Yeni Azerbaycan Partisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Yeni Azerbaycan Partisi
Yeni Azərbaycan Partiyası
Kısaltma YAP
Genel başkan İlham Aliyev
(26 Mart 2005'ten beri)
Kurucu Haydar Aliyev
Slogan(ları) Dünün, bügünün ve geleceğin partisi!
Kuruluş tarihi 21 Kasım 1992
Gazete(leri) Yeni Azerbaycan
Üyelik 760 580[1] (Eylül 2020)
İdeoloji Laiklik, Sosyal piyasa ekonomisi
Siyasi pozisyon Merkez sağ
Uluslararası üyelik Merkezci Demokratlar Enternasyonali
Resmî renkleri          Mavi, beyaz
Millî Meclis
70 / 125
Nahçıvan Yüksek Meclisi
42 / 45
Belediye üyesi
10.432 / 15.156
Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi
4 / 648
2 asil, 2 yedek
İnternet sitesi

Yeni Azerbaycan Partisi'nin Bakü'deki Genel Merkezi.

Yeni Azerbaycan Partisi (YAP) (AzericeYeni Azərbaycan Partiyası), Azerbaycan'da 91'lerin talebiyle 21 Kasım 1992 tarihinde Haydar Aliyev'in liderliği ile 550 kişilik kurucu üyenin katılımıyla gerçekleşen 1. Olağan (Kuruluş) Kurultayı ile kurulan, 18 aralık 1992 tarihinde Adliye Bakanlığınca resmi kayda alınan siyasi parti.

Kuruluşundan bu yana YAP tüm seçimlere katılmıştır.

Haydar Aliyev'in 2003'te ölmesiyle parti genel başkanı görevine 2005'te İlham Aliyev seçilmiştir.

YAP 1993'ten bu yana Azerbaycan'ın iktidar partisidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

SSCB'nin çöküşü ile Azerbaycan bağımsızlığını kazanmıştı. İlk cumhurbaşkanı Ayaz Mutalibov'un cumhurbaşkanlığından çekilmesi sebebiyle düzenlenen 1992 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçiminde Ebulfez Elçibey cumhurbaşkanı seçilmiştir. Ülkede devam eden Karabağ savaşı, iç sorunlar ve Gence Darbesi huzursuzluklara sebep olmuştur. Azerbaycan SSC'nin eski başkanı Haydar Aliyev 1991-1992'li yıllarda Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Meclisi'nin başkanıydı. 91 aydının oluşturduğu ve daha sonra 91'ler olarak anılacak bir grup Haydar Aliyev'i cumhurbaşkanı olması için mücadeleye sesledi. Haydar Aliyev bundan yola çıkarak 1992'de 91'ler de dahil olmak üzere 550 kişilik kurucu kadroyla Yeni Azerbaycan Partisi'ni kurdu.

1993'te iç savaşı engellemek sebebiyle cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey Haydar Aliyev'i Bakü'ye davet ederek ona Başbakan görevini teklif etti. Daha sonra durum kötüleşince Ebulfez Elçibey Nahçıvan'a bağlı Keleki köyüne kaçtı. Bunun üzerine Haydar Aliyev yönetimi ele aldı ve Azerbaycan Yüksek Sovyeti'in (daha sonra Millî Meclis) başkanı seçildi.

1993 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçiminde Haydar Aliyev %98 oy alarak cumhurbaşkanı seçildi.

1995 Azerbaycan genel seçimlerinden birinci parti olarak YAP 53 milletvekili çıkarmayı başardı. Lakin çoğunluk hükumet için gereken % 50+1 ve kanun kabulü için gereken 63 (bazı durumlarda 83) milletvekiline sahip olamadı. YAP parlamentoya seçilen bağımsız milletvekillerinin desteğini alarak hükûmet kurdu.

6 dönem Millî Meclis'in hiç birinde 83 ve 83'ten fazla milletvekili çıkaramayan YAP tüm dönemlerde bağımsız milletvekillerinden destek almıştır.

İdeoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

YAP bağımsız devletçilik, hukuk devleti, Azerbaycancılık, vatanseverlik, muhafazakârlık, birlik beraberlik ve sosyal adalet ideolojisini destekleyen siyasi partidir. Parti yelpazede merkez sağ konumundadır.

Yapılanması[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel Başkanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel Başkan Görev Başlangıcı Görev Bitişi
Heydar Aliyev 1997.jpg Haydar Aliyev 22 Ekim 1992 12 Aralık 2003
Ilham Heydar oglu Aliyev - President of the Republic of Azerbaijan.jpg İlham Aliyev 26 Mart 2005 Görevde

Yönetim Kurulu[değiştir | kaynağı değiştir]

# Adı Görevi
1 İlham Aliyev Cumhurbaşkanı, Genel Başkan
2 Mihriban Aliyeva Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Genel Başkan Yardımcısı
3 Ali Ahmedov Başbakan Yardımcısı, Genel Başkan Yardımcısı, Parti Genel Sekreteri
4 Akif Alizade Genel Başkan Yardımcısı
5 Ali Hasanov Genel Başkan Yardımcısı
6 Mübariz Kurbanlı Dini Kurumlarla İş üzre Devlet Komitesinin başkanı, YAP Genel Sekreter Yardımcısı
7 Vasıf Talıbov Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Meclisinin başkanı, YAP Nahçıvan ÖC başkanı
8 Bahar Muradova Aile, Kadın ve Çocuk Problemleri üzre Devlet Komitesinin başkanı
9 Vagıf Aliyev Kültür Bakanı 1. Yardımcısı
10 Nurlana Aliyeva Bakü Slav Üniversitesi rektörü, YAP Kadın Kolları Başkanı
11 Hacıbala Abutalıbov Emekli
12 Nizami Hudiyev Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesinde bölüm başkanı
13 Siyavuş Novruzov Millî Meclis'in Yerel Meseleler Komitesi'nin başkanı
14 Kerim Kerimov Genel Sekreterlik çalışanı
15 Yusuf Hümbetov "Azersutikinti" AŞ başkanı
16 Eldar İbrahimov Milletvekili, Millî Meclis'in Disiplin Komisyonu başkanı
17 Abel Muharremov Bakü Devlet Üniversitesinin Kimya Bölümü başkanı
18 Mihail Zabelin YAP milletvekili
19 Ali Hasanov Devlet Yönetim Akademisi'nde bölüm başkanı, profesör.
20 Arif Rehimzade Emekli

Gençlik Kolları[değiştir | kaynağı değiştir]

Partinin kuruluşundan bu yana etkin olan YAP Gençlik Kolları resmi olarak "YAP Gençler Birliği" adlanmaktadır. Başkanı Seymur Orucov'dur.

Kadın Kolları[değiştir | kaynağı değiştir]

Partinin kuruluşundan bu yana etkin olan YAP Kadın Kolları resmi olarak "YAP Kadınlar Şurası" adlanmaktadır. Başkanı Nurlana Aliyeva'dır.

Kurultaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kongre Tarih Seçilen Başkan Aday Kurultay Nedeni/Sonucu
1. Olağan Kurultay 20-21 Aralık 1992 Haydar Aliyev Haydar Aliyev (Tek Aday) Kuruluş
2. Olağan Kurultay 21 Kasım 2001 Haydar Aliyev Haydar Aliyev (Tek Aday) 2003 Cumhurbaşkanlığı seçimi için YAP genel başkan Haydar Aliyev'in adaylığını sürdü. İlham Aliyev genel başkan yardımcısı seçildi.
3. Olağan Kurultay 26 Mart 2005 İlham Aliyev İlham Aliyev (Tek Aday) İlham Aliyev Genel Başkan seçildi.
4. Olağan Kongre 2 Ağustos 2008 İlham Aliyev İlham Aliyev (Tek Aday) 2008 Cumhurbaşkanlığı seçimi için YAP genel başkan İlham Aliyev'in adaylığını sürdü.
5. Olağan Kurultay 7 Haziran 2013 İlham Aliyev İlham Aliyev (Tek Aday) 2013 Cumhurbaşkanlığı seçimi için YAP genel başkan İlham Aliyev'in adaylığını sürdü.Mihriban Aliyeva, Ali Ahmedov, Ali Hasanov ve Akif Alizade genel başkan yardımcıları seçildi.
6. Olağan Kurultay 8 Şubat 2018 İlham Aliyev İlham Aliyev (Tek Aday) 2018 Cumhurbaşkanlığı seçimi için YAP genel başkan İlham Aliyev'in adaylığını sürdü.

Seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Azerbaycan[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Genel Başkan Sandalye Meclis Sıra
# ±
1995 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
53 / 125
Hükûmet 1.
2000 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
77 / 125
artış 24 Çoğunluk Hükûmet 1.
2005 İlham Aliyev
İlham Aliyev
61 / 125
azalış 16 Çoğunluk Hükûmet 1.
2010 İlham Aliyev
İlham Aliyev
71 / 125
artış 10 Çoğunluk Hükûmet 1.
2015 İlham Aliyev
İlham Aliyev
73 / 125
artış2 Çoğunluk Hükûmet 1.
2020 İlham Aliyev
İlham Aliyev
70 / 125
azalış2 Çoğunluk Hükûmet 1.

Nahçıvan[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Genel Başkan Sandalye Meclis Sıra
# ±
1995 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
?? Çoğunluk Hükûmet 1.
2000 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
40 / 45
Çoğunluk Hükûmet 1.
2005 İlham Aliyev
İlham Aliyev
39 / 45
azalış 1 Çoğunluk Hükûmet 1.
2010 İlham Aliyev
İlham Aliyev
42 / 45
Sabit Çoğunluk Hükûmet 1.
2015 İlham Aliyev
İlham Aliyev
42 / 45
Sabit Çoğunluk Hükûmet 1.
2020 İlham Aliyev
İlham Aliyev
42 / 45
Sabit Çoğunluk Hükûmet 1.

Ara genel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Azerbaycan[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Genel Başkan Sandalye Durum Sıra
1995 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
2 / 10
Kazandı 1.
1996 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
1 / 13
Kazandı 1.
1998 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
0 / 2
Kaybetti
1999 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
0 / 1
Kaybetti
2001 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
3 / 10
Kazandı 1.
2002 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
2 / 3
Kazandı 1.
2003 İlham Aliyev
İlham Aliyev
1 / 3
Kazandı 1.
2004 İlham Aliyev
İlham Aliyev
1 / 3
Kazandı 1.
2006 İlham Aliyev
İlham Aliyev
1 / 2
Kazandı 1.
2007 İlham Aliyev
İlham Aliyev
0 / 1
Kaybetti
2008 İlham Aliyev
İlham Aliyev
0 / 1
Kaybetti
2016 İlham Aliyev
İlham Aliyev
1 / 1
Kazandı 1.

Nahçıvan[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Genel Başkan Sandalye Meclis Sıra
2011 İlham Aliyev
İlham Aliyev
1 / 1
Kazandı 1.
2016 İlham Aliyev
İlham Aliyev
1 / 1
Kazandı 1.

Yerel Seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Genel Başkan Belediye üyesi Sıra
# ±
1999 Haydar Aliyev
Haydar Aliyev
20.456 1.
2004 İlham Aliyev
İlham Aliyev
% 60 ? 1.
2009 İlham Aliyev
İlham Aliyev
10.431 / 15.029
? 1.
2014 İlham Aliyev
İlham Aliyev
10.315 / 15.035
azalış 116 1.
2019 İlham Aliyev
İlham Aliyev
10.432 / 15.156
artış 117 1.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]