Girne

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Girne
Κερύνεια
—  Şehir  —
Girne Limanı
Girne Limanı
Girne'nin Kıbrıs'taki konumu
Ülke de jure Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs
de facto Kuzey Kıbrıs KKTC
Bölge / İlçe Kıbrıs Cumhuriyeti Girne Bölgesi
Kuzey Kıbrıs Girne İlçesi
Yönetim
 - Belediye Başkanı Kıbrıs Cumhuriyeti Maria Yoannu
Kuzey Kıbrıs Sümer Aygın
Nüfus (2011)
 - Toplam 72,284
Zaman dilimi DAZD (+2)

Girne (Yunanca: Κερύνεια / Kerýneia), Kıbrıs Adası'nda bir liman kenti. Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Girne Bölgesi'nin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Girne İlçesinin yönetim merkezi.

Girne kent ve çevresi, adanın en gözde tatil beldesidir. Kentin nüfusu son yıllarda giderek artmıştır. 30 Nisan 2006 yılındaki nüfus ve konut sayımına göre şehrin nüfusu 62.158'dir. Kent, 1996'daki nüfus sayıma oranla %58 büyümüştür.

Kentin güneyinde Beşparmak Dağları, kuzeyinde ise Akdeniz bulunmaktadır.

Saint Hilarion Kalesi'nden Girne panoraması

Kentin adı Roma kaynaklarında Corineum olarak geçmektedir. Kentin tarihi adanın tarihi ile aynı olup, Bizans döneminde birkaç kez Arap korsanları tarafından yağma edilmiştir. Bazı kaynaklara göre kent, M. Ö. X. yüzyılda Akalar tarafından kurulmuştur. Kurucuları kente ülkelerindeki bir dağın adı olan "Kyrenia" adını verdiler. Başka bir bilgilendirme ise M. Ö. IX. yüzyılda buraya yerleşenlerin ticaret kolonileri kuran Fenikeliler olduğudur.

Kentin en ilginç tarihi eserlerinden bir tanesi Girne Kalesi'dir. Liman boyunca Türk mutfağına ve Kıbrıs'a özgü yemeklerin yanında diğer yemekleri de sunan lokantalar, barlar ve açık hava kafeteryaları vardır.

Girne Amerikan Üniversitesi ve 2013 yılında kurulan Girne Üniversitesi[1]'de burada bulunmaktadır. Girne'deki kale, Bizans, Venedik ve Osmanlılar himayesinde kalmıştır. Girne şehrindeki futbol kulüpleri: Türk Ocağı Limasol (TOL), Doğan Türk Birliği (DTB), Girne Halk Evi (GHE).

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı kaynaklara göre şehir MÖ 10. yüzyılda Akalar tarafından kurulmuştur. Strabon şehrin Akalara mensup olan efsanevi Tegea kralı Cepheus tarafından kurulduğunu yazmıştır.[2] Buna rağmen şehrin bulunduğu bölgenin kalıcı yerleşim alanına dönüşmesi MÖ 4. yüzyılda, Pers hakimiyetinde gerçekleşti. MS 7. yüzyıldaki Arap saldırıları sırasında Girne Kalesi yapıldı. 1191 yılındaki Üçüncü Haçlı Seferi sırasında İngiliz kralı I. Richard, İsaakios Komnenos'la savaşarak kaleyi kuşatıp ele geçirdi. Bunu takip eden yıllardaki Lüzinyan hakimiyeti sırasında kale sağlamlaştırıldı. 1373 yılındaysa Ceneviz saldırıları nedeniyle kale tahrip oldu. 1489 yılında tüm adayla beraber Venedik kontrolüne geçen Girne'de, bu dönemde kalede büyük değişiklikler yapıldı. 9 Temmuz 1570 tarihinde Osmanlı Devleti'nin Kıbrıs Seferi sırasında şehir kendi rızasıyla teslim oldu.[3]

Şehrin belediye sınırları içerisindeki bölgesinin 1946 yılındaki nüfusu 2922, 1960 yılındaki nüfusu ise 3498 idi.[4] 1960 Kıbrıs nüfus sayımına göre bu nüfusun 2802'si Rum, 696'sı Türk idi.[5] 1974 yılında gerçekleşen Kıbrıs Harekâtı'nda bölge Türk kontrolüne girmiş, 1983 yılında ilan edilen ve sınırlı sayıda ülke tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin bir parçası olmuştur.

Tarihî yer ve eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

Girne'de görülebilecek yerler arasında Girne Kalesi, Beylerbeyi, St. Hilarion Kalesi, Hazreti Ömer Türbesi, Batık Gemi Müzesi, Bufavento Kalesi, Barış ve Özgürlük Müzesi, Halk Sanatları Müzesi, çeşitli kilise ve manastırlar bulunmaktadır.

Son yıllarda kentin nüfusu hızla artmaktadır. Kentin güneyinde Beşparmak Dağları, kuzeyinde ise Akdeniz vardır.Girne'de Girne Amerikan Üniversitesi 7000'den fazla öğrencisi ile hizmet vermektedir.Girne merkezine 2 km uzaklıkta Bellapais köyü bulunmaktadır. Burada Bellapais manastırı görülebilecek yerler arasındadır.Kent hızla büyümektedir. Bu, kentteki karmaşadan ve inşaat patlamasından anlaşılmaktadır. 30 Nisan 2006 yılındaki nüfus ve konut sayımına göre şehrin nüfusu 61.192'dir. Kent, 1996'daki sayıma oranla %58 büyümüştür. Girne'ye bağlı diğer bölgeler Bellapais, Karaoğlanoğlu, Çatalköy, Alsancak, Lapta, Karşıyaka,Çamlıbel ve Kayalar görülebilecek yerler arasındadır. Plaj olarak Escape Beach Club,Acapulco Beach Club en çok tercih edilenler arasındadır. Şehir boyunca Avrupanın en büyük casinolarına Girnede rastlamak mümkün.Girne kentine ait liman adanın en gözde limanıdır, Liman boyunca bar ve restaurantlara rastlamak mümkündür; aynı zamanda Girne kalesi görülmeye değer başka bir tarihi güzellik. Adaya havayolu dışında Girneye düzenlenen tarifeli deniz yolu seferleri ile de gidebilirsiniz.Girne-Anamur 2 saat, Girne-Alanya ise 3.5 saat sürmektedir. Girne ile Türkiye arası yaklaşık 70 km olmakla beraber kış aylarında ve sisin az olduğu dönemlerde Girne'den Toros Dağları, Toroslardan Girne'yi görmek mümkündür.[kaynak belirtilmeli]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Üniversitelerimiz" (Türkçe). Yükseköğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu. http://www.ncyodak.eu/turkce/universities.html. Erişim tarihi: 2013-06-03. 
  2. ^ Strabo, Geography, 14.6, on Perseus
  3. ^ Hakeri, Bener Hakkı (1992). "Girne". Kıbrıs Türk Ansiklopedisi. I. Kıbrıs Gazetesi Yayınları. ss. s. 136-137. 
  4. ^ ΚΥΠΡΟΣ - CYPRUS (612 villages, 9251,47 Km²) (agrino.org) (Arşiv)
  5. ^ THE POPULATION OF THE MIXED VILLAGES OF CYPRUS BASED ON THE 1960 CENSUS
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Girne ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.