Esrar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
"Esrar"
Marijuana.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Plantae (Bitkiler)
Şube: Magnoliophyta (Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida (İki çenekliler)
Takım: Urticales
Familya: Cannabaceae
Cins: Cannabis
Tür: C.sativa / C.indica

Esrar (Marijuana), kenevir bitkisinin Cannabis Sativa/Cannabis Indica türlerinin çiçeklerinden ve tohum yataklarından elde edilen, vücutta kullanıldığında sarhoşluk ve keyif veren bitki parçalarının ve uyuşturucunun halk arasındaki adıdır.

Esrar, coğrafyasına göre farklı isimlerle adlandırılır. Kuzey Amerika'da esrara marijuana (marihuana) denir. Bu İspanyolca adı taşımasının nedeni ABD'ye Meksika'dan gelmiş olmasıdır. Ayrıca Jamaika'daki genel adı da ganjadır. Türkiye'de ot, cigaralık, derman, tek/çift kâğıtlı, gogo gibi adlarla, Paris'te ise gannavuri olarak bilinir. Ancak bu tanımlamaların bazıları, esasında kenevirin tercümesidir ve bu yüzden kenevir ve esrar Türkçede hep birbirine karıştırılır. Türkiye hariç tüm dünyada plaka esrarın adı arapça "ot" anlamına gelen "hashish" olarak geçmektedir, Türkiye'de ise morfin ve eroinin hammadesi olan afyon bitkisine "haşhaş" ismi verilmiştir. Bu fenomenin sebebinin, büyük ihtimalle zamanında bir yanlış anlamanın veya yorumlamanın zamanla günümüz lugatına yerleşmesinin bir sonucu olmasından başka mantıklı bir açıklaması bulunamamıştır.

Dünyada yaygın olarak kullanılan bir madde olan esrar[1] birçok farklı adla bilinir. Şu sokak tabirleri: derman, lahana dolması, ot, plaka, mühür, sarıkız, anten, sarma, paspal, gıya, gogo, gonca, kuru, cigara, cigaralık, deli gonca, ahna, henry, patates, keçi, yeşil, kendir, elek altı, siyah, saddam, kenevir, jelatin, mal, çıkı, mayın, sarı çiçek, sündüz, cam macunu, kına, kuriş, mum, dalga; esrar ve kubar için kullanılan diğer isimlerdir.

Konu başlıkları

Eldesi[değiştir]

Esrar, Hint keneviri bitkisinin Cannabis Sativa/Cannabis Indica türlerinin dişi eşeyli bitkilerinin tohum yataklarının (sömek) işlenmesiyle elde edilir. Bitkinin yapraklarının kurutulup bastırılması suretiyle hazırlanan ve aktif maddesini bu kısımlardan salgılanan reçine içindeki kannabinoidlerin oluşturduğu bir maddedir. Kannabinoidlerin içinde esrarda en fazla bulunan ve esrarın farmakolojik etkilerinden sorumlu olan etkin ana madde Δ9-THC /Δ9-Tetrahidrokannabinol’dür. Dişi kenevir bitkisinin yüksek oranda THC içeren kısımları gölgede kurutulur, daha sonra ufalanıp elenir. Bu eleme sonucu elde edilen ince toz halindeki maddeye "toz esrar", bu tozun ısıtılıp kalıplaştırılmasıyla elde edilen plaka şeklindeki haline de "takoz esrar" denir. En ince toz ipek elekten geçirilince altta kalan esrar birinci kalite esrardır. Buna esrar piyasasında kubar ismi verilir. Artık eleme işleminde zaman kazanmak için tek elek tipi kullanılması (üreticilerin kendi kullanımı için olan üretim hariç) genelde tek kalite toz esrar üretimine sebep olmaktadır[kaynak belirtilmeli]. Kar oranını yükseltmek için çoğunlukla değişken miktarlarda kına ile karıştırılıp piyasaya sürülmektedir, bu yüzden eski dost/arkadaş alıcılara kınasız mahsülün verilmesi yazılmamış kurallardandır.

Tarihte esrar kullanımı[değiştir]

27 Haziran 1973 tarihinde Katmandu'da efsanevî esrar merkezi Eden Hashish Centre 'nın girişi. Nepal'da 1962-1973 yılları arasında esrarın satış ve kullanımı yasal olup hippilerin cenneti olarak kabul edilmekteydi. Ancak 31 Ocak 1972 tarihinde Nepal Krallığı'nın 10. kıralı olarak tahtına çıkan Birendra 1973'te yasakladı.

