Kişi kültü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Fransız gazeteci Marcel Sauvage'ın Türkiye'de Atatürk için yaratılan kişi kültüne ilişkin yorumu
İran'ın İsfahan şehrinde Ruhullah Humeyni'nin portresinin asılı olduğu bir pazar

Kişi kültü, bir toplumda liderin yüceltilmesi, kahraman veya Tanrı benzeri bir figür olarak tanımlanmasıdır.

Liderin mükemmel insan olarak görülmesi, hata yapmaz kabul edilmesi, başarılarının ulaşılmaz olmasını ifade eder. Sosyolog Max Weber'in otorite sınıflandırmaları arasında karizmatik otorite ile paralellik tutmaktadır.

Kişilik kültü bir kişinin tanrılaştırılmasına benzemekte olup özellikle totaliter devletlerde genellikle devlet tarafından kitle iletişim ve propaganda araçları tarafından kurulmuştur. Medya, büyük toplantı organizasyonları, askeri ve sivil nitelikli törenler, anıt heykeller, afişler, filmler, edebi eserler, şefin lakabı gibi faktörler kişi kültünün inşasında etkilidir.

Terim 1956'daki Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresi'nde Nikita Kruşçev tarafından Stalinizmi ve Josef Stalin lehine yapılan propagandayı kınamak için de kullanılmıştır.[1]

Atatürk kişi kültü[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de 1927 yılında başlayarak Mustafa Kemal Atatürk etrafında bir Atatürk kişi kültü oluşmuştur. Benzerleri arasında en uzun ömürlülerinden olan "Atatürk kişi kültü" günümüz Türkiye'sinde tabu haline gelen bir konuya evrilmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Caymaz, Birol. "Atatürk Kültü Etrafında Seküler Dinsellik". Suriçinde bir yaşam. Toktamış Ateş’e armağan (Bilgi Üniversitesi Yay.). Erişim tarihi: 17 Mayıs 2018. [ölü/kırık bağlantı]