Hülya Koçyiğit

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hülya Koçyiğit
Genel bilgiler
Doğum 12 Aralık 1947 (1947-12-12) (66 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Uyruk  Türkiye
Evlilik(ler)i Selim Soydan (1968-günümüz)
Çocukları Gülşah Soydan
Meslek(ler) Sinema oyuncusu
Etkin yıllar 1963-
Altın Portakal Ödülleri
1969, 1973, 1975, 1984, 1990 En İyi Kadın Oyuncu Ödülü
SİYAD Ödülleri
Onur Ödülü
Ödüller
1964 Yılın Kadın Oyuncusu (Turizm Bakanlığı)
1964 Yılın Kadını (Türk Kadınlar Birliği)
Çasot Yaşam Boyu Başarı Ödülü
Uçan Süpürge Film Festivali Onur Ödülü

Hülya Koçyiğit (d. 12 Aralık 1947, İstanbul), Türk sinema oyuncusu.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Koçyiğit, Bulgaristan göçmeni tüccar bir baba olan Sedat Koçyiğit ve ev hanımı bir anne Melek Koçyiğit'in birinci kızı olarak 12 Aralık 1947'de İstanbul'da doğdu. İstanbul ve Ankara'da ilkokula giden Koçyiğit, ilkokul eğitimini İstanbul ve daha sonra taşındıkları Ankara'da tamamladı. Sanat eğitimine Ankara Devlet Konservatuarı'nın bale bölümünde başladı. Orta öğretimine eski adıyla Atatürk Kız Lisesi olan Beşiktaş Atatürk Lisesi'ne devam ederken İstanbul Şehir Tiyatroları'na girdi. Lise öğrenimini Ankara Devlet Konservatuarı tiyatro bölümünde devam ettirdi.

1963 yılında ilk filmi Susuz Yaz ile sinema hayatına başlayan Hülya Koçyiğit Berlin Film Festivali'inde Türk sinemasına o güne kadar verilen en büyük ödül olan Altın Ayı ödülünü kazandı. Halen yerli ve yabancı film festivallerinde de en çok ödül alan bayan sanatçıdır.Ayrıca Ankara Devlet Konservatuarı Bale Bölümü'nde de eğitim gören Koçyiğit, Mutlu bir çocukluk geçiren Koçyiğit'in annesi oldukça dominanttı. Kızının bale ve piyano dersleri almasında büyük etkisi olan Melek Koçyiğit, evde büyük bir disiplin kurmuştu. Birbirlerine aşık bir anne-babanın kızı olan Koçyiğit, babasına da oldukça düşkündü. Hepimizin öğretmeni dediği, Muhsin Ertuğrul’un tavsiyesi üzerine Ankara Devlet Konservatuarı'nda tiyatro eğitimi almaya başladı. İki kızkardeşi de İstanbul Şehir Tiyatroları’nda oyuncu olan Koçyiğit, ablası Nilüfer'in rol aldığı Bir Yetim’in Hasreti filminin setinde Muhterem Nur'un da aralarında olduğu dönemin ünlü oyuncularıyla tanışma fırsatı buldu. Daha sonra Metin Erksan'ın Çocuk Hırsızları filminde oynaması için ablasını seçmesi sayesinde ünlü yönetmenle tanışma fırsatı bulan Koçyiğit için bu tanışıklık hayatının dönüm noktası olacaktı. Koçyiğit, Metin Erksan ve David E. Durston'ın yönetmenliğini yaptığı 1963 tarihli Susuz Yaz filmiyle ilk kez izleyici karşısına çıkmasına rağmen başarılı olmuştu. Erksan'a Berlin Altın Ayı ödülünü kazandıran film, başarısıyla uzun süre konuşuldu. Çünkü bu ödül Türk sinemasına o güne kadar verilen ilk büyük ödüldü. Henüz öğrenciyken bu denli başarılı bir filmde oynama fırsatı bulan Koçyiğit, eğitim hayatı ve oyunculuk arasında kalmıştı. Sınıf arkadaşlarından Salih Güney'in de onun okula geri dönmesi konusundaki ikna çabaları başarılı olmadı ve bir setten diğerine koşturan Koçyiğit, Yeşilçam'ı seçmeye karar verdi. Çünkü okulla yoğun set trafiğini bir arada yürütememişti.

