TRT

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türkiye Radyo Televizyon Kurumu sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
TRT
Logo of TRT.png
Tam adı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
Kuruluş 1 Mayıs 1964 (radyo)
31 Ocak 1968 (TV)
Sahibi T.C. Başbakanlık
Slogan Türkiye'nin Televizyonu
Ülke  Türkiye
Websitesi trt.net.tr
TRT'nin merkez binası, Ankara

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (kısaca TRT), Türkiye Cumhuriyeti'nin kamu yayıncılığı yapmakla görevli tek kuruluşudur. 1 Mayıs 1964 günü çıkan TRT yasasıyla kuruldu. 1990'ların başında ilk özel televizyon kanalı ve özel radyo kanalı yayına başlayana dek Türkiye'de radyo - televizyon yayıncılığı yapan tek kurum olarak hizmet verdi.

Türkiye Cumhuriyeti'nde televizyon ve radyo yayıncılığı konusunda ilk örnekleri oluşturdu. Günümüzde, 24 saat 10 ayrı kanaldan televizyon yayını gerçekleştirmekte, ek olarak GAP TV alanında da Güneydoğu illerine özel yayın yapmaktadır. Radyo yayıncılığı olarak 12 ayrı kanaldan izleyicilerine ulaşmakta, yine 31 ayrı dilde dış ülkelerdeki izleyicilerine yönelmektedir.

Günümüzde, Türkiye Cumhuriyeti'nde yayın kuruluşları arasında en büyük haber oluşumuna sahiptir. TRT, günlük ortalama 11 saatlik haber ve haber program yayını yapmaktadır. Bunun yanı sıra oluşturduğu dizi film, belgesel, drama ve televizyon yapımları ile dünyanın sayılı yayın kuruluşları arasında yer almaktadır. İleri ölçüde yetişmiş yayıncı ve yapımcı kapasitesi ile özel yayın kuruluşlarını da desteklemiştir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

TRT, 359 sayılı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Yasası ile 1964 yılında özerk kamu tüzel kişiliğine sahip bir kurum olarak, devlet adına radyo ve televizyon yayınlarını gerçekleştirmek amacıyla kuruldu. İlk genel müdürü Adnan Öztrak oldu.

Radyo Yayınları[değiştir | kaynağı değiştir]

TRT'nin popüler müzik ile İstanbul stüdyolarından dönüşümlü olarak gerçekleştirilen programları yayınlayan radyosu İstanbul Radyosu'nun yayınlarını gerçekleştirdiği İstanbul Radyoevi.

İlk programlı radyo yayınına 1965 yılında geçildi ve bütün radyolar haber saatlerinde Ankara Radyosu'na bağlandılar. Aynı yıl bünyesinde "Türk Sanat ve Halk Müziği Danışma Kurulu" ve "Batı Müziği ve Çok Sesli Türk Müziği Danışma Kurulu" toplandılar. Seçim sonuçlarını vermek için ilk sabaha kadar yayın yine bu yıl yapıldı. 1966 yılında TRT kapalı devre televizyon eğitimi yayınları başladı. Spor haberleri ilk kez 1967 yılında haber bülteni ile birlikte verildi. Erzurum ve İzmir radyoları yine bu yıl içerisinde yayın hayatlarına başladılar. Televizyon yayınına yönelik çalışmalara hız verildi.

Televizyon Yayınları[değiştir | kaynağı değiştir]

31 Ocak 1968'de deneme mahiyetinde ilk televizyon yayınını Nuran Devres spikerliğinde Ankara'da gerçekleştirilmiştir.Nuran Devres'ın 1968'de yaptığı açılış konuşması şöyledir:"Burası 3.bant 5.kanaldan deneme yayınları yapan Ankara Televizyonu.Bugün 31 Ocak 1968.Bu akşamki deneme yayınlarına başlıyoruz." Televizyon yayınlarında ilerlemeye devam eden TRT, ilk canlı spor yayını, 1971 yılında İzmir'de oynanan Karşıyaka Spor Kulübü ile İstanbulspor arasında oynanan futbol maçını naklen vererek gerçekleştirdi.

1972 yılında televizyonda ilk kez "Bedava Dünya Gezisi" adlı yabancı dizi Türkçe seslendirildi. Reklam yayınlarına başlandı. Münih 1972 Olimpiyat Oyunları'nı vererek ilk dış naklen yayını gerçekleştirdi.

Özerkliğin Kaldırılması[değiştir | kaynağı değiştir]

1971 Muhtırası'nın ardından 1972'de anayasa değişikliği sırasında TRT'nin özerkliği kaldırıldı ve kurum, "tarafsız" bir kamu iktisadi kuruluşu olarak yeniden düzenlendi.

1970'ler[değiştir | kaynağı değiştir]

Televizyon yayınları 1974 yılında 7 güne çıkarıldı. 1974 Dünya Kupası TRT'de naklen yayınlanan ilk Dünya Kupası olarak kayda geçti.

Türkiye Radyoları "TRT 1" radyoları adı altında 24 saat kesintisiz ortak yayına başladı. 1975 yılında TRT'nin ilk kez katıldığı 20'nci Eurovision Şarkı Yarışması, Stokholm'den naklen verildi. İlk renkli televizyon yayını 1976'da gerçekleşti.

1980'ler[değiştir | kaynağı değiştir]

1980 yılınının son günü, yılbaşı gecesi oryantal Nesrin Topkapı ilk kez televizyona çıktı. 1984 yılında TRT tümüyle renkli yayına geçti. Yine aynı yıl radyolar da stereo yayına başladı. 1980'lerde TRT'nin yılbaşı özel programları popüler hale geldi ve özel kanalların açılmasına kadar en çok rating alan programlardan oldu.

