Kavaklı, Meriç

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kavaklı
—  Köy  —
Edirne
Edirne
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Trakya Bölgesi
İl Edirne
İlçe Meriç
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 560
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 284
İl plaka kodu 22
Posta kodu 22600
İnternet sitesi: [2][3]

Kavaklı, Edirne ilinin Meriç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Kavaklı Köyü Edirne İlinin Meriç İlçesi'ne bağlı Pomaklardan oluşan bir köydür.Pomaklığın tarihsel gelişimi hakkında bilgi vererek başlamak daha doğru olur. Pomaklar, Balkanlarda Pomakça konuşan Müslümanlara verilen bir addır. [Bulgarya'da Hıristiyan Pomaklar da vardır!] Pomakların, Kuman Türklerine dayanan uzun bir tarihi geçmişi vardır. Kuman Türkleri miladi 916 yılında Kuzey Çin’den ayrılarak önlerine çıkan Ruslarla savaşıp, XI. ve XII. yüzyılda Ukrayna ve Romanya üzerinden Balkanlara inmeğe başlayan bir Türk kavmidir. İlk olarak kuzey Bulgaristan’a daha sonra güneye doğru inerek Rodoplara ve Makedonya’nın doğu kısımlarına yerleşmişlerdir. Yerleştikleri bölgelere Kumanova, Kumantsi, kumança gibi isimler vermişlerdir. Kuman ve Peçenek Türkleri’nin 1087’de kurdukları federasyonun 1091’de yıkılması neticesinde Kuman Türk boylarından birçoğu Romanya, Macaristan, Avusturya ve Çekoslovakya içlerine kadar giderek gayri Türk unsurların içinde Hıristiyanlığı kabul etmişler ve etnik varlıklarını kaybetmişlerdir. Batı Trakya ile Rodop ve Prin bölgelerinin dağlık kesimlerinde ise bir hayli Kuman Türk boyu kalmıştır.

1065 yıllarından itibaren Bizans, Slavların güneye inmelerini önlemek amacıyla Konya’nın bazı kesimlerinden birçok Türk kabilelerini gayet tavizkar tekliflerle Teselya ile Makedonya ve Rodoplara götürüp iskan ettirmiştir. Bu kabilelerin 55-60 bin kişilik bir topluluk olduğu Bizans kroniklerinde belirtilmektedir. Daha sonra 1345 yılında Gazi Umur Beyin fütuhatına sahne olan bu bölgelere 100 bin kadar Yörük Türkmen iskan edilmiştir.

Anadolu’dan iskan edilen bu Türk-Müslüman grup-ları bu bölgede yaşayan Kuman Türkleri arasında İslamiyetin yayılmasında etkili rol oynamışlardır. Bu gruplar arasında şeyh, abdal, derviş, gibi İslam misyonerleri İslam’ın propagandasını yapmışlardır. Bulgar tarihçileri Zlatarski ve İreçek İslam Dini mis-yonerlerinin Bulgaristan’da İslam propagandasını yaptıklarını ve XIII. asra kadar İslam dininin bu yörelerde yayıldığını belirtmektedir. Tarihi verilere göre Kuman Türkleri’nin ihtida ederek Müslüman oluşları Osmanlı’nın bölgeye gelmesinden önceye rastlamaktadır.

Kuman Türkleri Anadolu’dan gelen Müslüman kardeşlerine maddi ve manevi yardımlarda bulunmuşlar, “öncü”, “ardcı” ve “ileri keşif” kolu olarak aktif görevlerde bulunmuşlardır. Slavlar Kuman Türk Müslümanlarına Osmanlı ordularına yardım ettikleri için yardımcı anlamına gelen “pomagaç” adını vermişler ve bu zamanlarda Pomak şeklini almıştır. Ancak bu kelime Osmanlı müelliflerinin eserlerinde geçmediği gibi, Pomak adına da hiçbir yerde rastlanmamaktadır. Bu tabir Türkçe eserlerde ancak 1877-1878 Türk-Rus harbinden sonra Balkanlar’dan gelen muhaceretler dolayısıyla rastlanır.

