İskoçlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İskoçlar
Albannaich ya da Gáidheal
Scots Fowk
Alexander Graham Bell.jpg
Joseph Black b1728.jpg
Robertthebruce.jpg
JamesGeorgeFrazer.jpg
Macbeth of Scotland.jpg
Andrew Carnegie, three-quarter length portrait, seated, facing slightly left, 1913-crop.jpg
SeanConneryJune08.jpg
History-kenneth.jpg
Alex Ferguson.jpg
Alexander Fleming 3.jpg
Deborah Kerr in colour Allan Warren.jpg
Billy Connolly Festival Cine Sidney.jpg
Painting of David Hume.jpg
Sir Henry Raeburn - James Hutton, 1726 - 1797. Geologist - Google Art Project.jpg
James I of England by Daniel Mytens.jpg
James Macpherson by George Romney.jpg
David Livingstone.jpg
Mary Stuart Queen.jpg
James Clerk Maxwell.png
Watt James von Breda.jpg
IainBanks2009.jpg
Ewan mcgregor cropped.jpg
William Ramsay working.jpg
AdamSmith.jpg
William wallace.jpg
StMargareth edinburgh castle2.jpg
Toplam nüfus
Yaklaşık 28–40 million (Dünya geneli)[1]
Önemli nüfusa sahip bölgeler
İskoçya İskoçya 4,446,000 (2011)
(Sadece İskoç asıllı)
[2]
Amerika Birleşik Devletleri ABD 6,006,955 Scottish
5,393,554 Scotch-Irish
[3][4]
Kanada Kanada 4,719,850 [3]
Avustralya Avustralya 1,792,600 [5]
İngiltere İngiltere 760,620
Kuzey İrlanda Kuzey İrlanda 760,620 [6]
Arjantin Arjantin 100,000
Şili Şili 80,000
Fransa Fransa 45,000
Polonya Polonya 15,000
Yeni Zelanda Yeni Zelanda 12,792 [7]
Man Adası Man Adası 2403 [8]
Diller

İngilizce (İskoç İngilizcesi)
İskoçça (Kelt dili) • İskoçça (Cermen dili)

Din

Ağırlıklı Presbiteryenlik
ayrıca Katolik Kilisesi ve İskoç Episkopal Kilisesi
diğer azınlıklar; Agnostisizm ve Ateizm

İlgili etnik gruplar

İngilizler, İrlandalılar, Galliler
(KeltlerCermenler)

İskoçlar (Kelt İskoççası: Gáidheal ya da Albannaich, Cermen İskoçası: Scots Fowk İngilizce: Scots) (Latin dilideki Scoti den gelme, 5. yüzyılda bir Gael Kabilenin ismi), İskoçyada (Büyük Britanya'nın kuzeyinde) ve ABD'de yaşayan Halkın adıdır.[9][10]

İsim kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Scotia (İskoçya) terimi Romalılar tarafından birinci yüzyılda varolan bir Kabile için kullanılıyordu.[kaynak belirtilmeli] Ayrıca Romalılar Scotia terimini İrlanda'da yaşayan Gael halkı içinde kullanmışlardır.[11] Bede, İrlanda'dan Pikt Ülkesine yerleşen Halklara  Scottorum terimi ile anmıştır:
"Scottorum nationem in Pictorum parte recipit. Burdan çıkarabildiğimiz anlam halkların, Gaeller olarak da tanınanlar, Dál Riata Krallığına yani İskoçya nın batı kenarına gelmeleridir.

Bede İskoçlar için "natio" (Ulus) kelimesini kullanması bilinen birşeydir, Piktlerle beraber diğer halkları'da gens (Irk) kelimesi ile anmıştır.[12]

Anglo-Sakson Kronolojisi adlı kronoloji belgesinde Scot kelimesi "Gaeller Ülkesi"ne işaret etmek için bahsedilmiştir. Scottorum kelimesi ise 1005 yılında İrlanda Kralı tarafından yeniden kullanılmıştır: İmperator Scottorum Brian Bóruma'ya, Armaghın Kitabında, noteri, Mael Suthain, tarafından verilmiş unvan.[13] Bu unvanı daha sonra İskoç Kralları kopyalamıştır. Basileus Scottorum Kral Edgar'ın(1074-1107) büyük mühründe görülmektedir.[14] 1. Alexander ve onun, 6. James dahil olamak üzere, haleflerinin çoğu Rex Scottorum unvanını kendi büyük mühürlerunde kullanmınşlardır.[15]

