Ajda Pekkan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Ajda Pekkan

Ajda Pekkan
Genel bilgiler
Doğum adı Ayşe Ajda Pekkan
Unvanı "Süperstar", "Diva"
Doğum 12 Şubat 1946 (1946-02-12) (68 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Tarzlar Arabesk (1981-1982), Pop, Türkçe Sözlü Hafif Müzik
Meslekler Şarkıcı, Oyuncu
Çalgılar Vokal, piyano, klavye
Etkin yılları 1964-günümüz
Plak şirketi Regal (1967-1970)
Philips (1970-1971, 1976-1980)
İstanbul (1972-1976)
Balet (1983-1987)
Emre Plak (1990-1992)
Raks (1993)
Elenor (1998)
Universal (2000)
DMC (2006-günümüz)
GNL Entertainment (2011-günümüz)

Ayşe Ajda Pekkan (12 Şubat 1946[1], İstanbul), Türk şarkıcı ve oyuncu. "Süperstar"[2] ve "Diva" lakaplarıyla adlandırılmaktadır.[3] İlk olarak sinema oyunculuğuyla sanat kariyerine giriş yapan Ajda Pekkan, 1964'te B-yüzü olarak yayınlanan ilk kaydı "Göz Göz Değdi Bana"nın ardından ilk 45'liği "Her Yerde Kar Var"ın beğenilmesi üzerine müzik hayatına atıldı. 1977'de yayınladığı Süperstar albümünün getirdiği başarı ile de Türkiyede "Süperstar" olarak anılmaya başladı. Albümün ardından günümüze dek Süperstar adıyla yayınladığı 3 albüm daha yayınladı. Sanatçı kariyerinde "Kimler Geldi Kimler Geçti", "Bambaşka Biri", "Hoşgör Sen" ve "Uykusuz Her Gece" gibi şarkılarıyla Türk müzik tarihinde önemli bir rol oynadı. Yine uluslararası anlamda pek çok yerde konserler veren Pekkan, Türkçe'nin yanı sıra İngilizce, Fransızca, İtalyanca [4], Arapça ve Japonca [5] olmak üzere daha pek çok dilde şarkılar söyledi. Sanatçı ulusal kamuoyunda da Türk pop divası olarak adlandırılmaktadır.[6]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

1946-1960: Çocukluk ve ilk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Babası Rıdvan Pekkan deniz binbaşısı, annesi Nevin Dobruca ise ev hanımı olan Ajda Pekkan'ın çocukluğu babasının mesleği nedeniyle Gölcük, Kocaeli'de geçmiştir. Tek hayalinin bir çocuk sahibi olmak olduğunu belirten Pekkan[7], iki evlilik yapmış ve evlendiği erkeklerin her defasında sanat hayatını bırakmasını istemesi üzerine[8] en büyük fedakârlığının çocuk yapmamak olduğunu söylemiştir.[9] İlk estetiğini 22 yaşında yaptıran Pekkan, "100 yaşıma da gelsem estetik yaptırırım" demiştir.[10] Pekkan'ın kişisel yaşamına yönelik Sezen Aksu şöyle demiştir:

"Bizlere bu yolu o açmıştır, onun sayesinde ben de buralardayım. Ajda'nın lakabı Angela'dır. Sık sık evde buluşuruz. Gizli saklımız yoktur. Birine beddua ettiğimizde Allah bize jübilesine gitmeyi nasip etsin deriz. Ajda ne yer ne içerse ben de aynısını yer içerim." demiştir.[11][12]

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1960-1980: Kırk beşlikler dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kendisi gibi ses sanatçısı kardeşi Semiramis Pekkan'ın desteğiyle[13] 1961 yılında gece kulubü "Çatı"'nın sahibi olan şarkıcı İlham Gencer'e ulaşan[14] Ajda Pekkan seslendirdiği Mina'nın "Il Cielo In Una Stanza" şarkısıyla[15] müzik çalışmalarına başlamış, Los Çatikos müzik topluluğu eşliğinde bir müddet sahne çalışması yapmıştır.

1963 yılında Ses Dergisi'nin açtığı "Ses Sinema Artisti Yarışması"'na katılan Ajda Pekkan,[15] Ediz Hun'un erkekler dalında birinci, Hülya Koçyiğit'in ikinci olduğu yarışmanın kadınlar kategorisinde birinci olmuştur.[16] Ses Dergisi'nin yarışmasında birinci olması, yenilikçi ve dikkat çeken fiziği[17] ile ilgi toplamıştır.

İlk filmi: Adanalı Tayfur[değiştir | kaynağı değiştir]

Sanat kariyerine sinema oyunculuğuyla giriş yapan Ajda Pekkan, 1964'te B-yüzü olarak yayınlanan ilk kaydı Göz Göz Değdi Bana'nın ardından ilk 45'liği Her Yerde Kar Var'ın beğenilmesi üzerine müzik hayatına atıldı. 1977'de yayınladığı Süperstar albümünün getirdiği başarı ile de Türkiyede "Süperstar" olarak anılmaya başladı. Albümün ardından günümüze dek Süperstar adıyla yayınladığı 3 albüm daha yayınladı.

1963 yılında oynadığı Öztürk Serengil ile başrolde oynadığı Adanalı Tayfur ilk sinema filmidir. Adanalı Tayfur da seslendirdiği "Göz Göz Değdi Bana" şarkısı, arka yüzünde Öztürk Serengil'in seslendirdiği Abidik Gubidik Twist şarkısıyla birlikte 45'lik olarak yayınlandı.

