Yaşar Kemal

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Yaşar Kemal
Takma adı Yaşar Kemal
Doğum Kemal Sadık Gökçeli
1923 (86 yaşında)
Hemite, Osmaniye
Etnik köken Kürt
Meslek Romancı, senaryo ve öykü yazarı
Dönem 1943 - ...
İlk eseri Ağıtlar (derleme)
www.yasarkemal.net


Yaşar Kemal , (d. 1923 - Hemite, Osmaniye), Kürt kökenli romancı, senaryo ve öykü yazarı. Asıl adı Kemal Sadık Gökçeli[1]'dir. 1923 yılında Osmaniye'nin Hemite(Gökçedam) köyünde dünyaya geldi.İlkokulu Kadirli Cumhuriyet İlkokulu'nda okudu.Ortaokul yılları Adana'da geçti. Tarlalarda ırgatlık, amelebaşılık, pirinç tarlalarında su bekçiliği, arzuhalcilik, öğretmenlik, kütüphane memurluğu gibi işlerde çalıştı. Bu arada "Ülke", "Kovan", "Millet", "Beşpınar" dergilerinde şiirleri görüldü.

1940’lı yıllarda Adana’da çıkan Çığ dergisi çevresindeki yazar ve aydınlarla ilişki kurdu ve şiirleri o dergide de yayımlanmaya başladı. Abidin Dino ve ağabeyi Arif Dino ile kurduğu yakınlık onun düşünce ve edebiyat dünyasının gelişimini etkiledi.

Ramazanoğlu Kütüphanesi’nde çalıştığı dönemde Orhan Kemal’le tanıştı. İlk öyküleri “Bebek”, “Dükkâncı”, “Memet ile Memet” 1950'lerde yayımlandı. İlk öyküsü “Pis Hikâye”yi ise 1944'te Kayseri'de askerliğini yaparken yazdı.

1951 yılında İstanbul'a yerleşerek, Cumhuriyet Gazetesi' nde fıkra ile röportaj yazarlığı yapmaya başladı. "Dünyanın En Büyük Çiftliğinde Yedi Gün" başlıklı röportajıyla Gazeteciler Cemiyeti Özel Başarı Armağanı'nı kazandı. O yıllarda öyküleriyle de ilgi çeken sanatçının 1952 yılında "Sarı Sıcak" adlı öykü kitabı yayımlandı. İlk romanı "İnce Memed" 1955 yılında çıktı. 1955-1984 yılları arasında öykü, roman, röportaj ile makalelerinden oluşan 33 kitabı yayımlandı.

Yaşar Kemal, ilk romanı "İnce Memed" ile 1955 yılında Varlık Roman Armağanı'nı kazandı. 1974 yılında "Demirciler Çarşısı Cinayeti" adlı yapıtı, Madaralı Roman Ödülü' nü aldı. "Yer Demir Gök Bakır" Fransa'da 1977 yılında, Edebiyat Eleştirmenleri Sendikası tarafından yılın en iyi yabancı romanı seçildi. "Binboğalar Efsanesi" 1979 yaz dönemi için Büyük Edebiyat Jürisi tarafından seçilen kitaplar arasında yer aldı. 1982 yılında uluslararası Del Duca Ödülü' ne değer görülen Yaşar Kemal, 1984 yılında Fransa' nın Légion D'Honneur nişanını aldı.

Yapıtlarında Torosları, Çukurova'yı, Çukurova insanının acı yaşamını, ezilişini, sömürülüşünü, kan davasını, ağalık ile toprak sorununu ortaya koyan yazarın betimlemeleri yapıtlarının en önemli özelliğidir. 39 dilde yayımlanmış olan kitaplarıyla, dünya yazınında çok önemli bir yere sahiptir.

İspanyol göçmeni Mandil Paşa'nın torunu Tilda ile evliydi.


