Pomaklar

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir.
Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız.
Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
Düzenle Bu madde ya da bir kısmı, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir.
Maddeyi Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. NOT:Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır.
Bu madde Kasım 2008 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir.
Pomak
Помаци (българи мюсюлмани)
Toplam Nüfus

1,000,000 (tahmin)
Önemli Bölgeler
Bulgaristan 150–200.000[1]
Yunanistan 30.000 (1981)[2]
Türkiye 300.000 (2001)[3]
Dil(ler)
Bulgarca
Din(ler)
İslam (Alevi)[kaynak belirtilmeli]
İlgili Etnik Gruplar
Bulgarlar, Torbeşler, Goralılar
Bulgaristan'da Pomakların oturdukları bölgeler

Pomaklar, ya da Boğmaklar (Bulgarca: Помаци / Pomatsi), Balkanlar'da, Bulgaristan,yunanistan Batı Trakya ve Doğu Makedonya'da yaşayan, Pomakca konuşan ve güney Slav halkı olan, Alevi Müslüman Slavlardir.[kaynak belirtilmeli] (Pomak)

Konu başlıkları

[değiştir] Etimolojisi

Genel olarak müslüman bulgarlar olarak bilinirler. Pomak teriminin bulgarca "pomagam" (yardım etmek) kelimesinden türediği varsayılır. Bulgar grameri temelinde olmak üzere değişik Slav lehçeleri konuşmaktadırlar. Yapılan genetik araştırmalarda diğer Bulgarlar'dan daha yüksek oranda Slav kanı taşımaları dikkat çekicidir.

[değiştir] Tarihi

"Pomak/Pomaklar" adını, yazılı tarihte ilk olarak kullananlar, Ami Boue (1838) ve Gersin K. Jiricek (1891)’tir.

[değiştir] Dilleri

Pomakça Türkçe Bulgarca
Ya(s)z (Яс) Ben Аз (Az)
Ti (Ти) Sen Ти (Ti)
To(То) O (Erkek) Той (Toy)
Ta (Та) O (Dişi) Тя (Tia)
To (То) O (Nötr) То (To)
Nie (Ние) Biz Ние (Nie)
Vie (Вие) Siz Вие (Vie)
Tie (Тiе) Onlar Те (Te)
Mayka/Mama (Майка/Мама) Anne Майка/Мама (Mayka/Мама)
Vizo/Tyalo (Визо/Тяло) Göğüs, Sine Гърди/Тяло (Gurdi/Tyalo)
Voda (Вода) Su Вода (Voda)
Myaso (Мясо) Et Месо (Meso)
Yedana (Едано) Yemek(isim) Ядене (Yadene)
Yedat (Едат) Yemek(fiil) Ядат (Yadat)
Mumiçe (Мумиче) Kız Момиче (Momiche)
Koçero (Кочеро) Erkek Момче (Momche)

Pomaklar'ın konuştukları dil bir Güney Rusça'nın ağızlarından biri olarak kabul edilmektedir. Her ne kadar bilimsel amaçla değil de politik amaçlarla pomakların dili Bulgarca'nın bir ağzı ya da Antik Yunanca orijinli kabul edilse de Pomak Dili üzerine yeterince yapılmış bir araştırma yoktur. Ancak eldeki araştırmalar dilbilgisel ve tümcebilgisel anlamda Slav Dili olduğunu göstermektedir.

Pomakça'da harf yapısı aynı Bulgarca'da olduğu gibidir. Kiril Alfabesi ile yazımı daha kolaydır. ya-ts-ch gibi seslerin karşılıkları genellikle Latince tek sözcük ile ifade edilemez.