İlk plağı: Her Yerde Kar Var[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaptığım işten, bugüne kadar getirdiğim Ajda Pekkan markasından çok mutluyum. Ama arkasında ben durduğum için, ben durmasaydım olamazdı. Çünkü sistem yoktu ki. O sistemi tek başına bir kadın olarak yaratmak, buraya kadar getirmek 50 seneye yakın, hakikaten yürek ister, hakikaten çok zor.

—"Söz ve Müzik" belgeseli, 2014[18]

Sinemaya adım atmadan önce tanıştığı Fecri Ebcioğlu, sinema yıllarında da Pekkan'a yardımcı olmuş ve 1965 yılında, Pekkan'a ait ilk plağı olan Her Yerde Kar Var plağında Ebcioğlu'nun aranjmanlarını seslendirmiştir. Ajda Pekkan, Ebcioğlu'nun yabancı şarkılar üzerine Türkçe sözler yazarak Türk müziğine kazandırdığı "aranjman" tarzı şarkılar söyleyen, Salvatore Adamo'nun şarkısını Fransız aksanıyla söyleyerek ilgi karşılanmıştır.[19]

Ajda Pekkan'ın peşpeşe yayınlanan plaklarının ardından 1967 yılında çıkardığı İki Yabancı 45'liği ile aranjman dalında satış rekoru kırdı.[20] Dünya Dönüyor, Saklanbaç, Boş Sokak, Boşvermişim Dünyaya ve Üç Kalp gibi üstüste plaklar yapan sanatçı, 1968'de Atina'da düzenlenen Uluslararası Apollonia Müzik Festivali'nde "Özleyiş", sonraki sene aynı festivalde "Perhaps One Day" şarkılarını seslendirmiştir.

"Ve Ben Şimdi" şarkısıyla Barselona'daki "Akdeniz Şarkıları Festivali"'nde şarkısı ile Türkiye'yi temsil etmiş, şarkıları pek çok filmde fon müziği olarak kullanılmıştır. Zeki Müren ile gazino programları yapmıştır.[21]

1970'li yıllar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir konserinde Ajda Pekkan

Ajda Pekkan'ın seslendirdiği şarkıların kayıtları Philips firmasının desteği ile Fransa'daki stüdyolarda gerçekleştirilmiş, Fikret Şeneş'in sözlerini yazdığı şarkılarla kariyerini sürdürmüştür. 1970 yılında yayınlanan Sensiz Yıllarda ve Yağmur plaklarıyla Ajda Pekkan başarılı bir çıkış yaparken, 45'likler iyi bir satış yakalamış ve yıl sonu listelerinde yer almıştır.[kaynak belirtilmeli] Üstüste gelen hit plakları ve giyimi ile Ajda Pekkan ilgi görmüştür.[kaynak belirtilmeli]

İstanbul Plak'a 1972 yılında geçiş yapan[22] sanatçı, bu firmadan ilk plağıyla beklenen başarıyı yakalayamazken[kaynak belirtilmeli], arabesk şarkılar içeren ikinci plağı Dert Bende Derman Sende ile satış rekorları kırmıştır.[23] Ajda Pekkan, "Dert Bende Derman Sende" adlı şarkısını 1993'teki eski şarkılarından derlediği toplama albümü Hoşgör Sen'de yayınlamıştır. Aynı şarkıyı 1996'daki stüdyo albümü Ajda Pekkan 1996'da da yeniden seslendirmiştir.

1973 yılına gelindiğinde ise Ajda Pekkan söyleme seslendirme taraftarı olmamasına karşın[24] Fikret Şeneş'in ısrarıyla Kimler Geldi Kimler Geçti 45'liğini piyasaya sürmüş, bu plağında Kaderimin Oyununun B yüzünde yer alan "Kimler Geldi Kimler Geçti" ile ses getirmiş, plak 65 bin satmıştır.[15] Aynı yıl Tanrı Misafiri ve ertesi yıl Sana Neler Edeceğim'i yayınlamıştır. Ancak sanatçı büyük başarısını aranjörlüğünü Norayr Demirci'nin ve 1975'te yayınlanan Hoşgör Sen ile yakalamıştır.

Ajda Pekkan, 1972'de İstanbul Plak'tan çıkan 45'likleri hariç diğer tüm 45'liklerinde yer alan şarkılarını Temmuz, 1975'de yayınlanan ilk derleme albümü Ajda'da topladı. Albümde "Erkek Adın" adında yeni bir şarkı da bulunmaktadır. Albüm ilgi görmüştür. Albümde yer alan "Palavra Palavra" adlı şarkıya Cüneyt Türel düet yapmıştır.[25]

1976-1978: Süperstarlığa doğru[değiştir | kaynağı değiştir]

Ajda Pekkan 1976 yılında Olympia, Paris müzik holünde pek çok şarkısının Türkçe versiyonlarını seslendirdiği Fransız şarkıcısı Enrico Macias ile seri konserler vermiştir. 1977'de çıkan 45'liği Viens Dans Ma Vie ile Türkiye'de satış rekorları kırmış[kaynak belirtilmeli], A-yüzündeki "Viens Dans Ma Vie" dilden dile dolaşan bir şarkı olmuş ve Türkiye'nin yabancı dilde en çok satan plağı ünvanını kazanmıştır.[kaynak belirtilmeli] Hürriyet gazetesinin o yıldaki sahibi Erol Simavi'nin "Ajda Pekkan'a star demek yetmez, ancak süperstar dersek yerini bulur." sözüyle birlikte önce sanat çevrelerinde, sonra hayranlarının arasında, daha sonra da tüm ülkede "Süperstar" ünvanıyla anılır olmuştur.