Pomaklar bütün tarihleri boyunca Osmanlı Devletine sadakat ile hizmet etmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşının elim neticeleri Rodopların Rus ordusu ve Bulgar komitacıların istila tehlikesine kaldığı vakit, Rodop Türkleriyle Pomaklar yine birlik ve beraberlik içinde düşmanlarını bu bölgeye sokmamışlardır. 3 Mart 1878’de imzalanan Ayastefanos andlaşması hükümlerine itiraz etmişler ve oturdukları bölgede “Muvakkat hükümet” kurmuşlardır. Bulgar-Rus kuvvetleri muahede şartlarını yerine getirmek için, Pomaklara saldırdılar. Pomaklar ve Rodop Türkler’i, aylarca mukavemet edip memleketlerine düşmanı sokmadılar. 1878 Haziran ayından itibaren büyük Avrupa devletlerinin ve Osmanlı Devleti’nin mümessilleri Berlin’de barış müzakerelerine başladıkları vakit, Rodoplar’da savaş devam ediyordu. Bu çetin mücadele Berlin’de toplanan kongre üzerinde etkili oldu ve çeşitli milletlerin temsilcilerinden oluşan bir heyet, Rodoplar’a gönderildi. Neticede Pomaklar arzularına kavuştular. Berlin Kongresi kararları gereğince müstakil bir “Şarkî Rumeli Vilâyeti” kuruldu ve Pomaklar’ın vatanı düşman istilasından kurtuldu.

Pomaklar’ın konuştukları dile gelince, % 30 Ukrayna Slavcası, % 25 Kuman-Kıpçakçası, % 20 Oğuz Türkçe’si, % 15 Nugayca ve % 10 Arapça’dan müteşekkildir. Buna göre Bulgarlar’ın iddia ettikleri gibi Pomakça’nın Bulgarca’nın bir şivesi olduğunu söylemeye imkân yoktur. Pomaklar bugün Bulgaristan güneyinde, Yunanistan’ın kuzeyinde, Makedonya’nın çeşitli bölgelerinde ve Türkiye’nin kuzeybatısında ve güney orta bölümlerinde yaşamaktadırlar. Bugün kendini Pomak kabul edenlerin sayısı 600 bini aşmaktadır.

[Bunları, gene bu yazının ilk paragrafından yorumsuz aktarıyorum: Pomakların, Kuman Türklerine dayanan uzun bir tarihi geçmişi vardır. Kuman Türkleri miladi 916 yılında Kuzey Çin’den ayrılarak önlerine çıkan Ruslarla savaşıp, XI. ve XII. yüzyılda Ukrayna ve Romanya üzerinden Balkanlara inmeğe başlayan bir Türk kavmidir. Aşağıdaki yüzdelerle karşılaştırın, bakalım ne göreceksiniz!?]

Pomakların genetik yapısı %47 Slav %18 trak %16 proto-bulgar(türk) %12 kuman(türk) %6 Peçenek(türk) %1 Diğerleri

Yukarıdaki verilen bilgiler resmi avrupa dna profil bankası (ednap) verileridir.

Pomaklar umumiyetle zeki, çalışkan ve cesur insanlar olup, daha ziyade ziraat ve ticaretle ile meşguldürler. Şehirlerde oturanların çoğu Türkçe konuşur. Bunlar Türk-İslam medeniyeti içinde gelişmiş olduklarından, bugün duyguları ile Türklüğe bağlı yaşamışlar ve onun keder ve saadetini paylaşmayı bir vazife bilmişlerdir.

