İstanbul Yeni Havalimanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(İstanbul Bölgesel 3. Havalimanı sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
İstanbul Bölgesel 3. Havalimanı
İstanbul Yeni Havalimanı [1]

Üçüncü havalimanı
IATA: Belli değilICAO: Belli değil
Özet
Havalimanı tipi Sivil
Sahibi/İşleticisi Cengiz
Kolin
Limak
Kalyon
Mapa Ortak Girişim Grubu
Hizmet verdiği şehir İstanbul Türkiye
Yer Arnavutköy, İstanbul, Türkiye
İnşa tarihi 7 Haziran 2014 (temel)

29 Şubat 2018 (İlk Etap)[2]
2018 (Tüm etaplar)

Pistler
Yön uzunluk yüzey
ft m
11.482 3.750 x 60 m
11.482 3.750 x 60 m
11.482 3.750 x 60 m
11.482 3.750 x 60 m
11.482 3.750 x 60 m
11.482 3.750 x 60 m

İstanbul Yeni Havalimanı[1] İstanbul'un Avrupa yakasında, Karadeniz kıyısındaki[3] Tayakadın ile Akpınar[4][5][6] köyleri arasındaki 76,5 km2 alana yıllık 200 milyon yolcu kapasiteye çıkarılabilen terminali ile birbirinden bağımsız altı pisti[7] olacak şekilde yapılan havalimanı. İnşa aşamasında olan havalimanının proje ismi İstanbul Yeni Havalimanı olarak belirlenmesine karşın, tamamlandığında bu ismin değişeceği bilgisi basında yer almıştır. Yeni havalimanı için yapılan İhaleyi 3 Mayıs 2013'te İGA yatırımcılarının oluşturduğu; Cengiz, Mapa, Limak, Kolin, Kalyon Ortak Girişim Grubu(OGG) Cumhuriyet tarihinin en yüksek teklifi olan 22.152 milyar Avro’luk bir teklif ile kazandı. İhalenin ardından projenin temeli 7 Haziran 2014 tarihinde atıldı[2] Havalimanının ilk fazının 2018 yılının ilk çeyreğinde hizmete girmesi planlanmaktadır.[8] İstanbul Yeni Havalimanı’nın tüm etaplarının tamamlanması ile yıllık 94 milyon yolcuya hizmet veren Atlanta Uluslararası Havalimanı'nı geçerek dünyanın en yüksek yolcu kapasiteli havalimanı olması beklenmektedir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul Atatürk Havalimanı'nın yoğunluğu ve kapasite yetersizliği sebebiyle Bakanlar Kurulu yeni bir havalimanının inşa edilmesine karar verdi.[9] 13 Ağustos 2012 tarihinde ise bölge seçimi yapılarak projenin hayata geçirilmesi için ilk adım atıldı.

“İstanbul Yeni Havalimanı” ismi Ulaştırma Bakanlığı tarafından projeye verilen addır.[10] Havalimanı’nın resmi adı proje yapımı tamamlandığında belirlenecektir.

İhale süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni Havalimanı’nın İhalesi 24 Ocak 2013 tarihinde açılıp, 3 Mayıs 2013 günü sonlandırıldı.[11] Yüzde yirmi özkaynak zorunluluğunun öngörüldüğü İhaleye TAV, Alarko, IC, Limak, Makyol ve Varyap Holding katılım gösterdi.[12] Havalimanı İşletme süresi şartlar dahilinde 25 yıl olarak sabitlendi.[13] İhale hazırlığının global büyüklükteki bir proje için kısa vadede gerçekleştiği fikri uzmanlar tarafından dile getirildi.[14] [15] Sabancı Holding ise ihaleye katılmaktan vazgeçti.[16]

İhale sonucu[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye tarihinin en büyük yatırımı olan Yeni Havalimanı İhalesi 3 Mayıs 2013 günü saat 10.00'da Ankara Esenboğa Havalimanı Sosyal Tesisleri'nde gerçekleştirildi.[17] İlk turda en büyük teklifi Fraport şirketi verdi. İhaleyi 22 milyar 152 milyon Avro ile Cengiz, Mapa, Limak, Kolin, Kalyon  Ortak Girişim Grubu(OGG) kazandı. 6 saat süren 96 turlu ihaleden devlete, KDV dahil 26 milyar 142 milyon Avro gelir çıktı.[18][19]

Sözleşme imzalanması[değiştir | kaynağı değiştir]

