Cumhuriyetçi Alternatif Partisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Cumhuriyetçi Alternatif Partisi
Kısaltma REAL
Genel başkan İlgar Mammadov
Slogan(ları)

Cumhuriyetçiler hiçbir zaman teslim olmuyor!

YAP'ma, REAL'laştır!
Kuruluş tarihi 2009 (Hareket)
7 Nisan 2018 (Parti)
31 ağustos 2020 (Resmi kayıt)
Merkez Bakü, Azerbaycan
İdeoloji Millî Liberalizm
Cumhuriyetçilik
Siyasi pozisyon Büyük çadır
Millî Meclis
1 / 125
İnternet sitesi

Cumhuriyetçi Alternatif Partisi (Azerice: Respublikaçı Alternativ Partiyası), Azerbaycan'da 2009'da anayasa değişikliği referandumuna itiraz olarak kurulan hareket. Hareket 2018'de siyasi partiye çevrildi. 31 Ağustos 2020'de Adliye Bakanlığı'nca resmî devlet kaydına alındı.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Harekat dönemi (2009-2018)[değiştir | kaynağı değiştir]

2009 Azerbaycan anayasa değişikliği referandumu ile Azerbaycan anayasası değiştirildi. Yeni anayasaya göre bir insan sınırsız olarak cumhurbaşkanı seçilebilir. Yeni maddeyi protesto eden bir grup yeni nesil siyasetçi bunun cumhuriyetçiliğe ihanet olarak nitelendirdi. Bunun üzerine bir grup yeni nesil siyasetçi ve aydın Facebook üzerinden Cumhuriyetçi Alternatif Harekatını oluşturdu. O dönemler resmi kısaltması ReAl olarak belirlendi

ReAl 2013 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimine harekât lideri İlgar Mammadov'un adaylığıyla katılmak istedi. İlgar Mammadov seçim hazırlıklarına odaklanarak ülke genelinde çalışmalara başlamıştı. Mammadov Azerbaycan'ın İsmayıllı şehrinde alevlenen protestolara katıldı. Polisler asayişi bozma nedeniyle İlgar Mammadovu gözaltına aldılar. Mahkeme İlgar Mammadov'a 7 yıl hapis cezası verdi. ReAl uzunca bir süre Yönetim Kurulunca yönetilerek İlgar Mammadov'un tahliye edilmesi için çalıştı.

Aynı zamanda YAP iktidarı erken cumhurbaşkanlığı seçimi ilan etmiştir. Hapiste olan Mammadov doğal olarak yine seçimlere katılamadı.

Parti dönemi (2018-)[değiştir | kaynağı değiştir]

Hapiste olan İlgar Mammadov'un isteği, ReAl Yönetim Kurulunun onayıyla 2018'de Harekât partileşme sürecine girdi.

7 ve 8 Nisan 2018 tarihlerinde ReAl'in 1. Kuruluş Kurultayı düzenlendi. Önceden defalarca Bakü Valiliği’ne ve Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı'na başvurulsa da kurultay için ReAl'e yer ayrılmadı. REAL kurultayı çevrimiçi gerçekleştirerek Cumhuriyetçi Alternatif Partisi’ne çevrildi. Partinin tüzüğünde resmi kısaltması ReAl olarak belirlendi.Kurultayın 2. gününde 40 kişilik Parti Meclisi seçildi. Ayrıca hapiste olan İlgar Mammadov ise genel başkan seçildi.

2018’in yazında şartlı tahliyeyle genel başkan İlgar Mammadov tahliye edildi.

2019’ta partide olağanüstü durum ilan edildi, resmi kayıt alınmayan parti kurultaya giderek yeniden Azerbaycan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı'na başvurmayı amaçladı. Parti Meclisi ve Merkez Yürütme Kurulu feshedildi. Lakin ülkede erken parlamento seçimlerinin ilan edilmesi kurultayı erteledi. Bu durumu ve bundan önceki olayları anti demokratik, diktatörlük diye nitelendiren, partinin kuruluş amaçlarından uzaklaştığını iddia eden Parti Meclis Başkanı Azer Gasımlı, Yönetim Kurulu üyeleri Altay Göyüşov, Rövşen Ağayev, Halit Bağırov,Ferhat Mehtiyev ve birçok diğer üyeler istifa etti.

2020 Azerbaycan genel seçimleri ve sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

2020 Azerbaycan genel seçimlerine bağımsız adaylarla REAL Cumhuriyetçiler İttifakı adı altında katılan parti ittifak bazında 42 aday sürse de, onlardan yalnız 31’nin adaylığı resmen onaylandı. Onlardan 1’i adaylığını geri çekti, 1’inin ise adaylığı iptal edildi.