[değiştir] Ödülleri

  • 1955 Gazeteciler Cemiyeti Başarı Armağanı (“Dünyanın En Büyük Çiftliğinde Yedi Gün” adlı röportaj dizisi ile)
  • 1956 Varlık Roman Armağanı (İnce Memed ile)
  • 1966 İlhan İskender Armağanı (Teneke’den aynı adla uyarlanan oyunu ile)
  • 1966 Uluslararası Nancy Tiyatro Festivali Birincilik Ödülü (“Teneke” oyunu ile)
  • 1974 Madaralı Roman Armağanı (Demirciler Çarşısı Cinayeti ile)
  • 1977 Fransa Eleştirmenler Sendikası En İyi Yabancı Roman Ödülü (Yer Demir Gök Bakır ile)
  • 1978 Fransa'da En İyi Yabancı Kitap Ödülü (Ölmez Otu ile)
  • 1979 Fransa “Büyük Jüri” En İyi Kitap Ödülü (Binboğalar Efsanesi ile)
  • 1982 Uluslararası Cino Del Duca Ödülü
  • 1984 Fransız Legion d’Honneur Ödülü Commandeur payesi
  • 1984 TÜYAP Kitap Fuarı Halk Ödülü
  • 1985 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü
  • 1986 Orhan Kemal Roman Ödülü (Kale Kapısı ile)
  • 1988 TÜYAP Kitap Fuarı Halk Ödülü
  • 1988 Fransa Kültür Bakanlığı Commandeur des Arts et des Lettres Nişanı
  • 1991 Fransa Strasbourg Üniversitesi Onur Doktorası
  • 1992 11. TÜYAP Kitap Fuarı Onur Yazarı
  • 1992 Antalya Akdeniz Üniversitesi Onur Doktorası
  • 1993 Kültür Bakanlığı Büyük Ödülü
  • 1994 Mülkiyeliler Birliği Rüştü Koray Armağanı
  • 1995 Morgenavissen Jylaand-Pösten Ödülü (Danimarka)
  • 1996 Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce Özgürlüğü Ödülü
  • 1996 Kanın Sesi ile Akdeniz Yabancı Kitap Ödülü (Perpignan, Fransa)
  • 1996 VIII Katalunya Uluslararası Ödülü (Barcelona, İspanya)
  • 1996 Lillian Hellman/Dashiell Hammett Baskıya Karşı Cesaret Ödülü, İnsan Hakları İhlallerini İzleme Örgütü,(New York)
  • 1997 Toplu eserleri için Premio Internazionale Nonino Ödülü, İtalya
  • 1997 Kenne Vakfı Düşünce ve Söz Özgürlüğü Ödülü (Uppsala, İsveç)
  • 1997 Norveç Yazarlar Birliği ödülü, Wole Soyinka ile ortak
  • 1997 Frankfurt Kitap Fuarı Alman Yayıncalar Birliği Ödülü
  • 1998 Frei Üniversitesi Berlin Fahri Doktora
  • 1998 Bordeaux Yayıncılar Birliği Yabancı Edebiyat Ödülü
  • 2002 Bilkent Üniversitesi Fahri Doktora
  • 2003 Z. Homerus Şiir Ödülü
  • 2003 Savanos Ödülü (Selanik)
  • 2003 Türkiye Yayıncılar Birliği Yayıncılık Emek Ödülü.
  • 2008 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük ödülü

