Ermenice
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Ermenice Հայերեն Hayeren |
|
| Konuşulduğu ülkeler | Ermenistanda ve Dünyadaki Ermeni diasporasınca konuşulur |
|---|---|
| Konuşan kişi sayısı | 5.5 milyon |
| Sıralama | 87 |
| Dil grubu sınıflandırması | Hint-Avrupa Dilleri
|
| Resmî durum | |
| Resmî dil olduğu ülkeler | |
| Dili düzenleyen kurum | - |
| Dil kodları | |
| ISO 639-1 | hy |
| ISO 639-2 | arm (B) hye (T) |
| Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış IPA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir. | |
| Vikipedi'nin Ermenice sürümü | |
| Ayrıca bakınız: Dil – Dil aileleri | |
Ermenice, Hint-Avrupa dil ailesinden bir dil. Ermenistan'ın resmi dilidir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Tarihçe
Alfabesi, M.S. 405 yılında Aziz Mesrop Maştots tarafından bulunmuştur. 19. yüzyılda Ermeni edebiyat dilinin de gelişmesiyle, Doğu Ermenicesi (Erivan) ve Batı Ermenicesi (İstanbul) lehçeleri arasındaki ayrım iyice ortaya çıkmış, o dönemler Farsça’nın bir lehçesi sanılan bu dilin özgün bir Hint-Avrupa dili olduğu da anlaşılmıştır.
[değiştir] Alfabe
| İsim | küçük harf | büyük harf | Latin karşılığı | sayısal değeri | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ayp | ա | Ա | a | 1 |
| 2 | Pen | բ | Բ | b | 2 |
| 3 | Kim | գ | Գ | g | 3 |
| 4 | Ta | դ | Դ | d | 4 |
| 5 | Yech | ե | Ե | e | 5 |
| 6 | Za | զ | Զ | z | 6 |
| 7 | E | է | Է | ē | 7 |
| 8 | It | ը | Ը | ə | 8 |
| 9 | To | թ | Թ | t῾ | 9 |
| 10 | Je | ժ | Ժ | ž | 10 |
| 11 | İni | ի | Ի | i | 20 |
| 12 | Liun | լ | Լ | l | 30 |
| 13 | Xe | խ | Խ | x | 40 |
| 14 | Dza | ծ | Ծ | c | 50 |
| 15 | Gen | կ | Կ | k | 60 |
| 16 | Ho | հ | Հ | h | 70 |
| 17 | Tsa | ձ | Ձ | j | 80 |
| 18 | Ghad | ղ | Ղ | ł | 90 |
| 19 | Ce | ճ | Ճ | č | 100 |
| 20 | Men | մ | Մ | m | 200 |
| 21 | Hi | յ | Յ | y | 300 |
| 22 | Nu | ն | Ն | n | 400 |
| 23 | Şa | շ | Շ | š | 500 |
| 24 | Vo | ո | Ո | o | 600 |
| 25 | Ça | չ | Չ | č῾ | 700 |
| 26 | Be | պ | Պ | p | 800 |
| 27 | Çe | ջ | Ջ | ǰ | 900 |
| 28 | Rra | ռ | Ռ | ṙ | 1000 |
| 29 | Se | ս | Ս | s | 2000 |
| 30 | Vev | վ | Վ | v | 3000 |
| 31 | Diun | տ | Տ | t | 4000 |
| 32 | Re | ր | Ր | r | 5000 |
| 33 | Tso | ց | Ց | č | 6000 |
| 34 | Hiun | ւ | Ւ | w | 7000 |
| 35 | Piur | փ | Փ | p῾ | 8000 |
| 36 | Ke | ք | Ք | k῾ | 9000 |
| 37 | O | օ | Օ | ō | 10000 |
| 38 | Fe | ֆ | Ֆ | f | 20000 |
[değiştir] Türkiye'de Ermenice
Türkiye'de Ermenice, Ermeniler'in bir kısmı tarafından konuşulur; Türkiye'de konuşulan Ermenice lehçesi Batı Ermenicesi'dir. Boğaziçi Üniversitesi, 2008 Şubat ayında aldığı bir kararla, Ermenice'yi seçmeli dil yapmıştır.[1]
[değiştir] Ermenice'den Türkçe'ye geçen sözcükler
- abur cubur < Erm. abur yemek, özellikle sulu yemek, çorba < abril beslenmek Cubur kelimesi, anlam kuvvetlendirme amacıyla eklenmiştir.
- hanut < Erm. xanut = dükkân
- haç < Fa. xaç, Erm. xaç 1. direk, kazık, düz ve uzun dal, 2. çarmıh
- tekfur < Erm. tekfūr Rum veya Ermeni beyi ~ Erm. Takavor hükümdar § Tak taç (~ OFa tāg- → {taç1) + -avor -li, sahip
- bızdık < Erm. bzdig = küçük, ufak, kısa < Fa. pest alçak, kısa
- murç < Erm. murc = çekiç
- zangoç < Erm. jamgoÇ kilisede çan çalan görevli § jam=kilise < goçel=çağırmak
- pot < Erm. Pot = kat, kırma, buruşuk
- hedik < Erm. hadig
- tel < Erm. tel
- örnek < Erm. orinak
- herk < Erm. herk
- tırtıl < Erm. trtur
- yağ < Erm. yuğ
- lavaş < Erm. lavaş
- telis < Erm. talis
- eşek < Erm. eş
- lapa < Erm. lap
- jam < Erm. jam
[değiştir] Temel söz dağarcığı örnekleri
|
մարդ - İnsan |
տղամարդ - Erkek |
կին - Kadın |
անասուն - Hayvan |
|
բույս - Bitki |
շուն - Köpek |
թռչյուն - Kuş |
ձուկ- Balık |
|
կատու - Kedi |
օձ - Yılan |
գորտ - Kurbağa |
կրիա - Kaplumbağa |
|
սարդ - Örümcek |
արջ - Ayı |
ձի - At |
ութոտանի - Ahtapot |
|
հավ - Tavuk |
մրջյուն - Karınca |
ծառ - Ağaç |
ծաղիկ - Çiçek |
|
խոտ - Çimen |
պտուղ - Meyve |
բանջարեղեն - Sebze |
լոլիկ - Domates |
[değiştir] İç bağlantılar
[değiştir] Kaynakça
- Özhan Öztürk. Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük. 2. Cilt. Heyamola Yayıncılık. Istanbul. 2005. ISBN 975-6121-00-9. (Sadece Tanım bölümü)
- http://en.wikipedia.org/wiki/Armenian_language
- http://d3240682.temp90.hostica.com/Ermenice.pdf (Ermenice konuşma kılavuzu)