Seçim sonuçları açıklandığında REAl Cumhuriyetçiler İttifakı seçimlerin sahteleştirildiğini iddia etti. Sonuçlara göre İttifaktan yalnız 1 kişi, REAL’in kurucu üyesi olan Erkin Gadirli 16 saylı Bakü'nün Yasamal 2. seçim dairesinden liste üsulü çoğunluk sistemiyle %34 oy oranıyla milletvekili seçildi. Aynı zamanda İttifakın 3 adayı 2., 3 adayı ise 3. olmayı başarmıştı.

Parlamento partisine çevrilen REAL Yeni Azerbaycan Partisi iktidarının ilan ettiği yeni siyasete ılımlı yanaşarak dialoga başlamayı kabuletti. Dialoglar çerçevesinde REAL'ı parti genel başkanı İlgar Mammadov, Yeni Azerbaycan Partisi iktidarını ise Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Siyasi Partiler ve Yasama Gücü Başkanı Adalet Valiyev temsil etti.

Görüşmelerde partinin resmî olarak kayıtlara alınmasının önünü kapatan yapay engeller, siyasi mahpuslar, ülkedeki antidemokratik durumlar, ekonomik ve siyasal sorunlar tartışıldı. Adalet Valiyev artık hükûmetin siyasetinin değiştiğini belirterek partinin yeniden Adalet Bakanlığına başvurmasını belirtti. ReAl yeniden kurultay için Bakü Valiliği'ne başvursa da COVID-19 pandemisi nedeniyle kurultay için yer verilemeyeceği cevabı aldı. Bunun üzerine Adalet Valiyev çevrimiçi kurultayın mümkün ve geçerli olduğunu belirtti

Parti 4 Ağustos 2020 tarihinde Zoom üzerinden 108 kurultay delegesinden 98'nin katılımıyla 2. Kuruluş Kurultayını gerçekleştirdi. Kurultay 3 ayda bir kere değişmesi şartıyla 5 kişilik Disiplin Kurulunu ve partiyi yönetecek 6 kişilik Siyasi Komiteni seçti.Kurultayda Genel Başkanın yetkileri azaltıldı ve yeni Parti Tüzüğü kabul edildi. Yeni Tüzüğe esasen partinin yeni kısaltması REAL olarak belirlendi

Siyasi Komite 18 Ağustos 2020 tarihli toplantısında oylama ile İlgar Mammadov genel başkan seçildi. 1 hafta sonra 1000 parti üyesinin imzaları ve Kurultay Belgeleri Azerbaycan Adalet Bakanlığına sunuldu. Parti 31 Ağustos 2020 tarihinde resmî devlet kayıtlarına geçti.

Yapılanma[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel başkan[değiştir | kaynağı değiştir]

8 Ağustos 2020'de kabul edilen yeni Parti Tüzüğüne esasen Genel Başkan Siyasi Komite üyesi olup aynı zaman SK Başkanı olmaktadır.

# Genel Başkan Görev Başlangıcı Görev Bitişi
1. İlgar Mammadov
İlgar Mammadov
8 Nisan 2018 4 Ağustos 2020
18 Ağustos 2020 Görevde

Siyasi Komite[değiştir | kaynağı değiştir]

# Adı Görevi
1 İlgar Mammadov Genel Başkan
2 Erkin Gadirli Milletvekili
3 Natig Caferli İktisatçı
4 Resul Caferov İnsan Hakları Savunucusu
5 Mahmud Mahmudov SK üyesi
6 Zaur Kurbanlı SK üyesi

Gençlik Kolları[değiştir | kaynağı değiştir]

Partinin gençlik kolları Gençler Birliği adlanmaktadır. 25 Aralık 2020 tarihinde çevrimiçi gerçekleşen kongrede REAL Gençler Birliği resmen kuruldu ve 8 kişilik Yönetim Kurulu üyeleri seçildi. 4 Ocak 2021 tarihinde düzenlenen YK ilk toplantısında 2 yıllık süreç için Ayhan Mehtizade REAL Gençler Birliği Başkanı seçildi.

Kurultaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kongre Tarih Seçilen Başkan Aday
1. Kuruluş Kurultayı 7-8 Nisan 2018 İlgar Mammadov İlgar Mammadov (Tek Aday)
2. Kuruluş Kurultayı 4 Ağustos 2020

Seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

REAL kurulduğu günden bu yana sadece 1 genel seçime katılmıştır.

Genel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

REAL resmen 31 Ağustos 2020'de kayıtlara alınsa da, Şubat seçimlerine bağımsız adaylarla katılmıştır.

Seçim Genel Başkan Oy Sandalye Meclis Sıra
# % ± Y # ±
2020 İlgar Mammadov
İlgar Mammadov
1 / 125
Muhalefet

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]