Susuz Yaz'ın ardından basının yoğun ilgisiyle karşılaşan Koçyiğit için “Yeni bir yıldız doğuyor” ifadesi kullanılıyordu. Prensiplerine sadık olması ve saygın kişiliği nedeniyle Ayhan Işık'ı örnek alan Koçyiğit, daha önce hayranlıkla izlediği oyuncularla aynı sette olduğu için kendisini şanslı hissediyordu. Ayhan Işık, o dönemin Yeşilçam'ında çalışma standartlarının oluşmasını sağlamak için "Ayhan Işık Kuralları" olarak anılan bir takım kurallar koymuştu. Koçyiğit de Işık'ın ardından gidiyor ve işini saygın biçimde yapmak için bu kurallar doğrultusunda hareket ediyordu.

Fikret Hakan'ın ve Sadri Alışık'ın oyuncu olarak gelişmesinde büyük etkisi olan Koçyiğit, Vurun Kahpeye, Yıldızların Altında, Yalancı, Hıçkırık ve Dudaktan Kalbe gibi filmlerle sinema izleyicisinin gönlüne taht kurdu. Filmlerinde kendi sesinin kullanılmasını isteyen Koçyiğit, o dönemde bunu uygulayan Sadri Alışık ve Çolpan İlhan'dan etkileniyordu.

Yerli romanların sinemaya uyarlanması için büyük çaba sarfeden Koçyiğit'e konular daha gerçekçi, karakterler daha sağlam geliyordu. Kerime Nadir, Muazzez Tahsin Berkant, Esat Mahmut Karakurt, Halide Edip Adıvar, Peride Celal’in eserlerinin sinemaya aktarılmasında büyük katkısı olan oyuncu, uzun süre roman kahramanlarını canlandırdı. Bunlardan Orhan Aksoy'un romanından beyaz perdeye aktarılan Kezban karakteri, Koçyiğit'e çok yakıştırılmıştı. Zira, Anadolu’dan gelen, taşralı olduğu için horlanan, ancak kendi kendini eğitip zengin olan, o gücü elde ettikten sonra da değişmeyen ve insani değerlerini koruyan bir karakter olan Kezban rolünün kendisine yapıştırıldığını düşünen oyuncu, bundan sıyrılmak için farklı karakterler canlandırmak istiyordu. Kırmızı Fener Sokağı isimli filmde sokak kızı İrma'yı canlandıran Koçyiğit, seyirciden büyük tepki almıştı. Ediz Hun'un annesi ve Cüneyt Arkın'ın metresi rollerinde izleyici karşısına çıkan Koçyiğit, farklı türdeki filmlerde, farklı rollerle oyunculuğunu geliştirme fırsatı bulmuştu. Hep iyi rollere yakıştırılan ve izleyiciyle kurduğu samimi ilişkiyle adından bahsettiren oyuncu, sinema kariyerinde daha üstün, daha sofistike ve zorlu bir noktada olmak istiyordu.

Genellikle Orhan Aksoy'la çalışan oyuncu, Ömer Lütfü Akad'ı da yönetmen olarak çok beğeniyordu.Ünlü rejisörün Gelin, Düğün, Diyet üçlemesinde ve Gökçe Çiçek filmlerinde oynayan Koçyiğit, Akad'dan sinema arayışları konusunda büyük destek aldı. Daha sonra ağırlıklı olarak Şerif Gören'in yönetimindeki filmlerde oynayan Koçyiğit, Almanya Acı Vatan, Firar, Derman, Kurbağalar, Evlidir Ne Yapsa Yeridir gibi önemli filmlerde başrolü üstlendi.

