Jordan Peterson

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Jordan Peterson (45739346364).jpg

Jordan Bernt Peterson (12 Haziran 1962 doğumlu) Kanadalı klinik psikolog ve Toronto Üniversitesi'nde psikoloji profesörüdür. Dini ve ideolojik inanç,[1] ve kişilik ve performans değerlendirme ve geliştirme[2] özel yoğun ilgisi olmakla birlikte, başlıca çalışma alanları anormal ve sosyal psikoloji ve kişilik psikolojisi üzerinedir.[3]

Peterson, Alberta Üniversitesi ve McGill Üniversitesi'nde okudu. Önce asistan, daha sonra da doçent doktor olacağı Harvard Üniversitesi'ne gitmeden önce, 1991 yılından 1993'e kadar McGill'de araştırma görevlisi olarak kaldı.[4][5] 1998 yılında Toronto Üniversitesi fakülte üyesi olarak Kanada'ya geri taşındı. 2019 itibarıyla da, tam profesördür.

Peterson'ın, 1999'da yayınlanan ilk kitabı Maps of Meaning: The Architecture of Belief (Anlam Haritaları: İnanç Mimarisi), inanç sistemleri ve mitlerin yapılarını, duygu düzenlemesinde, anlam yaratımında bunların rollerini, ve soykırım itkileri gibi birçok konuyu betimlemek için birçok akademik alanda yapılan incelemelerini içeriyor.[6][7][8] İkinci kitabı,12 rules for Life: An Antidote to Chaos (Yaşam için 12 Kural: Kaos için bir Panzehir), Ocak 2018'de yayımlandı.[9][10][11]

Peterson, 2016'da politik doğruluğu ve Kanada hükümetinin Billl C-16'ini eleştiren bir dizi YouTube videosu yayınladı. Hareket, Peterson'ın ifade özgürlüğü karşıtlığının meşrulaştırılmasının başlangıcı olarak tanımlandığı, cinsel kimlik tartışmasının tutumuna, yasaklayıcı bölge ayrımcılığı gözüyle bakıyordu.[12] Ardından, hem destek hem de eleştiriyi çeken önemli medya ilgisi gördü.[9][9][9]

Erken yaşları[değiştir | kaynağı değiştir]

Peterson, 12 Haziran 1962'de [13] doğdu, ve doğduğu Edmonton kentinin kuzeybatısındaki küçük bir kasaba olan Alberta, Fairview, Kanada'da büyüdü.[14] Grande Prairie Regional Üniversitesi'nin Fairview kampüsünde bir kütüphaneci olan Beverley Peterson ve bir okul öğretmeni olan Walter Peterson'ın üç çocuğundan en büyüğüydü.[15][16] İkinci adı, Norveçli büyükbabasından aldığı[17] Bernt'dür (İngilizce telaffuz: [ˈbɛərənt] Bayiri -ənt ).[18]

13 yaşındayken, okul kütüphanecisi Sandy Notley tarafından, George Orwell, Aldous Huxley, Aleksandr Solzhenitsyn ve Ayn Rand'ın yazılarına tanıştırıldı.[9] Ayrıca, gençlik yıllarında New Democratic Party (NDP) (Yeni Demokrat parti) için çalıştı, ancak ileriki yaşlarında parti gözünden düşmüş olarak büyüdü. Orwell'in " Wigan İskelesi Yolu " kitabındaki, ''orta sınıf entellektüel sosyalistlerin, aslında fakirleri seviyor değil, yalnızca zenginlerden nefret ediyor'' oldukları teşhisi ile gözünün açılması tecrübesiyle karşılaştı.[9][19] 18 yaşındayken NDP'den ayrıldı.[20]