Esrarın kullanımı insanlık tarihi kadar eskidir. Keyif verici ve sarhoş edici etkisinden başka, onlarca sektörde hammadde olarak kullanılır. İnsanlık tarihinde genellikle psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan tıbbi ilaçların bileşenlerinden biri olarak yer alırdı. Keyif verici etkisi nedeniyle kullanımı çok yaygındır.

1920'lerden sonra Amerika'nın pamuk üretimi artmış, kendi pamuğunu dünyaya satmak için pamuğun karşısındaki en güçlü rakibi olan kenevir bu tarihten sonra esrara ABD`nin öncülüğünde küresel bir yasak getirilmiştir. 1937`de çıkan "Marihuana Vergi Yasası" ile önce marihuana ticareti'nın resmen sadece bir vergi pulu ile yapılabilmesi kararlaştırılıp sonra ise hiç vergi pulu bastırmayıp zaten olmayan pulu bulundurmayan tüccarları cezalandırmak ve üstlerinde marihuana bulunan meksikalı kaçak işçileri sınırdışı etmek için sebep göstererek ABD`de esrar ticareti pamuk lobisinin yalana dayalı faaliyetleri vasıtasıyla mutlak biçimde yasaklanmıştır, önceleri Muggles (marijuana) isimli bir parça besteleyen Louis Armstrong bu yasaktan sonra Kasım 1930'da Kaliforniya Culver City'deki Cotton Club'ın dışında esrar içerken tutuklanmıştır.[2]

Türk tarihinde kullanımı[değiştir]

Divan edebiyatında birçok şair esrar ile ilgili rubailer, şiirler yazmışlardır. Türklerin İslamiyetten önceki Şaman döneminde de yoğun olarak kullanılırdı. Şamanların esrar etkisi altında geleceği gördüğüne inanılırdı.[kaynak belirtilmeli]

Uzun dönem kullanımda etkileri[değiştir]

Rational scale to assess the harm of drugs (mean physical harm and mean dependence) tr.PNG

İngiltere'de "The Lancet" medikal dergisinin yayınladığı bir araştırmaya göre esrar (Hint Keneviri), tütünden ve alkolden daha az zararlı maddeler arasındadır.[3]

Hollanda[değiştir]

Hollanda, günümüzde esrarın keyif amaçlı tüketilebilinen tek ülkedir. Hollandalı yetkililer 1970'li yıllardan itibaren esrar kullanımına bağlı olarak yaptıkları tutuklamalar durdurmuşlardır. Esrar'ın tam yasal statüsü yasal değildir ancak suçda değildir. Bunun anlamı esrarı yasaklasan veya serbest eden bir yasa bulunmaması anlamına gelir. Özellikle başkentte bulunan esrar kafeler ülkeye gelen ve egzotik esrar tatmak isteyen turistlere ev sahipliği yapmaktadırlar. Buna karşın bazı sınırlamalar mevcuttur. Örneğin bir kafe dükkanında (günde) en fazla 500 gram mal işleme tabi tutulabilir. Bir müşteriye günde en fazla 5 gram esrar satılabilir. Bu dükkanların hiçbirinde yaşı 22'nin altında olan müşterilere hizmet verilmez. Bu kurallara uyulmaması kafe dükkanının kapatılacağı anlamına gelir. Ayrıca büyük miktarlarda alım ve satım yasadışı olduğundan çoğu kafe sahibi ya kendi ürünlerini yetiştirmelidir ya da yasadışı yetiştiricilere kendilerine yetiştirmeleri için onlara tohum sağlarlar. GreenHouse günümüzde yasal olan en büyük şirkettir.

Ayrıca bakınız[değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir]

Kaynakça[değiştir]

  1. ^ http://www.uyusturucubagimliligi.com/turkce/konu_detay.aspx?id=28
  2. ^ veryimportantpotheads. "Louis Armstrong" (İngilizce). veryimportantpotheads. http://www.veryimportantpotheads.com/armstrong.htm. Erişim tarihi: 20 Kasım 2011. 
  3. ^ http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0140673607604644 Nutt, D.; King, L. A.; Saulsbury, W.; Blakemore, C. (2007). "Development of a rational scale to assess the harm of drugs of potential misuse". The Lancet 369 (9566): 1047.
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Esrar ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.