Pomaklar’ın Türkiye'ye gelişi 1878(eski takvime göre 1293 ve bu yüzden Türkiyede genelde 93 macırı adlandırmasıda yapılmaktadır) yılı Osmanlı-Rus savaşından sonra ve izleyen 1923 yıllarında yaşanan göçlerle yoğunluk kazanmıştır. Yerleşim bölgeleri ; Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Edirne, Luleburgaz, İstanbul, İzmir, Kırklareli, Kocaeli, Kütahya, Samsun, Tekirdağ'dır Nüfus net tespiti yapılamamıstır, çünkü devletin politik bakış açısı gereği Pomaklar’ı Türk olarak saymaktadır ve sayımlarda diğer etnik kültürlere yaptığı gibi yok saymakta ve Türk olarak kayıtlara geçirmektedir.Uluslararası kayıtlara göre 1878 ve sonrasında yaşanan göçlerde 150.000 olduğu ve tabi ki sonraki yılardaki nüfus artışı dikkate alınmadan verilmiş bir rakkamdır (1965’te Almanya Tübingen Enstitüsü). 2 000 yilinda [Erciyes Üniversitesi] tarafindan yapilan arastirmada Pomak nufusu Turkiye'de 500.000-600 000 olarak tespit edilmistir.

Kavaklı Köyü eski bir Rum Köyüdür. Bir ara ilçe görevi yapan köye, şimdikilerin gelişi 1923 yılına rastlar. Yunanistan topraklarında kalan Drama İlçesine bağlı Pulevu ve Kalçovu Köylerinden toplam 80 hane olarak göç eden köylülere yerleşme yeri olarak aynı ilçeye bağlı ve nahiye durumunda olan Küplü gösterilir. Küplü'de yunanistan çıkışlı pomaklar oturmaktadır. Ancak Pulevu ve Kalçovu Köyleri'nden gelenlere Kavaklı'da yerleşme teklifi edilir ve köylüler o yıllarda Kavaklı denen köye yerleşirler. Bu adın geliş nedeni bilinmez. Yaklaşık 420 kişiden oluşan göçmen köylüler, köy içinden geçen bir dereyi sınır yaparlar ve böylece geldikleri yerdeki komşuluk geleneğini bozmamaya dikkat ederler. Ancak bu yerleşme iki ayrı köy değil, bir köyün iki mahallesi biçiminde olmuştur. Köyümüz de pomakça'yı bilmeyen yok denecek kadar azdır.

Sayma Sayıları enni/edin/adin (1) dve (2) tri (3) çetri (4) pet (5) şest (6) sedem (7) osem (8) devet (9) deset (10) edinnaysi/enninaysi/adinnaysi (11) dvenaysi (12) trinaysi (13) çetrinaysi (14) petnaysi (15) şestnaysi (16) sedemnaysi (17) osemnaysi (18) devetnaysi (19) dvedeset (20) trideset (30) çetrideset (40) petdeset (50) şestdeset (60) sedemdeset (70) ocemdeset (80) devedeset (90) sto (100) hilyada (1000)