3 Mayıs 2013 tarihinde yapılan ihaleyi Cengiz, Mapa, Limak, Kolin, Kalyon  Ortak Girişim Grubu(OGG)’nin kazanmasının ardından sözleşme DHMİ'nin 80. kuruluş yıldönümü olan 20 Mayıs 2013 tarihinde imzalandı.[20]

İnşaat süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

Havalimanı hakkında yürütülen çalışmalar devam etmektedir. İnşaat süreci 3 etaptan oluşacak:

  • 1. Etap (en geç 42 ay sonra hizmete girecek)
    • 2 adet bağımsız paralel pist (3750m*60m)
    • 1 adet cross pist (3750m*60m)
    • 3 adet paralel taksirut (3750m*45m)
    • Yüksek hız ve bağlantı taksirutları
    • Apron
    • Terminal binası
    • Hava trafik
    • Haberleşme ve meteroloji sistemleri
    • diğer hizmet binaları ve sistemler
  • 2. Etap
    • Akpınar yerleşimi tarafına 1 adet bağımsız pist (3750m*60m)
    • 1 adet paralel taksirut (3750m*45m)
  • 3. Etap
    • Tayakadın-Yeniköy tarafına 1 adet bağımsız pist (3750m*60m)
    • 1 adet paralel taksirut (3750m*45m)
    • Mevcut yerleşkenin güneyine 1 adet cross pist (3750m*60m)
    • 1 adet paralel taksirut (3750m*45m)

Gerekçe[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul'un mevcut Atatürk ve Sabiha Gökçen Havalimanlarının artan kapasite taleplerine cevap verememesi projenin başlıca gerekliliklerinden biridir.

Planlama[değiştir | kaynağı değiştir]

150 milyon yolcu kapasiteli yeni havalimanı İstanbul'un Avrupa Yakası'nda 2017'de ticari uçuşlara başlaması bekleniyor.[21] İlk etabının yer tesliminin ardından 29 Ekim 2017'de açılması planlanmaktadır.[2] Dördüncü aşamanın sonunda havalimanın toplam 6 pisti olacak.[12] Pist başı saatlik kapasitesi 19 iniş ya da kalkıştır. Pistlerin uzunluğu 3500 metre olacak.[22] Apronun kapasitesi 500 uçak olacak.[23] Havalimanı dünyanın en büyük uçağı Airbus A380'e uygun olacak. Yolcu kapasitesi 90 ile 150 milyon yolcu arasında olacak. Yapım maliyeti 10,247 milyar Avro tutması bekleniyor.[24] Öngörülen 77 kilometre karelik alanı ile Dammam Kral Fahd Havalimanı ve üç ABD havalimanı'ndan sonra dünya'nın beşinci büyük havalimanı olacak.

Projenin maliyeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Yap-İşlet-Devret modeli ile yapılması plananan havalimanın tüm bağlantıları ile beraber maliyeti yaklaşık 10,2 milyar euro'dur.[25]

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Üçüncü havalimanı karayolu taşımacalığında Kuzey Marmara Otoyolu ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü ile entegre olacak. Raylı sistem olarak, Yüksek Hızlı Tren ile havalimanındaki aktarma istasyonunda sonlanacak. Terminal, raylı sistem aracılığı ile Taksim'e bağlanacak. Bu raylı sistem, eski demir yolu hattının güzergâhından geçirilecek. Toplu taşıma aracılığıyla İstanbul'un tüm bölgelerinden ulaşım sağlanacak. Taksim'den havalimanına 15 dakikada ulaşılacak.

Projenin özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul'un üçüncü havalimanı Karadeniz sahiline Terkos gölüne yakın Arnavutköy-Göktürk-Çatalca kavşağında 7700 ha'lık Akpınar ve Yeniköy mahalleleri arasındaki alanda yapılacak.[11][26] Alanın yüzde 80'i kamuya ait.[27] Diğer arsalar icin kamulaştırma başladı. Atatürk Havalimanı ile İstanbul'un üçüncü havalimanının arası kuş uçuşu mesafeyle 35 km olacak.[28] Eski kömür ocaklarının bulunduğu alan toprakla doldurulacak.[29]

Yapılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 5 km x 7 km boyutunda toplam 3 bin 500 hektarlık alanda kurulacak.
  • Havalimanıyla bağlantılı 1.100 hektarlık ileri teknoloji endüstri ve ticaret alanı bulunacak.
  • Uçuş yolları sesi en aza indirgeyecek şekilde konumlanacak.
  • Terminal binası yeşil bina olarak tasarlandı.
  • Cam zarf kullanımı, terminal binasının ortasında maksimum gün ışığı girişi sağlayarak yapay aydınlatma ihtiyacını azaltıyor.
  • Terminal binası elektrik kullanımını en aza indirgemek üzere maksimum derecede kullanan 'akıllı bina' olacak.
  • Elektrik ve ısıtma ihtiyaçları, havalimanının ürettiği çöplerin çoğu kullanılarak merkezi ısıtma ve güç üretim birimiyle karşılanacak.
  • Havalimanının 5 önemli tesisi bulunacak; terminal binası, pistler, aktarma istasyonu, tamir tesisleri ve hangarlar ile hava taşımacılık tesisleri.
  • 350 m x 1.500 m'lik bir kullanım alanıyla asmakatı da olan 6 katlı bir bina, düşük seviyede varış ve ikinci bir seviye de havalanma seviyesi olmak üzere toplam 4 terminal, yetkililer ve yönetimin kullanımı için asmakat bulunacak.
  • Büyük bir alışveriş tesisi, üst 3 katta 5 yıldızlı oteller, ticari ofis binaları, ticari fuar alanı bulunacak.
  • Uluslararası finans ve ticari işlemler için 'özel ekonomik bölge' kurulacak.
  • Rüzgarın hızını asgariye indirecek bir aerodinamik şekilde tasarlanacak.
  • Dış dokunun tamamı elektrik kullanımının karşılanacağı, güneş kolektörü görevi yapacağı galvanik dokuyla kaplanacak.
  • Uçuş yolları direkt olarak önerilen kentin üzerinden uçmayı önleyecek şekilde konumlandırılacak.
  • Yapımında 100 bin kişilik istihdam oluşturacak havalimanı, ayırt edici şekli ile uzaydan görülebilecek.
  • Dış dokusu Edirne'deki Selimiye Camii'nin İslam-Osmanlı motifinden esinlenerek yapılacak havalimanının, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ile aynı sürede bitirilmesi hedefleniyor.
  • Terminal binası, pistler, aktarma istasyonu, tamir tesisleri ve hangarlar ile hava taşımacılık tesislerinin bulunduğu 5 önemli tesisten oluşacak. 350 m x 1500 m'lik bir kullanım alanıyla asmakatı da olan 6 katlı bir binadan oluşacak havalimanı[30]

Pistler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Havalimanına ait büyük uçakların iniş ve kalkışlarına uygun 3,5–4 km uzunluğunda Karadeniz'e paralel olan 4 pist ve Karadeniz'e dik uzanan 2 pist olmak üzere toplam 6 pist bulunacak.
  • Bu pistlerlerin sayesinde F kodlu en büyük yolcu uçakları Airbus A380 ve Boeing 747-800 iniş yapabilecek.
  • Yapılması plananan iki taksirut 3.500 metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğinde olacak. Bu taksirutların acil pist niteliği bulunacak.[31] Bunlara bağlı küçük taksirutlar da inşa edilecek.

Eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Proje ile ilgili açıklanan ÇED Raporu’na göre projenin çoğunluğunun mevcut ormanın üzerinde inşa edilecek olması nedeniyle bu bölgedeki ekolojik sisteme zarar verileceği endişesi gündeme getirildi. İnşaat bögesindeki kurutulacak göl alanlarının sulak alan olma özelliklerini yitirecek olmaları da eleştirilen konuların başında geldi.[32]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b http://www.igairport.com/
  2. ^ a b c "İstanbul’un 3. havalimanı 29 Ekim 2017’de açılacak". İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 12 Şubat 2015. http://www.ibb.gov.tr/tr-TR/Pages/Haber.aspx?NewsID=22505#.VO8R0nyUfIc. Erişim tarihi: 26 Şubat 2015. 
  3. ^ "3. Havalimanı Nereye Yapılacak?". TRT Haber. 19 Kasım 2012. http://www.trthaber.com/haber/ekonomi/3-havalimani-nereye-yapilacak-63851.html. Erişim tarihi: 1 Mart 2014. 
  4. ^ NTVMSNBC. http://www.ntvmsnbc.com/id/25398959. 
  5. ^ "Bakan Yıldırım 3. havalimanının tam yerini açıkladı". NTVMSNBC. 19 Kasım 2012. http://haber.stargazete.com/ekonomi/bakan-yildirim-3-havalimaninin-tam-yerini-acikladi/haber-705387. Erişim tarihi: 14 Mart 2014. 
  6. ^ "3. Havalimanının Yeri Belli Oldu". CNNTÜRK. 19 Kasım 2012. http://www.cnnturk.com/2012/ekonomi/genel/11/19/3.havalimaninin.yeri.belli.oldu/685247.0/index.html. Erişim tarihi: 14 Mart 2014. 
  7. ^ "İşte yeni İstanbul!". HABERTÜRK. 2 Haziran 2012. http://ekonomi.haberturk.com/emlak-mortgage/haber/747502-iste-yeni-istanbul. Erişim tarihi: 14 Mart 2014. 
  8. ^ http://www.ahaber.com.tr/ekonomi/2015/12/12/3-havalimani-26-subat-2018de-aciliyor
  9. ^ "İşte üçüncü havalimanı". Radikal gazetesi. http://www.radikal.com.tr/radikal.aspx?atype=radikaldetayv3&articleid=1105714&categoryid=77. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013. 
  10. ^ http://www.ubak.gov.tr/BLSM_WIYS/UBAK/tr/dokuman_ust_menu/projeler_faaliyetler/20090814_173338_204_1_64.html
  11. ^ a b http://www.taraf.com.tr/haber/yeni-havalimani-icin-tarih-aciklandi.htm
  12. ^ a b http://haber.gazetevatan.com/en-buyuk-olacak/508474/2/Ekonomi
  13. ^ http://www.patronlardunyasi.com/haber/Istanbul-da-3-uncu-havalimani-ihale-ilan-tarihi-belli-oldu/132966
  14. ^ http://www.aksam.com.tr/ucuncu-havalimani-macerasi--8966y.html
  15. ^ http://www.airnewstimes.com/dev-ihale-icin-geri-sayim-basladi-22372-haberi.html
  16. ^ http://www.haberturk.com/yazarlar/guntay-simsek/813798-ucuncu-havalimani-nasil-olmali
  17. ^ "İstanbul'a 3. havalimanı ihalesi Esenboğa'da yapılacak". CNN Turk. http://www.cnnturk.com/2013/ekonomi/genel/05/01/istanbula.3.havalimani.ihalesi.esenbogada.yapilacak/706292.0/. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013. 
  18. ^ http://www.taraf.com.tr/haber/yeni-havalimani-simdiden-ucurdu.htm
  19. ^ http://www.radikal.com.tr/ekonomi/rekor_ihale-1132036
  20. ^ "3. havalimanı sözleşmesi 20 Mayıs'ta imzalanacak". Bloomberg HT. http://www.bloomberght.com/haberler/haber/1353295-3-havalimani-sozlesmesi-20-mayista-imzalanacak. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2013. 
  21. ^ http://ekonomi.haberturk.com/airport/haber/775314-ucuncu-havalimani-icin-ilk-adim
  22. ^ http://www.netgazete.com/haber/Ayni-anda-3-ucak-inis-yapabilecek_548442.html
  23. ^ http://haber.gazetevatan.com/erteleme-de-yok-garanti-de/533129/2/ekonomi
  24. ^ http://www.taraf.com.tr/haber/ihale-tamam-sira-parada.htm
  25. ^ http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=1058416&title=bakan-yildirimdan-ucuncu-havalimani-aciklamasi
  26. ^ http://www.taraf.com.tr/haber/ucuncu-havaalani.htm
  27. ^ http://ekonomi.haberturk.com/airport/haber/764142-kamulastirma-basladi
  28. ^ http://ekonomi.haberturk.com/airport/haber/764864-ucuncu-havalimani-kavsakta
  29. ^ http://haber.gazetevatan.com/istanbulda-ucuncu-havalimaninin-yeri-ne-kadar-dogru/475012/4/Haber#.UHGA7pgbfdM
  30. ^ http://ekonomi.haberturk.com/airport/haber/748395-iste-ucuncu-havalimani
  31. ^ http://emlak.kanald.com.tr/t/silivri_havaalani_ne_zaman_yapilacak/Iste_3_havalimani_En_uzun_pist_onda/5870.aspx
  32. ^ "Korku filmi senaryosu gibi". Cumhuriyet gazetesi. http://www.cumhuriyet.com.tr/?hn=410576&kn=21&ka=4&kb=21. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Koordinatlar: 41°18′04″K 28°46′36″D / 41.30111°K 28.77667°D / 41.30111; 28.77667