1977 yılında "Süperstar" adı ile bahsedilen Ajda Pekkan farklı kapak tasarımı ve prodüksiyonla piyasaya sunulan Süperstar'ı yayınladı. Aynı yıl Tokyo'daki "Yamaha Müzik Festivali"'nde "A Mes Amours" şarkısıyla elde ettiği başarılı netice sonucunda 70'lerin başında Almanca ve daha sonra Fransızca, Japonca ve Yunanca 45'lik plakları satışa sunuldu. Ajda Pekkan yine o dönemlerde Tahran'da konser verdi ve daha sonra televizyondan da yayınlanan bu konser Türk izleyicisi tarafından da ilgi gördü. Ajda Pekkan'ın Fransa'da ses getiren 45'lik çalışmaları yapmasına ve sonunda Pour Lui isimli Fransızca albümünü hazırlamasına önayak oldu.[26]

Halk konserleri, sahne çalışmaları ve konuk sanatçı olarak katıldığı uluslararası organizasyonlar ile kariyerini sürdüren Ajda Pekkan, 1979 yılında "Süperstar" albümü serisinin ikinci albümü Süperstar II'yi yayınlamıştır. O yıllarda birçok defa "Yılın Sanatçısı" seçildiği gibi şarkıları da liste başı olmuştur.

1980'li yıllar[değiştir | kaynağı değiştir]

1980 Eurovision Şarkı Yarışması öncesinde bir kartpostal çekiminde Ajda Pekkan ve ekibi, 15 Nisan 1980.

Sanatçı 1970'lerin sonunda Türk pop müziğinin cazibesini yitirip "alaturka-arabesk"e yönelindiği yıllarda Sen Mutlu Ol ve Sevdim Seni isminde hafif müzik ve alaturka sentezi iki albüm yaptı. Sen Mutlu Ol ilgi gördü.

Türkiye'yi temsil etme görevinin eleme usulüyle belirlendiği Eurovision Şarkı Yarışması'na 1980 yılında atama yoluyla Ajda Pekkan seçildi. İlk önce tespit edilen 5 bestecinin şarkılarının jüri tarafından üçe düşürülmesiyle "Bir Dünya Ver Bana", "Olsam" ve "Petrol (şarkı)Petrol" ile televizyon ekranlarında yer almış, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu tarafından "Petrol"'ün Türkiye'yi 1980 Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsil etmesine karar verilmiştir. Kulis faaliyetlerinin yetersizliği, şarkının siyasî hicivli yapısı ve yarışma gecesindeki organizasyon bozuklukları neticesinde Ajda Pekkan, bu yarışmada hayal kırıklığı yaratan bir derece aldı.[kaynak belirtilmeli] "Süperstar" lakaplı Ajda Pekkan yarışmanın ardından dinlenme kararı alıp, ABD'ye yerleşti.

Aynı yıllarda "Süperstar 83 Show"'u sunan sanatçı Fikret Şeneş'le birlikte çalıştığı Süperstar 83 albümünü yayınlanmış, reklam filmleri, televizyon programları ve sahne çalışmalarıyla adından söz ettirmeye devam etmiştir. 1984 yılının sonlarında Beş Yıl Önce On Yıl Sonra ile bir müzik albümü hazırladı. "O Benim Dünyam" şarkısıyla iyi çıkış yakalayan Ajda Pekkan, bu şarkıyla büyük başarılara imza atarken yeni ekibiyle beraber birçok konserler verdi.[kaynak belirtilmeli] 1987 yılında Ülkü Aker ve Fikret Şeneş'in sözlerini yazdığı "Kim Olsa Anlatır", "Yalnızlık Yolcusu" gibi şarkılarla özel hayranları için eşsiz olarak nitelenen ve o dönemin gençleri için unutulmaz bir albüm olmasına rağmen Süperstar 83 adlı albümün gölgesinde kalan Süperstar 4 albümünü hazırladı.[kaynak belirtilmeli] Sonrasında yaptığı evlilik nedeniyle aldığı müziği bırakma kararı tüm müzik severleri üzse de,[kaynak belirtilmeli] daha sonra müziğe yeniden müziğe dönüş kararı verdiği sıralarda, 1989 yılının sonunda evliliği de sona erdi.