Sayma Sayıları

  • anno/enni/edin/adin (1)
  • dve/dva (2)
  • tri (3)
  • çetri (4)
  • pyat/pet (5)
  • şest (6)
  • sedem (7)
  • vosem/osem (8)
  • devyat/devet (9)
  • desyat/deset (10)
  • edinnaysi/enninaysi/adinnaysi (11)
  • dvenaysi (12)
  • trinaysi (13)
  • çetrinaysi (14)
  • petnaysi (15)
  • şestnaysi (16)
  • sedemnaysi (17)
  • vosemnaysi (18)
  • devyatnaysi (19)
  • dvedesyat/dvatsat (20)
  • tridesyat (30)
  • çetridesyat (40)
  • petdesyat (50)
  • şestdesyat (60)
  • sedemdesyat (70)
  • vocemdesyat (80)
  • devyatdesyat (90)
  • sto (100)
  • hilyada (1000)

Edirne,Keşan köylerinde pomak halkı bulunmaktadır

[değiştir] Yaşadıkları bölgeler, nüfus ve etnik kökenleri

[değiştir] Türkiye

Pomaklar'ın Türkiye'ye gelişi 1878 (eski takvime göre 1293 ve bu yüzden Türkiyede genelde 93 macırı adlandırmasıda yapılmaktadır) yılı Osmanlı-Rus savaşından sonra ve izleyen yıllarda yaşanan göçlerle yoğunluk kazanmıştır.

[değiştir] Yerleşim bölgeleri

[değiştir] Bulgaristan

Pomaklar, Bulgaristan'da Smolyan, Blagoevgrad, Pazarcık, Velingrad, Razlog,Yakoruda, Kırcali, Gotse Delcev bölgelerinde ve Mesta Vadisi, Rodop Dağları'nda sıkışık alanlarda yaşamakatadır. Lofça Bölgesi civarında ise küçük Pomak grupları bulunmaktadır. Bununla birlikte Pomakların %90’ı Rodop dağlarının güneyinde bulunmaktadır. 2001 Bulgaristan Nüfus Sayımı'na göre Burgaz eyaleti nüfusu 1.423.500'dür, 58.000 kişilik bir kesim anadilini Pomakça beyan etmiştir Bulgar İçişleri Bakanlığının 1989'da Pomaklar için yaptığı çalışmada, nüfuslarının 268.971 ile toplam nüfusun %3’ünü oluşturduğunu ortaya koymuştur.

[değiştir] Makedonya

Makedonya'da Pomaklar Berova, Debre, Manastır, Struga, Dolna Reka ve Üsküp civarında yaşamaktadırlar. Nüfusları tam tespit edilememekle birlikte toplam 40.000 olduğu söylenmektedir.

Gora, Makedonya'daki dağlık bir alanın adı. Burada yaşayan insanlar da Goralı olarak anılıyor. Araştırmacı Erhan Türbedar'ın tespitlerine göre Makedonya'da Goralılar diye ayrı bir kavim bulunuyor. 1991'de yapılan son nüfus sayımına göre Goralıların nüfusu 40 bin civarında...

[değiştir] Arnavutluk ve Kosovo

Arnavutluk'ta Pomaklar genellikle Makedon sınırına yakın olan Golo Bardo, Gora ve Sredska Jupa civarında yaşamaktadırlar.Fakat bu güne kadar Arnavutluk Pomakları hakkında çokta ayrıntılı araştırma olmamıştır hatta tamamen yok sayılmışlardır. Tahmin edilen nüfusları oldukça ilgi çekicidir. ÇünkÜ kaynaklar Arnavutluk'taki Pomak nüfusunu 80.000-120.000 olduğunu tahmin etmektedirler.

Kosova'daki Pomaklar yoğunluklar Makedonya ve Arnavutluk sınırlarına yakın olan Dragas bölgesinde yaşamaktadırlar. Kullnadıkları dil pomakça ile %80 oranında benzemektedir. Dilde Sırpça sözcükler çok fazla girmiş durumda. Fakat kendi dilerini hala yaşatmaktalar. Bölgede kendileri için 3 farklı tanım tapılmaktadır.

[değiştir] Diğer yerler

Tüm bunların yanında 1878 göçleri döneminde 20.000 ailenin İtalya'ya ve 1.000 aileninde İsviçre'ye göçettirildiği ve iskan edildikleri verisi mevcuttur.

[değiştir] Kaynakça

  1. ^ A. Popovic, "Pomaks", in Islam
  2. ^ H. Poulton, The Balkans, Minorities and Governments in Conflict, (1993)
  3. ^ "Languages of Turkey (Europe)"
Wikimedia Commons'da Pomaklar ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

[değiştir] Dış bağlantılar

"http://tr.wikipedia.org/wiki/Pomaklar" adresinden alındı.