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

1979'da Fairview Lisesi'nden mezun olan Peterson, siyaset bilimi ve İngiliz edebiyatı okumak için Grande Priaire Regional Üniversitesi'ne girdi.[1] Daha sonra 1982'de siyaset bilimindeki lisansını tamamladığı Alberta Üniversitesi'ne transfer oldu.[9] Daha sonra, Avrupa'yı ziyaret etmek için bir yıl izin aldı. Orada Soğuk Savaş'ın psikolojik kökenleri, 20. yüzyıl Avrupa totaliteryanizmi,[1][21] ve Carl Jung , Friedrich Nietzsche , Aleksandr Solzhenitsyn ve [9] Fyodor Dostoyevsky’nin çalışmaları üzerine araştırma ve çalışmalar yapmaya başladı.[21] Daha sonra Alberta Üniversitesi'ne döndü ve 1984'te psikoloji alanında lisans derecesi aldı.[22] 1985'te McGill Üniversitesine girmek için Montreal'e taşındı. 1991 yılında Robert O. Pihl gözetiminde klinik psikolojisinde doktora derecesini aldı, ve Phil ve Maurice Dongier ile birlikte çalışarak Haziran 1993'e kadar McGill'in Douglas Hastanesi'nde araştırma görevlisi olarak kaldı.[1][23]

Kariyer[değiştir | kaynağı değiştir]

Temmuz 1993-Haziran 1998 tarihleri arasında[3] Peterson, Harvard Üniversitesi'nde psikoloji fakültesinde asistan ve doçent doktor olarak ders verir ve araştırmasını yürütürken Arlington, Massachusetts'de yaşadı. Harvard'da bulunduğu süre boyunca, uyuşturucu ve alkol bağımlılığından kaynaklanan saldırganlık sebepleri üzerine çalışmalarını yaptı ve alışılmadık bir çok tez çalışması yürüttü.[9] İki eski doktora öğrencisi, psikolog ve Harvard'lı öğretmen Shelley Carson ve yazar Gregg Hurwitz, Peterson'un derslerinin öğrenciler tarafından çokça sevildiğini belirtti.[9] Temmuz 1998'de Kanada'ya döndü ve Toronto Üniversitesi'nde profesör olarak görev aldı.[9]

Peterson'ın çalışma ve araştırma alanları psikofarmakoloji, anormal, nöro, klinik, kişilik, sosyal, endüstriyel ve örgütsel,[3] dini, ideolojik,[1] politik ve yaratıcılık psikolojisi alanlarındadır.[2] Peterson, kendisi veya meslektaşlarıyla ortak olarak yüzden fazla akademik makale yazdı,[24] ve 2017 ortasından itibaren neredeyse 8.000 kez alıntılandı.[25]

Kariyerinin büyük kısmında, Peterson haftada 20 kişiyi görerek aktif bir klinik tecrübe edindi. Sosyal medyada aktif yer edindi ve Eylül 2016'da Bill C-16'i eleştirdiği bir dizi video yayınladı.[9][26] 2017 yılında klinik uygulamalarına,[9] ve aynı şekilde 2018'de öğretmenlik yapmaya, yeni projeleri nedeniyle geçici olarak ara vermeye karar verdi.[16][27]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Anlam Haritaları: İnanç Mimarisi (Maps of Meaning: The Architecture of Belief) (1999)[değiştir | kaynağı değiştir]

1999'da Routledge Yayınevi , Anlam Haritaları: İnanç Mimarisi'ni yayınladı. Peterson'un tamamlanması 13 yıl süren kitap, modern bilimsel anlayışın beynin nasıl çalıştığına uygun olarak, mitoloji , din , edebiyat , felsefe ve psikoloji gibi çeşitli alanlardaki fikirleri kullanarak insanların nasıl anlam , inançlar ve anlatılar oluşturduklarına dair kapsamlı bir teori anlatıyor.[9][9][28]