1990'lı yıllar[değiştir | kaynağı değiştir]

Pop müziğinin çıkmaza girdiği günlerde[kaynak belirtilmeli] Aralık, 1989'da tanıtım partisi düzenlediği Ajda 90 albümünü Şubat 1990'da piyasaya sürdü. Popta yeni arayışlar ve sanatçılar ortaya çıkarken "Yaz Yaz Yaz" ile ortalığı kasıp kavurdu. Yarısı yerli beste yarısı aranjman olan bu albüm Ajda Pekkan'ın iyi dönüşünün göstergesiydi.[kaynak belirtilmeli] "Sana Bana Yeter", "Resmin Yok Bende", "Her Yaşın Bir Güzelliği Var" ve "Olur Ya" gibi şarkılar da albümdeki diğer hitlerdi. Peşi sıra başlayan Rumelihisarı konserleriyle Ajda Pekkan sevenleriyle buluşmaya devam etti. Aynı yılın sonlarına doğru Ajda Pekkan'ın isteği dışında yayınlanan, ancak hayranlarını memnun eden "Unutulmayanlar" adlı toplama albümü yayınlandı. Bu albümde Ajda Pekkan'ın "Sen Mutlu Ol" şarkısı albümündeki sevilen parçalar yer almaktadır.

İstanbul konserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ertesi yıl Seni Seçtim albümünü yayınlayan Ajda Pekkan bu albümünde Şehrazat, Garo Mafyan ve Mustafa Sandal ile çalıştı. Önceki albüme göre daha az ilgi gören bu albüm[kaynak belirtilmeli], yine de beğenildi. "Sevgide Seni Seçtim, "Oyun Etti Gözlerim" ve "Vazgeçme" şarkıları albümdeki sivrilen şarkılardı. Ajda Pekkan bu albümle birlikte iki yıl daha sürdüreceği ünlü İstanbul konserlerine başladı. Konserler sonraki albüm Ajda 93 kapsamında da yapılırken en önemli ayakları Rumelihisarı ve Bostancı Kültür Merkezi konserleriydi.[kaynak belirtilmeli]

Ajda Pekkan, 1992 yılının ikinci yarısında yeni albüm hazırlıklarına başladı. İsviçre, ABD ve Türkiye'de kaydedilen albümdeki şarkıların neredeyse hepsinin yerli bestecilerden alındığı Ajda 93 albümü, Mayıs 1993'te piyasaya sürüldü. Mizik kliplerinde görselliğe önem veren Ajda Pekkan, albümdeki neredeyse tüm şarkılara farklı temalarda klip çekmiş, "Sarıl Bana", "Oyalama Beni" ve "Yok" sözleri Sezen Aksu'ya ait olan "Ağlama Anne" ve "Eyvah" gibi parçalar 1993'ün hitleri oldu.[kaynak belirtilmeli] Aynı yıl kendi rızası dışında yayınlanan ve hayranlarının oldukça ilgi gösterdiği[kaynak belirtilmeli] toplama albümü "Hoşgör Sen" yayınlandı. Yine bu yapımlar haricinde 1993 yılında çeşitli sanatçıların katılımıyla hazırlanan Sevgiyle 93 albümünde farklı sanatçılarla birlikte "Sev Dünyayı" ve solo olarak Turhan Yükseler'in düzenlemesiyle "Sensiz Yıllarda" adlı şarkılarını seslendirmiştir. 1995 yılında, Yapı Kredi Bankası'nın özel müşterileri için hazırlatmış olduğu Altın Yıllar Altın Şarkılar albümünde Selçuk Başar'ın düzenlemesiyle "Kimler Geldi Kimler Geçti" şarkısını yeniden seslendirmiştir.

Devlet Sanatçısı[değiştir | kaynağı değiştir]

1996 yılında Ajda Pekkan albümü yayınlayan sanatçı olumsuz eleştiriler aldı. Albüm en az satılan albümler arasındaydı.[kaynak belirtilmeli] Sahne çalışmalarına devam eden Ajda Pekkan 1998 yılında, eski şarkılarının yeni düzenlemelerini seslendirdiği The Best of Ajda albümüyle iki yıllık bir aranın ardından bir kez daha izleyici ve dinleyicileriyle buluştu. Yüksek satış grafiği yakalayan bu albümle[kaynak belirtilmeli], geçmişten bugüne değin iz bırakmayı başarmış onlarca Ajda Pekkan klasiğini genç kuşaklarla buluşturdu. Sanatçı, 1998 yılında profesyonel sanat yaşamının 35. yılında 33. Türkiye Hükûmeti'nde Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın tavsiyesiyle verilmeye başlanan Devlet Sanatçısı ünvanına layık görülmüştür.[27]

2000'li yıllar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ajda Pekkan'ın 2009 yılında Anadolu Gösteri Merkezi konserinden görünüm

Yüksek satış grafiği yakalayan 1998 tarihli The Best of Ajda albümünü takiben, 2000 yılında çift CD&MC formatındaki Diva albümü piyasaya çıktı. Bu albümde Ajda Pekkan'ın eski şarkılarının yeni yorumlarının yanı sıra, "Mutlu Bütün Şarkılar" ve "Aşka İnanma" gibi iki yeni şarkı ve kardeşi Semiramis Pekkan'ın eski şarkılarından "Dert Ortağım Benim" ile "Bu Ne Biçim Hayat"ın da Ajda Pekkan yorumları yer aldı. Başarı elde eden bu albümden çıkan "Bir Günah Gibi" şarkısı Claude Challe'nin "Buddha Bar" serisinde yer aldı.

