Pornografi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Pornografik bir filmin afişi

Pornografi veya kısaca porno, cinsel anlamda tahrik etmek amacıyla insan vücudunu veya cinselliğin mahremini yansıtma. Pornografi, yazı, fotoğraf, çizim, film, animasyon veya ses gibi iletişim araçlarından herhangi birini kullanabilir.[kaynak belirtilmeli]

Pornografi kavramı, erotizme yakın olmakla beraber, sınır tanımayışı açısından farklılık arzeder.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Yunanca kökenli pornografi Türkçeye Fransızca pornographie sözcüğünden geçmiştir.[1] Yunanca πορνογραφια (pornographos) sözcüğü, porne (fahişe) ve graphein (yazmak) sözcüklerinin birleşiminden oluşur ve "fahişelerle ilgili yazılar" anlamına gelir.[2]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Cinsel içerikli sanatın tarihi, sanat tarihi ile yaşıttır. Mahrem fotoğraflar, fotoğraf makinesinin başlangıcından beri vardır ve ilk filmlerde de çıplaklık ve cinsellik oldukça yaygındır.

Yontma Taş Devri sanatında çıplaklığı ve cinselliği gösteren sahneler meydana getirilmiştir. Fakat bu görüntülerin insanı tahrik etme amacından çok ruhani önemi belirttiği düşünülür. Pompeii'deki harabe Roma yapılarının duvarlarında birçok pornografik görüntüye rastlanabilir. En ilginçlerinden biri de her kapısının üstü cinsel fresklerle donanmış bir genelevdir. Ayrıca Pompeii`de yol kenarlarına yapılmış genelevlere ve eğlence yerlerine giden yolu gösteren testisler de görülebilir. Ayrıca Alman arkeologlar 4 Nisan 2005'te yaptıkları açıklamada 7200 yıllık pornografik kalıntılar bulduklarını açıklamışlardır.

Emeviler döneminde yapılan Kuseyr Amra ve çöl saraylarında, fresklerde ve stuko heykellerde müstehcen tasvirlerin bulunduğu görülmektedir.[3] El-Harîrî'nin makamatlarının 13. yüzyıldan kalma yazmalarında da müstehcen minyatürlerin bulunduğu belirtilmektedir.[4] Bahname adı verilen kitaplarda müstehcen hikâyelere ve minyatürlere yer verildiği de ifade edilmektedir.[5]

Halife olarak görülen bazı Osmanlı padişahlarının albümlerinde müstehcen minyatürlerin bulunduğu belirtilir.[6]

Osmanlı zamanında 1800'lerin ikinci yarısında İstanbul'da bazı Rum vatandaşların başlarına iş gelmemesi açısından ellerine Yunan bayrağı tutuşturularak çıplak pozlar verdiği ve Âşık Râzî'nin evrakı metrukesi arasında bu fotoğraflardan 5 tanesinin kaldığı[7], çıplak resim satan gayrimüslim vatandaşların bulunduğu[8], canlı bir çıplak erkek modelden ilk resmin 1907 yılında İstanbul Sanayii Nefise Mektebi'nde yapıldığı[9] iddia edilmektedir.

20. yy'a gelindiğinde ise 1920'lerde çıkmaya başlayan pornografik çizgi romanları ABD'de yayınlanmaya başlamış ve artık bu yüzyılın ikinci yarısında Playboy ve Modern Man gibi erkek dergileri çıkmaya başlamıştır. Bu dergilerde çıplak veya yarı çıplak kadınların, kendilerini okşarkenki halleri bulunur, üreme organları ise görünmezdi. Fakat 1960'ların sonunda Penthouse çıtayı yükseltmiş ve 1990'lara gelindiğinde grup seks ve lezbiyenlik dahil pornografik yapımlarda birçok farklı tür yer almaya başlamıştır.

Kadın ve erkeklerde pornografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Pornografik görüntülere düşkünlük, erkeklerde, kadınlardan daha yaygındır. Yapılan araştırmalar, erkeklerin çıplak insan resimlerine bakmak için ufak bir miktar para ödemeye razı olduğunu, kadınların ise ancak para karşılığında resimlere bakmaya razı olduklarını ortaya çıkarmıştır.[10]

Hayvanlarda pornografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Maymun ve insansı maymunların da pornografiye insana benzer tepkiler verdiği ortaya çıkmıştır. Erkek maymunlar, kendilerine gösterilen resimler arasında en çok karşı cinsin kaba etine ve gruptaki baskın erkeğin yüzüne ilgi göstermişlerdir.[10]

İlgili araştırma ve deneyler[değiştir | kaynağı değiştir]

Pornografinin spermlere etkisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı Avustralya Üniversitesi'nde yürütülen araştırmada belli bir cinse (kadın veya erkek) spesifik pornografinin sperm üzerindeki etkisi incelendi. Araştırmada bir gün heteroseksüel erkek deneklere üç kadının yer aldığı pornografik bir film izletildi. Başka bir gün aynı deneklere iki erkekle bir kadının yer aldığı bir film izletildi. Spermin, erkekleri eylem üzerinde izledikleri zaman aktif bir hale geldiği gözlemlendi. Çalışmanın lideri Leigh Simmons, "İki erkek ve bir kadını izleyen deneklerde mastürbasyon ejakulasyonunda sperm hareketliliğinin arttığını gördük" diyor.

Simmons'a göre bunun sperm yarışıyla ilgisi var. Erkek türünün geçmişinde kadınların payına, belirli bir zaman diliminde birden fazla erkek düştüğü için en hızlı yüzen spermin yumurtayı dölleme şansına sahip olması doğal bir sonuçtur. Bilim insanları zaman içinde spermlerin bu tür bir yarışta başarılı olmak için hızlarını arttırdığını düşünüyor. Böylece başka erkeklerin ilişki kurarkenki görüntülerini izleyen denekler, karşılarında bir yarış olduğunu düşünüp spermlerine hız vermiş olabilirler. Doğadaki diğer hayvanların da spermleri rakiplerinin karşısında harekete geçiyor olduğu (sadece hız bazında değil, kandırma da genel bir tepkidir) düşünülürse, insanın bu konuda da hayvan gibi davrandığı daha akla yatkın görünür.

Uzay pornografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Pornografi sektörü o kadar ilerlemiştir ki uzayda porno çekme aşamasına gelmişlerdir.[11]

Dinlerin pornografiye bakışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Musevilik[değiştir | kaynağı değiştir]

Michael Coogan, Tanah'ın pornografiyle ilgili özel yasaları olmadığını ve Yahudiliğin her zaman cinselliğe karşı olumlu bir tutumu olduğunu belirtiyor. Aslında, bazı yorumcular kutsal kitabın kendisinin Ezgiler Ezgisi gibi erotik içerik içerdiğini belirtiyorlar.[12][13]

Mişna Tora'da Maimonides, Talmud'a dayanarak şöyle yazıyor:[14] “Zevk almak amacıyla bir kadının küçük bir parmağına bile bakan bir kişi, cinsel organlarına bakmış gibi düşünülür.  cinsel ilişkinin yasak olduğu bir kadının sesini duymak ya da saçlarına bakmak yasaktır."[15] Musevi hukuk kaynaklarından Şulhan Aruh'ta da bu yasaklar "kadınları çamaşır yıkarken izlemek" gibi çeşitlendirilerek anlatılmıştır. Yani pornografi de ziyadesiyle yasak olmalıdır.

Hıristiyanlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Katolik Kilisesi ilmihaline göre pornografi ırza ve iffete saldırır, çünkü partnerlerin birbirlerine o kadar yakın verilmesi, evliliği bozar. Her biri başkaları için temel zevk ve yasadışı kâr nesnesi haline geldiğinden, katılımcılarının onuruna (aktörler, satıcılar, kamuoyu) ağır yaralanmalar yapar. Bir fantezi dünyasının illüzyonuna karışan herkesi içine çeker. Bu ciddi bir suçtur. Sivil makamlar pornografik materyallerin üretimini ve dağıtımını önlemelidir.[16]

Harry Reid'in belirttiğine göre; "Protestan Reformcuları'ndan Calvin'in amacı gayet iddialıydı; herkesin herkesin arkasına baktığı mükemmel bir Hıristiyan topluluğu yaratmak istedi ... Konseyi zina, fuhuş, pornografi, kumar, sarhoşluk ve çok daha fazlasına karşı yasalar çıkarmaya ikna etti."[17]

İslam[değiştir | kaynağı değiştir]

Hanefi fakihlerinden İbn Âbidin'in Reddü'l-Muhtar'da şöyle dediği görülmektedir: "Dikkat edilsin; acaba şehvetle nakşedilen bir resme, bir surete bakmak harâm mıdır? İşte burada tereddüt yeridir. Yani bu tereddüdler olan bir meseledir. Bunun hükmünü görmedim. Tetkik edilsin."[18]

Şafiî fakihlerinden İbn Hacer Heytemî ve Şirvanî'nin "Aynada veya suda görünen kadın görüntüsüne bakmak haram değildir. Ancak fitneye vesile olduğu takdirde haram olur." dedikleri[19], Kalyûbî'nin ve Becrimî'nin ise aynadaki ve sudaki görüntüye şehvetle bile bakmanın haram olmadığını söyledikleri aktarılmaktadır.[20][21] Fakihlerin eserlerinde fitne ile kastedilenin şehvete bağlı olarak cinsel ilişki ya da onun ön hazırlığı sayılan birtakım davranışlar olduğu ifade edilmektedir.[22][23][24] Bununla birlikte, günümüzde İbn Hacer Heytemi'nin ve Şirvânî'nin görüşüne dayanarak gazete ve dergilerdeki müstehcen resimler ile televizyondaki açık görüntüler gerçek değil resim ve hayal olduğu için, onlara bakmanın hakiki kadının vücuduna bakmak gibi haram sayılmadığı, ancak şehvet ile bakan bir kimse için haram olduğu şeklindeki görüşe yaygın olarak yer verilmektedir.[25][26][27] Lübnan'daki Ahbâşîler Cemaati'nin ise aynadaki ve ekrandaki namahrem kadına şehvetle bile bakmayı caiz gördüğü iddia edilmektedir.[28] Şia'da ise "Erkek, rezil ve kepaze olmayan tanıdığı namahrem bir kadının fotoğrafına bakmamalıdır. Şehvet ve harama düşme korkusu olmadıkça surat ve ellerine bakmanın sakıncası yoktur." şeklinde bir görüş bulunmaktadır.[29]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Cumhuriyet Bilim Teknik Yıl:19 Sayı:967 1 Ekim 2005
  • İngilizce Wikipedia Pornography maddesi

