İstanbul Yeni Havalimanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Üçüncü havalimanı sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
İstanbul Bölgesel 3. Havalimanı
İstanbul Yeni Havalimanı [1]
IATA: IST[2]ICAO: LTFM[2]
IST'nın Marmara'da bulunduğu yer
IST
IST
Havalimanı'nın Marmara Bölgesi'ndeki konumu
Özet
Havalimanı tipi Sivil
Sahibi Devlet Hava Meydanları İşletmesi
İşletici Cengiz
Kolin
Limak
Kalyon
Mapa Ortak Girişim Grubu
Hizmet verdiği şehir İstanbul
Yer İmrahor-Tayakadın-Yeniköy, Arnavutköy
İnşa tarihi 26 Şubat 2018 (ilk etap)[3]
Koordinatlar 41°15′39″K 28°44′32″D / 41.26083°K 28.74222°D / 41.26083; 28.74222
Web sitesi igairport.com
Pistler
Yön uzunluk yüzey
m ft
3.750 11.482
3.750 11.482
3.750 11.482
3.750 11.482
3.750 11.482
3.750 11.482

İstanbul Yeni Havalimanı[1] Türkiye'nin İstanbul şehrinde yapımı devam eden bir uluslararası havalimanı. Şehrin Avrupa Yakası'nda, Karadeniz kıyısındaki[4] Tayakadın ile Akpınar[5][6][7] köyleri arasındaki 76,5 km2 alana yıllık 150 milyon yolcu kapasiteye çıkarılabilen terminali ile birbirinden bağımsız altı pisti[8] olacak şekilde yapılmaktadır. İnşa aşamasında olan havalimanının proje ismi İstanbul Yeni Havalimanı olarak belirlenmesine karşın, tamamlandığında bu ismin değişeceği bilgisi basında yer almıştır. Yeni havalimanı için yapılan ihaleyi 3 Mayıs 2013'te İGA yatırımcılarının oluşturduğu Cengiz, Mapa, Limak, Kolin, Kalyon Ortak Girişim Grubu (OGG) cumhuriyet tarihinin en yüksek teklifi olan 22,152 milyar euroluk bir teklif ile kazandı. İhalenin ardından projenin temeli 7 Haziran 2014 tarihinde atıldı.[9] Havalimanının ilk etabının 26 Şubat 2018 tarihinde hizmete girmesi planlanmaktadır.[3]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul Atatürk Havalimanı'nın yoğunluğu ve kapasite yetersizliği sebebiyle Bakanlar Kurulu yeni bir havalimanının inşa edilmesine karar verdi.[10] 13 Ağustos 2012 tarihinde ise bölge seçimi yapılarak projenin hayata geçirilmesi için ilk adım atıldı.

“İstanbul Yeni Havalimanı” ismi Ulaştırma Bakanlığı tarafından projeye verilen addır.[11] Havalimanının resmî adı proje yapımı tamamlandığında belirlenecektir.

İhale süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni Havalimanı’nın İhalesi 24 Ocak 2013 tarihinde açılıp 3 Mayıs 2013 günü sonlandırıldı.[12] Yüzde yirmi özkaynak zorunluluğunun öngörüldüğü ihaleye TAV, Alarko, IC, Limak, Makyol ve Varyap Holding katılım gösterdi.[13] Havalimanı işletme süresi şartlar dahilinde 25 yıl olarak sabitlendi.[14] İhale hazırlığının global büyüklükteki bir proje için kısa vadede gerçekleştiği fikri uzmanlar tarafından dile getirildi.[15][16] Sabancı Holding ise ihaleye katılmaktan vazgeçti.[17]

Türkiye tarihinin en büyük yatırımı olan Yeni Havalimanı İhalesi 3 Mayıs 2013 günü saat 10.00'da Ankara Esenboğa Havalimanı Sosyal Tesisleri'nde gerçekleştirildi.[18] İlk turda en yüksek teklifi Fraport şirketi verdi. İhaleyi 22 milyar 152 milyon euro ile Cengiz, Mapa, Limak, Kolin, Kalyon Ortak Girişim Grubu (OGG) kazandı. 6 saat süren 96 turlu ihaleden devlete, KDV dahil 26 milyar 142 milyon euro gelir çıktı.[19][20]

3 Mayıs 2013 tarihinde yapılan ihaleyi Cengiz, Mapa, Limak, Kolin, Kalyon Ortak Girişim Grubu (OGG)’nin kazanmasının ardından sözleşme DHMİ'nin 80. kuruluş yıldönümü olan 20 Mayıs 2013 tarihinde imzalandı.[21]

İnşaat süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Mayıs 2015'te yer teslimi yapılan havalimanı hakkında yürütülen çalışmalar devam etmektedir. İnşaat süreci 3 etaptan oluşacak:

  • 1. Etap (en geç 42 ay sonra hizmete girecek)
    • 2 adet bağımsız paralel pist (3750m x 60m)
    • 1 adet çapraz pist (3750m x 60m)
    • 3 adet paralel taksi yolu (3750m x 45m)
    • Yüksek hız ve bağlantı taksi yolları
    • Apron
    • Terminal binası
    • Hava trafik kontrol kulesi
    • Haberleşme ve meteroloji sistemleri
    • Diğer hizmet binaları ve sistemler
  • 2. Etap
    • Akpınar yerleşimi tarafına 1 adet bağımsız pist (3750m x 60m)
    • 1 adet paralel taksi yolu (3750m x 45m)
  • 3. Etap
    • Tayakadın-Yeniköy tarafına 1 adet bağımsız pist (3750m x 60m)
    • 1 adet paralel taksi yolu (3750m x 45m)
    • Mevcut yerleşkenin güneyine 1 adet çapraz pist (3750m x 60m)
    • 1 adet paralel taksi yolu (3750m x 45m)

İstanbul'un üçüncü havalimanı Karadeniz sahiline Terkos gölüne yakın Arnavutköy-Göktürk-Çatalca kavşağında 7700 ha'lık Akpınar ve Yeniköy mahalleleri arasındaki alanda yapılacak.[12][22] Alanın yüzde 80'i kamuya ait.[23] Diğer arsalar icin kamulaştırma başladı. Atatürk Havalimanı ile İstanbul'un üçüncü havalimanının arası kuş uçuşu mesafeyle 35 km olacak.[24] Eski kömür ocaklarının bulunduğu alan toprakla doldurulacak.[25]

150 milyon yolcu kapasiteli yeni havalimanının İstanbul'un Avrupa Yakası'nda 2018'de ticari uçuşlara başlaması bekleniyor.[26][9] Dördüncü aşamanın sonunda havalimanın toplam 6 pisti olacak.[13] Pist başı saatlik kapasitesi 19 iniş ya da kalkıştır. Pistlerin uzunluğu 3.500 metre olacak.[27] Apronun kapasitesi 500 uçak olacak.[28] Havalimanı dünyanın en büyük yolcu uçağı Airbus A380'e uygun olacak. Yolcu kapasitesi 90 ile 150 milyon yolcu arasında olacak. Yapım maliyetinin 10,247 milyar euro tutması bekleniyor.[29] Öngörülen 77 kilometre karelik alanı ile Dammam Kral Fahd Havalimanı ve üç ABD havalimanından sonra dünyanın beşinci büyük havalimanı olacak.

Yap-İşlet-Devret modeli ile yapılması planlanan havalimanın tüm bağlantıları ile beraber maliyeti yaklaşık 10,2 milyar eurodur.[30]

Altyapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Pistler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Havalimanına ait büyük uçakların iniş ve kalkışlarına uygun 3,5–4 km uzunluğunda Karadeniz'e paralel olan 4 pist ve Karadeniz'e dik uzanan 2 pist olmak üzere toplam 6 pist bulunacak.
  • Bu pistlerlerin sayesinde F kodlu en büyük yolcu uçakları Airbus A380 ve Boeing 747-800 iniş yapabilecek.
  • Yapılması plananan iki taksi yolu 3.500 metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğinde olacak. Bu taksi yollarının acil pist niteliği bulunacak.[31] Bunlara bağlı küçük taksi yolları da inşa edilecek.

Hava trafik kontrol kulesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Temeli 2016 Ekim ayında atılan, 90 metre yüksekliğinde ve 17 katlı olarak projelendirilen, ayrıca lale figürlü tasarımı ile 2016 Uluslararası Mimarlık Ödülünü kazanan Hava Trafik Kontrol Kulesi inşaatının 2017 Nisan ayında tamamlanması planlanmaktadır.[32][33]

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Üçüncü havalimanı karayolu taşımacalığında Kuzey Marmara Otoyolu ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü ile entegre olacak. Raylı sistem olarak, Yüksek Hızlı Tren ile havalimanındaki aktarma istasyonunda sonlanacak. Terminal, raylı sistem aracılığı ile Taksim'e bağlanacak. Bu raylı sistem, eski demir yolu hattının güzergâhından geçirilecek. Toplu taşıma aracılığıyla İstanbul'un tüm bölgelerinden ulaşım sağlanacak. Taksim'den havalimanına 15 dakikada ulaşılacak.

Eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Proje ile ilgili açıklanan ÇED Raporu’na göre projenin çoğunluğunun mevcut ormanın üzerinde inşa edilecek olması nedeniyle bu bölgedeki ekolojik sisteme zarar verileceği endişesi gündeme getirildi. İnşaat bölgesindeki kurutulacak göl alanlarının sulak alan olma özelliklerini yitirecek olmaları da eleştirilen konuların başında geldi.[34]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b http://www.igairport.com/
  2. ^ a b "Yeni havalimanı’nın IATA kodu IST, ICAO kodu LTFM"
  3. ^ a b http://www.ahaber.com.tr/ekonomi/2015/12/12/3-havalimani-26-subat-2018de-aciliyor
  4. ^ "3. Havalimanı Nereye Yapılacak?". TRT Haber. 19 Kasım 2012. http://www.trthaber.com/haber/ekonomi/3-havalimani-nereye-yapilacak-63851.html. Erişim tarihi: 1 Mart 2014. 
  5. ^ NTVMSNBC. http://www.ntvmsnbc.com/id/25398959. 
  6. ^ "Bakan Yıldırım 3. havalimanının tam yerini açıkladı". NTVMSNBC. 19 Kasım 2012. http://haber.stargazete.com/ekonomi/bakan-yildirim-3-havalimaninin-tam-yerini-acikladi/haber-705387. Erişim tarihi: 14 Mart 2014. 
  7. ^ "3. Havalimanının Yeri Belli Oldu". CNNTÜRK. 19 Kasım 2012. http://www.cnnturk.com/2012/ekonomi/genel/11/19/3.havalimaninin.yeri.belli.oldu/685247.0/index.html. Erişim tarihi: 14 Mart 2014. 
  8. ^ "İşte yeni İstanbul!". HABERTÜRK. 2 Haziran 2012. http://ekonomi.haberturk.com/emlak-mortgage/haber/747502-iste-yeni-istanbul. Erişim tarihi: 14 Mart 2014. 
  9. ^ a b "İstanbul’un 3. havalimanı 29 Ekim 2017’de açılacak". İstanbul Büyükşehir Belediyesi. 12 Şubat 2015. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160403045750/http://www.ibb.gov.tr/tr-TR/Pages/Haber.aspx?NewsID=22505. Erişim tarihi: 26 Şubat 2015. 
  10. ^ "İşte üçüncü havalimanı". Radikal gazetesi. 8 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20130208171720/http://www.radikal.com.tr:80/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1105714&CategoryID=77. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013. 
  11. ^ http://www.ubak.gov.tr/BLSM_WIYS/UBAK/tr/dokuman_ust_menu/projeler_faaliyetler/20090814_173338_204_1_64.html
  12. ^ a b http://www.taraf.com.tr/haber/yeni-havalimani-icin-tarih-aciklandi.htm
  13. ^ a b http://haber.gazetevatan.com/en-buyuk-olacak/508474/2/Ekonomi
  14. ^ http://www.patronlardunyasi.com/haber/Istanbul-da-3-uncu-havalimani-ihale-ilan-tarihi-belli-oldu/132966
  15. ^ http://www.aksam.com.tr/ucuncu-havalimani-macerasi--8966y.html
  16. ^ http://www.airnewstimes.com/dev-ihale-icin-geri-sayim-basladi-22372-haberi.html
  17. ^ http://www.haberturk.com/yazarlar/guntay-simsek/813798-ucuncu-havalimani-nasil-olmali
  18. ^ "İstanbul'a 3. havalimanı ihalesi Esenboğa'da yapılacak". CNN Turk. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160304134950/http://www.cnnturk.com/2013/ekonomi/genel/05/01/istanbula.3.havalimani.ihalesi.esenbogada.yapilacak/706292.0/. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013. 
  19. ^ http://www.taraf.com.tr/haber/yeni-havalimani-simdiden-ucurdu.htm
  20. ^ http://www.radikal.com.tr/ekonomi/rekor_ihale-1132036
  21. ^ "3. havalimanı sözleşmesi 20 Mayıs'ta imzalanacak". Bloomberg HT. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160304134017/http://www.bloomberght.com/haberler/haber/1353295-3-havalimani-sozlesmesi-20-mayista-imzalanacak. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2013. 
  22. ^ http://www.taraf.com.tr/haber/ucuncu-havaalani.htm
  23. ^ http://ekonomi.haberturk.com/airport/haber/764142-kamulastirma-basladi
  24. ^ http://ekonomi.haberturk.com/airport/haber/764864-ucuncu-havalimani-kavsakta
  25. ^ http://haber.gazetevatan.com/istanbulda-ucuncu-havalimaninin-yeri-ne-kadar-dogru/475012/4/Haber#.UHGA7pgbfdM
  26. ^ http://ekonomi.haberturk.com/airport/haber/775314-ucuncu-havalimani-icin-ilk-adim
  27. ^ http://www.netgazete.com/haber/Ayni-anda-3-ucak-inis-yapabilecek_548442.html
  28. ^ http://haber.gazetevatan.com/erteleme-de-yok-garanti-de/533129/2/ekonomi
  29. ^ http://www.taraf.com.tr/haber/ihale-tamam-sira-parada.htm
  30. ^ http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=1058416&title=bakan-yildirimdan-ucuncu-havalimani-aciklamasi
  31. ^ http://emlak.kanald.com.tr/t/silivri_havaalani_ne_zaman_yapilacak/Iste_3_havalimani_En_uzun_pist_onda/5870.aspx
  32. ^ 3. Havalimanı'nda "Ödüllü Kule" için temel atıldı milliyet.com.tr, erişim 19 Şubat 2017
  33. ^ 3. Havalimanı Hava Trafik Kontrol Kulesinin temeli atıldı trthaber.com/, erişim 19 Şubat 2017
  34. ^ "Korku filmi senaryosu gibi". Cumhuriyet gazetesi. http://www.cumhuriyet.com.tr/?hn=410576&kn=21&ka=4&kb=21. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2013. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Koordinatlar: 41°15′39″K 28°44′32″D / 41.26083°K 28.74222°D / 41.26083; 28.74222