2000 yılında Monako'da düzenlenen Monte Carlo Sporting D'été Müzikholü'nde çeşitli sanatçılarla birlikte sahne alan Ajda Pekkan için Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca "Prestige de la Turquie avec Ajda Pekkan" üst başlıklı Türkiye'yi tanıtıcı kısa film hazırlatıldı. 1960 ve 1980'li yıllar arasında pek çok filmde fon müziği olarak kullanılan Ajda Pekkan'ın seslendirdiği şarkılarından sonra Ajda Pekkan'ın sesi, 2001 yılı içerisinde sinemalarda gösterime giren Ferzan Özpetek'in yönetmenliğini yaptığı eşcinsellik temalı Cahil Periler filminde "Bambaşka Biri" ve Meksika'da yayınlanan bir pembe dizide de "Bir Günah Gibi" şarkıları ile yer aldığı filmlerin soundtrack olmuştur. Sadece şarkı söyleyerek kendini istediği kadar ifade edemediğini düşünen ve 60'lardaki beyaz perde macerasını yeniden tatmak isteyen Ajda Pekkan 2002 yılında Şöhret Sandalı adlı sinema filminde Halil Ergün'le başrolde yer almıştır.

2003 yazında üç yıllık bir aranın ardından Sen İste ile yeniden sevenleriyle buluşmuştur.

Televizyon programı deneyimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Superstar Show

2005 yazında Kanal D ekranlarında çok beğenilen Superstar Show adlı bir televizyon programı yapmaya başladı. 11 Haziran 2006'da "Cool Kadın" adlı albüm piyasaya çıktı ve göstermiş olduğu başarıdan ötürü, MÜYAP tarafından Altın Plak'la ödüllendirildi. 2007 yılı içerisinde, "Ajda Disco'da" adıyla, birden fazla DJ ile bir dizi konser gerçekleştirdi. 2008'in Haziran ayında Polisan sponsorluğunda İstanbul, Ankara ve İzmir'de konserler veren sanatçı, konserlerde seyirciler tarafından büyük beğeni toplayan iki yeni şarkısını, "Flu Gibi" ve "Gerisi Hikaye"yi, seslendirdi. Ünlü sanatçı bu konserleri takiben, yepyeni albümü Aynen Öyle'yi 24 Temmuz 2008 itibariyle izleyici ve dinleyicileriyle buluşturdu.

2009-günümüz[değiştir | kaynağı değiştir]

2009 baharında Serdar Ortaç'tan "Resim" adlı bir beste alan Pekkan, 21 Mayıs tarihinde bu şarkıyı single olarak yayınlayadı ve 22 Mayıs'ta Beyaz Show'da ilk kez seslendirdi.

2011 Haziran'ında Yakar Geçerim adlı single albümünü yayınladı.

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

17 Kasım 1973 tarihinde Coşkun Sapmaz'la 6 gün süren bir evlilik yapan Ajda Pekkan[28] ikinci evliliğini 1979'ta İzmir Fuarı'nda gazeteci Erol Yaraş ile birlikte yapmıştır. Çiftin nişan yüzüklerini Metin Akpınar ile Zeki Alasya takmıştır.[2] Uluslararası pek çok ülkede konserler veren Ajda Pekkan, Türkçe'nin yanı sıra İngilizce, Fransızca, İtalyanca[29], Arapça ve Japonca[30] olmak üzere pek çok dilde şarkılar söylemiştir.

Çamlıca Kız Lisesi'nden eğitimini tamamlamadan[31] ayrılan Ajda Pekkan erken müzik ve sinema kariyerinde müzik üzerine sonraları Leyla Demiriş'ten şan dersleri almıştır.[32]

Diskografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Filmografi[değiştir | kaynağı değiştir]

1963'te Adanalı Tayfur filmi ile sanat kariyerine adım atan Ajda Pekkan 1967'de Düşman Âşıklar ile sinema kariyerini oynadığo toplamda 46 filmle birlikte sonlandırmış ve müzik kariyerine sürdürmüştür. Başrolde Ayhan Işık ile oynadığı ilk filmi 1963 yapımlı Şıpsevdi olmuştur.[33]

Diğer[değiştir | kaynağı değiştir]

Feminist duruşu ve tarzı[değiştir | kaynağı değiştir]

1960'larda birçok sinema filminde oynayan Ajda Pekkan yenilikçi fiziği, dönemin Türkiye şartlarına yeni tarzı, çekiciliği yüzünden dönemin erkek egemen dergileri tarafından eleştirilmiş, sinema kariyerinin henüz ikinci yılında "Bikini" adlı dergide kendi el yazısıyla yayımlanan "Putları Yıkıyorum" manşetli sansasyonel haber yayınlamıştır.[33]

Şarkılarıyla[34] ve yenilikçi tarzıyla[35] ismiyle adından söz ettiren sanatçı giyim tarzı ve uğraşlarıyla çok konuşulmuştur. Bir röportajında "Tesettür giysileri tasarlar mısınız?" sorusuna "Bugüne kadar nasıl göründüysem, onu yaparım. Asker kızı olarak tarzımdan farklı bir şey yapamam. Ben Türkiye'yim, polemiklere girmem."[36] demiş, başka bir röportajında da feminizm üzerine şöyle demiştir:

‘‘Bir zamanlar kadınlar benimle hop oturup hop kalkıyordu. Yaşasın, erkeklere ölüm, hepsine ölüm, arkanı dön çık, küt, tekme falan... Seveceğim gezeceğim, ne istersem onu yapacağım, sen çocukları haftasonu bana gönder, ev bende kalsın, arsa sende kalsın gibisinden bir tavır vardı o şarkılarda. Hoş Gör Sen ile hafif bir erime durumları var. Neticede artık dedim ki 'Biraz da geyşa kadın ruhunu taşıyayım ki insanlar biraz rahatlasınlar!' Aslında klibi de geyşa kılığında yapmalıydık.’’[37]

Ajda Pekkan'ın feminist duruşu biyografisinin anlatıldığı Hür Doğdum Hür Yaşarım kitabında da irdelenmiştir.