[değiştir] Kaynakça

  1. ^ yasarkemal.net

[değiştir] Dış bağlantılar

Vikisöz'de
Yaşar Kemal sözleri bulunur.
g • t • d
Yaşar Kemal
Roman İnce Memed I (1955) • Teneke (1955) • Orta Direk (1960) • Yer Demir Gök Bakır (1963) • Ölmez Otu (1968) • İnce Memed II (1969) • Demirciler Çarşısı Cinayeti (1974) • Yusufçuk Yusuf (1975) • Yılanı Öldürseler (1976) • Al Gözüm Seyreyle Salih (1976) • Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca (1977) • Kuşlar da Gitti (1978) • Deniz Küstü (1978) • Hüyükteki Nar Ağacı (1982) • Yağmurcuk Kuşu (1980) • İnce Memed III (1984) • Kale Kapısı (1985) • İnce Memed IV (1987) • Kanın Sesi (1991) • Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana (1997) • Karıncanın Su İçtiği (2002) • Tanyeri Horozları (2002)
Destansı roman Üç Anadolu Efsanesi (1967) • Ağrıdağı Efsanesi (1970) • Binboğalar Efsanesi (1971) • Çakırcalı Efe (1972)
Öykü Sarı Sıcak (1952) • Bütün Hikâyeler (1975)
Röportaj Yanan Ormanlarda 50 Gün (1955) • Çukurova Yana Yana (1955) • Peribacaları (1957) • Bu Diyar Baştan Başa (1971) • Bir Bulut Kaynıyor (1974) • Allahın Askerleri (1978)
Derleme / Deneme Ağıtlar (1943) • Taş Çatlasa (1961) • Baldaki Tuz (1974) • Gökyüzü Mavi Kaldı (?) • Ağacın Çürüğü (1980) • Yayımlanmamış 10 Ağıt (1985) • Sarı Defterdekiler (1997) • Ustadır Arı (1995) • Zulmün Artsın (1995)
Çeviri Ayışığı Kuyumcuları
Senaryo Bu Vatanın Çocukları (1959) • Murat'ın Türküsü (1965) • Ölüm Tarlası (1966) • Yılanı Öldürseler (1981)
g • t • d
Orhan Kemal Roman Armağanı
1972–1979 Yılmaz Güney (1972) · Çetin Altan (1973) · Sevgi Soysal (1974) · Erdal Öz (1975) · Vedat Türkali (1976) · Hasan İzzettin Dinamo (1977) · Fakir Baykurt (1978) · Mehmet Başaran (1979)
1980–1989 Adalet Ağaoğlu (1980) · verilmedi (1981) · Rıfat Ilgaz (1982) · Orhan Pamuk (1983) · Tarık Dursun K. (1984) · Mehmet Eroğlu (1985) · Yaşar Kemal (1986) · Şemsettin Ünlü (1987) · Ahmet Yurdakul (1988) · Samim Kocagöz (1989)
1990–1999 Demir Özlü (1990) · Peride Celal (1991) · Talip Apaydın (1992) · Tahsin Yücel (1993) · Faik Baysal (1994) · Necati Cumalı (1995) · Erendiz Atasü (1996) · Yıldırım Keskin (1997) · Kemal Bekir (1998) · Ahmet Karcılılar (1999)
2000–2009 Oktay Akbal (2000) · Oya Baydar (2001) · Selim İleri (2002) · Erhan Bener (2003) · İnci Aral (2004) · Adnan Binyazar (2005) · Hasan Ali Toptaş (2006) · Hıfzı Topuz (2007) · Ayşegül Devecioğlu (2008)
g • t • d
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü sahipleri
1979-1989 Yaşar Nabi Nayır (1979)  · Necip Fazıl Kısakürek (1980)  · Ekrem Akurgal (1981)  · verilmedi (1982)  · Sedad Hakkı Eldem (1983)  · Ahmet Adnan Saygun (1984)  · Süheyl Ünver (1985)  · Şefik Bursalı (1986)  · Esin Atıl (1987)  · Lütfi Ömer Akad (1988)  · Sami Güner (1989)
1990-1999 Zühtü Müridoğlu (1990)  · Karikatürcüler Derneği (1991)  · Yaşar Kemal (1992)  · Pertev Naili Boratav (1993)  · Fazıl Hüsnü Dağlarca (1994)  · Mehmet Fuat (1995)  · Asım Köksal (1996)  · Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü (1997)  · TRT Genel Müdürlüğü (1998)  · Sakıp Sabancı (1999)
2000-2009 Çelik Gülersoy (2000)  · Rahmi M. Koç Müzesi (2001)  · Halil İnalcık (2002)  · Metin Erksan (2003)  · Nevzat Atlığ (2004)  · Turgut Cansever (2005)  · Sezai Karakoç (2006)  · Metin Sözen (2007)  · Çetin Altan (2008)
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Ya%C5%9Far_Kemal" adresinden alındı.