Orhan Gencebay

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Orhan Gencebay
"Yargısız İnfaz" Albüm kapağı
"Yargısız İnfaz" Albüm kapağı
Arkaplan bilgisi
Gerçek İsmi Orhan Kencebay
Doğum 4 Ağustos 1944
Doğum Yeri Türkiye / Samsun
Kökeni Kırım Türkleri
Ölüm -
Müzik türü Gencebay Müziği[1][2]
Serbest Türk Müziği[3][4]
Arabesk Müzik[5][6]
Etkilenimler

Türk Halk Müziği
Türk Sanat Müziği
Klasik Batı Müziği
Caz
Yunan Folk Müziği
İspanyol Folk Müziği
Progresif Folk
Hint Folk Müziği
Amerikan Folk Müziği
World Füzyon
Uğraş(lar)ı ses sanatçısı, bestekar, şair, söz yazarı, enstrümanist, aranjör, müzik yönetmeni, müzik yapımcısı, aktör, Mesam ve Müyorbir Yönetim Kurulu Üyesi, Popstar Alaturka jürisi
Enstrümanları Bağlama, Divane, Tambur, Yaylı tambur, Ud, Cümbüş, Buzuki, Gitar, Sitar, Piyano, Klavye, Ney, Keman bkz.[7]
Aktif Yılları 1960 - Günümüz
Müzik Şirketi Columbia (1960-1964)
Türkofon (1964-1967)
İstanbul Plak (1967-1972)
Kervan Plakçılık (1972-günümüz)
Website Resmî Web Sitesi
Önemli Enstrümanlar
bağlama, buzuki, divane


Orhan Gencebay (d. 4 Ağustos 1944, Samsun, Türkiye) Türk besteci, ses sanatçısı, şair, enstrümanist, aranjör, müzik yapımcısı, müzik direktörü ve aktör.
Arabesk müzik olarak adlandırılan, fakat kendisinin bu terimi "yanlıştır ve eksiktir" gerekçesiyle reddedip Serbest Türk Müziği, Özgür Türk Müziği, Serbest Çalışmalar ve Gencebay Müziği gibi kavramlarla adlandırdığı, 1960'larda yayılan Türk Müziği tarzının yaratıcı ve öncülerinden.

Konu başlıkları

[değiştir] Yaşamı

Müziğe 6 yaşında klasik batı müzikçi Emin Tarakçı'dan keman ve mandolin dersleri alarak başladı. 7 yaşında bağlama ve Türk Halk Müziği dersleri almaya başladı. 10 yaşında ilk beste çalışması olan Kara Kaşlı Esmerdi Kim Bilir Kimi Sevdi isimli eseri yaptı.

13 yaşında Türk Sanat Müziği ve tambur eğitimi almaya başladı. Ortaokul ve lise yıllarında Samsun, Edirne ve İstanbul musiki cemiyetlerinde yaylı tambur, THM cemiyetlerinde ise bağlama çaldı. Samsun ve İstanbul'da halk evlerinin kuruculuğunu yaptı. Kendi açtığı müzik dershanelerinde öğretmenlik yaptı.

İlk profosyonel bestesi Ruhumda Titreyen Sonsuz Bir Alevsin'i 14 yaşında yaptı.

16 yaşından itibaren jazz ve rock müziği ile ilgilenmeye başladı, batı nefesli sazlardan oluşan orkestralarda tenor sax çalarak görev yaptı. Istanbul'a gelerek konservatuvar sınavlarına girdi ve kazandı. İcra heyetinde 4 yıl görev yaptıktan sonra konservatuvardan ayrıldı. Vatani görevini bahriyeli olarak sürdürdüğü yıllarda bandoda saksafon çalmaya devam etti.

20 yaşında TRT Ankara, 22 yaşında TRT İstanbul radyosu sınavlarına girdi. Ankara radyosundan İstanbul radyosuna geçerek 10 ay çalıştı, kendi isteği ile ayrıldı.

1966'da Türkiye çapında yapılan bağlama çalma yarışmasında Arif Sağ ve Cinuçen Tanrıkorur ile birlikte derece aldı.