Peterson'a göre, kendisinin asıl amacı, hem bireylerin hem de grupların neden toplumsal çatışmaya katıldığını araştırmak, bireylerin sonunda ölümcül ve Gulag, Auschwitz toplama kampı ve Ruanda soykırımı gibi patolojik zulümlerle sonuçlanan inanç sistemlerini (yani ideolojik kimlik [9] ) desteklemek için aldıkları sebepleri ve motivasyonlarını keşfetmekti.[9][9][28] Peterson, “dünyanın dini düşüncelerinin analizinin temel ahlakımızı tanımlamamıza, ve nihayetinde evrensel bir ahlak sistemi geliştirmemize olanak sağlayabileceğini” düşünüyor.[28] Jung arketipleri kitapta önemli bir rol oynamaktadır.[9]

2004'te, Peterson'ın Anlam Haritaları: İnanç Mimarisi adlı kitabına dayanan 13 bölümlük bir TV dizisi, TVOntario'da yayınlandı.[9][9][29]

Yaşam için 12 Kural: Kaosa İçin Bir Panzehir (12 Rules for Life: An Antidote to Chaos) (2018)[değiştir | kaynağı değiştir]

Ocak 2018’de, Penguin Random House Yayınevi, Peterson’nın ikinci kitabını, Yaşam için 12 Kural: Kaos İçin Bir Panzehir'i yayınladı. Çalışma, Anlam Haritaları'ndan daha anlaşılabilir bir tarzda, yaşamla ilgili soyut etik ilkeler içermektedir.[9][9][9] Kitabı tanıtmak için Peterson dünya turuna çıktı.[30][31][32] Turun bir parçası olarak Peterson, İngiltere'de, Kanal 4 Haberlerde (Channel 4 News), Cathy Newman ile, kitap için popülerlik sağladığı gibi önemli derecede ilgi çeken bir röportaj yaptı.[33][34][35][36] Kitap, Kanada, ABD ve Birleşik Krallık'ta çok satanlar listesinde zirveye ulaştı.[37][38]

