Ermenice
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Ermenice Հայերեն Hayeren |
|
| Konuşulduğu ülkeler | Ermenistanda ve Dünyadaki Ermeni diasporasınca konuşulur |
|---|---|
| Konuşan kişi sayısı | 5.5 milyon |
| Sıralama | 87 |
| Dil grubu sınıflandırması | Hint-Avrupa Dilleri
|
| Resmî Durum | |
| Resmî dil olduğu ülkeler | |
| Dili düzenleyen kurum | - |
| Dil kodları | |
| ISO 639-1 | hy |
| ISO 639-2 | arm (B) hye (T) |
| Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış IPA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir. | |
| Vikipedi'nin Ermenice sürümü | |
| Ayrıca bakınız: Dil – Dil aileleri | |
Ermenice, Hint-Avrupa dil ailesinden bir dil. Ermenistan'ın resmi dilidir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Tarihçe
Alfabesi, M.S. 404 yılında Aziz Mesrop Maştots tarafından bulunmuştur. (Kaynak Bolshohays) 19. yüzyılda Ermeni edebiyat dilinin de gelişmesiyle, Doğu Ermenicesi (Erivan) ve Batı Ermenicesi (İstanbul) lehçeleri arasındaki ayrım iyice ortaya çıkmış, o dönemler Farsça’nın bir lehçesi sanılan bu dilin özgün bir Hint-Avrupa dili olduğu da anlaşılmıştır.
[değiştir] Alfabe
| İsim | küçük harf | büyük harf | Latin karşılığı | sayısal değeri | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ayb | ա | Ա | a | 1 |
| 2 | Ben | բ | Բ | b | 2 |
| 3 | Gim | գ | Գ | g | 3 |
| 4 | Da | դ | Դ | d | 4 |
| 5 | Yech` | ե | Ե | e | 5 |
| 6 | Za | զ | Զ | z | 6 |
| 7 | Eh | է | Է | ē | 7 |
| 8 | Ët` | ը | Ը | ə | 8 |
| 9 | T`o | թ | Թ | t῾ | 9 |
| 10 | Zhe | ժ | Ժ | ž | 10 |
| 11 | Ini | ի | Ի | i | 20 |
| 12 | Liun | լ | Լ | l | 30 |
| 13 | Xeh | խ | Խ | x | 40 |
| 14 | C'a | ծ | Ծ | c | 50 |
| 15 | Ken | կ | Կ | g | 60 |
| 16 | Ho | հ | Հ | h | 70 |
| 17 | Dz'a | ձ | Ձ | j | 80 |
| 18 | Ghat | ղ | Ղ | ł | 90 |
| 19 | Cheh | ճ | Ճ | č | 100 |
| 20 | Men | մ | Մ | m | 200 |
| 21 | Yi | յ | Յ | y | 300 |
| 22 | Nu | ն | Ն | n | 400 |
| 23 | Sha | շ | Շ | š | 500 |
| 24 | Vo | ո | Ո | o | 600 |
| 25 | Ch`a | չ | Չ | č῾ | 700 |
| 26 | Peh | պ | Պ | b | 800 |
| 27 | Jheh | ջ | Ջ | ǰ | 900 |
| 28 | Rra | ռ | Ռ | ṙ | 1000 |
| 29 | Seh | ս | Ս | s | 2000 |
| 30 | Vew | վ | Վ | v | 3000 |
| 31 | Tiun | տ | Տ | d | 4000 |
| 32 | Reh | ր | Ր | r | 5000 |
| 33 | C`o | ց | Ց | č | 6000 |
| 34 | Hiun | ւ | Ւ | w | 7000 |
| 35 | P`iur | փ | Փ | p῾ | 8000 |
| 36 | K`eh | ք | Ք | k῾ | 9000 |
| 37 | Oh | օ | Օ | ō | 10000 |
| 38 | Feh | ֆ | Ֆ | f | 20000 |
[değiştir] Türkiye'de Ermenice
Türkiye'de Ermenice, Ermeniler'in bir kısmı tarafından konuşulur; Türkiye'de konuşulan Ermenice lehçesi Batı Ermenicesi'dir. Boğaziçi Üniversitesi, 2008 Şubat ayında aldığı bir kararla, Ermenice'yi seçmeli dil yapmıştır.[1]
[değiştir] Ermenice'den Türkçe'ye geçen sözcükler
- Abur Cubur: Erm. abur yemek, özellikle sulu yemek, çorba < abril beslenmek Cubur kelimesi, anlam kuvvetlendirme amacıyla eklenmiştir.