Arif Sağ ile birlikte 1966-1968 arası dönemde Muzaffer Akgün, Yıldız Tezcan, Ahmet Sezgin, Şükran Ay, Sabahat Akkiraz, Nuri Sesigüzel gibi birçok sanatçıya bağlama çaldı. Bu dönem içinde Kızılırmak Karakoyun, Ana, Kuyu gibi Türk filmlerinin müzik direktörlüğünü yaptı. İstanbul'daki halk evlerinde Abdullah Nail Bayşu, İsmet Sıral, Burhan Tonguç, Erkin Koray, Ömer Faruk Tekbilek, Vedat Yıldırımbora, Özer Şenay, Neşet Ertaş gibi sanatçılarla sık sık bir araya gelip müzik yaparak gelecekte kendi ortaya koyacağı müziksel sentezin ilk meyvelerini verdi. Ağlıyorum Yana Yana, Gönül bağları, Yıldız Akşamdan Doğarsın, Neredesin Leylâ'm gibi türkü plakları çıkardı. Sevemedim Karagözlüm, Sabır Taşı, Goca Dünya gibi besteleri çeşitli sanatçılar tarafından okunmaya, sanat dünyasında adı besteci ve bağlama virtüözü olarak duyulmaya başlandı.

Türkü plâklarından sonra, 1968 yılında ilk serbest çalışmalar plâğı Sensiz Bahar Geçmiyor/Başa Gelen Çekilirmiş'i çıkardı. Bundan sonra Topkapı Plak ve İstanbul Plak'tan seri olarak plaklar çıkarmaya devam etti. 1969 yılında çıkardığı Bir Teselli Ver/Yorgun Gözler 45'liği ile Türkiye çapında ün yaptı. Bestekâr ve enstrümanist kimliğinin yanı sıra, yorumcu kimliği ile ön plana çıkmaya başladı. Ben Eski Halimle Daha Mesuttum, Hor Görme Garibi, Severek Ayrılalım, Ümit Şarkısı, Sevenler Mesut Olmaz gibi plaklara imza attı.

1972 yılında Yaşar Kekeva ile birlikte Kervan Plak şirketini kurdu, şirketin yöneticisi oldu. Kervan Plak, Türkiye'nin ilk yerli sermayeli plak şirketiydi. Bünyesine Erkin Koray, Ajda Pekkan, Muazzez Abacı, Mustafa Sağyaşar, Ahmet Özhan, Kamuran Akkor, Semiha Yankı, Samime Sanay, Neşe Karaböcek, Bedia Akartürk, Nil Burak, Ziya Taşkent, Semiramis Pekkan, Ferdi Özbeğen gibi starları alan Kervan Plak, dönemin plak piyasasının en güçlü şirketlerinden biri oldu.

Orhan Gencebay, bugüne kadar 36 sinema filminde[8] başrol oynadı, 90'a yakın filmde müzik direktörlüğü yaptı. 1000'den fazla[9] bestesi bulunan Orhan Gencebay, bunların 300'e yakınını kendisi seslendirdi.

Orhan Gencebay'ın yaptığı çalışmalara TRT denetleme kurulunca arabesk dendiyse de, Orhan Gencebay bu değerlendirmeyi "yanlıştır ve eksiktir" diyerek kabul etmedi.[1]

Yasal olarak 67 milyon civarı plak ve kaset tirajı olan Orhan Gencebay'ın, korsan üretimlerin yasal üretimlerden 2 kat fazla olduğu düşünülürse, yasal olmayan üretimlerle birlikte 200 milyon civarı tirajı olduğu tahmin ediliyor. Bu da, dünyanın sayılı tiraj rakamlarındandır.[10]

Beyaz Kelebekler grubunun da eski solisti olan ses sanatçısı Azize Gencebay'dan boşanan Orhan Gencebay'ın Sevim Emre ile 30 yılı aşkın bir süredir resmî birlikteliği devam etmektedir. Oğlu Altan Gencebay halen Kervan Plak prodüktörlüğünü yürütmektedir.

