Sarmatlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Sarmatlar, MÖ 6-4 yüzyıllarda Orta Asya'dan Ural Dağlarına, ardından Güney Rusya ve Kuzey Kafkasya'ya, sonrasında ise Balkanlara kadar yayılmış olan bir İrani halk.[1][2][3] Bazı araştırmacılara göre Sarmatların ağırlıklı Türk idi[4][5][6][7][8][9] ve hatta bazı araştırmacılara göre bir kısmı Türk öbür kısmı İrani idi.[10]

Britannia'da kurt baslı sancak (tuğ) ile atlı bir Sarmat süvariyi gösteren bir mezar taşı, Grosvenor Müzesi, Chester

MÖ 4. yüzyılda Don Nehri ötesine geçip İskit topraklarını ele geçirmeye başlamışlar, M.Ö. 2. yüzyılda İskitlerin güç kaybetmelerine sebep olmuşlardır. Daha sonra Avrasya steplerine geçmek için İskitlerle olan mücadeleleri devam etmiş ve bu mücadelelerde büyük bir başarı kazanmışlardır Nüfuzlarını batı Sibir sahasına kadar uzatmışlardır. Diğer taraftan M.Ö. I y.y.'da Hunlar ile münasebet kurup alış-veriş yaptıkları bunun neticesi olarak da Grek (Yunan) kültür izlerinin Hunlar'a kadar ulaştırmış olduğu iddia edilir.[11]

Neron (54-68) döneminde Cermen kabileleriyle ittifaklar kurarak Roma topraklarına girmişlerdir.

3. yüzyılda Sarmat toprakları büyük ölçüde Got istilasına uğramıştır. 370'ten sonraki Hun göçleri Sarmatları büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır. Sarmatlar, 6. yüzyılda başka halklarla karışarak tarihten silinmiştir.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Sarmatlar, adına atlarını kurban ettikleri bir ateş tanrısına tapmıştır. Kadınlar erkeklerle birlikte savaşlara katılmıştır. Ancak ana-erkil yaşam zamanla biçim değiştirmiş ve bir erkek monarşisi oluşmuştur. Zengin ölüler için yapılan mezarlara (kurgan) değerli eşyalarını koyan Sarmatlara ait günümüzde Adigey'deki ve Kuban Irmağı havzasındaki höyüklerden arkeolojik buluntular çıkarılmıştır. At takımları ve silahlar Sarmat becerisini kanıtlamaktadır. Yüzük, bilezik, taç, broş, altın tabak ve benzeri ziynet eşyaları Adigey'deki ve Rusya'daki bazı müzelerde sergilenmektedir.

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Encyclopædia Britannica Online: "Sarmatian"
  2. ^ J.Harmatta: "Scythians" in UNESCO Collection of History of Humanity - Volume III: From the Seventh Century BC to the Seventh Century AD. Routledge/UNESCO, 1996, s. 182.
  3. ^ Encyclopædia Britannica Online: "Sarmatian"
  4. ^ Mirfatih Zekiyev Türklerin ve Tatarların kökeni syf; 143-178 Selenge yayınları Ağustos 2007
  5. ^ H. Celâl Güzel, Ali Birinci, Genel Türk tarihi, 1. cilt, Yeni Türkiye, 2002
  6. ^ Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Türk dünyası el kitabı: Coğrafya-tarih, 1992, s.176
  7. ^ Viktor Aleksandrovich Shnirelʹman, Who Gets the Past?, Woodrow Wilson Center Press, 1996, s.28
  8. ^ Zakiev M. Z., Problems of the history and language, Who are the Alans?, Kazan, 1995
  9. ^ (William Hearth, ORMUS: Timeline of Ancients, 2007, s.174)
  10. ^ Osman Karatay, In Search of the Lost Tribe: The Origins and Making of the Croation Nation, 2003 s. 15.
  11. ^ Turk Tarihine Giris - Salim Cohce, s.28

Wikimedia Commons'ta Sarmatlar ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.