Azerbaycan iklimi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Azerbaycan'ın Köppen iklim sınıflandırması haritası.

Azerbaycan iklimi, çok çeşitlidir. Azerbaycan'da mevcut 11 iklim bölgesinden dokuzu mevcuttur.[1]

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Azerbaycan, subtropikal bölgenin kuzey ucunda, Kafkasya'nın güneydoğu kesiminde ve İran platosunun kuzeybatı kesiminde yer almaktadır. Karmaşık coğrafi konum ve peyzaj, Hazar Denizi'nin yakınlığı, güneş ışınlarının etkisi, farklı kökenli hava kütleleri vb. İklimsel çeşitliliğe katkıda bulunur.[2][3]

Peyzaj[değiştir | kaynağı değiştir]

Baskın olarak dağlık bir ülke olan Azerbaycan, Büyük Kafkasya, Küçük Kafkasya, Taliş ve Kuzey İran Dağları ile çevrilidir. Büyük ve Küçük Kafkasya arasındaki Kur-Araz Ovası, ülkenin doğu kısmındaki Hazar Denizi'ne uzanıyor. Ülkenin kuzeyinde bulunan ve kuzeybatıdan güneydoğuya uzanan Büyük Kafkas Dağları, ülkeyi kuzey soğuk hava kütlelerinin doğrudan etkilerinden koruyor. Bu, ülkenin eteklerinde ve ovalarının çoğunda subtropikal iklimin oluşmasına yol açar. Ülkeyi çevreleyen diğer dağ zincirleri de hava dolaşımını etkiler. Peyzajın karmaşıklığı, iklim bölgelerinin düzgün olmayan bir şekilde oluşumuna neden olur ve dikey iklim bölgeleri oluşturur.

Güneş radyasyonu[değiştir | kaynağı değiştir]

Azerbaycan ovaları ve eteklerinde yüksek izolasyon oranları vardır. Güneş, Kur-Araz ovalarında, Apsheron yarımadasında ve diğer düzlüklerde ve eteklerinde yıllık 2.200 ila 2.400 saat, Nahçıvan bölgesindeki Araz nehri çevresindeki ovalarda ise 2.600 ila 2.800 saat arasında parlamaktadır. Dağlık bölgelerde artan bulutluluk nedeniyle, bu alanlar yalnızca 1.900 ila 2.200 saat arasında doğrudan güneş ışığı almaktadır. Parlak güneş, 3.000 metreden (9.800 fit) yükseklikte yılda 2.200 ila 2.500 saat parlıyor. Yıllık toplam radyasyon 128-132 kcal / cm2'ye (118–122 kWh / ft2) eşittir.

Hava kütlelerinin dolaşımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Azerbaycan'da iklim oluşumu çeşitli hava kütleleri tarafından etkilenir. Kara ve İskandinav kutupsal antisiklonları, ılıman Sibirya antisiklonları ve deniz azorları gibi soğuk hava kütleleri iklimi maksimum düzeyde etkiler. Aynı şekilde, tropikal sıcak hava kütlelerinin yanı sıra Orta Asya antisiklonları ve yerel hava koşulları da etkilidir. Bu hava kütleleri, çeşitli coğrafyaları sayesinde ülkeye farklı şekillerde giriyor.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Climate". Water Resources of the Azerbaijan Republic. Institute of Hydrometeorology, Ministry of Ecology and Natural Resources. 24 May 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Climate". 2014-07-18 tarihinde kaynağından arşivlendi.  State Land and Cartography Committee.
  3. ^ "Azerbaijans.com — Physical Geography – Climate". 28 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. .