[değiştir] Diskografi

Beni Biraz Anlasaydın albüm kapağı
Beni Biraz Anlasaydın albüm kapağı
Ben Topraktan Bir Canım albüm kapağı
Ben Topraktan Bir Canım albüm kapağı

[değiştir] Kaset&CD

Harika Plakçılık

  • Musalla Taşı (1968-1969 derleme)
  • Kaderimin Oyunu (1968-1970 derleme)
  • Bir Teselli Ver (1968-1972 derleme)

Kervan Plakçılık

  • Batsın Bu Dünya (1971-74 derleme)
  • Sarhoşun Biri (1974-76 derleme)
  • Hatasız Kul Olmaz (1974-76 derleme)
  • Benim Dertlerim (1978)
  • Yarabbim (1979)
  • Aşkı Ben Yaratmadım (1980)
  • Ben Topraktan Bir Canım (1980)
  • Leyla ile Mecnun (1981)
  • Bir Damla Mutluluk (1978-82 derleme)
  • Kördüğüm (1977-82 derleme)
  • Dil Yarası (1984)
  • Beni Biraz Anlasaydın (1985)
  • Cennet Gözlüm (1986)
  • Akma Gözlerimden (1987)
  • Emrin Olur (1988)
  • Ya Evde Yoksan (1989)
  • Utan-Dokunma (1990)
  • Hasret Rüzgarı (1991)
  • Sen de Haklısın (1992)
  • Hayat Devam Ediyor (1993)
  • Yalnız Değilsin (1994)
  • Gönül Dostu (1995)
  • Kiralık Dünya (1996)
  • Orhan Gencebay Klasikleri-1 (1998)
  • Cevap Ver (1999)
  • Orhan Gencebay Klasikler-2 (2001)
  • İdeal Aşk (2003)
  • Yürekten Olsun (2004)
  • Yargısız İnfaz (2006)
  • Orhan Gencebay Film Müzikleri (2007)

[değiştir] Taş Plâk/78'lik

Columbia

  • Meğer Sevmek Pek Yalanmış/Metelik Oyun Havası (1960)
  • Yare Pazen Seçemedim/Yeni Yolun Düzleri (1961)
  • Ağla Sazım Ağla/Gurbet Elde (?1960lar)

[değiştir] 45'lik

Columbia

  • Yare Pazen Seçemedim/Yeni Yolun Düzleri (1964?)
  • Neredesin Leylam/Felek Gurbete Attın (1966?)

Ergas Plakçılık

  • Fidayda-Mor Koyun/Misket-Topaloğlu-Şekeroğlan (1967)

Başak Plakçılık

  • Fidayda-Mor Koyun/Topaloğlu-Şekeroğlan (1967)

Türkofon Plakçılık

  • Gönül Bağları/Ağlıyorum Yana Yana (1968?)
  • Yıldız Akşamdan Doğarsın/Urfa Karşılama Havası (1968?)

Bozkurt Plakçılık

  • Kars Oyun Havası/Karşılama (Arif Sağ ile) (1967?)

Bayşu Plakçılık

  • Süpürgesi Yoncadan/Kars Oyun Havası (Arif Sağ ile) (1967?)

Topkapı Plakçılık

  • Selma/Derdim Dünyadan Büyük (1968)
  • Bana Öyle Bakma/Dertlerimi Senden Aldım (1968)

Moda Plakçılık

  • Başa Gelen Çekilirmiş/Sensiz Bahar Geçmiyor (1968)

İstanbul Plak

  • Başa Gelen Çekilirmiş/Sensiz Bahar Geçmiyor (1968)
  • Her Cefa Beni Buldu/Bağrıma Taş Basım (1969)
  • Sevenler Mesut Olmaz/Beni de Allah Yarattı(1969)
  • Vicdan Azabı/Ümitsiz Aşk(1969)
  • Bir Teselli Ver/Yorgun Gözler (1969)
  • Ben Eski Halimle Daha Mesuttum/Hor Görme Garibi (1970)
  • Gönül Fırtınası Severek Ayrılalım (1970)
  • Kaderimin Oyunu/Efkar Bastı Gönlümü (1970)
  • Tanrıya Feryat/Ümit Şarkısı (1971)
  • Ben Sevdim de Ne Oldu/Kabahat Seni Sevende (1971)
  • Aşk Pınarı/Hayat Kavgası (1972)
  • Sen de Bizdensin/Sev Dedi Gözlerim (1972)

