İçeriğe atla

Harold Wilson

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Harold Wilson
Birleşik Krallık Başbakanı
Görev süresi
4 Mart 1974 - 5 Nisan 1976
Hükümdar II. Elizabeth
Yerine geldiği Edward Heath
Yerine gelen James Callaghan
Görev süresi
16 Ekim 1964 - 19 Haziran 1970
Hükümdar II. Elizabeth
Yerine geldiği Alec Douglas-Home
Yerine gelen Edward Heath
İşçi Partisi Lideri
Görev süresi
14 Şubat 1963 - 5 Nisan 1976
Yerine geldiği Hugh Gaitskell
Yerine gelen James Callaghan
Kişisel bilgiler
Doğum 11 Mart 1916(1916-03-11)
Huddersfield, Birleşik Krallık
Ölüm 24 Mayıs 1995 (79 yaşında)
Londra, Birleşik Krallık
Partisi İşçi
Evlilik(ler) Mary Wilson

James Harold Wilson (11 Mart 1916, Huddersfield - 24 Mayıs 1995), Britanyalı İşçi partili siyasetçi ve 2 dönem Birleşik Krallık Başbakanı.

Hayatı ve eğitimi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Yorkshire'da doğan Wilson işçi sınıfı bir aileye mensuptu. Royds Hall Gramer okulunda burs kazandı.[1]

Oxford'da bulunan Jesus College'da Modern tarih daha sonrasında New College'da eğitim görevlisiyken College Üniversitesinde araştırma görevlisi oldu.[1]

Harold Wilson, 1945 yılında İşci partisi üyesi olarak parlamentoya girdi ve parlamento sekreteri olmuştur. Parti lideri Hugh Gaitskell''in 1963'te ani ölümünün ardından gerçekleşen liderlik seçimini kazanan Wilson parti lideri olmuştur.[1]

1964 Britanya genel seçimlerinde İşçi Partisi'nin oy oranı dönemin başbakanı Alec Douglas-Home'un lideri olduğu Muhafazakar Parti'nin oy oranını son derece ufak %0.7'lik bir farkla geçmiş, Avam Kamarası'nda çoğunluğu elde etmek için gerekli olan 316 koltuk şartı, 317 koltuğun İşçi Partisi tarafından kazanılması ile sağlanmıştır. Seçimin ertesi günü olan 16 Kasım'da 12 yıl, 11 ay, 10 gün sürmüş Muhafazakar Parti iktidarı sona ermiş ve 1. Wilson Hükûmeti kurulmuştur. İktidarın değişimi, Muhafazakar Parti içinde de değişime sebebiyet vermiş, Wilson'un politik kariyeri boyunca edindiği en güçlü rakip kabul edilen Edward Heath Muhafazakar Parti ve Ana muhalefet lideri olmuştur. 1964 Seçiminde alınan oy oranının Muhafazakar Parti'nin oy oranına yakınlığı sebebiyle yalnızca 1 yıl 5 aylık bir sürenin ardından, 1966 Mayıs'ında tekrardan seçime gidilmiştir. Bu seçimlerde İşçi Partisi oy oranını arttırarak Muhafazakar Parti'yi %6.1'lik bir oy oranı farkı ile yenmiş ve 2. Wilson Hükûmeti kurulmuştur. 1970 seçimlerinde ise Wilson'ın bir önceki seçimde mağlup ettiği Edward Heath, Wilson'ı 3.3 puanlık bir oy farkı ile mağlup ederek Wilson'ı iktidardan uzaklaştırmıştır. Şubat 1974 seçimlerinde Heath'i yenerek 3. defa hükûmet kuran ve tekrar iktidara gelen Wilson, aynı yıl yinelenen seçimlerde bir kere daha zafer kazanmış ve 4. kez hükûmet kurmuştur. 1976'da ani bir kararla başbakanlıktan istifa etmiştir. Bu kararının sebebini, başbakanlık vazifesinin başka kimselerce üstlenilmesine yönelik bir inanca sahip olduğunu ifade ederek açıklamıştır.

Wilson Avam Kamarası üyeliğine 1983'e kadar devam etmiştir. Ardından, Lordlar Kamarası'nınkendisi için oluşturduğu "Rievaulx Lordu" unvanını alan Wilson, 1995'teki ölümüne kadar bu unvanı taşımıştır.[1]

  1. ^ a b c d "Eng.Wiki". 22 Şubat 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
Siyasi görevi
Önce gelen:
Alec Douglas-Home
Birleşik Krallık Başbakanı
1964–1970
Sonra gelen:
Edward Heath
Önce gelen:
Edward Heath
Birleşik Krallık Başbakanı
1974–1976
Sonra gelen:
James Callaghan
Parti siyasi görevi
Önce gelen:
Hugh Gaitskell
İşçi Partisi Lideri
1963–1976
Sonra gelen:
James Callaghan