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "pornografi." Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. Erişim: 23 Temmuz 2012
  2. ^ Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003, pornography maddesi
  3. ^ Halide Çelik, Paris Bibliotheque Nationale'deki Resimli Makâmât Yazıları (Yüksek Lisans Tezi), s. 142, Isparta, 2016
  4. ^ Halide Çelik, a.g.e.
  5. ^ TDV İslam Ansiklopedisi, Bahnâme, müellif: Abdülkadir Özcan
  6. ^ Yrd. Doç. Dr. Ahmet Dalkıran "On Yedinci Yüzyıl Osmanlı Minyatürlerinde Sıra Dışı Bir Eğilim: Müstehcenlik", doi: 10.7816/idil-01-05-08]
  7. ^ Reşad Ekrem Koçu, İstanbul Ansiklopedisi, «Çıplak Resimlerini Çekdiren Uygunsuzlar», s. 3929
  8. ^ a.g.e., «Çıplak Resimciler», s. 3928-3929
  9. ^ a.g.e. «Çıplak Model», s. 3926
  10. ^ a b "Faye Flam, The Philadelphia Inquirer (26 Kasım 2007)". 19 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2008. 
  11. ^ https://www.youtube.com/watch?v=yVzdzYRiinI
  12. ^ Miller, Lisa (6 Şubat 2011). "What the Bible Really Says About Sex". Newsweek.com. 22 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  13. ^ Rachael Kohn "The World's Sexiest Book". The Spirit of Things. ABC Radio National, 15 January 2012.
  14. ^ "The William Davidson Talmud, Shabbat 64b". sefaria.org. 30 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  15. ^ "Misneh Torah". chabad.org. 5 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  16. ^ "Catechism of the Catholic Church (2354)". vatican.va. 10 Eylül 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  17. ^ Reid, Harry (26 Mayıs 2018). Reformation: The Dangerous Birth of the Modern World. Saint Andrew Press. ISBN 9780715208717. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  18. ^ İbn Abidin, Reddü'l-Muhtar, Bakma ve Dokunma Faslı
  19. ^ Tuhfetü’l-Muhtâç ve Şirvâni, c. 7, s. 192; Halil Gönenç, günümüz meselelerine fetvalar – 2, s: 167
  20. ^ حاشيتا القليوبي وعميرة على كنز الراغبين شرح منهاج الطالبين 1-4 ج3 Ḥâşiyetü’l-Ḳalyûbî ʿalâ Şerḥi’l-Maḥallî ʿale’l-Minhâc, Cilt: 3, s. 209, Dar Al-Fikr: "وخرج به رؤية الصورة في الماء أو في المرآة فلا يحرم ولو مع شهوة"
  21. ^ حاشية البجيرمي على الخطيب الشربيني 1-5 ج4 Habib's masterpiece on Sharh al-Khatib, vol. 4, p. 372, Dar al-Fikr: "وخرج به رؤية الصورة في نحو المرآة ومنه الماء فلا يحرم ولو مع شهوة"
  22. ^ Abdullah Kahraman, Klasik Fıkıh Literatüründe Kadının Cemaatle İbadeti Konusundaki Yaklaşımlarda Fitne Söyleminin Rolü -Eleştirel bir Bakış, marife, yıl. 4, sayı. 2, güz 2004, s. 62
  23. ^ Şirbinî, Muğni’l-Muhtac: “Cinsel ilişkide bulunma veya bunun öncesindeki işlere davetiye çıkaracak şekilde bir fitne korkusu bulunduğunda, kadının yüzüne ve ellerine bakmak da haramdır. (…) Kişi, bir kadının ellerine ve yüzüne şehvetle yani yalnızca lezzet almak amacıyla bakarsa, fitneden emin olsa bile bu bakış haram olur.
  24. ^ İbn Âbidin, Reddü'l-Muhtar: "İllet ise Allahu a’lem fitne korkusu olmalıdır. Çünkü şehvetle kadının dış elbisesine veya sırtındaki elbiselere bakıp onun bedeninin uzunluğunu, benzerini düşünmek, kişiyi onunla konuşmaya çeker, o da kişiyi başka bir harekete götürür."
  25. ^ Halil Gönenç, günümüz meselelerine fetvalar – 2, s: 167
  26. ^ Prof. Dr. Hamdi Döndüren, Delilleriyle Aile İlmihali
  27. ^ Muhammed Hadimi, Ali bin Emrullah, İslâm Ahlâkı
  28. ^ Muhammad Saed Abdul-Rahman, Islam: Questions And Answers - Schools of Thought, Religions and Sects, s. 202, Londra, 2004: "They permit looking at a non-mahram woman in a mirror or on a screen, even with desire"
  29. ^ Ali Hüseyni Sistani, Bakma Hükümleri