İçeriğe atla

Tony Blair

Vikipedi, özgür ansiklopedi
The Right Honourable Sir
Tony Blair
Birleşik Krallık Başbakanı
Görev süresi
2 Mayıs 1997 - 27 Haziran 2007
Hükümdar II. Elizabeth
Yerine geldiği John Major
Yerine gelen Gordon Brown
İşçi Partisi Lideri
Görev süresi
21 Temmuz 1994 - 24 Haziran 2007
Yerine geldiği John Smith
Yerine gelen Gordon Brown
Kişisel bilgiler
Doğum Anthony Charles Lynton Blair
6 Mayıs 1953 (72 yaşında)
Edinburgh, İskoçya, Birleşik Krallık
Partisi İşçi Partisi
Evlilik(ler) Cherie Booth (1980–)
İlişkiler William Blair
Çocuk(lar) Euan, Nicky, Kathryn, Leo
Yaşadığı yer Connaught Square
Bitirdiği okul St John's Koleji, Oxford
Mesleği Avukat
Dini Anglikan (2007'den önce)
Katolik (2007'den sonra)
Resmî site institute.global

Sir Anthony Charles Lynton Blair (6 Mayıs 1953 Edinburgh, İskoçya), Britanyalı avukat, siyasetçi ve eski başbakan. Kariyerine İşçi Partisinde başlamış olan Blair, 1997 - 2007 yılları arasında Birleşik Krallık Başbakanlığı, 1994-2007 yılları arasında İşçi Partisi Başkanlığı yaptı. 1983-2007 yılları arasında Birleşik Krallık Parlamentosunda Sedgefield Milletvekili olarak yer aldı.

Eski Genel Başkan John Smith'in ölümünden sonra yapılan 1994 İşçi Partisi liderlik seçiminde Başkan seçildi. 18 yıllık Muhafazakâr Parti iktidarından sonra 1997 Birleşik Krallık genel seçimleri'nde İşçi Partisi'den Birleşik Krallık başbakanı seçildi. 2003 yılında Irak'ın işgaline, Amerika Birleşik Devletleri başkanı George W. Bush ile karar vermiş olması ülkesinde ve dünyada geniş kesimlerin tepkisini çekti. 10 Mayıs 2007'de, yani başbakanlığının 10 yıl 1 haftası dolduğunda seçim bölgesinde düzenlediği basın toplantısıyla 27 Haziran 2007'de başbakanlıktan ve İşçi Partisi Başkanlığından ayrılacağını duyurdu. Aynı tarihte her iki görevi de maliye bakanı Gordon Brown'a devretti. 2007 yılında görevi Gordon Brown'a devretmesinin üzerinden 3 yıl geçtikten sonra 2010 yılında açılan ve İngiltere'nin Irak Savaşı'nda yaptıklarını araştıran soruşturmada kamuoyundan bilgi saklamak ve kamuoyunu yanlış yönlendirmek ile itham edilmiş olup soruşturma devam etmektedir.[1] Blair, başbakanlık süresi boyunca yaşadıklarını anlattığı bir kitap yazmıştır. Kitabın orijinal ismi A Journey'dir. Türkçe anlamı ise Bir Yolculuk'tur. 2022 yılı yeni yıl onur ödüllerinde kendisine Dizbağı Nişanı verilmiştir.

29 Eylül 2025 tarihinde, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile birlikte Beyaz Saray’da düzenlediği bir basın toplantısında, Gazze Savaşı ve daha geniş Orta Doğu krizine ilişkin yeni bir plan açıkladı. 21 maddeden oluşan barış teklifinde Birleşik Krallık eski Başbakanı Tony Blair'in de adı geçmiştir. Buna göre Blair, Hamas'ın silah bırakmasının ardından Gazze'de kurulması tasarlanan geçici teknokrat yönetimini yürütecek olan "Barış Kurulu'nda" görev alması beklenmektedir.[2] Trump'ın barış teklifine göre kurul, Gazze'nin yeniden kalkındırılması için genel çerçeveyi oluşturacak ve gerekli fonları yönetecektir. Bu görev, Filistin Özerk Yönetimi’nin reform sürecini tamamlamasına ve Gazze üzerindeki yönetimi güvenli biçimde devralmasına kadar devam edecektir.[3][4]

Chilcot Raporu'nda Tony Blair

[değiştir | kaynağı değiştir]
Ana madde: Chilcot Raporu

2003 yılında Irak'ın işgaline, Amerika Birleşik Devletleri başkanı George W. Bush ile karar veren Tony Blair, Irak Savaşı'na dair yayımlanan ve 2,6 milyon kelimeden oluşan Chilcot Raporu'nda adı sık geçen isimlerden biri oldu. İngiltere'de bir komisyon tarafından 7 yılda hazırlanan bu rapor, Irak Savaşı'na dair en kapsamlı rapor olmak özelliğini taşımaktadır. Raporla ilgili yaklaşık iki saat süren bir basın toplantısı yapan Blair, Irak Savaşı'na katılmanın 10 yıllık başbakanlığında aldığı en zor karar olduğunu söyleyerek, "Bu karar nedeniyle bugün bütün sorumluluğu, herhangi bir istisna veya mazeret olmaksızın kabul ediyorum." ifadelerini kullandı. Irak harekâtında hayatını kaybeden İngiliz askerlerinin yakınlarından bazıları Tony Blair'in yargılanmasını istedi.[5] Blair'in eski İşçi Partisi Lideri olmasından dolayı İşçi Partisi Lideri Jeremy Corbyn açıklanan rapor sonrası partisi adına özür diledi. Raporu hazırlayan komisyonun başkanı Chilcot ise "Askerî harekât belki sonra gerekli olabilirdi, ama Saddam Hüseyin 2003'te acil bir tehdit değildi'' ifadelerini kullandı.[6]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Iraq Inquiry [en]
  2. ^ "Tony Blair: Gazze'yi yönetecek 'Barış Kurulu'nda kimler var?". BBC News Türkçe. 26 Eylül 2025. 26 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2025. 
  3. ^ Ebrahim, Oren Liebermann, Mostafa Salem, Nadeen (30 Eylül 2025). "Trump announced his 20-point Gaza peace plan. What comes next?". CNN (İngilizce). 30 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2025. 
  4. ^ Magid, Jacob (27 Eylül 2025). "Revealed: US 21-point plan for ending Gaza war, creating pathway to Palestinian state". The Times of Israel (İngilizce). ISSN 0040-7909. Erişim tarihi: 1 Ekim 2025. 
  5. ^ "Dünyanın en büyük teröristi Tony Blair'dir". NTV. Anadolu Ajansı. 6 Temmuz 2016. 7 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2016. 
  6. ^ "Chilcot raporunda Blair'e sert eleştiriler". BBC Türkçe. 7 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2016. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Vikisöz'de Tony Blair ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
Siyasi görevi
Önce gelen:
John Major 		Birleşik Krallık Başbakanı
1997–2007 		Sonra gelen:
Gordon Brown
Parti siyasi görevi
Önce gelen:
John Smith 		İşçi Partisi Lideri
1994–2007 		Sonra gelen:
Gordon Brown
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Tony_Blair&oldid=36484730" sayfasından alınmıştır