İmajı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kadına yönelik ve aile içi şiddet, kadın düşmanlığı ,okuma yazma, ayrımcılık gibi toplumsal konularda söylemleri ve aktivitileri olan Ajda Pekkan "kadına şiddet"e yönelik hazırlanan bir klibin şarksını seslendirmiştir.[38] Hürriyet gazetesinin 2013 yılında hazırladığı, içerisinde eşcinseller tarafından gerçekleştirilen İstanbul Onur Yürüyüşü'ne ait görüntülerinde yer aldığı[39] özgürlük temalı televizyon reklamı "Hürriyet Benim"'in reklam şarkısını seslendirmiştir.[40]

Aile İçi Şiddet Acil Yardım Hattı'na gelir elde etme amacıyla çeşitli sanatçıların yer aldığı albüm Güldünya Şarkıları'nda "Kadın Dediğin" şarkısını seslendirmiş, albüm tanıtımı konserinde sanatçı Aynur ile 2005 yılında mahkeme kararıyla yasaklanan "Keçe Kurdan" şarkısını seslendirerek[41] 60. Türkiye Hükûmeti tarafından başlatılan demokratik açılıma ilk desteğini[42] vermiştir.

Müzisyenlerle ilişkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk pop müziğinin saygı değer isimlerinden görülen Ajda Pekkan'ın bu sıfatla birlikte sanat dünyasındaki pek çok isimle de hatırı sayılır ilişkileri vardır. Güldünya Şarkıları projesi kapsamında Bakırköy Kadın Tutukevi'ni ziyaret eden Pekkan, orada tutuklu bulunan Deniz Seki'ye destek ververmiştir.[43]

Sezen Aksu'yla da gönül dostluğu bulunan Pekkan, çok sık olmasa da Nilüfer ve Nükhet Duru'yla arkadaşlıkları bilinmektedir. Sertab Erener[44], Funda Arar ve Bengü[45] gibi isimleri beğenen,[kaynak belirtilmeli] Hande Yener ve İzel gibi isimlerin eski şarkılarına benzer tarzda şarkılar okuyan[46] Ajda Pekkan, dönemin korsan ve repertuar sıkıntısına rağmen yeni isimlerle çalışmıştır.

Duyarlılığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Hayvanseverlere desteği[değiştir | kaynağı değiştir]

Hayvan haklarıyla ilgili projelere de destek veren[47] ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın hayvanseverler ile[48] Şubat 2011'de yaptığı toplantıya da katılan Ajda Pekkan'ın[49] Beyaz isimli bir kedisi ve Apple[50] isimli bir köpeği ile bakımını üstlendiği birçok sokak hayvanı da vardır[51]. Yine Ajda Pekkan 7 Mayıs 2013 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne ziyarette bulunarak hayvan haklarına dikkat çekmiştir.[52]

Ajda Pekkan'ın kazandığı ve aday gösterildiği ödüller listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aldığı nişanlar ve ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk müzisyen Ajda Pekkan'ın kazandığı ve aday gösterildiği ödüller müzik ve sinema alanındaki katkılarının sonucudur.

Müzik ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Kategori Ödül Töreni
2007 En Fazla Satış Altın[53] (Cool Kadın) MÜ-YAP Müzik Endüstrisi Ödülleri
2012 En İyi Kadın Şarkıcı 18. Kral Müzik Ödülleri
2012 En İyi Şarkı 18. Kral Müzik Ödülleri
2012 En İyi Albüm 18. Kral Müzik Ödülleri

Diğer[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 2013: "Tüm Zamanların Değişmeyen Markası Ödülü", Ankara[54]

Devlet nişanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Nişan Ödül ya da nişan Ülke Tarih Şehir Not Kaynak
Sanata, kültüre ve insanlığa hizmet ödülü Azerbaycan 7007200200000000000 2013 Bakü Sanata, kültüre ve insanlığa hizmetlerinden dolayı verilmiştir. [55]
Chevalier arts et lettres.jpg Sanat ve Edebiyat Nişanı (Fransızca: Ordre des Arts et des Lettres) Fransa 7007200200000000000 2013 İstanbul Sanatın ve edebiyatın yükselişine katkılarından dolayı verilmiştir. [56]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]




Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Gazinocular Kralı Ajda'yı kızdıracak". Hürriyet. 23 Aralık 2002. http://webarsiv.hurriyet.com.tr/2002/12/23/225069.asp. Erişim tarihi: 24 Nisan 2010. 
  2. ^ a b Uğur Güneri (29 Temmuz 2007). "Dünden Bugüne Ajda Pekkan". Grafik Saati. http://www.grafiksaati.com/Magazin/Ajda-Pekkan/ajda_pekkan_dunden_bugune.htm. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014. 
  3. ^ "Ajda Pekkan New York Times'te". Haber 7. 21 Aralık 2009. http://www.haber7.com/haber/20091221/Ajda-Pekkan-New-York-Timeste.php/. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010. 
  4. ^ Herkesin Ajda'sı farklı herkesin Ajda'sı özel İstanbul FM Haberler
  5. ^ "Ajda Japonca Söylemiş". Hürriyet. http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=13604842. Erişim tarihi: Şubat 2010. 
  6. ^ Ajda Pekkan New York Times'te Haber 7. 2 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir.
  7. ^ "Ajda Pekkan kaç yaşında kaç doğumlu". Haber Form. 19 Ocak 2013. http://www.haberform.com/haber/ajda-pekkan-kac-yasinda-kac-dogumlu-101021.htm. 
  8. ^ "Ajda Pekkan sevenlerini üzüntüye boğdu! Ajda kaç yaşında?". A Haber. 19 Mayıs 2014. http://www.ahaber.com/ajda-pekkan-sevenlerini-uzuntuye-bogdu-ajda-kac-yasinda-110704. Erişim tarihi: 9 Haziran 2014. 
  9. ^ "Her şöhretin bedeli var". Haber 7. 2 Temmuz 2010. http://www.haber7.com/haber/20071122/Her-sohretin-bir-bedeli-var.php/. 
  10. ^ "Güzellikleriyle yarışıyorlar". Vatan. 20 Kasım 2010. http://bizimkahve.gazetevatan.com/haberdetay.asp?hid=16320&hkat=1&yaz=G%FCncel. Erişim tarihi: 9 Haziran 2014. 
  11. ^ Servet Yılmaz (19 Kasım 2009). "Sen ruj sürmedin mi". Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/magazin/magazinhatti/12968313_p.asp. Erişim tarihi: 9 Haziran 2014. 
  12. ^ "Hiç Yaşlanmayan Star: Ajda". Haber 50. http://www.haber50.com/273963_Hic-Yaslanmayan-Star--Ajda.html/. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010. 
  13. ^ "O şimdi feminist geyşa Ajda Pekkan". Hürriyet. http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/ShowNew.aspx?id=156151/. Erişim tarihi: 24 Haziran 2010. 
  14. ^ "Türkiye'nin şarkıcı fabrikatörü: İlham Gencer". Türk Nostalji. 8 Aralık 2013. http://www.turknostalji.com/haber/turkiyenin-sarkici-fabrikatoru-ilham-gencer-773.html. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014. 
  15. ^ a b c "Sahnedeki ilk günleri (7) Ajda Pekkan". Türk Nostalji. 8 Mart 2014. http://www.turknostalji.com/haber/sahnedeki-ilk-gunleri-7-ajda-pekkan-801.html. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014. 
  16. ^ "Ajda tarihe geçti". Sacit Aslan. http://www.sacitaslan.com/magazin-ajda-tarihe-gecti_11582.html?arama=artist/. Erişim tarihi: 24 Haziran 2010. 
  17. ^ "Zamana karşı bir fotoğraf: Ajda". Sabah. http://www.sabah.com.tr/Gunaydin/Magazin/2010/04/22/zamana_karsi_bir_fotografajda/. Erişim tarihi: 24 Haziran 2010. 
  18. ^ Söz ve Müzik, 1. Bölüm: Ajda Pekkan 3:00'dan itibaren, Youtube
  19. ^ "Bu da müzikseverlerin seçimi". Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/cumartesi/11458643_p.asp/. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010. 
  20. ^ "Ajda Pekkan hakkında ansiklopedik bilgi". Türkçe Bilgi. http://www.turkcebilgi.com/ajda_pekkan/ansiklopedi/. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010. 
  21. ^ "Ajda Pekkan". Turkcell. http://gnctrkcll.turkcell.com.tr/muzik/sanatci/ajda-pekkan-31/. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010. 
  22. ^ "Sanatçılar". İstanbul Plak. http://www.istanbulplak.com.tr/artists.asp/. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010. 
  23. ^ "Sanatçı Biyografileri: Ajda Pekkan". Kral Fm. http://www.kralfm.com.tr/biyografi.asp?id=11831/. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2010. 
  24. ^ Söz ve Müzik, 1. Bölüm: Ajda Pekkan 12:00'dan itibaren, Youtube
  25. ^ "Türk tiyatrosunun acı kaybı". Hürriyet. 8 Temmuz 2012. http://www.hurriyet.de/haberler/gundem/1185523/turk-tiyatrosunun-aci-kaybi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2012. 
  26. ^ Sanatçılar: Ajda Pekkan "Türk Pop Müzik". http://turkpopmuzik.net/modules.php?name=Artists&op=content&tid=62/ Sanatçılar: Ajda Pekkan. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2010. 
  27. ^ Evin Doğu (19 Temmuz 2000). "Sanatçılar ünvansız kaldı". NTV-MSNBC. http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/18508.asp. Erişim tarihi: 7 Aralık 2013. 
