Almanya-Türkiye ilişkileri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Almanya–Türkiye ilişkileri
Haritada gösterilen yerlerde Germany ve Turkey

Almanya

Türkiye

Almanya-Türkiye ilişkileri, Türkiye'nin Almanya Federal Cumhuriyeti'yle süregelen uluslararası politikalarını içerir. Almanya ile Türkiye arasındaki ilişkiler üst düzey ziyaretler aracılığıyla yoğun olarak gerçekleşmektedir.[1]

İlişkilerin tarihçesi[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Dünya Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı İmparatorluğu dönemin Alman İmparatorluğu'nun ısrarları ve kaybedilen toprakların kazanılması ümidiyle I. Dünya Savaşı'na Almanya ve müttefikleri İttifak Devletleri yanında girdi. Ancak savaş sonunda İtilaf Devletleri üstün gelince Osmanlı İmpratorluğu ağır yaptırımları olan, İtilaf Devletleri ile Mondros Mütarekesi'ni imzaladı.

Cumhuriyet sonrası yakın dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye ile Almanya arasında 1924 yılında Dostluk, 1929 yılında Konsolosluk, 1930'da ise ticaret anlaşması imzalanmıştır.[2] II. Dünya Savaşı'nın yaklaştığı dönemde Almanya'dan kaçan Yahudiler, Türkiye'ye davet edilerek ülkeye alındı. II. Dünya Savaşı esnasında Türkiye ile Almanya arasında yoğun bir ticari ilişki yaşandı; bu, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ihracatın zirveye çıktığı dönem oldu. 1960'larda Almanya ile Türkiye arasında imzalanan İşgücü Anlaşması'yla, çok sayıda Türk, çalışmak amacıyla Almanya'ya yerleşmiştir. Almanya'da 3 milyonunun üzerinde Türk vatandaşı yaşarken Türkiye'de yaşayan Alman vatandaşı rakamı ise 15 bindir.[3] Türkiye'ye yılda 5 milyon Alman turist gelirken bu turistler Türkiye ekonomisi için önemli sayılmaktadır.[3] 2016 yılı itibarıyla Türkiye ile Almanya arasındaki ticaret hacmi 36.8 milyon eurodur.[4]

Krizler[değiştir | kaynağı değiştir]

Göçmen Krizi[değiştir | kaynağı değiştir]

Suriye İç Savaşı sonrası başlayan 2015 yılından sonra ise büyüyen iç savaşa paralellik göstere Suriye İç Savaşı'nda mülteciler sorununa çözüm arayışları sürmektedir. Almanya ve üyesi bulunduğu Avrupa Birliği ile Türkiye arasında diplomatik görüşmeler yapılmaktadır. Merkel 2016 yılında da göçmen krizi için defalarca Türkiye'ye gelmiştir. 23 Nisan 2016 tarihinde yaptığı ziyarette ise Gaziantep'de bulunan sığınmacı kamplarını ziyaret etmiştir. Sığınmacılar konusu ile Avrupa'ya yasa dışı göçlerin durdurulması için Türkiye ile AB arasındaki sığınmacı protokolünün imzalanmasında Angela Merkel'in Türkiye ziyaretleri etkin rol oynamıştır.[5]

Ermeni Kırımı'nın soykırım olarak tanınması[değiştir | kaynağı değiştir]

Almanya Parlemantasu'nda Yeşiller Partisi eş başkanı Cem Özdemir'in sunduğu[6] "Ermeni olaylarının Soykırım olarak Tanınması" adıyla yapılan, 2 Şubat 2016 tarihli oylamada Ermeni Kırımı soykırım olarak tanınmıştır.[7] Karar Türkiye Hükümeti ve Dışişleri Bakanlığı tepki göstermiş, akabinde Türkiye'nin Almanya büyük elçisi geri çağrılmıştır.

15 Temmuz Darbe Girişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de 15 Temmuz 2016 akşamı gerçekleştirilen başarısız darbe girişiminden sonra, Almanya'ya sığınma talebinde bulunan Gülen Harekatı üyelerinin kabul edilmesi ve Türkiye'ye geri iade edilmemesi ile ilişkiler gerilmiştir.Bu gerginlik günümüzde hala devam etmektedir.

Diplomatik Miting Kriz[değiştir | kaynağı değiştir]

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ'ın 16 Nisan tarihinde yapılacak 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu ve diplomatik temaslar için için gittiği Almanya'da bulunan Almanya vatandaşı Türklerle olan mitingini Stuttgart yakınlarındaki Gaggenau Belediyesi mitingi yasaklamış,[8] bunun üzerine Bozdağ, Almanya Adalet Bakanı ile görüşmesini iptal etmiştir.[9] Türkiye Dışişleri Bakanlığı Almanya'nın Türkiye büyük elçisini dışişleri bakanlığına çağırmış, Türkiye tarafından duyulan rahatsızlık iletilmiş ve Almanya Hükümeti'ne diplomatik nota vermiştir. Ancak ilerleyen saatlerde Alman Anamuhalefet Sol Parti (SPD), Adalet Bakanı Bekir Bozdağ'ın konuşma yapmasının yasaklanmasını talep etti.[10]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ [1] Türkiye-Almanya Federal Cumhuriyeti Siyasi İlişkileri / Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı.
  2. ^ http://www.mku.edu.tr/files/25_dosya_1367242547.pdf
  3. ^ a b http://www.mfa.gov.tr/turkiye-almanya_-siyasi-iliskileri.tr.mfa
  4. ^ http://aa.com.tr/TR/ekonomi/almanya-ile-turkiye-arasindaki-ticaret-hacmi-artti/530792
  5. ^ Davutoğlu ve Merkel Suriyeli sığınmacılarla buluşacak, TRT Haber, Erişim tarihi: 23 Nisan 2016
  6. ^ "1915 Olayları’nı ‘Ermeni Soykırımı’ olarak niteleyen tasarı Alman Parlamentosu’ndan geçti". Sözcü. 2 Haziran 2016. 3 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160603144412/http://www.sozcu.com.tr/2016/dunya/1915-olaylarini-ermeni-soykirimi-olarak-niteleyen-yasa-alman-parlamentosunda-1257645/. 
  7. ^ "Alman Meclisi'nden "Ermeni soykırımı" iddialarına onay". NTV.com.tr. 2 Haziran 2016. http://www.ntv.com.tr/dunya/alman-meclisinden-ermeni-soykirimi-iddialarina-onay,nirxrybMWkuiYYztUp1w_w?_ref=infinite. 
  8. ^ "Almanya ile Türkiye arasında diplomatik kriz". İndigo Dergisi. 2 Mart 2017. 8 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170308044337/https://indigodergisi.com/2017/03/almanya-turkiye-diplomatik-kriz/. 
  9. ^ "Bekir Bozdağ: Bende Almanya Adalet Bakanı ile Görüşmeyi İptal Ettim". Habertürk. 2017-03-02. 8 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170308045801/http://www.haberturk.com/gundem/haber/1413441-bekir-bozdag-ben-de-almanya-adalet-bakani-ile-gorusmeyi-iptal-ettim. 
  10. ^ "Almanya'dan haddi aşan küstahlık". Haber 7. 2017-03-02. 12 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170312151427/http://m.haber7.com/siyaset/haber/2271261-almanyadan-haddi-asan-kustahlik.