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Kavaklı Köyü, Uzunköprü'yü Meriç'e bağlayan yol üzerindedir ve aynı yol köyü Uzunköprü yönünde Yakupbey'e Meriç tarafından ise Olacak köylerine bağlar. Karahamza ile Hasırcıarnavut Köyler'i kuzeyde, Paşayenice Köyü ise güneyde komşusu olduğu diğer köylerdir. En yakın köy olan Yakupbey'e 3 km, İlçe'ye(Meriç'e) 10 km, pazarlama yönünden ilçeye oranla daha fazla etkilendiği Uzunköprü'ye ise 15 km. uzaklıktadır. Devamlı motorlu araçların geçtiği stabilize yol ile ulaşım sıkıntısı olmayan Kavaklı, konum tipi olarak merkez bir köydür. Köyün nufüsü 2006 yılı itibari ile 700 kişidir.Son 20-25 yılda köy çok yoğun bir şekilde dışarı göç vermiştir. Birçok insan Çorlu, Çerkezköy, İstanbul (Sultangazi Malkoçoğlu mh.,B.Paşa,Atışalanı,Esenler) Edirne, Kırklareli vb. yerlere çalışma amacıyla göç etmiştir. Bu göç, köy nüfusunun önemli ölçüde azalmasına sebep olmuştur. Köyümüzde kız isteme; ilk önce gençler birbirleriyle konuşurlar, daha sonra erkek tarafı kız tarafına kızı istemeye geleceğez diye haber gönderirler. Bir gece sonrada erkek tarafı kızı istemeye gider. Bu isteme 3 gece art arda eve ziyaret yapılarak gerçekleşir. 3. gece kızı vermeyi kabul ettikten sonra erkek kız evine, kız ailesinin ellerini öpmeye gelir. Daha sonra hep birlikte bir gün karaşlaştırılır ve çeyiz için alış verişe gidilir. Her iki tarafta da çeyiz gösterilir. Bundan sonra kendi aralarında nişan gerçekleşir, düğün günü kararlaştırılır. Düğünde kına gecesini genellikle evde bayanlar kendi arasında yaparlar. Gündüz ise kızı erkek evine aldıktan sonra gelenlere yemek verilir ve ardından ise mevlüt okutulur böylece düğün bitmiş olur.Kavaklı Köyü halkı, Milliyetçi(Türk) ve Dini hassasiyetleri kuvvetli bir topluluk yapısına sahiptirler.Vatan,Millet,Din sevgisini yoğun olarak yaşarlar. Önemli günlerde, bayramlarda ve tatillerde köy dışında yaşayan hemşerilerin köye gelmesiyle birlikte oluşan yoğunluk hemen göze çarpar.Köyün en önemli geleneksel yemekleri ,mısır unundan yapılan Kaçamak ve soğandan yapılan Luçeniktir. Köyde çiftçilik ve çoğunlukla büyükbaş hayvancılık yapılır. Köyde sulu tarım çok az olduğundan,genelde buğday, ayçiçeği ve pancar ekimi yapılır. Köyümüzde biri köy kahvesi olmakla birlikte toplam 5 kahvehane, 3 bakkal, 2 berber, 3 tamir atölyesi, 1 de benzinlik bulunmaktadır.

Coğrafi Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Edirne iline 75 km, Meriç ilçesine 10 km,Uzunköprü'yede 18 km. uzaklıktadır.Kuzeyden Türkiye-Yunanistan sınırına 10 km.mesafededir.10 km.Kuzeyinde Meriç Nehri-10 km.Güneyinde ise Ergene Nehri bulunmaktadır.İki tane Baraj(Gölet) bulunmaktadır.Köyün nehirlere yakın arazisi(olmadığından)veya uzak olduğundan,Sulamalı tarım yok denecek kadar azdır.Bu nedenle tarım ürünlerinin %90 a yakınını buğday ve ayçiçeği oluşturmaktadır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, Trakya Karasal iklimi etki alanı içerisindedir.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

E-5 ten ulaşım Edirne'nin Havsa ilçesinden Uzunköprü istikametine sapılır.Karayolu direk takip edildiği zaman,Havsa'dan 50 km.sonra Kavaklı Köyüne ulaşılır. Köye ulaşım kolaydır.Meriç-Uzunköprü karayolu köyün ortasından geçmektedir.Uzunköprü-Meriç arası çalışan Otobüsler de köye ulaşımı kolaylaştırır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007 480
2000 560
1997 614

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Muhtarlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

((2008)) - Hayri Alan
((2004)) - Hayri Alan
1999 - Cemal Bilgiç
1994 - Ahmet Gümüş
1989 - Ahmet Gümüş
1984 - Cemil Ünver

Okul[değiştir | kaynağı değiştir]

Hürmüz ve İbrahim Ataş İlk Öğretim Okulu 1985-1986 yılında ilk kez eğitim ve öğretime açılmıştır.Okul 2005 yılında tadilat geçirmiş olup, yeni haliyle 2005- 2006 yılında eğitim-öğretime başlamıştır. Köyde bulunan okula merkez konumda olması nedeniyle çevrede bulunan 10 köyden taşımalı eğitim olarak öğrenci gelmektedir.

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde ilköğretim okulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi vardır kanalizasyon şebekesi vardır.Köy içi yolları Arnavut kaldırımı denen taşlarla döşelidir. ptt şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı vardır ancak sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır. ayrıca internette mevcuttur ve market olarak ta BAYRAM ALAN market bulunmaktadır. aradığınız her şeyi bulabileceğiniz kozmik ve entellektüel bir yapıya sahiptir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]