Kervan Plakçılık

  • Sen de Bizdensin/Sev Dedi Gözlerim (1972)
  • Aşk Pınarı/Hayat Kavgası (1972)
  • Benim Dünyam/Sevmiyorum Deme (1973)
  • Sen Hayatsın Ben Ömür/Ben Doğarken Ölmüşüm (1974)
  • Dertler Benim Olsun/Gönül (1974)
  • Boynu Bükük Sevgililer/Uğrunda Bir Ölmek Kaldı (1974)
  • Duyun Beni/Aşkımızın Duası (1975)
  • Kimi Sarsın Ellerim/Bir Araya Gelemeyiz (1975)
  • Batsın Bu Dünya/Sevmenin Zamanı Yok (1975)
  • Hatasız Kul Olmaz/Kara Çalı (1976)
  • Yaşamak Bu Değil/Beni Böyle Sev (1976)
  • Sarhoşun Biri/Kader Diye Diye (1976)
  • Bırakın da Yaşayalım/Geri Dön (1977)
  • Çikekeş/Doğan Bir Pişman (1978)

Türküola Plakçılık

  • Ben Topraktan Bir Canım/Dönmeyen Yıllar (1984)

[değiştir] EP/MiniLP

Topkapı Plakçılık

  • Meyhaneci Sırdaşım-Gece Mehtabımsın/Felek Ele Geçmiyor Ki-Kollarında Uyut Beni (1968)

[değiştir] Uzunçalar(LP)/33'lük

İstanbul Plak

  • Orhan Gencebay (1971)
  • Orhan Gencebay (1974)

Kervan Plakçılık

  • Orhan Gencebay (1974)
  • Batsın Bu Dünya (1975)
  • Sarhoşun Biri (1976)
  • Benim Dertlerim (1978)
  • Yarabbim (1979)
  • Aşkı Ben Yaratmadım (1980)
  • Ben Topraktan Bir Canım (1980)
  • Leylâ ile Mecnun (1981)
  • Dil Yarası (1984)
  • Beni Biraz Anlasaydın (1985)
  • Cennet Gözlüm (1986)
  • Akma Gözlerimden (1987)
  • Emrin Olur (1988)

Türküola Plakçılık

  • Kaderimin Oyunu (198?)
  • Hor Görme Garibi (198?)
  • Ben Topraktan Bir Canım (198?)
  • Yarabbim (198?)
  • Aşkı Ben Yaratmadım (198?)
  • Leyla ile Mecnun (198?)
İstanbul Hatırası: Köprüyü Geçmek sountrack albüm kapağı
İstanbul Hatırası: Köprüyü Geçmek sountrack albüm kapağı

[değiştir] Yer Aldığı Diğer Kayıtlar

  • Mihrican Bahar: Muhammedin Mezarını Kazan Kimdir
45lik, Türkofon, 1970?
45lik, Alp Plak, 1970?
Konuşan Sanatçı Orhan Gencebay
  • Halim Haliloğlu: Eşimden Ayrıldım Yoktur Kararım/Antebin Etrafı Gül ile Diken
45lik, Türkofon, 196?
Saz Açışları Orhan Gencebay
  • Altın Sesler
Uzunçalar(LP)/33'lük, Kervan, 1973
Kervan Plak Sanatçıları Karma Albüm
  • Turkey-A Musical Journey
Uzunçalar(LP)/33'lük, Ezgi Plak, ABD, 1975
Türk Halk Müziği Karma Albüm
  • Yıldızlar Kervanı
Kaset, Kervan, 1988
Kervan Plak Sanatçıları Karma Albüm
Kaset&CD, Doublemoon, 2005
Belgesel Soundtrack
  • Kızılırmak-Karakoyun[2] filminden (kendi sesiyle), 1967
    1. Şu Benim Güllerim Soldu (Haberin Alayım Seher Yelinden)
    2. Yürekteki Yaralarım Dağlandı
  • Kozanoğlu[3] filminden (kendi sesiyle), 1967
    1. Kozanoğlu

[değiştir] Filmografi

Bir Araya Gelemeyiz film afişi
Bir Araya Gelemeyiz film afişi

[değiştir] Sinema (Oyuncu)

  • Bir Teselli Ver, 1971
  • Sev Dedi Gözlerim, 1972
  • Ben Doğarken Ölmüşüm, 1973
  • Dertler Benim Olsun, 1974
  • Batsın Bu Dünya, 1975
  • Bir Araya Gelemeyiz, 1975
  • Bıktım Her Gün Ölmekten, 1976
  • Şoför, 1976
  • Hatasız Kul Olmaz, 1977
  • Çilekeş, 1978
  • Derdim Dünyadan Büyük, 1979
  • Aşkı Ben Mi Yarattım, 1980
  • Kır Gönlünün Zincirini, 1980
  • Yarabbim, 1980
  • Vazgeç Gönlüm, 1980
  • Ben Topraktan Bir Canım, 1980
  • Feryada Gücüm Yok, 1981
  • Leyla İle Mecnun, 1982
  • Kördüğüm, 1982
  • Bir Yudum Mutluluk, 1982
  • Zulüm, 1983
  • Kahır, 1983
  • Kaptan, 1984
  • Dil Yarası, 1984
  • Aşkım Günahımdır, 1984
  • Doruk, 1985
  • Cennet Gözlüm, 1987
  • Küçüksün Yavrum, 1988
  • Kan Çiçeği, 1989
  • Seni Arıyorum / Sensiz Yaşıyorum, 1989
  • Utan, 1990

[değiştir] Sinema (Film Müziği)

  • Kızılırmak-Karakoyun, 1967 [4]
  • Kozanoğlu, 1967 [5]
  • Ana, 1967 [6]
  • Kuyu, 1968 [7]
  • Kara Gözlüm, 1970 [8]

[değiştir] Dizi (Oyuncu)

  • Gerçek Bir Masal, 1993
  • Hamuş, 1993
  • Bayan Perşembe, 1993
  • Kızımı Arıyorum, 1993

[değiştir] Tv-Şov

[değiştir] Belgesel

[değiştir] Notlar

↑ Orhan Gencebay, kendi müziği için yapılan "arabesk" tanımlamasını reddetmiş olsa da, bu tanımlamanın yerine önerdiği Gencebay Müziği, Serbest Türk Müziği, Serbest Çalışmalar gibi kavramların literatürdeki yeri müzik otoritelerince hâlâ tartışılmaktadır. Aslında tartışmanın odak noktası arabeskin ne olup olmadığıdır. Gencebay'ın bu konudaki daha fazla görüşü için Kaynakça ve Ek Okumalar incelenebilir.

[değiştir] Kaynakça

  1. ^ Akbaş, Zafer (2005-05-18). Şartlarım Oluşmazsa Konser Konusu Kapanır. Sabah. 2007-07-25 tarihinde erişildi. “Ben arabeskçi değilim, Gencebay müziği yapıyorum.”
  2. ^ Ertuğrul, İnci (2005-01-16). Batsın Bu Dünya 70li Yılların Ağıdıdır. Türkiye Gazetesi. 2007-07-25 tarihinde erişildi. “Arabesk değil, Gencebay tarzı.”
  3. ^ Akın, Esra (2003-01-04). Bağlama Küsmesin Baba!. Milliyet. 2007-07-25 tarihinde erişildi. “Benim yaptığım Serbest Türk Müziği çalışmaları.”
  4. ^ Balıkçıoğlu, Tuğba (2004-04-18). Arabesk Deyimi Beni Tanımlamaya Yetmez. Sabah. 2007-07-25 tarihinde erişildi. “Ben serbest Türk müziği çalışmaları yaptım.”
  5. ^ Akpınar, Hakan (2005-04-26). Orhan Baba Efsanesi 2. Tercüman. 2007-07-25 tarihinde erişildi. “Müziğime arabesk denmesi çok saçma.”
  6. ^ Balıkçıoğlu, Tuğba (2004-04-18). Arabesk Deyimi Beni Tanımlamaya Yetmez. Sabah. 2007-07-25 tarihinde erişildi. “Arabesk çok kısıtlayıcı bir deyim, benim anlattığımı da anlatmaya müsait değildir.”
  7. ^ Güler, Soner (2006-10-17). Gencebay'ın İlgilendiği Enstrümanlar. Gencebayforum.Com. 2007-07-25 tarihinde erişildi.
  8. ^ SinemaTürk - Orhan Gencebay. Sinematurk.Com. 2007-07-25 tarihinde erişildi.
  9. ^ Berköz, Elif (Aralık 30,2005). Ne Sazımın Yaşlanmaya Niyeti Var Ne de Benim. Milliyet. 2007-07-25 tarihinde erişildi. “Toplamda 1000'in üzerinde beste yaptım.”
  10. ^ w:en:List of best-selling music artists#Artists claimed to have sold 50 million records or more

[değiştir] Ek Okuma

[değiştir] Dış bağlantılar

[değiştir] İlgili Maddeler

[değiştir] Ayrıca bakınız

"http://tr.wikipedia.org/wiki/Orhan_Gencebay"'dan alındı