Modern dönemde Scot ve Scottish kelimeleri ağırlıklı olarak İskoçya sakinleri için geçerlidir

Olası Antik İrlandalı çağrışımları büyük ölçüde unutulmuştur. Kuzeydoğu İrlanda'da Ulster Scots olarak bilinen dil, 17. ve 18 yüzyılda İskoçya'dan İrlandaya göç edenlerin sonucudur. [16]

İskoçya'daki etnik gruplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüz İskoçya'nın yerli halkı beş tane etnik/kültür gruplarından gelmektedir. Bu grupların üçünün dilleri Keltiktir (Celtic). Örneğin Piktler (Picts), Gaeller (Gaels) ve Bretonlar (Brythons) 7. yüzyıldan bu yana İskoçya'da yaygınlaşmışlardır. İki Germanik halk olan Anglo-Saksonlar ve Norslar (Vikingler Norslardan gelmektedir) üçüncü yüzyılı takiben İskoçya'nın kıyılarına yerleşmişlerdir. 700'den 1000'lere kadar İskoçya'da çoğunlukla Gael dili yaygındır ve bu dönemde onların İngilizce ve Fransızca konuşan komşuları bölgeye "Scotland" yani "Gaellerin diyarı" adını vermişlerdir. Bunun yanında bölgede Germanik dillerden İngilizce ve Nors dili de konuşulmaktaydı. 1200 yılından 1500 yılına kadar İskoçya'nın Galloway ve Highland arasında kalan aşağı kesimlerinde gittikçe İngilizce hakim olmuş ve 1500'den itibaren de İskoçya dillere göre iki grup halka bölünmüştür: Gaelik dili konuşanlar "Highlanders" İskoç dilini konuşanlar "Lowlanders". Günümüzde göçmenler başka dilleri de getirmişler ancak moder iskoçya'da İngilizce akıcı bir dille konuşulduğundan "Highlander" ve "Lowlander" gibi ifadeler anlamını yitirmeye başlamıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ The Scottish Diaspora
  2. ^ Table 2: Ethnic Groups, Scotland, 2001 and 2011
  3. ^ a b [1] American Community Survey 2008 by the US Census Bureau estimates 5,827,046 people claiming Scottish ancestry and 3,538,444 people claiming Scotch-Irish ancestry.
  4. ^ Who are the Scots-Irish?
  5. ^ "ABS Ancestry". 2012. http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Lookup/2071.0main+features902012-2013. 
  6. ^ Northern Ireland#Demography
  7. ^ stats.govt.nz
  8. ^ http://www.gov.im/lib/docs/treasury/economic/census/censusreport2006.pdf
  9. ^ https://de.m.wikipedia.org/wiki/Schotten_(Ethnie)
  10. ^ https://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_people
  11. ^ Lehane, Brendan (26 January th, 2000). The Quest of Three Abbots: the golden age of Celtic Christianity. SteinerBooks. ss. 121. ISBN. 
  12. ^ {{Cite book   |last=Harris   |first=Stephen J.   |title=Race and Ethnicity in Anglo-Saxon Literature   |publisher=Routledge (UK)   |date=1 October 2003   |page=72   |id=ISBN}}
  13. ^ Martin, F. X. (Francis Xavier); Theodore William Moody, F. J. (Francis John) Byrne (1 August 1976). New History of Ireland. Oxford University Press. ss. 862. ISBN. 
  14. ^ Freer, Allan (1871). The North British Review. Edmonston & Douglas. ss. 119.  and Robertson, Eben William (1862). Scotland Under Her Early Kings: a history of the kingdom to the close of the thirteenth century. Edmonston and Douglas. ss. 286. 
  15. ^ Greenway, D. E. (EDT); E. B. (Edmund Boleslaw) Fryde (1 June 1996). Handbook of British Chronology. Cambridge University Press. ss. 55. ISBN 9780521563505. 
  16. ^ https://en.m.wikipedia.org/wiki/Scottish_people