  28. ^ "İşte Ajda Pekkan'ın 6 günlük kocası". Türk Nostalji. 5 Nisan 2012. http://www.turknostalji.com/haber/iste-ajda-pekkanin-6-gunluk-kocasi-446.html. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014. 
  29. ^ "Herkesin Ajda'sı farklı herkesin Ajda'sı özel". İstanbul FM Haberler. http://www.istanbulfm.com.tr/muzik/haberler/turkce-muzik/ajda-pekkan-cool-kadin.html. 
  30. ^ "Ajda Japonca Söylemiş". Hürriyet. http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=13604842. Erişim tarihi: Şubat 2010. 
  31. ^ "http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=-172783". Hürriyet. 3 Ağustos 2000. http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=-172783. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. 
  32. ^ Tuba Akyol (11 Eylül 2004). "'Evde rüküşlük muskası gibiyim'". Milliyet. http://www.milliyet.com.tr/2004/09/11/pazar/apaz.html. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. 
  33. ^ a b Agah Özgüç (5 Eylül 2011). "O Unutmak istiyor Ama". Milliyet, Cadde. http://cadde.milliyet.com.tr/2011/09/05/HaberDetay/1434581/o_unutmak_istiyor_ama. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. 
  34. ^ "Ajda Pekkan'dan feminizm dersleri". Meydan (Zamantika). 1991. http://www.zamantika.com/1990lar/ajda-pekkan-dan-feminizm-dersleri/. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. 
  35. ^ "Ajda Pekkan'dan feminizm dersleri". Meydan (Zamantika). 1991. http://www.zamantika.com/1990lar/ajda-pekkan-dan-feminizm-dersleri/. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. 
  36. ^ Agah Özgüç (2 Mayıs 2013). "Ajda Pekkan: Asker kızıyım, reformistim tesettür kıyafetleri tasarlamam. Ben Türkiye’yim!". Pufterem. http://www.pufterem.com/2013/05/02/ajda-pekkan-tasarimciliga-soyundu/. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. 
  37. ^ Ayten Serin (28 Haziran 2003). "O şimdi feminist geyşa Ajda Pekkan". Hürriyet. http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=156151. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. 
  38. ^ Kadına Şiddeti Reddet!, Hürriyet, 2012
  39. ^ Ünlü Sanatçılardan "Hürriyet Benim", Youtube, 31 Aralık 2013
  40. ^ Hürriyet Benim - Hürriyet Gazetesi Reklamı, Youtube, 2013
  41. ^ "Ajda Pekkan'dan Kürtçe parça...". 10 Mart 2009. http://www.haber61.net/unlulerden-kurt-acilimi-yorumu-44625h.htm. Erişim tarihi: 4 Haziran 2014. 
  42. ^ "Ünlülerden Kürt Açılımı yorumu". 26 Eylül 2009. http://www.haber61.net/unlulerden-kurt-acilimi-yorumu-44625h.htm. Erişim tarihi: 4 Haziran 2014. 
  43. ^ "Deniz Seki'nin ünlü ziyaretçisi". İnternet Haber. http://www.internethaber.com/news_detail.php?id=182925. Erişim tarihi: 22 Mart 2009. 
  44. ^ "Keşke diva olmasaydım". Hürriyet. http://webarsiv.hurriyet.com.tr/2000/08/02/228337.asp. Erişim tarihi: 22 Mart 2009. 
  45. ^ "Ankara, Ankara Olalı Böyle Bir Gece Gördü Mü?". http://www.ayakligazete.com.tr/haber/ankara_ankara_olali_boyle_bir_gece_gordu_mu_.htm. 
  46. ^ "Hiç korkmadı çelişkiden". Radikal. http://www.radikal.com.tr/ek_haber.php?ek=r2&haberno=5976. Erişim tarihi: 22 Mart 2009. 
  47. ^ Ajda Pekkan'dan hayvanlar için imza kampanyasına destek, Hürriyet, 29 Eylül 2010
  48. ^ Hayvanseverler Başbakan'dan ne istedi?, CNNTÜRK, 20 Şubat 2011
  49. ^ Rol Model Dostlarımızla Farkındalık Çalışmaları, HAYTAP, 12 Mayıs 2011
  50. ^ Ajda Pekkan ile kızı Apple Pekkan, Hürriyet, 22 Aralık 2012
  51. ^ Başbakan, Hayvansever sanatçılarla buluştu, Milliyet, 21 Şubat 2011
  52. ^ "Ajda Pekkan, TBMM’yi Ziyaret Etti". TBMM. 2013. http://www.tbmm.gov.tr/eyayin/GAZETELER/WEB/MECLIS%20BULTENI/2469_2013_0000_0188_0000/0028.pdf. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014. 
  53. ^ "MÜ-YAP 2007 Müzik Ödülleri Dağıtıldı". MÜ-YAP. http://www.mu-yap.org/news.asp?NID=248. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2014. 
  54. ^ "Ajda Pekkan'a İlginç Bir Ödül". Aktifhaber.com. 26 Şubat 2013. http://www.aktifhaber.com/ajda-pekkana-ilginc-bir-odul-742190h.htm. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2014. 
  55. ^ "Azerbaycan'dan Ajda Pekkana ödül". Yeni Şafak. 4 Temmuz 2013. http://yenisafak.com.tr/kultur-sanat-haber/azerbaycandan-ajda-pekkana-odul-17.7.2013%20-537588. 
  56. ^ "Ajda Pekkan şövalye ilan edildi". T24. 1 Kasım 2013. http://t24.com.tr/haber/ajda-pekkan-sovalye-ilan-edildi,243126. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Ajda Pekkan ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikisöz'de Ajda Pekkan ile ilgili alıntılar bulunmaktadır.

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Önce gelen:
Nilüfer & Grup Nazar
Eurovision'da Türkiye
1980
Sonra gelen:
Modern Folk Üçlüsü & Ayşegül Aldinç