Suriye Anayasası

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Suriye Arap Cumhuriyeti'nin mevcut anayasası 26 Şubat 2012'de kabul edildi ve 13 Mart 1973'ten beri yürürlükte olan anayasanın yerini aldı. Mevcut anayasa, devletin hükümetinin temel işlevini özetlemektedir. Diğer şeylerin yanı sıra, Suriye'nin karakterini Arap, demokratik ve cumhuriyetçi olarak belirler. Ayrıca, pan-Arap ideolojisine uygun olarak, ülkeyi Arap dünyasının bir bölgesi ve halkını Arap ulusunun ayrılmaz bir parçası olarak tanımlamaktadır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Erken anayasalar[değiştir | kaynağı değiştir]

İbrahim Hananu yönetimindeki bir komite tarafından hazırlanan 1930 Suriye Anayasası, Birinci Suriye Cumhuriyeti'nin kurucu anayasasıydı. Anayasa, devlet başkanının Müslüman inancına sahip olmasını gerektiriyordu (Madde 3). 10 Temmuz 1953 Anayasası ve Birleşik Arap Cumhuriyeti Geçici Anayasası'nın ardından restore edilen 5 Eylül 1950 Anayasası ile değiştirildi . Sonunda, yerini 1 Mayıs 1969 Geçici Anayasası ile değiştirilen 25 Nisan 1964 Geçici Anayasası ile değiştirildi.

1973 Anayasası[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Mart 1973'te yeni bir anayasa kabul edildi ve 27 Şubat 2012'ye kadar kullanıldı. Arap Sosyalist Baas Partisi'nin iktidarını sağlamlaştırdı, Suriye'nin resmi olarak tek partili bir sistem olmadığını ifade etse de, partiyi "toplumda ve devlette lider parti" olarak nitelendirdi.[1] Anayasa iki kez değiştirildi. 6. madde 1981 yılında değiştirilmiştir.[2] Anayasa en son 2000 yılında devlet başkanının asgari yaşının 40'tan 34'e düşürüldüğünde değiştirildi.[3]

2012 Anayasası[değiştir | kaynağı değiştir]

2011-2012 Suriye ayaklanması sırasında referandumla yeni bir anayasa getirildi . Değişiklikler arasında:

  • Baas partisinin gücünü sağlamlaştıran eski 8. maddeyi kaldırdı. Yeni 8. maddede şöyle yazıyor: "siyasi sistem siyasal çoğulculuk ilkesine dayanır ve kural ancak oylama yoluyla demokratik olarak elde edilir ve uygulanır."[4]
  • Yeni 88. maddede, devlet başkanlığı seçimlerini getirildi ve devlet başkanının görev süresini en fazla bir yeniden seçimle yedi yılla sınırlandırdı.[4][5]

Referandum, 27 Şubat 2012'de yürürlüğe giren yeni anayasanın kabul edilmesiyle sonuçlandı.[6] Anayasa, kadınlar için eşit ücret ve annelik yardımlarını garanti eden iş yasaları ile desteklenen kanun kapsamında eşit hak ve fırsatları garanti eder.[kaynak belirtilmeli] Suriye'de etkin güç, eski anayasanın 84. maddesine göre BM'nin önerisi üzerine tartışmasız bir halk referandumuyla seçilen devlet başkanına (2000'den beri Beşşar Esad, 2014'te yeniden seçildi) aittir. Devlet başkanı, eski anayasanın 84. maddesine göre Baas Partisi'nin Suriye şubesinin önerisi üzerine tartışmasız bir halk referandumunda seçilirdi. Ancak yeni anayasaya göre 2014 Suriye seçimlerinden itibaren diğer partiler ülkede devlet başkanlığı rolü üstlenme fırsatından mahrum kaldılar.

Genel bakış[değiştir | kaynağı değiştir]

Mevcut anayasa, 26 Şubat 2012'de Suriye'de yapılan anayasa referandumunun bir sonucuydu. Suriye ayaklanmasına yanıt olarak, Devlet Başkanı Beşşar Esad yeni bir anayasa hazırlanmasını emretti. Bu anayasa referandumu yabancı gözlemciler tarafından izlenmedi.

Anayasa, bölümler olarak adlandırılan 6 bölüme (giriş hariç) ayrılmıştır.

  • Giriş
  • Bölüm 1: Temel İlkeler
  • Bölüm 2: Haklar, özgürlükler ve hukukun üstünlüğü
  • Bölüm 3: Devlet Makamları
  • Bölüm 4: Yüksek Anayasa Mahkemesi
  • Bölüm 5: Anayasada değişiklik
  • Bölüm 6: Genel ve geçici hükümler

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Syria's Assad to 'End' One-Party Rule". ibtimes.com. 15 Şubat 2012. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2018. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 11 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2021. 
  3. ^ "Amending the Syrian constitution... achieving a quota or reaching a solution?". Enab Baladi. 18 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2020. 
  4. ^ a b "English Translation of the Syrian Constitution". Qordoba. 15 Şubat 2012. 18 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2012. 
  5. ^ "Constitution of the Syrian Arabic Republic, SANA, 26-02-2012". 21 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2021. 
  6. ^ "Presidential Decree on Syria's New Constitution". Syrian Arab News Agency. 28 Şubat 2012. 29 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]