Yeni televizyon kanalları[değiştir | kaynağı değiştir]

TRT'nin çoklu kanala geçmesiyle kanalların isimleri TV şeklinde anılmaya başladı: 1986'da haber ve kültür ağırlıklı yayın yapan TV2 (TRT 2), 1989'da ise spor programları, Anadolu'ya yönelik programlar ve TBMM yayınlarını veren TV3 (TRT 3 ve TRT GAP) kuruldu. 1990 yılında TRT Telegün ismi ile teletekst yayınları devreye girdi. Aynı yıl müzik ve eğitim üzerine programlar yayınlayan TV4 (TRT 4) ve dünya üzerindeki tüm Türklere yönelik yayın yapmaya başlayan TV5 (TRT İnt Avrasya) kuruldu.

28 Eylül 1992'de kanallar yeniden TRT adını aldı. 2001 yılında TRT tüm logolarında değişikliğe gitti. TRT İnt Avrasya iki ayrı kanala ayrılarak TRT İnt ve TRT Türk olarak yayına yayına başladı.

2 Şubat 2006 tarihinde ise sayısal yayıncılığın test yayınına geçti. 2008 yılının Kasım ayında TRT Çocuk adlı çocuk televizyon kanalı, aynı yılın son günlerinde Kürtçe yayın yapan TRT 6 yayın hayatına başladı.

2009 yılında TRT 1, TRT 3 ve TRT 6 logolarını değiştirdi, ayrıca Nevruz bayramında Türk dillerini konuşan halklara hitap eden ve Azerice, Türkmence, Özbekçe, Kazakça, Kırgızca dillerinde programlar yayınlayan TRT Avaz, 18 Ekim 2009'da ise belgesel ve turizm programları yayınlayan TRT Belgesel adlı kanal yayına başladı. 4 Nisan 2010'da ise TRT'nin Arapça yayın yapan kanalı TRT Et-Türkiyye, 27 Mayıs 2010'da da TRT HD yayın hayatına başladı. 19 Mayıs 2012'de de TRT 1 HD yayın hayatına başladı,19 Ağustos 2012'de TRT 3D açıldı!

Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç yaptığı açıklamada TRT'nin İngilizce haber yapan bir kanal hazırlama çalışmasında olduğunu belirtti.[1]

Genel Müdürler[değiştir | kaynağı değiştir]

# İsim Başlama Tarihi Bitiş Tarihi
1 Adnan Öztrak 29 Nisan 1964 2 Haziran 1971
2 Musa Öğün 2 Ağustos 1971 30 Ağustos 1973
3 İsmail Cem 15 Şubat 1974 17 Mayıs 1975
4 Nevzat Yalçıntaş 17 Mayıs 1975 24 Kasım 1975
5 Şaban Karataş 19 Ocak 1976 22 Haziran 1977
6 Cengiz Taşer 2 Mayıs 1978 14 Kasım 1979
7 Doğan Kasaroğlu 14 Aralık 1979 20 Ocak 1981
8 Macit Akman 23 Ocak 1981 27 Mart 1984
9 Tunca Toskay 28 Mart 1984 28 Mart 1988
10 Cem Duna 29 Mart 1988 26 Nisan 1989
11 Kerim Aydın Erdem 10 Temmuz 1989 10 Temmuz 1993
12 Tayfun Akgüner 16 Temmuz 1993 9 Eylül 1996
13 Yücel Yener 9 Temmuz 1997 24 Mart 2003
14 Şenol Demiröz 12 Ocak 2004 1 Ağustos 2005
15 İbrahim Şahin 23 Kasım 2007

Bugün TRT ve İzlenebilirlik[değiştir | kaynağı değiştir]

TRT canlı yayın araçları.

TRT yayınları tüm Türkiye'de ve ayrıca tüm kıtalarda dinlenebilmekte ve izlenebilmektedir. Ayrıca Türksat uydusu üzerinden yapılan sayısal yayın yoluyla Avrupa'da yaşayan Türklere de ulaşılmaktadır.

Kurum; TRT 1, TRT Haber, TRT 3, TRT Spor, TRT Müzik, TRT Belgesel, Diyanet TV, TRT Çocuk, TRT Türk, TRT GAP, TRT HD, TRT 6, TRT Avaz, TRT Et-Türkiyye ve TRT Okul olmak üzere 14 televizyon kanalının yanında Euronews'in %15,70 ortağıdır (çok uluslu haber kanalı) ve TRT Radyo 1, TRT FM, TRT Radyo 3, TRT Radyo 4, TRT Radyo 6, TRT Antalya Radyosu, TRT Çukurova Radyosu, TRT Erzurum Radyosu, TRT Trabzon Radyosu, TRT GAP Radyosu, TRT Nağme, TRT Türkü, TRT Radyo Haber, Diyanet Radyo ve yurdışına Türkçe dahil 32 dilde yayın yapan Türkiye'nin Sesi Radyosu ve TRT Avrupa FM olmak üzere 15 radyo kanalına sahiptir.

Merkezi Ankara'da bulunan kurumun, İstanbul, İzmir, Mersin, Antalya, Trabzon, Diyarbakır, Erzurum illerindeki müdürlükleri yoluyla hizmetlerini sürdürmektedir.

TRT'nin tüm kanalları 27 Ekim 2008'den itibaren 11919 (V) 24444 ve 11096 (H) 30000 parametreleri ile Türksat uydusu üzerinden alınabilmektedir. Ayrıca Digiturk, D-Smart, Kablo tv, TiviBu platformu ve normal antenle izlenebilir.

Logolar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
TRT ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.