- Dudu : Erm. dudu yaşlı kadın, dadı ~ Fa. dādū → dadı
- Hanut : Erm. xanuT dükkân
- Haç : Fa. xaç, Erm. xaÇ 1. direk, kazık, düz ve uzun dal, 2. çarmıh
- Pezevenk :Erm. pozavak fahişe çalıştıran, § poz fahişe (= Gürc pozi fahişe) + avak bey, sahip, baş.
- Tekfur : Ar. tekfūr Rum veya Ermeni beyi ~ Erm. Takavor hükümdar § Tak taç (~ OFa tāg- → {taç1) + -avor -li, sahip
- Bızdık: Erm. bzdig küçük, ufak, kısa < Fa. pest alçak, kısa
- Murç: Erm. murc çekiç
- Zangoç: Erm. jamgoÇ kilisede çan çalan görevli § jam=kilise < goÇel=çağırmak
- Pot: Erm. PoT kat, kırma, buruşuk
[değiştir] Temel söz dağarcığı örnekleri
- Evet =Ayo
- Hayır =Voç
- Gel =Egur
- Afedersiniz = Neroğutyun
- Merhaba = Parev
- Teşekkür ederim = şnorhagal em
- Çok teşekkür ederim =şad şnorhagal em
- Hoşgeldiniz = Pari egak
- Allahaısmarladık = Mnak parov
- Günaydın = Pariluys
- İyi akşamlar =Kişerpari
- İyi geceler = Luyspari
- Seni seviyorum =Kezi gı sirem(gor)**
- Ben de seni seviyorum =es al kezi gı sirem
- nasılsın?=inç bes es
- iyiyim sen nasılsın= ağeg em=(lav em), tun inç bes es
- canım=hokis
- benim adım levon=im anunıs Levon e
- yaprak=derev
- güvercin=kayçi
- meryem ana=Merijem holtezelal
- anlamıyorum=çem hasgınar(gor)**
- bilmiyorum=çem kider(gor)
- saat kaç?=jamı kani e
- ismin ne?=anunıt inç e
- anne=mayr,mama, mayrig(annecik)
- baba=hayr, hayrig
- abla=kuyr, kuyrig
- anneanne/babaanne=yaya
- burun=kit
- (gor) takısı yanlızca Türkiye'de yaşayan Ermeniler tarafından kullanılır.
|
մարդ - İnsan |
տղամարդ - Erkek |
կին - Kadın |
անասուն - Hayvan |
|
բույս - Bitki |
շուն - Köpek |
թռչուն - Kuş |
ձկան - Balık |
|
կատու - Kedi |
օձ - Yılan |
գորտ - Kurbağa |
կրիա - Kaplumbağa |
|
սարդ - Örümcek |
արջ - Ayı |
երիվար - At |
der Polyp - Ahtapot |
|
հավ - Tavuk |
մրջյուն - Karınca |
ծառ - Ağaç |
ծաղիկ, ծաղկանոց - Çiçek |
|
խոտ - Çimen |
պտուղ - Meyve |
բանջարեղեն - Sebze |
լոլիկ - Domates |
[değiştir] İç bağlantılar
[değiştir] Kaynakça
- Özhan Öztürk. Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük. 2. Cilt. Heyamola Yayıncılık. Istanbul. 2005. ISBN 975-6121-00-9. (Sadece Tanım bölümü)
- http://en.wikipedia.org/wiki/Armenian_language
- http://d3240682.temp90.hostica.com/Ermenice.pdf (Ermenice konuşma kılavuzu)