Kaynakça Listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e Tucker, Jason; VandenBeukel, Jason (December 1, 2016). "'We're teaching university students lies' – An interview with Dr Jordan Peterson". C2C Journal. 
  2. ^ a b "Meaning Conference". International Network on Personal Meaning. July 2016. November 13, 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ a b c "Jordan B Peterson". ResearchGate. Retrieved November 11, 2017.
  4. ^ Bartlett, Tom (January 17, 2018). "What's So Dangerous About Jordan Peterson?". The Chronicle of Higher Education. Retrieved January 19,2018.
  5. ^ Lambert, Craig (September 1998). "Chaos, Culture, Curiosity". Harvard Magazine.
  6. ^ McCord, Joan (2004). Beyond Empiricism: Institutions and Intentions in the Study of Crime. Transaction Publishers. p. 178. ISBN 978-1-4128-1806-3.
  7. ^ Ellens, J. Harold (2004). The Destructive Power of Religion: Models and cases of violence in religion.Praeger. p. 346. ISBN 978-0-275-97974-4.
  8. ^ Gregory, Erik M.; Rutledge, Pamela B. (2016). Exploring Positive Psychology: The Science of Happiness and Well-Being. ABC-CLIO. p. 154. ISBN 978-1-61069-940-2.
  9. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x Boş kaynak (yardım)  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "freedom/hate" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme)
  10. ^ Blatchford, Christie (January 19, 2018). "Christie Blatchford sits down with 'warrior for common sense' Jordan Peterson". National Post. Retrieved January 19, 2018.
  11. ^ Lott, Tim (January 21, 2018). "Jordan Peterson: 'The pursuit of happiness is a pointless goal'". The Observer. Retrieved January 21, 2018.
  12. ^ Bill C-16 (2016), madde 2.
  13. ^ "Hakkında" , Peterson'nın resmi Facebook sayfası
  14. ^ Bowles, Nellie (18 Mayıs 2018). The New York Times , "Patrik Peterson'un Koruyucusu Jordan Peterson" 29 Ağustos 2018'de alındı.
  15. ^ McBride, Jason (January 25, 2017). "The Pronoun Warrior". Toronto Life.
  16. ^ a b Menon, Vinay (March 16, 2018). "Jordan Peterson is trying to make sense of the world — including his own strange journey". Toronto Star. Retrieved May 22,2018.
  17. ^ Brown, Louise (April 17, 2007). "Schools a soft target for revenge-seekers". Toronto Star. Jordan Bernt Peterson of the University of Toronto.
  18. ^ Peterson, Jordan B. (March 23, 2017). "I am Dr Jordan B Peterson, U of T Professor, clinical psychologist, author of Maps of Meaning and creator of The SelfAuthoring Suite. Ask me anything!". Reddit. Bernt. Pronounced Bear-ent. It's Norwegian, after my great grandfather.
  19. ^ Brown, Mick (March 31, 2018). "How did controversial psychologist Jordan Peterson become an international phenomenon?". The Daily Telegraph. Retrieved May 22, 2018.
  20. ^ Krendl, Anne C. (April 26, 1995). "Jordan Peterson: Linking Mythology to Psychology". The Harvard Crimson.
  21. ^ a b Lott, Tim (September 20, 2017). "Jordan Peterson and the transgender wars". The Spectator. Retrieved November 11, 2017.
  22. ^ Staff writer(s) (January 27, 2004). "Former Fairviewite gets TV miniseries". Fairview Post.
  23. ^ Staff writer(s) (August 14, 2016). "Biography: Jordan Peterson". University of Toronto.
  24. ^ McCamon, Brent (March 28, 2017). "Wherefore Art Thou Peterson?". Convivium.
  25. ^ Blatchford, Christie (April 3, 2017). "'An opportunity to make their displeasure known': Pronoun professor denied government grant". National Post.
  26. ^ Chiose, Simona (June 3, 2017). "Jordan Peterson and the trolls in the ivory tower". The Globe and Mail.
  27. ^ Bowles, Nellie (May 18, 2018). "Jordan Peterson, Custodian of the Patriarchy". The New York Times.
  28. ^ a b c Jordan Peterson (August 2015), "Summary and Guide to Jordan Peterson's Maps of Meaning: The Architecture of Belief", Scribd, pp. 2–3, retrieved March 3, 2018 Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "Summary2015" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme)
  29. ^ "Archive: Maps of Meaning". TVOntario
  30. ^ Law, Katie (January 20, 2018). "Canadian psychologist Jordan Peterson: the 'anti-snowflake' crusader speaks out". London Evening Standard. Retrieved January 20, 2018.
  31. ^ Murray, Douglas (January 20, 2018). "The curious star appeal of Jordan Peterson". The Spectator. Retrieved January 20, 2018.
  32. ^ Heidenreich, Phil (January 20, 2018). "Edmonton's Citadel Theatre apologizes over how it handled Jordan Peterson event". Global News. Retrieved January 20, 2018.
  33. ^ Doward, Jamie (January 21, 2018). "'Back off', controversial professor urges critics of C4 interviewer". The Observer. Retrieved January 21, 2018.
  34. ^ Brooks, David (January 25, 2018). "The Jordan Peterson Moment". The New York Times. Retrieved January 31, 2018.
  35. ^ Lynskey, Dorian (February 7, 2018). "How dangerous is Jordan B Peterson, the rightwing professor who 'hit a hornets' nest'?". The Guardian. Retrieved June 13, 2018.
  36. ^ Albrechtsen, Janet (February 24, 2018). "Jordan Peterson: six reasons that explain his rise". The Australian. Retrieved March 3, 2018.
  37. ^ Dundas, Deborah (February 9, 2018). "Jordan Peterson's book is a bestseller – except where it matters most". Toronto Star. Retrieved March 3, 2018.
  38. ^ Reyna, Xavier Austin (February 23, 2018). "Why Jordan Peterson Is Such a Crucial Figure for the Community". EStudy Breaks. Retrieved March 3, 2018.