Rasim Özdenören

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Rasim Özdenören (d. 1940, Maraş), Türk öykü ve deneme yazarı. İlk ve orta öğrenimini Maraş, Malatya, Tunceli gibi Güney ve Doğu şehirlerinde tamamladı. İ.Ü. Hukuk Fakültesini ve İ.Ü. Gazetecilik Enstitüsü’nü bitirdi. Devlet Planlama Teşkilatı’nda uzman olarak çalıştı. Bir ara araştırma amacıyla ABD’nin çeşitli eyaletlerinde, 1970-1971’de iki yıl kadar kaldı. 1975 yılında Kültür Bakanlığı Bakanlık Müşavirliği görevine geldi. Aynı bakanlıkta bir yıl da müfettişlik yaptı. 1978’de istifa ederek ayrıldığı devlet memurluğuna bir süre sonra tekrar döndü. Çok Sesli Bir Ölüm ve Çözülme adlı hikâyeleri ayrıca TV filmi yapılmış, bunlardan ilki, Uluslararası Prag TV Filmleri Yarışmasında jüri özel ödülünü almıştır.

Rasim Özdenören’in, Türk edebiyatında adını duyurmaya başladığı yıllar, köy romancılığının etkisinin artık azalmaya başladığı, varoluşçu yazarların etkisinin daha fazla hissedildiği yıllardır. O yıllarda roman ve öykü yazarları genel olarak Batı kaynaklı bir anlayışla, sanki dışarıdan bakan bir gözle eserlerini yazmışlardır. Özdenören ise daha çocukluğunda Anadolu’nun birçok ilini gezerek, orada yaşayarak, köyünü, kasabasını, şehrini tanıyarak, kendisine “ayrıntı avcısı” dedirtecek bir özellik ve güçlü bir tasvir yeteneğiyle, insanın evrensel yanlarını öne çıkararak yazmıştır öykülerini. Yazar, gençliğinin ilk yıllarından itibaren kendine edebiyatı ciddi bir meşale olarak seçen insanlardan oluşan bir arkadaş grubuna dâhil olmakla, sonraki yıllarda şekillenecek edebî şahsiyeti için çok önemli bir zemin bulmuştur. Bu arkadaş grubu Özdenören’in anlaşılmasında kilit konumdadır. Çünkü Özdenören’in okumaları, edebî ilgileri büyük oranda bu arkadaş grubunda şekillenmeye başlamış; sonraki yıllarda tanıştığı Sezai Karakoç’un etkisiyle bir bütünlük kazanmıştır. Özdenören’in Amerika’ya gidip orada iki yıla yakın bir süre kalması vesilesiyle çağdaş dünyanın en önemli merkezini tanımasının da eserlerine olumlu yansımaları olmuştur. O, yerli olmak nedir, bu nasıl gerçekleştirilir, sorularının cevabını öyküleriyle vermiş bir yazardır. Hikâyelerinin kahramanları, çevremizde rahatlıkla görebileceğimiz, dokunabileceğimiz kişilerdir.

Rasim Özdenören, gerek denemelerinde gerekse öykülerinde, meselenin anlatmak olduğunu ilk öykülerinden başlayarak kavramış bir yazardır. O, İslami kimliğiyle tanınan bir öykücü olmasına rağmen öykülerinde hiçbir zaman, dönemindeki birçok yazarda görüldüğü gibi, inandığı şeyleri okuyucusuna dayatmamış, vermek istediği mesajı öyküyü örselemeden, akışı ve yapıyı bozmadan anlatmayı bilmiştir. Anlatırken de dili ustaca kullanmış, yer yer de adeta şiir yazmıştır.

Özdenören, kendisi hakkında çok sayıda tez, özel sayı ve kitap hazırlanmış seçkin bir öykü ve deneme yazarıdır. Özdenören'i anlatan bazı tezler şunlardır:

  • "Rasim Özdenören (Eserlerinin Tematik İncelenmesi)", Şaban Sağlık, Ondokuz Mayıs Üniversitesi SBE, Samsun 1992.
  • "Türk Öykücülüğünde Rasim Özdenören", Kamuran Eronat, Fırat Üniversitesi SBE, Yüksek Lisans Tezi, Elazığ 1995.
  • "Rasim Özdenören- Hayatı- Sanatı- Eserleri", Mehmet Nezir Eryarsoy, Fatih Üniversitesi SBE, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2008.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Müslümanca Düşünme Üzerine Denemeler
  • Kafa Karıştıran Kelimeler
  • Müslümanca Yaşamak
  • Yaşadığımız Günler
  • Yumurtayı Hangi Ucundan Kırmalı
  • Çarpılmışlar, Çözülme
  • Çok Sesli Bir Ölüm
  • Gül Yetiştiren Adam
  • Hastalar ve Işıklar
  • Yeni Dünya Düzeninin Sefaleti
  • Ruhun Malzemeleri
  • Ben ve Hayat ve Ölüm
  • Yeniden İnanmak
  • Denize Açılan Kapı
  • Red Yazıları
  • Acemi Yolcu
  • İpin Ucu
  • Çapraz İlişkiler
  • Kent İlişkileri
  • Kuyu
  • Yüzler
  • Köpekçe Düşünceler
  • Düşünsel Duruş
  • Toz
  • Aşkın Diyalektiği
  • Eşikte Duran İnsan
  • Yazı, İmge ve Gerçeklik
  • Ansızın Yola Çıkmak
  • Hışırtı
  • İki Dünya
  • İmkânsız Öyküler
  • Siyasal İstiareler

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]