1991'de devlet sanatçısı seçilen Koçyiğit, 1991-1992'de kurucusu olduğu SO-DER'in başkanı oldu. Dört yıl boyunca sürdürdüğü başkanlık görevinden sonra yönetim kurulunda çalışmaya başlayan Koçyiğit, bir dönem siyasi çalışmalar içinde de bulundu.

Özel Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

O dönem Fenerbahçe'de futbol oynayan Selim Soydan 1968'de ile evlendi. Bu evliliğinden Gülşah adında bir kızı dünyaya gelmiştir. Hülya Koçyiğit'in Neslişah ve Aslışah adlarında iki torunu vardır. Kızı Gülşah küçük yaşlarda birkaç sinema filminde rol almıştır. Koçyiğit bir süre şarkıcılık da yapmıştır.

Sinema Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Filmleri Yunanistan, İran, Mısır, Lübnan, Cezayir gibi değişik ülkelerde gösterilmiştir. 1965-1974 arasında tüm filmleri Yunanistan'da sinemalarda oynatılmıştır. "Derman" 5 Kıtada oynatılan, "Kurbağalar" ise yabancı televizyon kurumlarına satılan ilk Türk filmidir.

Hülya Koçyiğit, 180 kadar filmde ve 4 TV dizisinde oynamıştır. Çalıştığı yönetmenlerden bazıları, Lütfü Akad, Atıf Yılmaz, Şerif Gören, Metin Erksan, Orhan Aksoy, Memduh Ün, Ertem Eğilmez, Osman Seden ve Halit Refiğ'dir.

1991 yılında Devlet Sanatçısı seçilmiştir. 1991-1992'de kurucusu olduğu SO-DER'e başkan seçilmiştir. Bu görevi 4 yıl sürdürmüştür; halen yönetim kurulunda görev yapmaktadır.

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yurt İçinde Aldığı Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

Uluslararası Festivallerden Aldığı Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1987 Nantes Film Festivali (Fransa) En Başarılı Kadın Oyuncu - "Kurbağalar" Filmi İle
  • 1988 Amiens Film Festivali (FRANSA) En İyi Kadın Oyuncu - "Bez Bebek" Filmi İle

Filmlerinin Katıldığı Festivaller[değiştir | kaynağı değiştir]

Filmografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Oyuncu Olarak[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Film Rol Notlar
1963 Susuz Yaz Bahar
Genç Kızlar Oya Deren
1964 Adalardan Bir Yar Gelir
Affetmeyen Kadın
Ahtapotun Kolları
Aslan Marka Nihat
Ayşecik Çıtı Pıtı Kız
Bir İçim Su
Döner ayna
Hepimiz kardeşiz
Katilin Kızı Nazan
Kavga Var
Keşanlı
Plajda Sevişelim
Son Tren Pelin
Taşralı Kız Hülya Işık
Vurun Kahpeye Aliye Öğretmen
1965 Aşk ve İntikam
Dudaktan Kalbe
Hıçkırık
Hülya
İki Yavrucak
Kadın İsterse Matmazel Nadya
Lafını Balla Kestim
Nazar Değmez İnşallah
Posta Güvercini Şahiser
Serseri Aşık
Sevgili Öğretmenim
Sevgim ve Gururum Zerrin Bağdatlı
Tehlikeli Adımlar
Uzakta Kal Sevgilim
Yalancı
Yıldızların Altında
1966 Aşk Mücadelesi
Damgalı Kadın
Denizciler Geliyor
Dertli Gönüller
Dişi Düşman Asuman
İntikam Ateşi
Karanlıklar Meleği Gül
Kaderde Birleşenler
Kıskanç Kadın Nevin Seden
Kumarbazın İntikamı Leyla
O Kadın Ayşe
Ölmek mi yaşamak mı (film) Hülya
Seni Seviyorum
Siyahlı Kadın
Vahşi Sevda
Yiğit Yaralı Olur
1967 Çıldırtan Dudaklar
Deli Fişek
Hırçın Kadın
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu Nüzhet
Gül Ağacı
Kardeş Kavgası
Ringo Gestapoya Karşı
Parmaklıkların Arkasından
Samanyolu
Seni Affedemem
Söyleyin Genç Kızlara
Utanç Kapıları
Yağmur Çiselerken
Üvey Ana
Yanık Kalpler
Yaralı Kuş
1968 Cemile
Kadın Asla Unutmaz
Hicran Gecesi
Funda
Dağları Bekleyen Kız
Kırmızı Fener Sokağı
Kara Sevda
Sevemez Kimse Seni
Kezban
Sarmaşık Gülleri
Sus Kimseler Duymasın
Vahşi bir erkek sevdim (film) Gül
Yalan Yıllar
Yasemin'in Tatlı Aşkı
1969 Boş Çerçeve Alev
Ölmüş Bir Kadının Mektupları
Kınalı Yapıncak
Kızıl Vazo Azize Sönmezoğlu
Kızım ve Ben Leyla
Sen Bir Meleksin
Uykusuz Geceler
Yarın Başka Bir Gündür Gül Fatma Kunt
1970 Güller ve Dikenler
Kezban Roma'da
Kalbimin Efendisi
Saadet Güneşi Semra
Seven Ne Yapmaz Sevda
Söz Müdafaanın Selma Alkan
Sürtük Canan Alev, Naciye
Yaralı Ceylan
Zeyno
1971 Adını Anmayacağım
Bebek Gibi Maşallah Leyla Erdem Yılmaz
Beklenen Şarkı
Beyoğlu Güzeli Alev Aker
Bütün Anneler Melektir Selma
Kezban Paris'te Kezban
Hayatım Senindir Leyla Sonay, Nermin
Senede Bir Gün
Severek Ayrılalım
Sezercik Yavrum Benim
Son Hıçkırık
Üç Arkadaş
Yağmur
Yarın Ağlayacağım
1972 Azat Kuşu
Gökçe Çiçek
Kaderimin Oyunu
Sev Kardeşim
Sezercik Aslan Parçası
Tanrı Misafiri
Zehra
1973 Düğün
Hayat Bayram Olsa
Gelin
İki Bin Yılın Sevgisi
Rabia
Siyah Gelinlik
Yeryüzünde Bir Melek
1974 Çirkin Dünya
Diriliş
Diyet
El Kapısı
1975 Bir Araya Gelemeyiz
Gülşah
Çirkef
İşte Hayat
1976 Gülşah Küçük Anne
Şoför
1977 Sensiz Yaşayamam
İstasyon
1978 Evlidir Ne Yapsa Yeridir
1979 Almanya Acı Vatan
1981 Herhangi Bir Kadın
1982 Gazap Rüzgarı Avukat Selma
1983 Derman
1984 Firar Ayşe Sarıca
1985 Kurbağalar
1986 Dikenli Yol
1987 Bez Bebek
1988 Gece Dansı Tutsakları
Pononte Fener
1989 Hiçbir Gece
Karılar Koğuşu
1991 Bir Kadın
2001 Şellale Semra
2003 Hababam Sınıfı Merhaba Fatoş Hoca
2007 Hicran Sokağı Zümrüt

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ödüller
Antalya Altın Portakal Film Festivali
Önce gelen:
Türkân Şoray
Vesikali Yarim filmi ile
Zeynep Aksu
Üvey Ana filmi ile
Perihan Savaş
Bedrana filmi ile
Nur Sürer
Bir Günün Hikayesi filmi ile
Nur Sürer
Uçurtmayı Vurmasınlar filmi ile
En İyi Kadın Oyuncu
Cemile
1969
Tanrı Misafiri
1973
Diyet
1973
Derman
1983
Karılar Koğuşu
1990
Sonra gelen:
Belgin Doruk
Yuvanın Bekçileri filmi ile
Perihan Savaş
Bedrana filmi ile
Adile Naşit
İşte Hayat filmi ile
Hale Soygazi
Bir Yudum Sevgi filmi ile
Sumru Yavrucuk
Seni Seviyorum Rosa filmi ile