Azerbaycan'da ulaşım

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Jump to navigation Jump to search
Demiryolu ve karayolu ağının gösterildiği Azerbaycan'ın jeopolitik haritası.

Azerbaycan'da ulaşım, bu ülkenin kamusal ve özel ulaşım sistemiyle ilgilidir.

Azerbaycan'ın önemli uluslararası trafik yollarının kavşağında bulunması, İpek Yolu ve Güney-Kuzey koridoru üzerinde yer alması ülke ekonomisi için ulaşım sektörünün stratejik önemini artırmaktadır.[1] Ülkedeki ulaşım sektörü, karayollar, demiryolları, hava ve deniz taşımacılığını içerir.

Azerbaycan hammadde taşımacılığında da önemli bir ekonomik merkezdir. Mayıs 2006'da faaliyete başlayan 1.774 kilometre uzunluğundaki Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı (BTC), Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye topraklarından geçmektedir. BTC, yılda 50 milyon ton kadar ham petrol taşımak için tasarlanmıştır ve Hazar Denizi'ndeki petrolü küresel pazara aktarmaktadır.[2] Ayrıca 2006 yılı sonunda faaliyete başlayan, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye topraklarından geçen Güney Kafkasya Boru Hattı ise Şahdeniz doğal gazını Avrupa pazarına ek gaz olarak sunmaktadır.

Yapımı devam eden Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı, Türkiye'nin İstanbul Boğazı'ndaki Marmaray projesini de hayata geçirilmesiyle birlikte Avrupa demiryollarını Kazakistan ve Çin demiryolları bağlantıları ile Asya demiryollarına bağlayacaktır.[3]

Ulaşım çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Azerbaycan Demiryolları haritası (güncel).

Karayolları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Toplam: 52,942 km[4]
  • Dünyadaki sıralaması: 74[4]
  • Kaplamalı: 26,789 km[4]
  • Kaplamasız: 26,153 km[4]

Demiryolları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Toplam: 2,918 km[4]
  • Dünyadaki sıralaması: 59[4]
  • Standart ayar: 2,918 km 1.520-m ayarı[4]
  • Elektrikli hatlar: 1,278 km[4]
  • Çift hatlar: 815 km[4]

Havalimanları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Toplam: 37[4]
  • Dünyadaki sıralaması: 108[4]
  • Kaplamalı pisti olan havalimanları: 30[4]
    • 3,047 metrenin üstünde: 5[4]
    • 2,438'den 3,047 metreye: 5[4]
    • 1,524'ten 2,437 metreye: 13[4]
    • 914'ten 1,524 metreye: 4[4]
    • 914 metrenin altında: 3[4]
  • Kaplamalı pisti olmayan havalimanları: 7[4]
    • 914 metrenin altında: 7[4]
  • Helikopter pistleri: 1[4]

Su yolları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ticaret filosu: 90[4][5]
    • Genel kargo gemileri: 37[4]
    • Ham petrol tankerleri: 47[4]
    • Kimyasal tankerler: 1[4]
    • Diğer tankerler: 2[4]
    • Ro-ro gemileri: 3[4]
    • Yolcu-kargo gemileri: 8[4]
    • Feribot: 1[4]
  • Dünyadaki sıralaması: 53[4]
  • Limanlar: 5[4]

Boru hatları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Doğal gaz: 3,890 km[4]
  • Ham petrol: 2,446 km[4]
  • Yoğuşmuş: 89 km[4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Ziyadov, Taleh. "The New Silk Roads" (PDF). Central Asia-Caucasus Institute Silk Road Studies Program. 25 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20130725084438/http://www.silkroadstudies.org/new/docs/publications/GCA/GCAPUB-10.pdf. 
  2. ^ Baran, Zeyno (2005). "The Baku-Tbilisi-Ceyhan Pipeline: Implications for Turkey" (PDF). The Baku-Tbilisi-Ceyhan Pipeline: Oil Window to the West (The Central Asia-Caucasus Institute, Silk Road Studies Program): 103–118. http://www.silkroadstudies.org/BTC_6.pdf. Erişim tarihi: 30 Aralık 2007. 
  3. ^ "Baku-Tbilisi-Kars Line, International". 26 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151126060713/http://www.railway-technology.com/projects/baku-tbilisi-kars/. Erişim tarihi: 19 Aralık 2010. 
  4. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag Azerbaijan. CIA World Factbook. 2013. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html. 
  5. ^ Azerbaycan ticaret filosunun büyük bir bölümü açık denizlerde bulunmaktadır, kalan bölümü ise açık denizlerle irtibatı olmayan ve Azerbaycan'ın kıyısı bulunduğu Hazar Denizi'nde bulunmaktadır.