Paşa (1755-1755) • Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa (1755-1756) • Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa (1756-1757) • Koca Mehmed Ragıp Paşa (1757-1763) • Tevkii Hamza Hamid Paşa (1763-1763) • Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa (1763-1765) • Muhsinzade Mehmed Paşa (1765-1768) • Silahdar Hamza Mahir Paşa (1768-1768) • Yağlıkçızade Nişancı Hacı Mehmed Emin Paşa (1768-1769) • Moldovancı Ali Paşa (1769-1769) • İvazzade Halil Paşa (1769-1770) • Silahdar Mehmed Paşa (1770-1771) • Muhsinzade Mehmed Paşa (1771-1774)
 Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Dağılma Dönemi (1774-1922)
Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa (1774-1775) • Moralı Derviş Mehmed Paşa (1775-1777) • Darendeli Cebecizade Mehmed Paşa (1777-1778) • Kalafat Mehmed Paşa (1778-1779) •Silahdar Karavezir Seyyid Mehmed Paşa (1779-1781) • Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa (1781-1782) • Yeğen Hacı Mehmed Paşa (1782-1782) • Halil Hamid Paşa (1782-1785) • Hazinedar Şahin Ali Paşa (1785-1786) • Koca Yusuf Paşa (1786-1789) • Kethüda Meyyit Hasan Paşa (1789-1789) • Cezayirli Gazi Hasan Paşa (1789-1790) • Çelebizade Şerif Hasan Paşa (1790-1791) • Koca Yusuf Paşa (1791-1792) • Damat Melek Mehmed Paşa (1792-1794) • Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa (1794-1798) • Kör Yusuf Ziyaüddin Paşa (1798-1805) • Bostancıbaşı Hafız İsmail Paşa (1805-1806) • Keçiboynuzu İbrahim Hilmi Paşa (1806-1807) • Çelebi Mustafa Paşa (1807-1808) • Alemdar Mustafa Paşa (1808-1808) • Çavuşbaşı Memiş Paşa (1808-1809) • Kör Yusuf Ziyaüddin Paşa (1809-1811) • Laz Aziz Ahmed Paşa (1811-1812) • Hurşid Ahmed Paşa (1812-1815) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1815-1818) • Burdurlu Derviş Mehmed Paşa (1818-1820) • Ispartalı Seyyid Ali Paşa (1820-1821) • Benderli Ali Paşa (1821-1821) • Hacı Salih Paşa (1821-1822) • Bostancıbaşı Deli Abdullah Paşa (1822-1823) • Turnacızade Silahdar Ali Paşa (1823-1823) • Mehmed Said Galip Paşa (1823-1824) • Benderli Mehmed Selim Sırrı Paşa (1824-1828) • Darendeli Topal İzzet Mehmed Paşa (1828-1829) • Reşid Mehmed Paşa (1829-1833) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1833-1839) Koca Mehmed Hüsrev Paşa (1839-1840) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1840-1841) • Darendeli Topal İzzet Mehmed Paşa (1841-1842) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1842-1846) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1846-1848) • İbrahim Sarim Paşa (1848-1848) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1848-1852) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1852-1852) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1852-1852) • Mehmed Emin Âli Paşa (1852-1852) • Damat Mehmed Ali Paşa (1852-1853) • Giritli Mustafa Naili Paşa (1853-1854) • Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa (1854-1854) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1854-1855) • Mehmed Emin Âli Paşa (1855-1856) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1856-1857) • Giritli Mustafa Naili Paşa (1857-1857) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1857-1858) • Mehmed Emin Âli Paşa (1858-1859) • Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa (1859-1859) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1859-1860) • Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa (1860-1861) • Mehmed Emin Âli Paşa (1861-1861) • Keçecizade Mehmed Emin Fuad Paşa (1861-1866) • Yusuf Kâmil Paşa (1863-1863) • Keçecizade Mehmed Emin Fuad Paşa (1863-1866) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1866-1867) • Mehmed Emin Âli Paşa (1866-1871) • Mahmud Nedim Paşa (1871-1872) • Mithat Paşa (1872-1872) •Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1872-1873) • Sakızlı Ahmed Esad Paşa (1873-1873) • Şirvanlızade Mehmed Rüşdi Paşa (1873-1874) • Hüseyin Avni Paşa (1874-1875) • Sakızlı Ahmed Esad Paşa (1875-1875) • Mahmud Nedim Paşa (1875-1876) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1876-1876) •Mithat Paşa (1876-1877) • İbrahim Edhem Paşa (1877-1878) • Ahmed Hamdi Paşa (1878-1878) • Ahmed Vefik Paşa (1878-1878) • Mehmed Sadık Paşa (1878-1878) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1878-1878) • Mehmed Esad Saffet Paşa (1878-1878) • Tunuslu Hayreddin Paşa (1878-1879) • Ahmed Arifi Paşa (1879-1879) • Küçük Mehmed Said Paşa (1879-1880) • Cenanizade Mehmed Kadri Paşa (1880-1880) • Küçük Mehmed Said Paşa (1880-1882) • Abdurrahman Nureddin Paşa (1882-1882) • Küçük Mehmed Said Paşa (1882-1882) • Ahmed Vefik Paşa (1882-1882) • Küçük Mehmed Said Paşa (1882-1885) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1885-1891) • Kabaağaçlızade Ahmed Cevat Paşa (1891-1895) • Küçük Mehmed Said Paşa (1895-1895) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1895-1895) • Halil Rifat Paşa (1895-1901) • Küçük Mehmed Said Paşa (1901-1903) • Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa (1903-1908) • Küçük Mehmed Said Paşa (1908-1908) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1908-1909) • Hüseyin Hilmi Paşa (1909-1909) • Ahmed Tevfik Paşa (1909-1909) • Hüseyin Hilmi Paşa (1909-1910) • İbrahim Hakkı Paşa (1910-1911) • Küçük Mehmed Said Paşa (1911-1912) • Gazi Ahmed Muhtar Paşa (1912-1912) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1912-1913) • Mahmud Şevket Paşa (1913-1913) • Said Halim Paşa (1913-1917) • Mehmed Talat Paşa (1917-1918) • Ahmed İzzet Paşa (1918-1918) • Ahmed Tevfik Paşa (1918-1919) • Damat Ferid Paşa (1919-1919) • Ali Rıza Paşa (1919-1920) • Hulusi Salih Paşa (1920-1920) • Damat Ferid Paşa (1920-1920) • Ahmed Tevfik Paşa (1920-1922)
 Osmanli-nisani.svg
"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa&oldid=10879149" adresinden alındı.
Kişisel araçlar
Ad alanları

Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller