Bilge Karasu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bilge Karasu
Doğum 1930
İstanbul
Ölüm 13 Temmuz 1995 (65 yaşında)
Ankara (il), Türkiye
Milliyet Türk
Meslek Yazar, Felsefeci
Dönem 1924-1976
Tür Roman
Akım Postmodernizm
Önemli ödülleri TDK Çeviri Ödülü, Sait Faik Hikaye Armağanı, Pegasus Ödülü, Sedat Simavi Edebiyat Ödülü

Bilge Karasu (1930, İstanbul - 13 Temmuz, 1995), Türk yazardır.

Öykücü, romancı ve denemeci Bilge Karasu 1930'da İstanbul'da dünyaya geldi. Genellikle sanıldığının aksine, Musevi asıllı Osmanlı siyasetçi Emanuel Karasu ve onun yeğeni dünyaca ünlü yoğurt şirketi Danone Grubu'nun kurucusu İzak Karasu ile herhangi bir akrabalık ilişkisi bulunmamakla birlikte, Bilge Karasu'nun daha sonra Müslümanlığı seçmiş bulunan anne ve babası da Musevi asıllıdır. [kaynak belirtilmeli] Şişli Terakki Lisesi'nde ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nde öğrenim gördü. 1963 yılında, Rockfeller bursuyla gittiği Avrupa'dan 1964'de dönerek çevirmenliğe başladı. Basın-Yayın ve Turizm Genel Müdürlüğü'nde ve Ankara Radyosu dış yayınlar servisinde çalıştı.[1] Ankara Radyosu içn radyo oyunları yazdı.[2] 1974 yılından ölümüne kadar Hacettepe Üniversitesi' Felsefe bölümünde öğretim görevlisi olarak çalıştı.[3] 14 Temmuz 1995'de pankreas kanser tedavisi sürerken Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nde öldü.

İlk yazısı 1950'de, ilk öyküsü de 1952'de Seçilmiş Hikâyeler Dergisi'nde yayımlanan Bilge Karasu,[1] bireyin sorunlarına ağırlık veren, onun günlük hayatındaki açmazlarını işleyen bir yazardır. Her insanın hayatında en az birkaç kere kafasından geçirdiği ya da yaşadığı (sevgi, dostluk, yalnızlık, tutku, inanç/inançsızlık, korku ve ölüm gibi) kavramları imgesel bir dille anlatır. Yazar günlük hayattan bahsettiği için, okuyucu hikâyedeki kahramanda ya da kişilerde kendinden parçalar bulur. Böylece kullanılan imgeleri de rahatlıkla bilinçaltında kendi yaşamına göre şekillendirip yorumlar, hikâyeyle okur arasında bir bağ oluşur. Çünkü Karasu, insanla/insanüstüyü, olağanla/olağanüstüyü yapaylığa düşmeden, metnin doğal akışı/hayatın da kurgusal akışı içinde verir[4] Okurun hayal gücünü bir noktaya kadar özgür bırakır. Karasu kelimelerini özenle seçer. Dili işlenmiş, üzerinde çok çalışılmış, oynanmış bir dildir. Kullandığı arı Türkçe başka yazarlarda yapay ve zorlama dururken, onun metinlerinde hoş bir tat bırakır. Çünkü ritim düşünülerek, ses düşünülerek, görsellik düşünülerek kurulmuş, kurgulanmış, kusursuz olması istenmiş bir dille yazılmıştır.

Türkçe edebiyatın en özgün kalemlerinden biri olan Karasu "Gece" adlı kitabıyla Amerika'da verilen "Pegasus Ödülü"nü kazanan tek Türk yazardır; bu ödülle birlikte kitapları İngilizceye çevrilmiş ve ABD'nin çeşitli üniversitelerinde romanı Türk edebiyatı üzerine konferanslar vermiştir. Aynı zamanda felsefeci yanı olan Karasu, metinlerinde felsefi sorunları işlemiş ya da onun metinleri felsefi incelemenin konusu olarak görülmüştür.Postmodern romanın Türkiye'deki önemli isimleri arasında değerlendirilmektedir.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Öykü[değiştir | kaynağı değiştir]

Roman[değiştir | kaynağı değiştir]

Deneme[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ne Kitapsız Ne Kedisiz (1994)
  • Narla İncire Gazel (1995)
  • Altı Ay Bir Güz (1996) (ölümünden sonra yayınlandı)

Radyo oyunları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Peter Pan (Radyo için oyunlaştıran Bilge Karasu) (1967), Ankara Radyosu
  • Sevilmek, (Ocak 1970), Ankara Radyosu
  • Kerem ile Kediler, (Mart 1970), Ankara Radyosu
  • == Ödülleri ==
  • 1963 Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü, D. H. Lawrence’den çevirdiği Ölen Adam’la
  • 1970 Sait Faik Hikaye Armağanı, Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı ile
  • 1991 Pegasus Ödülü, Gece ile
  • 1994 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Ne Kitapsız Ne Kedisiz ile

Hakkında Yazılmış Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bilge Karasu Aramızda (1997) (Hazırlayanlar: Füsun Akatlı, Müge Gürsoy Sökmen)
  • Yazının da Yırtılıverdiği Yer (Bir Bilge Karasu Okuması) (2007); yazar: Cem İleri; Metis Yayınları
  • Bilge Karasu'yu Okumak (Hazırlayan: Doğan Yaşat), Metis Yayınları, 2013.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "www.idefix.com yazar tanıtımı". http://www.idefix.com/kitap/bilge-karasu/urun_liste.asp?kid=1629. 
  2. ^ Güzel, Cemal (1996). "Bilge Karasu Kaynakçası". Anadolu Sanat Dergisi (Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları) (Özel Sayı: Bilge Karasu İçin). 
  3. ^ "Bilge Karasu, www.felsefe.hacettepe.edu.tr". http://www.felsefe.hacettepe.edu.tr/b_karasu/. 
  4. ^ Doğan Hızlan, 'Bilge Karasu'da İnsan İlişki(siz)likleri'